{"id":110082,"date":"2019-12-21T08:34:43","date_gmt":"2019-12-21T05:34:43","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=110082"},"modified":"2019-12-21T08:34:43","modified_gmt":"2019-12-21T05:34:43","slug":"3-faydali-%c9%99n%c9%99n%c9%99vi-yag-k%c9%99r%c9%99-%c9%99ridilmis-v%c9%99-piy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=110082","title":{"rendered":"3 faydal\u0131 \u0259n\u0259n\u0259vi ya\u011f &#8211; k\u0259r\u0259, \u0259ridilmi\u015f v\u0259 piy!"},"content":{"rendered":"<p>\u018fsrl\u0259r boyu \u0259cdadlar\u0131m\u0131z\u0131n faydaland\u0131\u011f\u0131 bir s\u0131ra \u0259n\u0259n\u0259vi ya\u011flara 50 ild\u0259n art\u0131q bir vaxt \u0259rzind\u0259 m\u00fcasir tibb t\u0259r\u0259find\u0259n \u201cz\u0259r\u0259rli\u201d dam\u011fas\u0131 vurularaq insanlara rasionlar\u0131ndan \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 t\u00f6vsiyy\u0259 edilirdi.<\/p>\n<p>Lakin son zamanlar\u0131n ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 t\u0259bii ya\u011flar\u0131n faydalar\u0131n\u0131 bir daha s\u00fcbut ed\u0259r\u0259k, \u015f\u00fcbh\u0259l\u0259rin v\u0259 t\u0259nqidl\u0259rin \u201cqara buludlar\u0131n\u0131\u201d da\u011f\u0131tmaqdad\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, d\u00fcnyada r\u0259\u011fb\u0259t qazanan \u201cTIME\u201d jurnal\u0131n\u0131n ya\u011flar haqda m\u00fcxt\u0259lif ill\u0259rd\u0259 n\u0259\u015fr etdiyi m\u0259lumatlar\u0131n t\u0259kam\u00fcl\u00fc: 1961-ci ild\u0259 ya\u011flar\u0131n z\u0259r\u0259ri bar\u0259d\u0259 x\u0259b\u0259rdarl\u0131q, 1984-c\u00fc ild\u0259 ya\u011f\u0131n t\u0259rkibind\u0259ki xolesterolun ziyan\u0131 haqda m\u0259lumat v\u0259 n\u0259hay\u0259t 2014-c\u00fc ild\u0259 \u201cYa\u011f yeyin\u201d dey\u0259 t\u0259bii ya\u011flar\u0131n faydas\u0131 haqda bundan \u00f6nc\u0259ki ill\u0259rd\u0259 veril\u0259n m\u0259lumatlar\u0131n t\u0259kzibi.<\/p>\n<p>\u018fn\u0259n\u0259vi ya\u011flar marqarin v\u0259 bitki ya\u011f\u0131 istehsal\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n \u00e7oxsayl\u0131 t\u0259bli\u011fatlar\u0131 v\u0259 reklamlar\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259si kimi uzaq durulan, yeyilm\u0259si ziyanl\u0131 olan bir qidaya \u00e7evrildi. \u018fslind\u0259 is\u0259 fabrikalarda istehsal olunan bitki ya\u011flar\u0131 v\u0259 marqarin he\u00e7\u00a0 d\u0259 g\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi g\u00fcnahs\u0131z deyil. Ara\u015fd\u0131rmalar n\u0259tic\u0259sind\u0259 sintetik \u0259saslar\u0131 olan marqarinin v\u0259 ifrat d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 emal olunmu\u015f bitki ya\u011flar\u0131n\u0131n kanserogen t\u0259sirl\u0259ri s\u00fcbut olunmu\u015fdur.<\/p>\n<div><\/div>\n<p>\u018fsas g\u00fcnahkar kimi g\u00f6st\u0259ril\u0259n is\u0259 t\u0259bii ya\u011flar\u0131n t\u0259rkibind\u0259ki xolesteroldur. Otla b\u0259sl\u0259nilmi\u015f, GMO-lar verilm\u0259y\u0259n heyvanlardan al\u0131nan t\u0259bii ya\u011flar\u0131n t\u0259rkibind\u0259ki emal edilm\u0259mi\u015f xolesterolun bir s\u0131ra m\u00fch\u00fcm bioloji faydalar\u0131 m\u00f6vcuddur:<\/p>\n<p>&#8211; Stres, \u00fcr\u0259k x\u0259st\u0259likl\u0259ri v\u0259 x\u0259r\u00e7\u0259ngl\u0259 m\u00fcbariz\u0259 aparan hormonlar\u0131 balansla\u015fd\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>&#8211; B\u00fct\u00fcn cinsi hormonlar\u0131n b\u0259d\u0259nd\u0259 istehsal\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm materiald\u0131r.