{"id":106020,"date":"2019-12-11T10:10:45","date_gmt":"2019-12-11T07:10:45","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=106020"},"modified":"2019-12-11T10:10:45","modified_gmt":"2019-12-11T07:10:45","slug":"dunya-plastik-qablardan-imtina-edir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=106020","title":{"rendered":"D\u00fcnya plastik qablardan imtina edir"},"content":{"rendered":"<p>\u0130nternetd\u0259 plastik butulkalar\u0131n insanlara v\u0259 \u00fcmumilikd\u0259 \u0259traf al\u0259m\u0259 \u201cqorxunc\u201d t\u0259sirl\u0259ri bar\u0259d\u0259 \u00e7ox s\u00f6z-s\u00f6hb\u0259t dola\u015f\u0131r. N\u0259yi i\u00e7m\u0259liyik, hans\u0131 qabla\u015fd\u0131rmadan uzaq durmal\u0131y\u0131q? A\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 m\u0259qal\u0259d\u0259 butulkalardak\u0131 sular\u0131n x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n s\u00f6z a\u00e7aca\u011f\u0131q.<\/p>\n<p>Qida \u00fc\u00e7\u00fcn ilk plastik qablar m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra &#8211; 1947-ci ild\u0259 peyda oldu. Lakin o zaman baha ba\u015fa g\u0259lm\u0259sin\u0259 v\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 keyfiyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00e7ox az istifad\u0259 olunurdu. H\u0259min vaxtlar \u015f\u00fc\u015f\u0259 qablardan istifad\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil edirdi.<\/p>\n<p>\u018fllinci ill\u0259rd\u0259 yar\u0131m \u0259sr \u0259rzind\u0259 tan\u0131nan v\u0259 x\u00fcsusi s\u0259nayed\u0259, m\u0259s\u0259l\u0259n, kabel izolyasiyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 olunan polietilen yeni istifad\u0259 sferas\u0131 qazand\u0131.<\/p>\n<p>\u0130lk d\u0259f\u0259 plastik qablar\u0131n populyarla\u015fmas\u0131na \u201cPhillips Petroleum\u201d \u015firk\u0259tinin kimya\u00e7\u0131lar\u0131 nail oldular. 1960-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 onlar\u0131n haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 polietilen m\u00fcxt\u0259lif m\u0259hsullar\u0131n qabla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda geni\u015f istifad\u0259 olunurdu.<\/p>\n<p>Lakin 1973-c\u00fc ild\u0259 \u201cDuPont\u201d \u015firk\u0259tinin m\u00fch\u0259ndisi \u201cNataniel Uayet polietilenterefatalat (PET) madd\u0259sind\u0259n plastic butulka istehsal\u0131na ba\u015flamaqla \u015f\u00fc\u015f\u0259 qablar\u0131n bazar\u0131na bird\u0259f\u0259lik z\u0259rb\u0259ni vurmu\u015f oldu. \u00c7\u00fcnki h\u0259min madd\u0259 ucuz, y\u00fcng\u00fcl v\u0259 t\u0259krar emal \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcnasib idi. Bel\u0259c\u0259, plastik qabla\u015fd\u0131rma bazar\u0131 \u0259l\u0259 ke\u00e7irdi. Haz\u0131rda g\u00f6rd\u00fcy\u00fcn\u00fcz b\u00fct\u00fcn plastik qablar h\u0259min patent\u0259 aiddir.<\/p>\n<p>\u00dcmumilikd\u0259 d\u00fcnyada ild\u0259 300 milyondan art\u0131q plastik qab haz\u0131rlan\u0131r v\u0259 t\u0259bi\u0259ti qorumaqla \u0259laq\u0259li b\u00fct\u00fcn t\u0259dbirl\u0259r\u0259 baxmayaraq, bu r\u0259q\u0259m artmaqda davam edir. Orta hesabla plastik qablar\u0131n 20-25 %-i t\u0259krar istehsala g\u00f6nd\u0259rilir, qalanlar\u0131 is\u0259 at\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Plastik qablardan su i\u00e7m\u0259k t\u0259hl\u00fck\u0259lidirmi?