{"id":101081,"date":"2019-11-26T16:29:18","date_gmt":"2019-11-26T13:29:18","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=101081"},"modified":"2019-11-26T16:29:18","modified_gmt":"2019-11-26T13:29:18","slug":"cografiya-institutu-erm%c9%99nistan-bmt-nin-transs%c9%99rh%c9%99d-caylari-il%c9%99-bagli-razilasmasini-ciddi-s%c9%99kild%c9%99-pozur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=101081","title":{"rendered":"Co\u011frafiya \u0130nstitutu: &#8220;Erm\u0259nistan BMT-nin Transs\u0259rh\u0259d \u00e7aylar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 raz\u0131la\u015fmas\u0131n\u0131 ciddi \u015f\u0259kild\u0259 pozur&#8221;"},"content":{"rendered":"<blockquote><p><em><strong>Erm\u0259nistan qo\u015fuldu\u011fu BMT-nin Transs\u0259rh\u0259d \u00e7aylar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 raz\u0131la\u015fmas\u0131n\u0131 ciddi \u015f\u0259kild\u0259 pozur.<\/strong><\/em><\/p><\/blockquote>\n<p><strong>ARANTV.AZ\u00a0<\/strong> x\u0259b\u0259r verir ki, bunu\u00a0<a href=\"https:\/\/az.trend.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Trend<\/a>-\u0259 Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n Co\u011frafiya \u0130nstitutunun Az\u0259rbaycan\u0131n iqtisadi v\u0259 siyasi co\u011frafiyas\u0131 \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fcdiri, co\u011frafiya \u00fczr\u0259 elml\u0259r doktoru N\u0259riman Pa\u015fayev deyib.<\/p>\n<p>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, Erm\u0259nistan\u0131n m\u0259d\u0259n tullant\u0131lar\u0131n\u0131 Araz \u00e7ay\u0131na ax\u0131tmas\u0131 beyn\u0259lxalq s\u0259n\u0259dl\u0259rd\u0259n ir\u0259li g\u0259l\u0259n t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 zidd add\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>N.Pa\u015fayev \u0259lav\u0259 edib ki, h\u0259m Az\u0259rbaycan, h\u0259m d\u0259 \u0130ran Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259d\u0259n tullant\u0131lar\u0131n\u0131n Araz \u00e7ay\u0131na ax\u0131d\u0131lmas\u0131ndan narahatd\u0131r.<\/p>\n<p>Akademik qeyd edib ki, Erm\u0259nistandan Az\u0259rbaycana axan \u00e7aylar \u00f6lk\u0259miz\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck tullant\u0131lar g\u0259tirirl\u0259r:<\/p>\n<p>&#8220;Erm\u0259nistandan axan \u00e7aylar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti K\u00fcr \u00e7ay\u0131na, bir hiss\u0259si Araz \u00e7ay\u0131na qovu\u015fur. Araz da m\u0259lumdur ki, Sabirabad rayonunda K\u00fcr\u0259 qovu\u015fur. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 Erm\u0259nistandan ax\u0131d\u0131lan tullant\u0131lar h\u0259m K\u00fcr, h\u0259m d\u0259 Araz \u00e7ay\u0131n\u0131 \u00e7ox \u00e7irkl\u0259ndirir&#8221;.<\/p>\n<p>N.Pa\u015fayev \u0259lav\u0259 edib ki, Erm\u0259nistanda \u00e7aylar daha \u00e7ox \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynayan m\u0259d\u0259n s\u0259nayesinin tullant\u0131lar\u0131 il\u0259 \u00e7irkl\u0259ndirilir.<\/p>\n<p>M\u00fct\u0259x\u0259ssis bu hal\u0131n yaln\u0131z Az\u0259rbaycan\u0131n deyil, \u00fcmumilikd\u0259 region \u00f6lk\u0259l\u0259rinin ekologiyas\u0131na ciddi z\u0259r\u0259r vurdu\u011funu n\u0259z\u0259r\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131b.<\/p>\n<p>N.Pa\u015fayev qeyd edib ki, Erm\u0259nistan\u0131n Qacaran b\u00f6lg\u0259sind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n &#8220;Zangezur Copper-Molybdenum Combine (ZCMC)&#8221; \u015firk\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259d\u0259nl\u0259rin i\u015fl\u0259dilm\u0259si Ox\u00e7u\u00e7ay\u0131n (Vohghci river) ciddi \u015f\u0259kild\u0259 \u00e7irkl\u0259nm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olub:<\/p>\n<p>&#8220;\u018flvan metallurgiya \u0259traf m\u00fchiti, el\u0259c\u0259 d\u0259 \u00e7aylar\u0131 \u00e7ox \u00e7irkl\u0259ndirir. Erm\u0259nistan da m\u0259hz metallurgiya tullant\u0131lar\u0131n\u0131 \u00e7aya ax\u0131d\u0131r. Erm\u0259nistan\u0131n Qafan rayonu \u0259razisind\u0259n ke\u00e7\u0259n Ox\u00e7u\u00e7ay Az\u0259rbaycan\u0131n i\u015f\u011fal edilmi\u015f \u0259razisind\u0259 &#8211; Z\u0259ngilan rayonu \u0259razisind\u0259 d\u0259 ax\u0131r. Araz\u0131n sol qolu olan Ox\u00e7u\u00e7ay \u00e7ox \u00e7irkl\u0259nib. Ox\u00e7u\u00e7ay\u0131n t\u0259rkibind\u0259 d\u0259mir, sink, qur\u011fu\u015fun, manqan v\u0259 s. metallar\u0131n h\u0259cminin artd\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn onun suyu 5-ci kateqoriya, y\u0259ni \u0259n a\u015fa\u011f\u0131 keyfiyy\u0259t\u0259 malikdir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259 o \u00e7ay\u0131n suyundan irriqasiya m\u0259qs\u0259dl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 qada\u011fan edilib. B\u00fct\u00fcn bunlar n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131narsa, \u0130ran\u0131n bundan narahat olmas\u0131 ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcl\u0259ndir. \u0130ran\u0131n, el\u0259c\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u00e7aylar\u0131n Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n \u00e7irkl\u0259ndirilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 narahatl\u0131\u011f\u0131na art\u0131q qlobal m\u00fcst\u0259vid\u0259 qiym\u0259t verilm\u0259li v\u0259 bu hal\u0131n aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn add\u0131mlar at\u0131lmal\u0131d\u0131r&#8221;.<\/p>\n<p>N.Pa\u015fayev Erm\u0259nistan\u0131n m\u0259d\u0259n s\u0259nayesinin yaln\u0131z regionun \u00e7ay \u015f\u0259b\u0259k\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, X\u0259z\u0259r h\u00f6vz\u0259sinin ekologiyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 ciddi t\u0259hdid yaratd\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u0259yib.<\/p>\n<p>N.Pa\u015fayev Az\u0259rbaycan\u0131n narahat oldu\u011fu dig\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259ni d\u0259 a\u00e7\u0131qlayaraq qeyd edib ki, Erm\u0259nistan haz\u0131rda elektrik enerjisinin 60-70 faizini &#8220;Metsamor&#8221; Atom Elektrik Stansiyas\u0131ndan \u0259ld\u0259 edir. Lakin m\u00fcasir t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 cavab verm\u0259y\u0259n bu AES ekoloji bax\u0131mdan \u0259traf \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi bir t\u0259hl\u00fck\u0259 m\u0259nb\u0259yidir:<\/p>\n<p>&#8220;Bu, \u00e7ox t\u0259hl\u00fck\u0259li obyektdir. Seysmik \u0259razid\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n bu stansiyada h\u0259r hans\u0131 hadis\u0259 ba\u015f ver\u0259rs\u0259, o, Qafqaz \u00fc\u00e7\u00fcn ekoloji bax\u0131mdan daha ciddi faci\u0259l\u0259r yaradar&#8221;.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, Erm\u0259nistan \u018ftraf M\u00fchit C\u0259bh\u0259si (Armenian Enviroment Front) t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n ara\u015fd\u0131rmalar\u0131na \u0259sas\u0259n Erm\u0259nistanda Amulsar q\u0131z\u0131l m\u0259d\u0259ninin aktiv f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flamas\u0131 il\u0259 z\u0259r\u0259rli madd\u0259l\u0259rin Arpa v\u0259 Vorotan \u00e7aylar\u0131na ax\u0131d\u0131lmas\u0131 ba\u015f ver\u0259c\u0259k ki, bu da n\u0259tic\u0259d\u0259 ekosistemin m\u0259hvin\u0259 \u015f\u0259rait yaradacaq. Arpa \u00e7ay\u0131 Nax\u00e7\u0131van \u0259razisind\u0259, Vorotan \u00e7ay\u0131 is\u0259 i\u015f\u011fal edilmi\u015f b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 Araz \u00e7ay\u0131na birl\u0259\u015fdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn bu hal\u0131n Az\u0259rbaycanla yana\u015f\u0131, \u0130ran\u0131n da ekologiyas\u0131na ciddi z\u0259rb\u0259 vuraca\u011f\u0131 \u015f\u00fcbh\u0259sizdir.<\/p>\n<p>Xat\u0131rladaq ki, bu yax\u0131nlarda T\u0259briz \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n Erm\u0259nistan-\u0130ran Birg\u0259 \u0130\u015f\u00e7i Qrupunun iclas\u0131nda Araz \u00e7ay\u0131n\u0131n \u00e7irkl\u0259ndirilm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri m\u00fczakir\u0259 edilib.