{"id":109928,"date":"2019-12-20T14:26:10","date_gmt":"2019-12-20T11:26:10","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=109928"},"modified":"2019-12-20T14:26:10","modified_gmt":"2019-12-20T11:26:10","slug":"aliml%c9%99r-aciqladi-bu-yerd%c9%99-d%c9%99mird%c9%99n-qar-yagir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=109928","title":{"rendered":"Aliml\u0259r a\u00e7\u0131qlad\u0131: Bu yerd\u0259 d\u0259mird\u0259n \u201cqar\u201d ya\u011f\u0131r"},"content":{"rendered":"<p>Aliml\u0259r Yerd\u0259n ke\u00e7\u0259n seysmik dal\u011falar\u0131n t\u0259bi\u0259tini izah ed\u0259n bir model t\u0259klif edibl\u0259r.<\/p>\n<p>\u201cJGR Solid Earth\u201d jurnal\u0131nda yay\u0131mlanan ara\u015fd\u0131rmaya g\u00f6r\u0259, n\u00fcv\u0259nin xarici v\u0259 daxili hiss\u0259l\u0259ri aras\u0131ndak\u0131 s\u0259rh\u0259dd\u0259 d\u0259mir kristallar\u0131 olan bir suspenziya qat\u0131 m\u00f6vcuddur.<\/p>\n<p>N\u00fcv\u0259d\u0259 ba\u015f ver\u0259n prosesl\u0259r Yerin maqnit sah\u0259sinin v\u0259 qlobal tektonikan\u0131n t\u0259bi\u0259tini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259kl\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 planetin geoloji h\u0259yat\u0131na t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>On ill\u0259rdir geofizikl\u0259r planetimizin n\u00fcv\u0259sin\u0259 yay\u0131lan elastik dal\u011falar\u0131n\u00a0xarici n\u00fcv\u0259nin alt qatlar\u0131ndan ke\u00e7\u0259rk\u0259n yava\u015flamas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 izahat tapma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar.<\/p>\n<p>Bundan \u0259lav\u0259, dal\u011falar\u0131n n\u00fcv\u0259nin h\u0259r iki t\u0259r\u0259fin\u0259 nec\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259\u00e7arpan bir f\u0259rq var: \u015f\u0259rq yar\u0131mk\u00fcr\u0259sind\u0259 onlar\u0131n s\u00fcr\u0259ti q\u0259rbd\u0259n daha \u00e7oxdur. Sanki daxili n\u00fcv\u0259nin xarici s\u0259thi viskoz\u00a0il\u0259\u00a0\u00f6rt\u00fcl\u00fcb, q\u0259rb t\u0259r\u0259find\u0259 is\u0259 bu \u00f6rt\u00fcy\u00fcn qal\u0131nl\u0131\u011f\u0131 daha b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. B\u00fct\u00fcn bunlar Yerin daxili qurulu\u015funun m\u00f6vcud modell\u0259ri il\u0259 z\u0259if uzla\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>Ostind\u0259ki Texas Universitetind\u0259n v\u0259 Si\u00e7uan Universitetind\u0259n olan amerikal\u0131 v\u0259 \u00e7inli aliml\u0259r\u00a0seysmik dal\u011falar\u0131n n\u00fcv\u0259d\u0259n ke\u00e7m\u0259sinin x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rini izah ed\u0259n fiziki bir model haz\u0131rlay\u0131blar.<\/p>\n<p>M\u00fc\u0259llifl\u0259r Yerin daxili n\u00fcv\u0259sinin \u00fcst\u00fcn\u00fcn xarici maye n\u00fcv\u0259d\u0259 meydana g\u0259l\u0259n v\u0259 daxili b\u0259rk n\u00fcv\u0259nin s\u0259thin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259r\u0259k 300 kilometrd\u0259n art\u0131q qal\u0131nl\u0131qda bir t\u0259b\u0259q\u0259 meydana g\u0259tir\u0259n ki\u00e7ik hiss\u0259cikl\u0259rl\u0259\u00a0&#8211; d\u0259mir \u201cqar\u201dla \u00f6rt\u00fcld\u00fcy\u00fcn\u00fc ehtimal edirl\u0259r.<\/p>\n<p>M\u00fc\u0259llifl\u0259rin fikrinc\u0259, seysmik dal\u011falar\u0131n h\u0259qiqi h\u0259r\u0259k\u0259tinin n\u0259z\u0259ri proqnozlardan f\u0259rql\u0259nm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b el\u0259 bu y\u0131\u011f\u0131lm\u0131\u015f \u00e7amur \u00f6rt\u00fcy\u00fc v\u0259 ya suspenziyad\u0131r.<\/p>\n<div class=\"gallery\">\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/assets.