<\/strong><\/p>\n<p>Planetimizd\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7ox zibil olarsa, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z m\u00fchitin, ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z havan\u0131n, i\u00e7diyimiz suyun z\u0259r\u0259ri bir o q\u0259d\u0259r artar. Bunu \u00fcmumi problem sayaq. \u0130nsanlar\u0131 daha \u00e7ox \u00f6z sa\u011flaml\u0131qlar\u0131 maraqland\u0131r\u0131r, Sakit okeandak\u0131 ekoloji v\u0259ziyy\u0259t onlar\u0131 narahat etmir. \u0130nsanlar\u0131 narahat ed\u0259n suallar bunlard\u0131r: Plastik butulkada su alark\u0259n orqanizmimiz\u0259 hans\u0131 z\u0259r\u0259rli madd\u0259l\u0259r daxil olur? Onlar insan\u0131 z\u0259h\u0259rl\u0259yirl\u0259rmi? X\u0259r\u00e7\u0259ng\u0259 s\u0259b\u0259b olurmu?<\/p>\n<p>\u018fslind\u0259 is\u0259 burada narahat olmal\u0131 he\u00e7 n\u0259 yoxdur. Su il\u0259 t\u0259mas zaman\u0131 plastikan\u0131n mayey\u0259 kanserogen madd\u0259l\u0259r buraxmas\u0131 haqq\u0131nda f\u0259rziyy\u0259l\u0259rin he\u00e7 biri \u00f6z t\u0259sdiqini tapmay\u0131b.<\/p>\n<p>Lakin bu ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 aparan AB\u015e-\u0131n Qida v\u0259 D\u0259rman Administrasiyas\u0131 2010-cu ild\u0259 bu qablar\u0131n t\u0259rkibind\u0259ki bisfenol A (C15H16O2) madd\u0259sinin m\u0259hsula ke\u00e7\u0259r\u0259k, orqanizmd\u0259 ciddi f\u0259sadlara yol a\u00e7a bildiyini, hormonal funksiyaya v\u0259 v\u0259zl\u0259rin f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 ciddi z\u0259r\u0259r vurdu\u011funu a\u00e7\u0131qlad\u0131. X\u00fcsusil\u0259, u\u015faqlar\u0131n qidaland\u0131r\u0131lmas\u0131nda plastik qablardan istifad\u0259 edilm\u0259m\u0259lidir. Bu a\u00e7\u0131qlamadan d\u0259rhal sonra Yaponiya, Kanada v\u0259 bir s\u0131ra dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259r bisfenol A madd\u0259sind\u0259n imtina etdil\u0259r.<\/p>\n<p>Plastmasdan olan, h\u0259tta qida il\u0259 bir ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmayan \u0259\u015fyalar\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259 \u201cBPA Free\u201d (BPA madd\u0259si yoxdur) yaz\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6r\u0259 bil\u0259rik.<\/p>\n<p>Bu y\u00f6nd\u0259 apar\u0131lan b\u00fct\u00fcn t\u0259dqiqatlar\u0131n n\u0259tic\u0259si onu g\u00f6st\u0259rir ki, suyu v\u0259 qidan\u0131 plastik qabda saxlamaq olar, lakin h\u0259r bir plastmas qab\u0131n \u00f6z istifad\u0259 m\u00fcdd\u0259ti var v\u0259 buna \u0259m\u0259l olunmal\u0131d\u0131r. Bundan \u0259lav\u0259, bel\u0259 qabla\u015fd\u0131rmada olan suyun v\u0259 \u0259rzaq\u0131n temperaturunun 60 d\u0259r\u0259c\u0259ni \u00f6tm\u0259m\u0259sin\u0259 n\u0259zar\u0259t edilm\u0259lidir.<\/p>\n<p>M\u00fcbahis\u0259li olsa da, hesab ed\u0259k ki, plastik qablardan istifad\u0259nin orqanizmimiz\u0259 birba\u015fa ziyan\u0131 yoxdur, ancaq unutmayaq ki, bird\u0259f\u0259lik st\u0259kandan v\u0259 ya butulkadan suyu i\u00e7ib atmaqla \u0259traf al\u0259m\u0259, heyvanlara v\u0259 bitkil\u0259r\u0259 ziyan vururuq v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 h\u0259min heyvan v\u0259 bitkil\u0259rl\u0259 qidalanaraq, bilavasit\u0259 \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc z\u0259h\u0259rl\u0259mi\u015f oluruq.<\/p>\n<p><strong>B\u0259s zavoda t\u0259krar emal \u00fc\u00e7\u00fcn apar\u0131lmayan plastmas zibill\u0259r hara gedir?<\/strong><\/p>\n<p>Uzun ill\u0259r okeanlarda v\u0259 atmosferd\u0259 apar\u0131lan t\u0259dqiqatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 b\u00fct\u00fcn okean zibilinin bir ax\u0131n \u015f\u0259klind\u0259 topla\u015fd\u0131\u011f\u0131 n\u00f6qt\u0259l\u0259r oldu\u011fu \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xd\u0131. 