{"id":105182,"date":"2019-12-09T11:12:02","date_gmt":"2019-12-09T08:12:02","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=105182"},"modified":"2019-12-09T11:12:02","modified_gmt":"2019-12-09T08:12:02","slug":"saqqizin-ziyani","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=105182","title":{"rendered":"Saqq\u0131z\u0131n ziyan\u0131"},"content":{"rendered":"<p>Saqq\u0131z d\u0259bli bir atr\u0131buta \u00e7evrilb. Bir \u00e7ox insanlar saqq\u0131z \u00e7eyn\u0259dikd\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc daha s\u0259rb\u0259st v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 g\u00fcv\u0259n\u0259n hiss edirl\u0259r.<\/p>\n<p>Dig\u0259rl\u0259ri saqq\u0131z sakitl\u0259\u015fdirir, stresd\u0259n azad olma\u011fa k\u00f6m\u0259k edir. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, h\u0259kiml\u0259r t\u0259sdiq edirl\u0259r ki, \u00e7eyn\u0259m\u0259 prosesi (bu h\u0259r hans\u0131 qida, saqq\u0131z ola bil\u0259r) stresl\u0259 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 k\u00f6m\u0259k edir.<\/p>\n<p>Lakin insanlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti n\u0259 saqq\u0131z\u0131n t\u0259rkibi, n\u0259 d\u0259 onun orqanizm\u0259 olan t\u0259siri haqq\u0131nda he\u00e7 n\u0259 bilmirl\u0259r.<\/p>\n<p>Saqq\u0131z ta q\u0259dimd\u0259n m\u00f6vcuddur. Bizim ulu babalar\u0131m\u0131z bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 m\u00fcxt\u0259lif a\u011faclardan ifraz olunan qatrandan istifad\u0259 edirdil\u0259r. \u0130lk saqq\u0131z Amerikada XIX \u0259srin ax\u0131rlar\u0131nda istehsal olunub. Onun \u0259sas hiss\u0259sini iyn\u0259yarpaql\u0131 a\u011faclar\u0131n qatran\u0131 t\u0259\u015fkil edirdi.<\/p>\n<div><\/div>\n<p>M\u00fcasir saqq\u0131z\u0131n t\u0259rkibind\u0259 t\u0259bii madd\u0259l\u0259ri tapmaq \u00e7\u0259tindir v\u0259 ya he\u00e7 m\u00fcmk\u00fcn deyil. Onun \u0259sas hiss\u0259sini sintetik polimer t\u0259\u015fkil edir. Saqq\u0131za dad v\u0259 iy \u0259lav\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi r\u0259ng v\u0259 dadvericil\u0259r istifad\u0259 olunur. Bu madd\u0259l\u0259r allergiyaya s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r, onlardan b\u0259zil\u0259ri kanserogen (x\u0259r\u00e7\u0259ng \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259tir\u0259n) x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 malikdir. M\u00fcxt\u0259lif saqq\u0131zlara \u015f\u0259k\u0259r (karies \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259tir\u0259 bil\u0259r), aspartam madd\u0259si (ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131 v\u0259 \u00fcr\u0259kbulanmas\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r), ksilit (i\u015fl\u0259tm\u0259 x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 malikdir) \u0259lav\u0259 olunur. Bel\u0259likl\u0259, saqq\u0131z\u0131n t\u0259rkibi he\u00e7 d\u0259 tam ziyans\u0131z deyil. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n u\u015faqlara saqq\u0131z yaln\u0131z istisna hallarda veril\u0259 bil\u0259r (qida q\u0259bulundan sonra). Bundan \u0259lav\u0259 u\u015faq saqq\u0131zlar\u0131n t\u0259rkibind\u0259 \u015f\u0259k\u0259r \u00e7oxdur v\u0259 bu he\u00e7 d\u0259 xeyirli deyil.<\/p>\n<p>Saqq\u0131z\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u00fcsb\u0259t x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri d\u0259 var. Qida q\u0259bulundan sonra \u00e7eyn\u0259dikd\u0259 saqq\u0131z a\u011f\u0131z bo\u015flu\u011funu q\u0131da qal\u0131qlar\u0131ndan t\u0259mizl\u0259yir. Saqq\u0131z a\u011f\u0131z suyunun miqdar\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r. A\u011f\u0131z suyu is\u0259 antiseptik x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 malikdir. B\u00fct\u00fcn bunlar is\u0259 kariesin profilaktikas\u0131n\u0131 t\u0259min edir. Lakin bunun \u00fc\u00e7\u00fcn saqq\u0131z \u015f\u0259k\u0259rsiz olmal\u0131d\u0131r v\u0259 insan onu yaln\u0131z 5-10 d\u0259qiq\u0259 \u0259rzind\u0259 \u00e7eyn\u0259m\u0259lidir.