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMTkvMTIvMjAvMTMvNTYvMTEvNWJjOGY5M2MtMDkyNC00YjcyLWFhNTctZTc3MThhNTJiNTMwLzIxMS5KUEciXSxbInAiLCJlbmNvZGUiLCJqcGciLCItcXVhbGl0eSA4MCJdLFsicCIsInRodW1iIiwiNTkweDU5MFx1MDAzZSJdXQ?sha=4789abc8f246ada1\" alt=\"\" \/><\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Aliml\u0259r Yerd\u0259n ke\u00e7\u0259n seysmik dal\u011falar\u0131n t\u0259bi\u0259tini izah ed\u0259n bir model t\u0259klif edibl\u0259r. \u201cJGR Solid Earth\u201d jurnal\u0131nda yay\u0131mlanan ara\u015fd\u0131rmaya g\u00f6r\u0259, n\u00fcv\u0259nin xarici v\u0259 daxili hiss\u0259l\u0259ri aras\u0131ndak\u0131 s\u0259rh\u0259dd\u0259 d\u0259mir kristallar\u0131 olan bir suspenziya qat\u0131 m\u00f6vcuddur. N\u00fcv\u0259d\u0259 ba\u015f ver\u0259n prosesl\u0259r Yerin maqnit sah\u0259sinin v\u0259 qlobal tektonikan\u0131n t\u0259bi\u0259tini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259kl\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 planetin geoloji h\u0259yat\u0131na t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. On ill\u0259rdir geofizikl\u0259r planetimizin n\u00fcv\u0259sin\u0259 yay\u0131lan elastik dal\u011falar\u0131n\u00a0xarici n\u00fcv\u0259nin alt qatlar\u0131ndan ke\u00e7\u0259rk\u0259n yava\u015flamas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 izahat tapma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Bundan \u0259lav\u0259, dal\u011falar\u0131n n\u00fcv\u0259nin h\u0259r iki t\u0259r\u0259fin\u0259 nec\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259\u00e7arpan bir f\u0259rq var: \u015f\u0259rq yar\u0131mk\u00fcr\u0259sind\u0259 onlar\u0131n s\u00fcr\u0259ti q\u0259rbd\u0259n daha&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":109929,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[24],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/2PYJHWEZTFCN7EHLSZZKXNROFQ-1.jpg",620,428,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/2PYJHWEZTFCN7EHLSZZKXNROFQ-1.jpg",620,428,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/2PYJHWEZTFCN7EHLSZZKXNROFQ-1.jpg",620,428,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/2PYJHWEZTFCN7EHLSZZKXNROFQ-1-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/2PYJHWEZTFCN7EHLSZZKXNROFQ-1-300x207.jpg",300,207,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/2PYJHWEZTFCN7EHLSZZKXNROFQ-1.jpg",620,428,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/2PYJHWEZTFCN7EHLSZZKXNROFQ-1.jpg",620,428,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/2PYJHWEZTFCN7EHLSZZKXNROFQ-1.jpg",620,428,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/2PYJHWEZTFCN7EHLSZZKXNROFQ-1-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/2PYJHWEZTFCN7EHLSZZKXNROFQ-1.jpg",620,428,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=24\" rel=\"category\">Maraql\u0131<\/a>","rttpg_excerpt":"Aliml\u0259r Yerd\u0259n ke\u00e7\u0259n seysmik dal\u011falar\u0131n t\u0259bi\u0259tini izah ed\u0259n bir model t\u0259klif edibl\u0259r. \u201cJGR Solid Earth\u201d jurnal\u0131nda yay\u0131mlanan ara\u015fd\u0131rmaya g\u00f6r\u0259, n\u00fcv\u0259nin xarici v\u0259 daxili hiss\u0259l\u0259ri aras\u0131ndak\u0131 s\u0259rh\u0259dd\u0259 d\u0259mir kristallar\u0131 olan bir suspenziya qat\u0131 m\u00f6vcuddur. N\u00fcv\u0259d\u0259 ba\u015f ver\u0259n prosesl\u0259r Yerin maqnit sah\u0259sinin v\u0259 qlobal tektonikan\u0131n t\u0259bi\u0259tini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259kl\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 planetin geoloji h\u0259yat\u0131na t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. On ill\u0259rdir geofizikl\u0259r planetimizin&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/109928"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=109928"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/109928\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/109929"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=109928"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=109928"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=109928"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}