{"id":108549,"date":"2019-12-17T15:31:04","date_gmt":"2019-12-17T12:31:04","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=108549"},"modified":"2019-12-17T15:31:04","modified_gmt":"2019-12-17T12:31:04","slug":"insanlar-gec-sagalir-hazirki-qrip-bizim-20-ci-%c9%99srd%c9%99-rastlasdigimiz-qrip-deyil","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=108549","title":{"rendered":"\u0130nsanlar gec sa\u011fal\u0131r: Haz\u0131rk\u0131 qrip bizim 20-ci \u0259srd\u0259 rastla\u015fd\u0131\u011f\u0131m\u0131z qrip deyil"},"content":{"rendered":"<p>&#8220;Dekabr\u0131 az qala ba\u015fa vurmaq \u00fczr\u0259yik, amma q\u0131\u015f havas\u0131 ya\u015fanm\u0131r. Sanki t\u0259bi\u0259td\u0259 4 f\u0259sil deyil, 2 f\u0259sil var &#8211; yay v\u0259 pay\u0131z.<\/p>\n<p>Yazda hiss olunmur, q\u0131\u015f da. Bu c\u00fcr anomal iqlim d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri immunitet z\u0259ifliyin\u0259 s\u0259b\u0259b olur v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 virus infeksiyalar\u0131 \u015fidd\u0259tl\u0259nir&#8221;<\/p>\n<p>\u015e\u0259h\u0259rd\u0259 qrip yay\u0131l\u0131b. H\u0259kiml\u0259r, m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r n\u0259 q\u0259d\u0259r des\u0259l\u0259r d\u0259 ki, \u201ch\u0259r x\u0259st\u0259lik qrip deyil. Bu adi soyuqd\u0259ym\u0259dir\u201d, \u0259halinin dilind\u0259 yen\u0259 d\u0259 \u201cqripdir\u201d, n\u0259d\u0259ns\u0259 camaat qripi b\u00fct\u00fcn x\u0259st\u0259likl\u0259rin \u201c\u015fah\u0131\u201d hesab edir. Haqs\u0131z da say\u0131lmaz. \u00c7\u00fcnki bu x\u0259st\u0259liy\u0259 tutuldunmu, sa\u011falmaq bilmirs\u0259n. Yalan olmas\u0131n, 2 adamdan biri x\u0259st\u0259dir: \u00fc\u015f\u00fctm\u0259, \u0259zginlik, bo\u011faz a\u011fr\u0131s\u0131, \u00f6sk\u00fcr\u0259k, q\u0131zd\u0131rma, hals\u0131zl\u0131q, i\u015ftahs\u0131zl\u0131q, ba\u015fa\u011fr\u0131s\u0131\u2026<\/p>\n<div><\/div>\n<p>\u0130nsanlar\u0131 is\u0259 x\u0259st\u0259liy\u0259 tutulmaqdan daha \u00e7ox ondan nec\u0259 xilas olmaq d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcr. Daimi m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259r yen\u0259 q\u00fcvv\u0259d\u0259dir; virusa yoluxmamaq \u00fc\u00e7\u00fcn immunsistemi g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k, h\u0259kim m\u00fcayin\u0259sind\u0259n ke\u00e7m\u0259k, \u0259halinin s\u0131x topla\u015fd\u0131\u011f\u0131 yerl\u0259rd\u0259n m\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r uzaq olmaq, ev \u015f\u0259raitind\u0259 m\u00fcalic\u0259 olunmaq, tibbi maskalar taxmaq v\u0259 bir d\u0259, \u0259n \u0259sas\u0131 &#8211; asq\u0131randa a\u011fz\u0131 d\u0259smalla, salfetl\u0259 qapamaq. Ev\u0259 g\u0259l\u0259nd\u0259 \u0259ll\u0259ri sabunla yax\u015f\u0131-yax\u015f\u0131 yumaq, \u015f\u0259xsi gigiyenaya diqq\u0259t etm\u0259k. M\u0259s\u0259l\u0259nin dig\u0259r he\u00e7 d\u0259 az \u0259h\u0259miyy\u0259tli olmayan t\u0259r\u0259fi is\u0259 bizim camaat\u0131n x\u0259st\u0259liy\u0259 qar\u015f\u0131 \u00abantibiotik qalxan\u0131\u00bb h\u0259ssasl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Kimi dindirirs\u0259n, \u00abne\u00e7\u0259 g\u00fcnd\u00fc, x\u0259st\u0259 idim, antibiotik vurdurdum, bir az \u00f6z\u00fcm\u0259 g\u0259lmi\u015f\u0259m\u2026\u00bb deyir. Halbuki, m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r antibiotikl\u0259rin insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259r\u0259rli oldu\u011funu ill\u0259rdir s\u00f6yl\u0259yir.