<\/p>\n<p><strong>\u00dcmumillikd\u0259 saqq\u0131z\u0131 yaln\u0131z qida q\u0259bulundan sonra v\u0259 yaln\u0131z 5-10 d\u0259qiq\u0259 \u0259rzind\u0259 \u00e7eyn\u0259m\u0259k olar. Daha \u00e7ox m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 \u00e7eyn\u0259dikd\u0259 saqq\u0131z ziyan g\u0259tir\u0259 bil\u0259r.<\/strong><\/p>\n<p>Saqq\u0131zdan s\u00fci-istifad\u0259 ed\u0259n insanlar \u00f6z h\u0259zm sistemin\u0259 ciddi ziyan vura bil\u0259rl\u0259r. Saqq\u0131z\u0131n \u00e7eyn\u0259nm\u0259si zaman\u0131 \u00e7ox miqdarda a\u011f\u0131z suyu ifraz olunur. Bu a\u011f\u0131z suyu daha sonra m\u0259d\u0259y\u0259 d\u00fc\u015f\u0259r\u0259k onun tur\u015fulu\u011funu azald\u0131r. Bunun n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u0259d\u0259 \u015fir\u0259ni ifraz edir. M\u0259d\u0259 \u015fir\u0259sinin t\u0259rkibind\u0259 is\u0259 \u00e7ox aqressiv olan xlorid tur\u015fusu var. Bu tur\u015fu qidan\u0131 h\u0259zm etm\u0259y\u0259 k\u00f6m\u0259k edir v\u0259 adi halda m\u0259d\u0259y\u0259 ziyanl\u0131 t\u0259sir etmir. Lakin\u00a0<strong>insan uzun m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 v\u0259 x\u00fcsusil\u0259 acqar\u0131na saqq\u0131z \u00e7eyn\u0259dikd\u0259 m\u0259d\u0259d\u0259 xlorid tur\u015fusunun miqdar\u0131 art\u0131r, tur\u015fu m\u0259d\u0259nin divarlar\u0131na da\u011f\u0131d\u0131c\u0131 t\u0259sir g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r v\u0259 bunun n\u0259tic\u0259sind\u0259 insanda qastrit v\u0259 m\u0259d\u0259 xoras\u0131 kimi x\u0259st\u0259likl\u0259r inki\u015faf ed\u0259 bil\u0259r.<\/strong><\/p>\n<p>Bundan \u0259lav\u0259 saqq\u0131z t\u00fcp\u00fcrc\u0259k v\u0259zil\u0259rini stimulla\u015fd\u0131r\u0131r. Bu stimulyasiya uzun m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 ba\u015f verdikd\u0259, t\u00fcp\u00fcrc\u0259k v\u0259zil\u0259ri daha az miqdarlarda a\u011f\u0131z suyunu ifraz etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r. N\u0259tic\u0259d\u0259 insan\u0131n a\u011fz\u0131nda quruluq yaran\u0131r. Bu is\u0259 h\u0259m di\u015fl\u0259r, h\u0259m d\u0259 h\u0259zm sistemi \u00fc\u00e7\u00fcn ziyanl\u0131d\u0131r. Bildiyimiz kimi, a\u011f\u0131z suyu antiseptik x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 malikdir. Bundan \u0259lav\u0259 a\u011f\u0131z suyu h\u0259zm prosesl\u0259rind\u0259 d\u0259 i\u015ftirak edir &#8211; a\u011f\u0131z bo\u015flu\u011funa d\u00fc\u015f\u0259n qidan\u0131 sonrak\u0131 h\u0259zm prosesl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn haz\u0131rlay\u0131r.<\/p>\n<p>Di\u015f plomblar\u0131, breketl\u0259r, protezl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 saqq\u0131z ziyanl\u0131d\u0131r (plomblar d\u00fc\u015f\u0259 bil\u0259r, breketl\u0259r s\u0131na bil\u0259r).<\/p>\n<p><strong>Xroniki m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaq sistemi x\u0259st\u0259likl\u0259ri olan insanlar saqq\u0131z \u00e7eyn\u0259m\u0259kd\u0259n imtina etm\u0259lidir. G\u0259yirm\u0259d\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n insanlar nan\u0259li saqq\u0131z \u00e7eyn\u0259m\u0259m\u0259lidir. \u018fks halda g\u0259yirm\u0259 daha da g\u00fccl\u0259n\u0259c\u0259k.<\/strong><\/p>\n<p>A\u011fz\u0131nda plomblar v\u0259 breketl\u0259r olan, damaq x\u0259st\u0259likl\u0259rd\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n insanlara da saqq\u0131z \u00e7eyn\u0259m\u0259k m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u00fclm\u00fcr.