1980-ci ill\u0259rin sonlar\u0131nda Sakit okeanda bel\u0259 \u201czibil l\u0259k\u0259si\u201d a\u015fkar olundu. \u015eimali Atlantik zonada, Sarqas d\u0259nizind\u0259 anoloji zona tap\u0131ld\u0131. Suda x\u0131rdalanm\u0131\u015f plastik hiss\u0259l\u0259r a\u00e7\u0131q-ayd\u0131n sezilirdi. 2010-cu ild\u0259 ox\u015far, lakin sah\u0259si daha b\u00f6y\u00fck \u201czibil l\u0259k\u0259si\u201dnin Hind okean\u0131nda da oldu\u011fu \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xd\u0131. Qumla qar\u0131\u015fm\u0131\u015f plastik toz haz\u0131rda d\u00fcnyan\u0131n dem\u0259k olar ki, b\u00fct\u00fcn \u00e7im\u0259rlikl\u0259rind\u0259 m\u00f6vcuddur.<\/p>\n<p>Okeanlardak\u0131 \u201czibil l\u0259k\u0259l\u0259ri\u201d ona g\u00f6r\u0259 qorxuludur ki, orada su heyvanlar\u0131 praktiki olaraq, qidalana bilmirl\u0259r, suyun \u00fcz\u0259rind\u0259 u\u00e7an qu\u015flar bal\u0131q ovlaya bilmirl\u0259r. Ora \u201c\u00f6l\u00fc\u201d zona say\u0131la bil\u0259r.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda okeanlar\u0131n \u00fcz\u00fcnd\u0259 \u00fcmumilikd\u0259 270 milyon ton plastik zibilin \u00fczd\u00fcy\u00fc hesablan\u0131b.<\/p>\n<p>Hesablamalara g\u00f6r\u0259, polietilenin torpaqda \u00e7\u00fcr\u00fcy\u0259r\u0259k yox olmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn 800 il, suda m\u0259hv olmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn 400 il vaxt laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>\u018ftraf m\u00fchitin \u00e7irkl\u0259nm\u0259si il\u0259 m\u00fcxt\u0259lif c\u00fcr m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131l\u0131r. \u018fn t\u0259siredici \u00fcsullardan biri d\u0259 suyun qabla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na qada\u011fan\u0131n qoyulmas\u0131d\u0131r. \u0130lk bel\u0259 qada\u011fa 2009-cu ild\u0259 Avstraliyan\u0131n ki\u00e7ik \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259n biri olan Bandenunda t\u0259tbiq edilib. C\u0259mi 2500 n\u0259f\u0259r \u0259halisi v\u0259 6 ma\u011fazas\u0131 olan h\u0259min \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 butulkada su sat\u0131\u015f\u0131n\u0131n qada\u011fan edilm\u0259si he\u00e7 bir problem yaratmam\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>Sonradan AB\u015e-\u0131n Massa\u00e7usets \u015ftat\u0131n\u0131n Korkord \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 bel\u0259 qada\u011fa t\u0259tbiq olundu. 2016-c\u0131 ild\u0259 is\u0259 d\u00fcnya \u00fczr\u0259 82 m\u0259kt\u0259b v\u0259 universitetin kampusunda butulkada su istifad\u0259si qada\u011fan edildi.<\/p>\n<p>Avropa v\u0259 AB\u015e-da insanlar\u0131n \u00e7oxu k\u00f6n\u00fcll\u00fc olaraq, butulkadan imtina edirl\u0259r, onlar \u00f6zl\u0259ri il\u0259 \u00e7ox istifad\u0259 oluna bil\u0259n butulka g\u0259tir\u0259r\u0259k filtr olunmu\u015f su alma\u011f\u0131 \u00fcst\u00fcn tuturlar.<\/p>\n<p>\u0130nsanlar\u0131n son ill\u0259r bu kimi t\u0259qdir\u0259layiq h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rini bir s\u0131ra faktorlarla \u0259laq\u0259l\u0259ndirm\u0259k olar. Birincisi, insanlar art\u0131q \u00f6z sa\u011flaml\u0131qlar\u0131na daha \u00e7ox \u00f6n\u0259m verm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131blar. \u0130kincisi, televiziya ekranlar\u0131nda ekoloji f\u0259lak\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 tez-tez s\u00fcjetl\u0259r g\u00f6st\u0259rilir v\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, filtr olunmu\u015f suyu almaq v\u0259 ya evin\u0259 filtr aparat\u0131 almaq iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n qabla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f sulardan istifad\u0259 etm\u0259kd\u0259n daha s\u0259rf\u0259lidir.