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Erm\u0259nistan qo\u015fuldu\u011fu BMT-nin Transs\u0259rh\u0259d \u00e7aylar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 raz\u0131la\u015fmas\u0131n\u0131 ciddi \u015f\u0259kild\u0259 pozur. ARANTV.AZ\u00a0 x\u0259b\u0259r verir ki, bunu\u00a0Trend-\u0259 Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n Co\u011frafiya \u0130nstitutunun Az\u0259rbaycan\u0131n iqtisadi v\u0259 siyasi co\u011frafiyas\u0131 \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fcdiri, co\u011frafiya \u00fczr\u0259 elml\u0259r doktoru N\u0259riman Pa\u015fayev deyib. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, Erm\u0259nistan\u0131n m\u0259d\u0259n tullant\u0131lar\u0131n\u0131 Araz \u00e7ay\u0131na ax\u0131tmas\u0131 beyn\u0259lxalq s\u0259n\u0259dl\u0259rd\u0259n ir\u0259li g\u0259l\u0259n t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 zidd add\u0131md\u0131r. N.Pa\u015fayev \u0259lav\u0259 edib ki, h\u0259m Az\u0259rbaycan, h\u0259m d\u0259 \u0130ran Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259d\u0259n tullant\u0131lar\u0131n\u0131n Araz \u00e7ay\u0131na ax\u0131d\u0131lmas\u0131ndan narahatd\u0131r. Akademik qeyd edib ki, Erm\u0259nistandan Az\u0259rbaycana axan \u00e7aylar \u00f6lk\u0259miz\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck tullant\u0131lar g\u0259tirirl\u0259r: &#8220;Erm\u0259nistandan axan \u00e7aylar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti K\u00fcr \u00e7ay\u0131na, bir hiss\u0259si&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":101082,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/805434.jpg",800,600,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/805434.jpg",800,600,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/805434.jpg",800,600,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/805434-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/805434-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/805434.jpg",640,480,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/805434.jpg",800,600,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/805434.jpg",800,600,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/805434-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/805434.jpg",800,600,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Erm\u0259nistan qo\u015fuldu\u011fu BMT-nin Transs\u0259rh\u0259d \u00e7aylar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 raz\u0131la\u015fmas\u0131n\u0131 ciddi \u015f\u0259kild\u0259 pozur. ARANTV.AZ\u00a0 x\u0259b\u0259r verir ki, bunu\u00a0Trend-\u0259 Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n Co\u011frafiya \u0130nstitutunun Az\u0259rbaycan\u0131n iqtisadi v\u0259 siyasi co\u011frafiyas\u0131 \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fcdiri, co\u011frafiya \u00fczr\u0259 elml\u0259r doktoru N\u0259riman Pa\u015fayev deyib. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, Erm\u0259nistan\u0131n m\u0259d\u0259n tullant\u0131lar\u0131n\u0131 Araz \u00e7ay\u0131na ax\u0131tmas\u0131 beyn\u0259lxalq s\u0259n\u0259dl\u0259rd\u0259n ir\u0259li g\u0259l\u0259n t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 zidd add\u0131md\u0131r. N.Pa\u015fayev \u0259lav\u0259 edib&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/101081"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=101081"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/101081\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/101082"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=101081"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=101081"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=101081"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}