<\/p>\n<p><strong>H\u0259kiml\u0259r s\u00fcbut edibl\u0259r ki, \u00e7eyn\u0259m\u0259 prosesi beyinin f\u0259aliyy\u0259tini l\u0259ngidir, fikrini c\u0259ml\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 mane olur.<\/strong><\/p>\n<p>M\u0259nb\u0259: www.myfamilydoctor.ru<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Saqq\u0131z d\u0259bli bir atr\u0131buta \u00e7evrilb. Bir \u00e7ox insanlar saqq\u0131z \u00e7eyn\u0259dikd\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc daha s\u0259rb\u0259st v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 g\u00fcv\u0259n\u0259n hiss edirl\u0259r. Dig\u0259rl\u0259ri saqq\u0131z sakitl\u0259\u015fdirir, stresd\u0259n azad olma\u011fa k\u00f6m\u0259k edir. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, h\u0259kiml\u0259r t\u0259sdiq edirl\u0259r ki, \u00e7eyn\u0259m\u0259 prosesi (bu h\u0259r hans\u0131 qida, saqq\u0131z ola bil\u0259r) stresl\u0259 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 k\u00f6m\u0259k edir. Lakin insanlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti n\u0259 saqq\u0131z\u0131n t\u0259rkibi, n\u0259 d\u0259 onun orqanizm\u0259 olan t\u0259siri haqq\u0131nda he\u00e7 n\u0259 bilmirl\u0259r. Saqq\u0131z ta q\u0259dimd\u0259n m\u00f6vcuddur. Bizim ulu babalar\u0131m\u0131z bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 m\u00fcxt\u0259lif a\u011faclardan ifraz olunan qatrandan istifad\u0259 edirdil\u0259r. \u0130lk saqq\u0131z Amerikada XIX \u0259srin ax\u0131rlar\u0131nda istehsal olunub. Onun \u0259sas hiss\u0259sini iyn\u0259yarpaql\u0131 a\u011faclar\u0131n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":105183,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/saqqiz.jpg",400,280,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/saqqiz.jpg",400,280,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/saqqiz.jpg",400,280,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/saqqiz-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/saqqiz-300x210.jpg",300,210,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/saqqiz.jpg",400,280,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/saqqiz.jpg",400,280,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/saqqiz.jpg",400,280,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/saqqiz-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/saqqiz.jpg",400,280,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Saqq\u0131z d\u0259bli bir atr\u0131buta \u00e7evrilb. Bir \u00e7ox insanlar saqq\u0131z \u00e7eyn\u0259dikd\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc daha s\u0259rb\u0259st v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 g\u00fcv\u0259n\u0259n hiss edirl\u0259r. Dig\u0259rl\u0259ri saqq\u0131z sakitl\u0259\u015fdirir, stresd\u0259n azad olma\u011fa k\u00f6m\u0259k edir. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, h\u0259kiml\u0259r t\u0259sdiq edirl\u0259r ki, \u00e7eyn\u0259m\u0259 prosesi (bu h\u0259r hans\u0131 qida, saqq\u0131z ola bil\u0259r) stresl\u0259 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 k\u00f6m\u0259k edir. Lakin insanlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti n\u0259 saqq\u0131z\u0131n t\u0259rkibi, n\u0259 d\u0259 onun orqanizm\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/105182"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=105182"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/105182\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/105183"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=105182"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=105182"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=105182"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}