<\/p>\n<p>PET, polietilentereftalat. \u0130\u00e7ki butulkalar\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131nda istifad\u0259 edil\u0259n madd\u0259. T\u0259hl\u00fck\u0259sizdir, toksiki deyil v\u0259 t\u0259krar emala yararl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>HDPE, y\u00fcks\u0259k s\u0131xl\u0131ql\u0131 polietilen. Yem\u0259li olmayan m\u0259hsullar\u0131n- t\u0259mizlik vasit\u0259l\u0259rinin, motor ya\u011flar\u0131n\u0131n, zibil paketl\u0259rinin istifad\u0259sind\u0259 geni\u015f istifad\u0259 edilir. Qida \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 olunmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259, orqanizm \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259r\u0259rli deyil. 70 d\u0259r\u0259c\u0259y\u0259d\u0259k istiliy\u0259 davaml\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>PVC, polivinilxlorid. Yem\u0259li olmayan m\u0259hsullar\u0131n qabla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edilir, borular haz\u0131rlan\u0131r. Yanma v\u0259 isinm\u0259 zaman\u0131 \u00e7ox z\u0259h\u0259rli olur.<\/p>\n<p>LDPE, a\u015fa\u011f\u0131 s\u0131xl\u0131ql\u0131 polietilen. M\u0259hsullar \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00f6hk\u0259m konteynerl\u0259rin, \u00e7anta v\u0259 paketl\u0259rin haz\u0131rlanmas\u0131nda istifad\u0259 edilir. Qida m\u0259hsullar\u0131 il\u0259 reaksiyaya gir\u0259n z\u0259r\u0259rli madd\u0259l\u0259r\u0259 malik deyil. T\u0259krar istehsala yararl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>PP, polipropilen. \u00c7ox istifad\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan plastik qablar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131nda istifad\u0259 olunan material. Tamamil\u0259 z\u0259r\u0259rsizdir, u\u015faq qidalar\u0131n\u0131n saxlan\u0131lmas\u0131nda istifad\u0259 edil\u0259 bil\u0259r. Temperatura davaml\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>PS, polistirol. Bird\u0259f\u0259lik istifad\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn olan st\u0259kan v\u0259 qablar haz\u0131rlan\u0131r. Y\u00fcks\u0259k istilikd\u0259 toksik madd\u0259l\u0259r ayr\u0131l\u0131r ki, bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 d\u00fcnyada qida sektorunda istifad\u0259sin\u0259 t\u0259dric\u0259n qada\u011falar t\u0259tbiq edilir.<\/p>\n<p>Bu qruplardan he\u00e7 birin\u0259 aid olmayan dig\u0259r plastmaslar. Bura qadjetl\u0259rin, smartfonlar\u0131n, televizorlar\u0131n bir s\u00f6zl\u0259 m\u00f6hk\u0259m plastmasdan olan h\u0259r \u015feyin haz\u0131rlanmas\u0131 daxildir. B\u0259z\u0259n b\u00f6y\u00fck, 19 litrlik su balonlar\u0131n\u0131n qabla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda da bu i\u015far\u0259y\u0259 rst g\u0259lm\u0259k olar. Qab\u0131n d\u0259qiqlikl\u0259 hans\u0131 madd\u0259d\u0259n haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131n\u0131, t\u0259rkibind\u0259 bisfenol A olub-olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilm\u0259diyiniz \u00fc\u00e7\u00fcn uzaq durmal\u0131s\u0131n\u0131z.