{"id":113861,"date":"2019-12-30T11:10:37","date_gmt":"2019-12-30T08:10:37","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=113861"},"modified":"2019-12-30T11:10:52","modified_gmt":"2019-12-30T08:10:52","slug":"elmar-m%c9%99mm%c9%99dyarov-xarici-siyas%c9%99t-prioritetl%c9%99rimiz-d%c9%99yisilm%c9%99z-olaraq-qalir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=113861","title":{"rendered":"Elmar M\u0259mm\u0259dyarov: &#8220;Xarici siyas\u0259t prioritetl\u0259rimiz d\u0259yi\u015film\u0259z olaraq qal\u0131r&#8221;"},"content":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan\u0131n Xarici \u0130\u015fl\u0259r Naziri Elmar M\u0259mm\u0259dyarov 2019-cu ilin yekunlar\u0131na dair K\u0130V-in \u00fcnvanland\u0131\u011f\u0131 suallar\u0131 cavabland\u0131r\u0131b.<\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ\u00a0<\/strong> h\u0259min m\u00fcsahib\u0259ni t\u0259qdim edir:<\/p>\n<p><strong>&#8211; 2019-cu ili Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259sinin h\u0259lli \u00fczr\u0259 apar\u0131lan dan\u0131\u015f\u0131qlar bax\u0131m\u0131ndan nec\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirirsiniz? T\u0259r\u0259fl\u0259r aras\u0131nda hans\u0131 konkret m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r m\u00fczakir\u0259 olunub? Bu il \u0259rzind\u0259 t\u0259r\u0259fl\u0259r m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin h\u0259lli \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 humanitar t\u0259dbirl\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259ri il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f etdil\u0259r, bu x\u00fcsusda K\u0130V n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 s\u0259f\u0259rl\u0259ri ba\u015f tutdu. Bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rin faydal\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrs\u00fcn\u00fczm\u00fc v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 bu kimi s\u0259f\u0259rl\u0259rin davam\u0131 g\u00f6zl\u0259nilirmi?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Bu il \u0259rzind\u0259 Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259sinin h\u0259lli \u00fczr\u0259 apar\u0131lan dan\u0131\u015f\u0131qlar prosesi \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 AT\u018fT-in Minsk Qrupunun h\u0259ms\u0259drl\u0259rinin vasit\u0259\u00e7iliyi il\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti v\u0259 Erm\u0259nistan Respublikas\u0131n\u0131n ba\u015f naziri aras\u0131nda 29 mart tarixind\u0259 Vyanada bir g\u00f6r\u00fc\u015f, Xarici \u0130\u015fl\u0259r nazirl\u0259ri s\u0259viyy\u0259sind\u0259 is\u0259 16 yanvar Paris, 15 aprel Moskva, 20 iyun Va\u015finqton, 23 sentyabr Nyu-York v\u0259 4 dekabr tarixind\u0259 Bratislavada olmaqla 5 g\u00f6r\u00fc\u015f ke\u00e7irilmi\u015fdir. G\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rin ke\u00e7irilm\u0259 intensivliyind\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k h\u0259r iki t\u0259r\u0259fin dan\u0131\u015f\u0131qlar prosesinin ir\u0259li apar\u0131lmas\u0131nda maraql\u0131 oldu\u011fu q\u0259na\u0259tin\u0259 g\u0259lm\u0259k olar. Lakin, Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259finin il \u0259rzind\u0259 s\u0259sl\u0259ndirdiyi tamamil\u0259 \u0259sass\u0131z v\u0259 ziddiyy\u0259tli b\u0259yanatlar\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 ke\u00e7iril\u0259n g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 h\u0259r hans\u0131 konkret n\u0259tic\u0259nin \u0259ld\u0259 olunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq, t\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259 qeyd etm\u0259liyik ki, 2019-cu il m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin h\u0259lli \u00fczr\u0259 &#8220;itirilmi\u015f imkanlar ili&#8221; kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndiril\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>Bir t\u0259r\u0259fd\u0259n m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin s\u00fclh yolu il\u0259 h\u0259llind\u0259 maraql\u0131 oldu\u011funu b\u0259yan ed\u0259n Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyi, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n