{"id":103864,"date":"2019-12-05T07:50:08","date_gmt":"2019-12-05T04:50:08","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=103864"},"modified":"2019-12-05T07:50:08","modified_gmt":"2019-12-05T04:50:08","slug":"az%c9%99rbaycanda-butun-qadinlar-mutl%c9%99q-bu-muayin%c9%99d%c9%99n-kecm%c9%99lidir-h%c9%99kimd%c9%99n-cagiris","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=103864","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycanda b\u00fct\u00fcn qad\u0131nlar m\u00fctl\u0259q bu m\u00fcayin\u0259d\u0259n ke\u00e7m\u0259lidir \u2013 H\u018fK\u0130MD\u018fN \u00c7A\u011eIRI\u015e"},"content":{"rendered":"<p>Son zamanlar insanlar\u0131n qorxulu yuxusuna \u00e7evril\u0259n x\u0259r\u00e7\u0259ng x\u0259st\u0259liyi, getdikc\u0259 artmaqda davam edir.<br \/>\nS\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin m\u0259lumatlar\u0131na \u0259sas\u0259n, 2018-ci ild\u0259 \u00f6lk\u0259 \u00fczr\u0259 qad\u0131n cinsiyy\u0259t orqanlar\u0131n\u0131n b\u0259dxass\u0259li yenit\u00f6r\u0259m\u0259l\u0259rind\u0259n \u00f6l\u0259n qad\u0131nlar\u0131n say\u0131 543 n\u0259f\u0259r olub.<br \/>\nMaraql\u0131d\u0131r, qad\u0131nlarda cinsiyy\u0259t orqanlar\u0131nda x\u0259r\u00e7\u0259ng x\u0259st\u0259liyinin yaranma s\u0259b\u0259bi n\u0259l\u0259rdir?<br \/>\nM\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 sual\u0131 cavablayan ginekoloq R\u0259\u015fad Sultan bildirib ki, a\u015fa\u011f\u0131 cinsi orqan x\u0259r\u00e7\u0259ngin \u0259sas\u0259n 3 n\u00f6v\u00fc geni\u015f yay\u0131l\u0131b.<br \/>\nOnun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, bunlar yumurtal\u0131q x\u0259r\u00e7\u0259ngi, u\u015faql\u0131q cisminin x\u0259r\u00e7\u0259ngi v\u0259 u\u015faql\u0131q boynu x\u0259r\u00e7\u0259ngidir:<br \/>\n\u201cYumurtal\u0131q x\u0259r\u00e7\u0259nginin n\u0259d\u0259n yarand\u0131\u011f\u0131 bilinmir. T\u0259kc\u0259 bizd\u0259 deyil, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada bu x\u0259st\u0259liyin vaxt\u0131nda a\u015fkarlanmas\u0131 v\u0259 m\u00fcalic\u0259si problem\u0259 \u00e7evrilib. Tibb elmi n\u0259 q\u0259d\u0259r inki\u015faf ets\u0259 d\u0259, d\u00fcnya \u00fczr\u0259, ist\u0259r x\u0259st\u0259liyin erk\u0259n a\u015fkarlanmas\u0131nda, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131nda, konkret bir ir\u0259lil\u0259yi\u015f yoxdur. M\u00fcalic\u0259si is\u0259 c\u0259rrahiyy\u0259d\u0259n v\u0259 kimyaterapiyadan as\u0131l\u0131d\u0131r. D\u00fcnyada hans\u0131 m\u00fcalic\u0259 n\u00f6v\u00fc apar\u0131l\u0131rsa, bizd\u0259 d\u0259 o t\u0259tbiq olunur. Y\u0259ni ki, ist\u0259r m\u00fcalic\u0259, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 \u00f6l\u00fcm faizi n\u0259tic\u0259sind\u0259 d\u00fcnya il\u0259 he\u00e7 bir f\u0259rqimiz yoxdur.<br \/>\nU\u015faql\u0131q cisminin x\u0259r\u00e7\u0259ngi \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 \u0259sas risk faktoru piyl\u0259nm\u0259dir. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 v\u0259 ya d\u00fcnyada bir \u00e7ox x\u0259st\u0259likl\u0259rin ba\u015f\u0131nda duran s\u0259b\u0259b piyl\u0259nm\u0259dir. Ona g\u00f6r\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259n u\u015faql\u0131q cisminin x\u0259r\u00e7\u0259ngind\u0259 art\u0131m ola bil\u0259r. Bundan ba\u015fqa, menstruasiya problemi ya\u015fayan qad\u0131nlarda da u\u015faql\u0131q cisminin x\u0259r\u00e7\u0259ngi riski \u00e7oxdur. X\u0259st\u0259liyin yaranmas\u0131nda su amilinin, qeys\u0259riyy\u0259 \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n\u0131n v\u0259 qad\u0131n bezl\u0259rinin rolu yoxdur\u201d.