<\/p>\n<p>&#8211; H\u0259yati vacib olan vitamin D-nin b\u0259d\u0259n t\u0259r\u0259find\u0259n sovrulmas\u0131nda xolesterol m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r.<\/p>\n<p>&#8211; Qaraciy\u0259r v\u0259 m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaq sisteminin f\u0259aliyy\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6n\u0259mlidir.<\/p>\n<p>&#8211; G\u00fccl\u00fc antioksidantd\u0131r-s\u0259rb\u0259rt radikallar\u0131n toxumalar\u0131 z\u0259d\u0259l\u0259m\u0259yinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131r.<\/p>\n<p>&#8211; Beynin f\u0259aliyy\u0259ti v\u0259 psixoloji durumun sabitliyi \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcmd\u00fcr.<\/p>\n<p>&#8211; Z\u0259d\u0259l\u0259nmi\u015f h\u00fcceyr\u0259l\u0259rin b\u0259rpas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn vacibdir.<\/p>\n<p><strong>T\u0259bii \u0259n\u0259n\u0259vi ya\u011flar\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fckl\u0259ri<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p>\u018fridilmi\u015f (el aras\u0131nda \u201c\u0259rinmi\u015f\u201d) ya\u011fdan q\u0259dim zamanlarda h\u0259m d\u0259rman, h\u0259m t\u0259mizl\u0259yici madd\u0259, h\u0259m d\u0259 qida kimi istifad\u0259 edilibdir. \u018frinmi\u015f ya\u011fda A, D, E v\u0259 K2 kimi vitaminl\u0259r m\u00f6vcuddur. \u018frinmi\u015f ya\u011f \u00e7\u0259tin par\u00e7aland\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 \u0259ks\u0259r hallarda onu saxlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn soyuducuya ehtiyac duyulmur. Onu da qeyd ed\u0259k ki, otla b\u0259sl\u0259n\u0259n in\u0259kl\u0259rd\u0259n \u0259ld\u0259 edilmi\u015f ya\u011fda x\u0259r\u00e7\u0259ng \u0259leyhin\u0259 olan tur\u015f ya\u011flar var. \u0130frata varmadan, miqdar\u0131nda istifad\u0259 edil\u0259n bu ya\u011f eyni zamanda art\u0131q \u00e7\u0259kid\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259nl\u0259rin \u00e7\u0259kisinin a\u015fa\u011f\u0131 sal\u0131nmas\u0131nda b\u00f6y\u00fck rol oynay\u0131r. Y\u00fcks\u0259k yanma v\u0259 t\u00fcst\u00fcl\u0259nm\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259sin\u0259 malik oldu\u011fundan q\u0131zartmalar \u00fc\u00e7\u00fcn ideald\u0131r.<\/p>\n<p>K\u0259r\u0259 ya\u011f\u0131 in\u0259k, qoyun, ke\u00e7i v\u0259 cam\u0131\u015f s\u00fcd\u00fcnd\u0259n \u0259ld\u0259 edilir. Z\u00fclal, vitamin v\u0259 minerallar bax\u0131m\u0131ndan olduqca z\u0259ngin v\u0259 qidaland\u0131r\u0131c\u0131d\u0131r. Kanadada apar\u0131lan ara\u015fd\u0131rmalara \u0259sas\u0259n k\u0259r\u0259 ya\u011f\u0131n \u00fcr\u0259k x\u0259st\u0259likl\u0259ri\u00a0 riskini a\u015fa\u011f\u0131 salmas\u0131, davaml\u0131 olaraq\u00a0 istifad\u0259si b\u0259d\u0259nd\u0259ki ya\u011f