qondarma &#8220;m\u00fcst\u0259qillik&#8221; v\u0259 &#8220;miatsum&#8221; kimi ziddiyy\u0259tli fikirl\u0259ri il\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar prosesin\u0259 v\u0259 AT\u018fT-in Minsk Qrupunun h\u0259ms\u0259dr \u00f6lk\u0259l\u0259rinin s\u0259yl\u0259rin\u0259 z\u0259rb\u0259 vurmu\u015f oldu. Do\u011frudur, ke\u00e7irilmi\u015f g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 humanitar m\u00fcst\u0259vid\u0259 t\u0259dbirl\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si v\u0259 iki \u00f6lk\u0259 \u0259halisinin s\u00fclh\u0259 haz\u0131rlanmas\u0131 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259ri ir\u0259li s\u00fcr\u00fcld\u00fc, h\u0259tta bu x\u00fcsusda ilk add\u0131m olaraq Az\u0259rbaycan v\u0259 Erm\u0259nistan m\u0259tbuat n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 s\u0259f\u0259rl\u0259ri realla\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131. Ancaq bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcn sonradan Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n siyasil\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 t\u0259bli\u011fat vasit\u0259si kimi istifad\u0259si c\u0259hdl\u0259ri bu \u00f6lk\u0259nin \u0259halisini s\u00fclh\u0259 haz\u0131rlama\u011fa n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 haz\u0131r oldu\u011fu sual\u0131n\u0131 ortaya qoydu. \u018fslind\u0259 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u0259 c\u0259lb olunmu\u015f jurnalistl\u0259r, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 onlar\u0131 bu prosesd\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n t\u0259r\u0259f m\u0259suliyy\u0259ti hiss etm\u0259li v\u0259 proses\u0259 x\u0259l\u0259l g\u0259tirm\u0259m\u0259lidir. \u018fks t\u0259qdird\u0259 bu kimi t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rin v\u0259 iki xalq aras\u0131nda k\u00f6rp\u00fcl\u0259rin qurulmas\u0131 c\u0259hdl\u0259rinin he\u00e7 bir m\u0259nas\u0131 olmaz. Bel\u0259likl\u0259 d\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rin davam etdirilm\u0259sin\u0259 m\u0259hz bu prizmadan yana\u015fmaq v\u0259 n\u00f6vb\u0259ti add\u0131mlar haqq\u0131nda dan\u0131\u015fmaq olar.<\/p>\n<p>H\u0259r zaman qeyd etdiyim fikri yenid\u0259n xat\u0131rlamaq ist\u0259rdim, biz iki qon\u015fu \u00f6lk\u0259yik v\u0259 tez ya da gec, m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin h\u0259llind\u0259n sonra iki icman\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri yenid\u0259n \u00f6lk\u0259mizin Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f b\u00f6lg\u0259sind\u0259 birg\u0259 ya\u015famal\u0131 olacaqlar. Bu bax\u0131mdan h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n etimad t\u0259birl\u0259ri, humanitar t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r m\u0259hz m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin h\u0259llini ir\u0259li aparmaq, Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259rinin i\u015f\u011fal\u0131 faktorunu aradan qald\u0131rmaq v\u0259 m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259rin \u00f6z evl\u0259rin\u0259, m\u00fclkl\u0259rin\u0259 geri d\u00f6nm\u0259sini t\u0259min etm\u0259y\u0259 xidm\u0259t etm\u0259lidir.<\/p>\n<p><strong>&#8211; M\u00fcnaqi\u015f\u0259nin h\u0259lli \u00fczr\u0259 apar\u0131lan dan\u0131\u015f\u0131qlarda yeni t\u0259klifl\u0259rin ir\u0259li s\u00fcr\u00fclm\u0259diyini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, qeyd etm\u0259k olarm\u0131 ki, dan\u0131\u015f\u0131qlar dalana dir\u0259nib? Bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n apar\u0131lmas\u0131 biz\u0259 n\u0259 verib, dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n s\u0259m\u0259r\u0259si n\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir? Erm\u0259nistanla Az\u0259rbaycan aras\u0131nda vasit\u0259\u00e7il\u0259r olmadan dan\u0131\u015f\u0131qlar apar\u0131la bil\u0259rmi v\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131n Az\u0259rbaycanl\u0131 icmas\u0131 bu dan\u0131\u015f\u0131qlara nec\u0259 c\u0259lb oluna bil\u0259r?