<br \/>\nR.Sultan bildirib ki, normal hamil\u0259lik, qad\u0131n\u0131 u\u015faql\u0131q yolunun x\u0259r\u00e7\u0259ngind\u0259n qoruya bilir:<br \/>\n\u201cBundan ba\u015fqa bir \u00e7ox insanlar\u0131n istifad\u0259 etm\u0259kd\u0259n \u00e7\u0259kindiyi, hamil\u0259likd\u0259n qorunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edil\u0259n d\u0259rmanlar da bu x\u0259st\u0259liyin yaranma riskini a\u015fa\u011f\u0131 sal\u0131r. Bu problemi ya\u015fayan insanlar vaxt\u0131nda m\u00fcalic\u0259 al\u0131b, x\u0259st\u0259liyin riskini a\u015fa\u011f\u0131 salmal\u0131d\u0131r\u201d.<br \/>\nH\u0259kimin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u0259n \u00e7ox yay\u0131lan x\u0259r\u00e7\u0259ng n\u00f6v\u00fc u\u015faql\u0131q boynu x\u0259r\u00e7\u0259ngidir:<br \/>\n\u201cU\u015faql\u0131q boynu x\u0259r\u00e7\u0259nginin virusla ke\u00e7diyi s\u00fcbut olunub. Bel\u0259 ki, u\u015faql\u0131q boynunda x\u0259r\u00e7\u0259ng yaradan papilloma virusu cinsi yolla ke\u00e7ir. U\u015faql\u0131q boynu x\u0259r\u00e7\u0259ngind\u0259 risk qrupu da\u015f\u0131yanlar bunlard\u0131r:<br \/>\nErk\u0259n ya\u015flardan cinsi aktivliyi ba\u015flayanlar, \u00e7oxlu sayda cinsi partnyoru olanlar, partnyorunun \u00e7oxlu sayda cinsi t\u0259r\u0259f m\u00fcqabili olan qad\u0131nlar bu x\u0259st\u0259likd\u0259 risk qrupunda say\u0131l\u0131r. Haradasa 20 ya\u015fda cinsi aktivlikl\u0259 b\u0259rab\u0259r u\u015faql\u0131q boynu x\u0259r\u00e7\u0259ngini t\u00f6r\u0259d\u0259n papilloma virusu orqanizm\u0259 daxil olur v\u0259 30-40 ya\u015f aras\u0131nda x\u0259r\u00e7\u0259ng yarad\u0131r. D\u00fcnyada bu sah\u0259d\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck inqilab u\u015faql\u0131q boynundan yaxman\u0131n t\u0259tbiqi say\u0259sind\u0259 problemin vaxt\u0131nda a\u015fkar edilm\u0259sidir. Bel\u0259 ki, bu say\u0259d\u0259 x\u0259r\u00e7\u0259ng yaranmam\u0131\u015f x\u0259st\u0259l\u0259ri m\u00fcalic\u0259 etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olur. Bizim \u00f6lk\u0259d\u0259 d\u0259 bu yaxma t\u0259tbiq olunur, amma t\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259r olsun ki, bu hal k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 apar\u0131lm\u0131r. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, bu m\u00fctl\u0259q d\u00f6vl\u0259t proqram\u0131 s\u0259viyy\u0259sind\u0259 t\u0259\u015fkil olunmal\u0131 v\u0259 b\u00fct\u00fcn qad\u0131nlardan yaxma g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259lidir, bu m\u00fcayin\u0259d\u0259n ke\u00e7m\u0259lidir. 30-40 ya\u015f aras\u0131 qad\u0131nlar\u0131n bu m\u00fcayin\u0259 \u00fcsuluna c\u0259lb edilm\u0259si vacibdir. Ad\u0131\u00e7\u0259kil\u0259n virusun peyv\u0259ndi d\u0259 var. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 d\u0259 bu peyv\u0259ndin t\u0259bli\u011fi v\u0259 t\u0259tbiqi olmal\u0131d\u0131r\u201d.<br \/>\nH\u0259kim qeyd edib ki, x\u0259st\u0259lik n\u0259 q\u0259d\u0259r gec a\u015fkar edil\u0259rs\u0259, m\u00fcalic\u0259si d\u0259 o q\u0259d\u0259r \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fir.