balans\u0131n\u0131 qorudu\u011funu, m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsa\u011flarda yara olmas\u0131n\u0131n qaba\u011f\u0131n\u0131\u00a0 ald\u0131\u011f\u0131 isbat olunmu\u015fdur. Ot yey\u0259n in\u0259kl\u0259rd\u0259n itehsal olunmu\u015f k\u0259r\u0259 ya\u011f\u0131 x\u0259r\u00e7\u0259ng \u0259leyhin\u0259 madd\u0259l\u0259rl\u0259, h\u0259m\u00e7inin A1, B1, B2 v\u0259 s.madd\u0259l\u0259rl\u0259 z\u0259ngindir. Q\u0131zartmalardan ba\u015fqa b\u00fct\u00fcn qalan bi\u015firm\u0259 n\u00f6vl\u0259ri x\u00fcsus\u0259n q\u0259nnad\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yararl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Piy ya\u011f\u0131 \u00fcr\u0259yin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn xeyirlidir. Q\u0259bul etm\u0259liyik ki, uzun ill\u0259rdir \u201cPiyd\u0259 yuxar\u0131 g\u00f6st\u0259riciy\u0259 malik xolesterol var, v\u0259 bu \u00fcr\u0259k x\u0259st\u0259likl\u0259rinin \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259ndir\u201d fikrin\u0259 inanm\u0131\u015f\u0131q. Halbuki bizim ulu n\u0259n\u0259-babalar\u0131m\u0131z y\u00fcks\u0259k miqdarda piy istifad\u0259 etm\u0259l\u0259rin\u0259 baxmayaraq, \u00fcr\u0259k x\u0259st\u0259likl\u0259rin\u0259 az rast g\u0259lirdil\u0259r. \u018fslind\u0259 piy sa\u011flam p\u0259hrizin \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil edir. \u201cAmerikan\u0131n Klinik Qidalanma\u201d jurnal\u0131n\u0131n 300.000 insan \u00fcz\u0259rind\u0259 ke\u00e7irtdiyi ara\u015fd\u0131rmalar\u0131n n\u0259tic\u0259sind\u0259 doymu\u015f ya\u011flar\u0131n \u00fcr\u0259k x\u0259st\u0259likl\u0259rinin riskinin artmas\u0131nda he\u00e7 bir s\u0259b\u0259binin olmad\u0131\u011f\u0131 a\u015fkarlanm\u0131\u015fd\u0131r. \u201cQad\u0131n Sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131n T\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc\u201d ara\u015fd\u0131rma m\u0259rk\u0259zi klimaks d\u00f6n\u0259mini ke\u00e7mi\u015f 50.000 qad\u0131n\u0131 2 qrupa b\u00f6l\u00fcb birinci qrupa normadan az, ikinci qrupa is\u0259 normada ya\u011f q\u0259bul etm\u0259sini ist\u0259di. 8 il ke\u00e7\u0259n ara\u015fd\u0131rma n\u0259tic\u0259sind\u0259 h\u0259r iki qrup insanlar\u0131n he\u00e7 birinin n\u0259 \u00fcr\u0259k, n\u0259 d\u0259 x\u0259r\u00e7\u0259ng x\u0259st\u0259likl\u0259rind\u0259 bir f\u0259rqliliyin olmad\u0131\u011f\u0131 n\u0259tic\u0259sin\u0259 g\u0259ldi.<\/p>\n<p><strong>M\u00fc\u0259llif:<\/strong>\u00a0S\u0259bin\u0259 K\u0259rimova<\/p>\n<p>Vib.az<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u018fsrl\u0259r boyu \u0259cdadlar\u0131m\u0131z\u0131n faydaland\u0131\u011f\u0131 bir s\u0131ra \u0259n\u0259n\u0259vi ya\u011flara 50 ild\u0259n art\u0131q bir vaxt \u0259rzind\u0259 m\u00fcasir tibb t\u0259r\u0259find\u0259n \u201cz\u0259r\u0259rli\u201d dam\u011fas\u0131 vurularaq insanlara rasionlar\u0131ndan \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 t\u00f6vsiyy\u0259 edilirdi. Lakin son zamanlar\u0131n ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 t\u0259bii ya\u011flar\u0131n faydalar\u0131n\u0131 bir daha