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Do\u011frudur, m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin h\u0259lli \u00fczr\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar prosesind\u0259 bu il \u0259rzind\u0259 konkret ir\u0259lil\u0259yi\u015f olmay\u0131b, lakin bunu &#8220;dan\u0131\u015f\u0131qlar dalana dir\u0259nib&#8221; kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259k d\u00fczg\u00fcn olmazd\u0131. \u0130l \u0259rzind\u0259 ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u0259n \u00e7oxsayl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r v\u0259 konkret t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r dan\u0131\u015f\u0131qlar prosesinin davam etdirilm\u0259sin\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n ehtiyac oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir. Biz h\u0259r zaman b\u0259yan etmi\u015fik ki, n\u0259 q\u0259d\u0259r ki, m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin dan\u0131\u015f\u0131qlar, s\u00fclh yolu il\u0259 h\u0259lli imkan\u0131 var, biz bu imkandan istifad\u0259 ed\u0259c\u0259yik. \u018flb\u0259tt\u0259, m\u0259qs\u0259d mahiyy\u0259t \u00fczr\u0259, substantiv dan\u0131\u015f\u0131qlar apar\u0131b prosesi ir\u0259li aparmaqd\u0131r.<\/p>\n<p>Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn prinsipl\u0259r, elementl\u0259r, m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259r i\u015fl\u0259nib haz\u0131rlan\u0131b, m\u00fczakir\u0259 edilib v\u0259 yenid\u0259n n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irilib. Bu g\u00fcn\u0259d\u0259k haz\u0131rlanm\u0131\u015f b\u00fct\u00fcn s\u0259n\u0259dl\u0259rd\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin m\u0259rh\u0259l\u0259li h\u0259lli, i\u015f\u011fal olunmu\u015f \u0259razil\u0259rimizin azad olunmas\u0131, m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259rin geri qay\u0131tmas\u0131, n\u00f6vb\u0259ti m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 status m\u0259s\u0259l\u0259sinin h\u0259lli m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirilir. Bu elementl\u0259rl\u0259 tan\u0131\u015f olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn AT\u018fT-in Minsk Qrupunun h\u0259ms\u0259drl\u0259rinin bu ilin 9 mart tarixli b\u0259yanat\u0131 il\u0259 tan\u0131\u015f olman\u0131z kifay\u0259tdir. Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n davaml\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 qald\u0131r\u0131lan t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 status m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 g\u0259ldikd\u0259, bir daha vur\u011fulamaq ist\u0259rdim ki, h\u0259r iki m\u0259s\u0259l\u0259 h\u0259ll prosesi \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259, AT\u018fT-in m\u00fcvafiq q\u0259rarlar\u0131na, habel\u0259 bildiyiniz kimi t\u0259tbiqi \u00fc\u00e7\u00fcn zaman m\u0259hdudiyy\u0259ti olmayan BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n q\u0259tnam\u0259l\u0259rin\u0259 uy\u011fun olaraq t\u0259nziml\u0259nm\u0259lidir. Qaraba\u011f\u0131n Az\u0259rbaycanl\u0131 \u0259halisi geri qay\u0131tmadan, hans\u0131 statusdan dan\u0131\u015fa bil\u0259rik? El\u0259c\u0259 d\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik m\u0259s\u0259l\u0259si b\u00f6lg\u0259nin erm\u0259ni icmas\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, az\u0259rbaycanl\u0131 icmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r \u00f6n\u0259mlidir v\u0259 burada beyn\u0259lxalq s\u00fclh\u00fc qoruma mexanizml\u0259rind\u0259n istifad\u0259 olunmas\u0131na ehtiyac duyuldu\u011fu ham\u0131ya b\u0259llidir.