\/\/Lent.az<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Son zamanlar insanlar\u0131n qorxulu yuxusuna \u00e7evril\u0259n x\u0259r\u00e7\u0259ng x\u0259st\u0259liyi, getdikc\u0259 artmaqda davam edir. S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin m\u0259lumatlar\u0131na \u0259sas\u0259n, 2018-ci ild\u0259 \u00f6lk\u0259 \u00fczr\u0259 qad\u0131n cinsiyy\u0259t orqanlar\u0131n\u0131n b\u0259dxass\u0259li yenit\u00f6r\u0259m\u0259l\u0259rind\u0259n \u00f6l\u0259n qad\u0131nlar\u0131n say\u0131 543 n\u0259f\u0259r olub. Maraql\u0131d\u0131r, qad\u0131nlarda cinsiyy\u0259t orqanlar\u0131nda x\u0259r\u00e7\u0259ng x\u0259st\u0259liyinin yaranma s\u0259b\u0259bi n\u0259l\u0259rdir? M\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 sual\u0131 cavablayan ginekoloq R\u0259\u015fad Sultan bildirib ki, a\u015fa\u011f\u0131 cinsi orqan x\u0259r\u00e7\u0259ngin \u0259sas\u0259n 3 n\u00f6v\u00fc geni\u015f yay\u0131l\u0131b. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, bunlar yumurtal\u0131q x\u0259r\u00e7\u0259ngi, u\u015faql\u0131q cisminin x\u0259r\u00e7\u0259ngi v\u0259 u\u015faql\u0131q boynu x\u0259r\u00e7\u0259ngidir: \u201cYumurtal\u0131q x\u0259r\u00e7\u0259nginin n\u0259d\u0259n yarand\u0131\u011f\u0131 bilinmir. T\u0259kc\u0259 bizd\u0259 deyil, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada bu x\u0259st\u0259liyin vaxt\u0131nda a\u015fkarlanmas\u0131 v\u0259 m\u00fcalic\u0259si problem\u0259 \u00e7evrilib.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":103865,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/1575467476_screenshot_1.jpg",510,319,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/1575467476_screenshot_1.jpg",510,319,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/1575467476_screenshot_1.jpg",510,319,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/1575467476_screenshot_1-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/1575467476_screenshot_1-300x188.jpg",300,188,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/1575467476_screenshot_1.jpg",510,319,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/1575467476_screenshot_1.jpg",510,319,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/1575467476_screenshot_1.jpg",510,319,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/1575467476_screenshot_1-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/1575467476_screenshot_1.jpg",510,319,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Son zamanlar insanlar\u0131n qorxulu yuxusuna \u00e7evril\u0259n x\u0259r\u00e7\u0259ng x\u0259st\u0259liyi, getdikc\u0259 artmaqda davam edir. S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin m\u0259lumatlar\u0131na \u0259sas\u0259n, 2018-ci ild\u0259 \u00f6lk\u0259 \u00fczr\u0259 qad\u0131n cinsiyy\u0259t orqanlar\u0131n\u0131n b\u0259dxass\u0259li yenit\u00f6r\u0259m\u0259l\u0259rind\u0259n \u00f6l\u0259n qad\u0131nlar\u0131n say\u0131 543 n\u0259f\u0259r olub. Maraql\u0131d\u0131r, qad\u0131nlarda cinsiyy\u0259t orqanlar\u0131nda x\u0259r\u00e7\u0259ng x\u0259st\u0259liyinin yaranma s\u0259b\u0259bi n\u0259l\u0259rdir? M\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 sual\u0131 cavablayan ginekoloq R\u0259\u015fad Sultan bildirib ki, a\u015fa\u011f\u0131 cinsi orqan x\u0259r\u00e7\u0259ngin \u0259sas\u0259n&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/103864"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=103864"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/103864\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/103865"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=103864"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=103864"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=103864"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}