<\/p>\n<p>Avropada 2020-ci ild\u0259n etibar\u0259n antibiotik d\u0259rmanlar\u0131n istehsal\u0131 \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 dayand\u0131r\u0131lacaq. Amma bizd\u0259 h\u0259l\u0259 ki, sa\u011falma\u011f\u0131n \u00abyegan\u0259 v\u0259 \u0259v\u0259zsiz\u00bb vasit\u0259si antibiotikl\u0259r hesab edilir. Y\u0259ni, h\u0259kiml\u0259rin x\u0259st\u0259l\u0259r\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 reseptl\u0259rd\u0259 antibiotik d\u0259rmanlar \u00e7oxluq t\u0259\u015fkil edir. Qohum-qon\u015fu da, bildi-bilm\u0259di, antibiotik q\u0259bul etm\u0259yi, ya da iyn\u0259sini vurdurma\u011f\u0131 m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u00fcr. Ham\u0131m\u0131z \u0130bn Sinan\u0131n \u201ct\u0259l\u0259b\u0259siyik\u201d sanki\u2026<\/p>\n<p>H\u0259kim-terapevt \u015eahv\u0259l\u0259d M\u0259mm\u0259dov \u201c\u015e\u0259rq\u201d\u0259 a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda yuxar\u0131 t\u0259n\u0259ff\u00fcs yollar\u0131 x\u0259st\u0259likl\u0259rinin daha \u00e7ox m\u00f6vs\u00fcmi xarakter da\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 dedi: \u201cBu x\u0259st\u0259likl\u0259r pay\u0131z-q\u0131\u015f aylar\u0131nda \u00f6z\u00fcn\u00fc daha \u00e7ox g\u00f6st\u0259rir. \u018fhali aras\u0131nda geni\u015f yay\u0131lan qrip virusunun \u015f\u0259klini d\u0259yi\u015fmi\u015f formas\u0131 da ola bil\u0259r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 x\u0259st\u0259lik b\u0259z\u0259n uzunm\u00fcdd\u0259tli olur. Yoluxmu\u015f insan gec sa\u011fal\u0131r. Y\u0259ni, haz\u0131rk\u0131 qrip bizim 20-ci \u0259srd\u0259 rastla\u015fd\u0131\u011f\u0131m\u0131z qrip deyil\u201d.<\/p>\n<p>K\u0259skin respirator x\u0259st\u0259likl\u0259rin niy\u0259 m\u0259hz pay\u0131z-q\u0131\u015f aylar\u0131nda artmas\u0131na g\u0259linc\u0259, \u015e.M\u0259mm\u0259dov bunun iqlim anomaliyalar\u0131n\u0131n do\u011furdu\u011fu immun z\u0259ifliyi il\u0259 \u0259laq\u0259li oldu\u011funu dedi: \u201cBizim \u0259halid\u0259 bel\u0259 bir deyim var ki, qar ya\u011fsayd\u0131, x\u0259st\u0259likl\u0259r azalard\u0131, mikroblar \u00f6l\u0259rdi v\u0259 sair\u0259. Amma bu el deyimi 21-ci \u0259srd\u0259 art\u0131q m\u0259na y\u00fck\u00fcn\u00fc itirm\u0259kd\u0259di. \u00c7\u00fcnki d\u00fcnyada qlobal iqlim d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri ba\u015f verir v\u0259 Az\u0259rbaycan da d\u00fcnyan\u0131n bir par\u00e7as\u0131 kimi bunu iqlim \u015f\u0259rtl\u0259rind\u0259 hiss edir. Son ill\u0259r m\u00f6vs\u00fcml\u0259rd\u0259ki iqlim d\u0259yi\u015fikliyin\u0259 bax\u0131n, aprelin sonlar\u0131na kimi isti geyiml\u0259ri \u0259ynimizd\u0259n \u00e7\u0131xarmad\u0131q. \u0130yun ay\u0131nda anomal istil\u0259r oldu. Dekabr\u0131 az qala ba\u015fa vurmaq \u00fczr\u0259yik, amma q\u0131\u015f havas\u0131 ya\u015fanm\u0131r. Sanki t\u0259bi\u0259td\u0259 4 f\u0259sil deyil, 2 f\u0259sil var &#8211; yay v\u0259 pay\u0131z. Yazda hiss olunmur, q\u0131\u015f da. Bu c\u00fcr anomal iqlim d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri immunitet z\u0259ifliyin\u0259 s\u0259b\u0259b olur v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 virus infeksiyalar\u0131 \u015fidd\u0259tl\u0259nir. K\u0259skin respirator x\u0259st\u0259likl\u0259rin \u0259sas s\u0259b\u0259bi d\u0259 iqlim d\u0259yi\u015fikliyi v\u0259 immunitet \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u0259hali bunlar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131b m\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r \u00f6z\u00fcn\u00fc qorumal\u0131d\u0131r. \u00c7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r ki, immunitet z\u0259ifl\u0259m\u0259sin. B\u0259d\u0259ni m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndir\u0259c\u0259k qidalar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r q\u0259bul etm\u0259k, idmanla m\u0259\u015f\u011ful olmaq, orqanizmi m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Soyuqlayanlar, x\u0259st\u0259l\u0259n\u0259nl\u0259r bacard\u0131qca \u00e7ox maye q\u0259bul etm\u0259lidir. B\u0259d\u0259ni z\u0259ifl\u0259tm\u0259k olmaz. Onda orqanizm x\u0259st\u0259liy\u0259 m\u00fcqavim\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259 bilmir. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, h\u0259kim m\u00fcayin\u0259si m\u00fctl\u0259qdir. M\u00fcayin\u0259nin n\u0259tic\u0259si olaraq da m\u00fcalic\u0259 kursu t\u0259yin edilm\u0259li v\u0259 ona \u0259m\u0259l edilm\u0259lidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;Dekabr\u0131 az qala ba\u015fa vurmaq \u00fczr\u0259yik, amma q\u0131\u015f havas\u0131 ya\u015fanm\u0131r. Sanki t\u0259bi\u0259td\u0259 4 f\u0259sil deyil, 2 f\u0259sil var &#8211; yay v\u0259 pay\u0131z. Yazda hiss olunmur, q\u0131\u015f da. Bu c\u00fcr anomal iqlim d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri immunitet z\u0259ifliyin\u0259 s\u0259b\u0259b olur v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 virus infeksiyalar\u0131 \u015fidd\u0259tl\u0259nir&#8221; \u015e\u0259h\u0259rd\u0259 qrip yay\u0131l\u0131b. H\u0259kiml\u0259r, m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r n\u0259 q\u0259d\u0259r des\u0259l\u0259r d\u0259 ki, \u201ch\u0259r x\u0259st\u0259lik qrip deyil. Bu adi soyuqd\u0259ym\u0259dir\u201d, \u0259halinin dilind\u0259 yen\u0259 d\u0259 \u201cqripdir\u201d, n\u0259d\u0259ns\u0259 camaat qripi b\u00fct\u00fcn x\u0259st\u0259likl\u0259rin \u201c\u015fah\u0131\u201d hesab edir. Haqs\u0131z da say\u0131lmaz. \u00c7\u00fcnki bu x\u0259st\u0259liy\u0259 tutuldunmu, sa\u011falmaq bilmirs\u0259n. Yalan olmas\u0131n, 2 adamdan biri x\u0259st\u0259dir: \u00fc\u015f\u00fctm\u0259, \u0259zginlik, bo\u011faz a\u011fr\u0131s\u0131,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":108550,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/qrr.jpg",640,427,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/qrr.jpg",640,427,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/qrr.jpg",640,427,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/qrr-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/qrr-300x200.jpg",300,200,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/qrr.jpg",640,427,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/qrr.jpg",640,427,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/qrr.jpg",640,427,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/qrr-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/qrr.jpg",640,427,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"&#8220;Dekabr\u0131 az qala ba\u015fa vurmaq \u00fczr\u0259yik, amma q\u0131\u015f havas\u0131 ya\u015fanm\u0131r. Sanki t\u0259bi\u0259td\u0259 4 f\u0259sil deyil, 2 f\u0259sil var &#8211; yay v\u0259 pay\u0131z. Yazda hiss olunmur, q\u0131\u015f da. Bu c\u00fcr anomal iqlim d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri immunitet z\u0259ifliyin\u0259 s\u0259b\u0259b olur v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 virus infeksiyalar\u0131 \u015fidd\u0259tl\u0259nir&#8221; \u015e\u0259h\u0259rd\u0259 qrip yay\u0131l\u0131b. H\u0259kiml\u0259r, m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r n\u0259 q\u0259d\u0259r des\u0259l\u0259r d\u0259 ki, \u201ch\u0259r x\u0259st\u0259lik qrip deyil.&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/108549"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=108549"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/108549\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/108550"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=108549"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=108549"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=108549"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}