s\u00fcbut ed\u0259r\u0259k, \u015f\u00fcbh\u0259l\u0259rin v\u0259 t\u0259nqidl\u0259rin \u201cqara buludlar\u0131n\u0131\u201d da\u011f\u0131tmaqdad\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, d\u00fcnyada r\u0259\u011fb\u0259t qazanan \u201cTIME\u201d jurnal\u0131n\u0131n ya\u011flar haqda m\u00fcxt\u0259lif ill\u0259rd\u0259 n\u0259\u015fr etdiyi m\u0259lumatlar\u0131n t\u0259kam\u00fcl\u00fc: 1961-ci ild\u0259 ya\u011flar\u0131n z\u0259r\u0259ri bar\u0259d\u0259 x\u0259b\u0259rdarl\u0131q, 1984-c\u00fc ild\u0259 ya\u011f\u0131n t\u0259rkibind\u0259ki xolesterolun ziyan\u0131 haqda m\u0259lumat v\u0259 n\u0259hay\u0259t 2014-c\u00fc ild\u0259 \u201cYa\u011f yeyin\u201d dey\u0259 t\u0259bii ya\u011flar\u0131n faydas\u0131 haqda bundan \u00f6nc\u0259ki ill\u0259rd\u0259 veril\u0259n m\u0259lumatlar\u0131n t\u0259kzibi. \u018fn\u0259n\u0259vi ya\u011flar marqarin&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":110083,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/maslo45.jpg",500,350,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/maslo45.jpg",500,350,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/maslo45.jpg",500,350,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/maslo45-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/maslo45-300x210.jpg",300,210,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/maslo45.jpg",500,350,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/maslo45.jpg",500,350,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/maslo45.jpg",500,350,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/maslo45-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/maslo45.jpg",500,350,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u018fsrl\u0259r boyu \u0259cdadlar\u0131m\u0131z\u0131n faydaland\u0131\u011f\u0131 bir s\u0131ra \u0259n\u0259n\u0259vi ya\u011flara 50 ild\u0259n art\u0131q bir vaxt \u0259rzind\u0259 m\u00fcasir tibb t\u0259r\u0259find\u0259n \u201cz\u0259r\u0259rli\u201d dam\u011fas\u0131 vurularaq insanlara rasionlar\u0131ndan \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 t\u00f6vsiyy\u0259 edilirdi. Lakin son zamanlar\u0131n ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 t\u0259bii ya\u011flar\u0131n faydalar\u0131n\u0131 bir daha s\u00fcbut ed\u0259r\u0259k, \u015f\u00fcbh\u0259l\u0259rin v\u0259 t\u0259nqidl\u0259rin \u201cqara buludlar\u0131n\u0131\u201d da\u011f\u0131tmaqdad\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, d\u00fcnyada r\u0259\u011fb\u0259t qazanan \u201cTIME\u201d jurnal\u0131n\u0131n ya\u011flar haqda m\u00fcxt\u0259lif ill\u0259rd\u0259 n\u0259\u015fr etdiyi m\u0259lumatlar\u0131n&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/110082"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=110082"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/110082\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/110083"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=110082"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=110082"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=110082"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}