<\/p>\n<p><strong>Nubar S\u00fcleymanova,\u00a0<\/strong><em>\u201c\u0130ki sahil\u201d<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130nternetd\u0259 plastik butulkalar\u0131n insanlara v\u0259 \u00fcmumilikd\u0259 \u0259traf al\u0259m\u0259 \u201cqorxunc\u201d t\u0259sirl\u0259ri bar\u0259d\u0259 \u00e7ox s\u00f6z-s\u00f6hb\u0259t dola\u015f\u0131r. N\u0259yi i\u00e7m\u0259liyik, hans\u0131 qabla\u015fd\u0131rmadan uzaq durmal\u0131y\u0131q? A\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 m\u0259qal\u0259d\u0259 butulkalardak\u0131 sular\u0131n x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n s\u00f6z a\u00e7aca\u011f\u0131q. Qida \u00fc\u00e7\u00fcn ilk plastik qablar m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra &#8211; 1947-ci ild\u0259 peyda oldu. Lakin o zaman baha ba\u015fa g\u0259lm\u0259sin\u0259 v\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 keyfiyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00e7ox az istifad\u0259 olunurdu. H\u0259min vaxtlar \u015f\u00fc\u015f\u0259 qablardan istifad\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil edirdi. \u018fllinci ill\u0259rd\u0259 yar\u0131m \u0259sr \u0259rzind\u0259 tan\u0131nan v\u0259 x\u00fcsusi s\u0259nayed\u0259, m\u0259s\u0259l\u0259n, kabel izolyasiyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 olunan polietilen yeni istifad\u0259 sferas\u0131 qazand\u0131. \u0130lk d\u0259f\u0259 plastik qablar\u0131n populyarla\u015fmas\u0131na \u201cPhillips Petroleum\u201d \u015firk\u0259tinin kimya\u00e7\u0131lar\u0131&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":106021,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/cac8e130157599438959715227810797496.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/cac8e130157599438959715227810797496.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/cac8e130157599438959715227810797496.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/cac8e130157599438959715227810797496-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/cac8e130157599438959715227810797496-300x166.jpg",300,166,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/cac8e130157599438959715227810797496.jpg",640,354,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/cac8e130157599438959715227810797496.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/cac8e130157599438959715227810797496.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/cac8e130157599438959715227810797496-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/cac8e130157599438959715227810797496.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u0130nternetd\u0259 plastik butulkalar\u0131n insanlara v\u0259 \u00fcmumilikd\u0259 \u0259traf al\u0259m\u0259 \u201cqorxunc\u201d t\u0259sirl\u0259ri bar\u0259d\u0259 \u00e7ox s\u00f6z-s\u00f6hb\u0259t dola\u015f\u0131r. N\u0259yi i\u00e7m\u0259liyik, hans\u0131 qabla\u015fd\u0131rmadan uzaq durmal\u0131y\u0131q? A\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 m\u0259qal\u0259d\u0259 butulkalardak\u0131 sular\u0131n x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n s\u00f6z a\u00e7aca\u011f\u0131q. Qida \u00fc\u00e7\u00fcn ilk plastik qablar m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra &#8211; 1947-ci ild\u0259 peyda oldu. Lakin o zaman baha ba\u015fa g\u0259lm\u0259sin\u0259 v\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 keyfiyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00e7ox az istifad\u0259 olunurdu. H\u0259min vaxtlar&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/106020"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=106020"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/106020\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/106021"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=106020"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=106020"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=106020"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}