<\/p>\n<p>Soru\u015fursunuz ki, dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n apar\u0131lmas\u0131 biz\u0259 n\u0259 verib. M\u00fcnaqi\u015f\u0259ni h\u0259ll etm\u0259k dan\u0131\u015f\u0131qlar aparmaq deyil, b\u0259s n\u0259dir? M\u00fcnaqi\u015f\u0259 yenid\u0259n alovlanarsa bel\u0259, yenid\u0259n dan\u0131\u015f\u0131qlar ba\u015flayacaq, \u00e7\u00fcnki n\u0259 \u0259b\u0259di davam ed\u0259n m\u00fcharib\u0259, n\u0259 d\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar m\u00f6vcud deyil. Dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131 ona g\u00f6r\u0259 apar\u0131r\u0131q ki, pozulmu\u015f beyn\u0259lxalq h\u00fcquq normalar\u0131n\u0131 b\u0259rpa ed\u0259k, Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq tan\u0131nm\u0131\u015f s\u0259rh\u0259dl\u0259ri \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 suverenliyini b\u0259rpa ed\u0259k, Az\u0259rbaycan\u0131n s\u00f6z\u00fcnd\u0259 v\u0259 \u0259m\u0259lind\u0259 bir oldu\u011funu v\u0259 s\u00fclh yolu il\u0259 h\u0259lli potensial\u0131 bitm\u0259y\u0259n\u0259d\u0259k dan\u0131\u015f\u0131qlara sadiq qald\u0131\u011f\u0131n\u0131 n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259k. Dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131 apar\u0131r\u0131q ki, Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259rini i\u015f\u011faldan azad ed\u0259k!<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn Erm\u0259nistan\u0131n i\u015f\u011fal\u00e7\u0131l\u0131q siyas\u0259ti s\u0259b\u0259bind\u0259n Az\u0259rbaycanla Erm\u0259nistan aras\u0131nda diplomatik m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r m\u00f6vcud deyil v\u0259 t\u0259r\u0259fl\u0259r aras\u0131nda dan\u0131\u015f\u0131qlar, beyn\u0259lxalq s\u00fclh v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin qorunmas\u0131na cavabdeh olan \u0259sas beyn\u0259lxalq qurum &#8211; BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n daimi \u00fczvl\u0259ri, d\u00fcnyan\u0131n \u00fc\u00e7 apar\u0131c\u0131 \u00f6lk\u0259sinin vasit\u0259\u00e7ilik s\u0259yl\u0259ri il\u0259 apar\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Erm\u0259nistan \u0259sir v\u0259 girovlar\u0131n d\u0259yi\u015fdirilm\u0259sin\u0259 dair &#8220;ham\u0131n\u0131n ham\u0131ya&#8221; prinsipin\u0259 raz\u0131l\u0131q vermir, bu \u00f6lk\u0259 qanunsuz \u015f\u0259kild\u0259 saxlan\u0131lan Dilq\u0259m \u018fsg\u0259rov v\u0259 \u015eahbaz Quliyevi azad etm\u0259k ist\u0259mir. Qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 etimada zidd olan bu add\u0131m m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin nizamlanmas\u0131 prosesin\u0259 nec\u0259 t\u0259sir edir?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Do\u011frudur, Az\u0259rbaycan beyn\u0259lxalq humanitar h\u00fcququn normalar\u0131n\u0131 r\u0259hb\u0259r tutaraq \u0259sir v\u0259 girov g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f m\u00fclki \u015f\u0259xsl\u0259rin &#8220;ham\u0131n\u0131n ham\u0131ya&#8221; prinsipi \u0259sas\u0131nda d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si t\u0259klifi il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edib. Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259fi is\u0259 m\u00fclki \u015f\u0259xsl\u0259rin girov g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259sini qada\u011fan ed\u0259n v\u0259 h\u0259rbi m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r zaman\u0131 m\u00fclki \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 m\u00fcnasib\u0259td\u0259 humanist davran\u0131\u015f t\u0259l\u0259b ed\u0259n 1949-cu il Cenevr\u0259 Konvensiyalar\u0131 v\u0259 onlar\u0131n \u018flav\u0259 Protokollar\u0131n\u0131n m\u00fcdd\u0259alar\u0131na zidd olaraq, beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 g\u00f6t\u00fcrd\u00fcy\u00fc bu \u00f6hd\u0259likl\u0259rini kobud \u015f\u0259kild\u0259 pozmaqda davam edir. Art\u0131q 5 ildir ki, soyda\u015flar\u0131m\u0131z Dilq\u0259m \u018fsg\u0259rov v\u0259 \u015eahbaz Quliyev Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n girovluqda saxlan\u0131l\u0131r, h\u0259m d\u0259 i\u015f\u011fal olunmu\u015f \u0259razil\u0259rimizd\u0259ki qanunsuz rejimin qurama &#8220;m\u0259hk\u0259m\u0259 q\u0259rar\u0131&#8221; il\u0259. Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259finin &#8220;cinay\u0259tkar&#8221; kimi q\u0259l\u0259m\u0259 verdiyi bu \u015f\u0259xsl\u0259r, Az\u0259rbaycan\u0131n haz\u0131rda h\u0259rbi i\u015f\u011fal alt\u0131nda olan K\u0259lb\u0259c\u0259r rayonunda valideynl\u0259rinin m\u0259zarlar\u0131n\u0131 ziyar\u0259t etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6z torpaqlar\u0131na gedibl\u0259r; \u0259g\u0259r \u00f6z do\u011fma evl\u0259rin\u0259 getm\u0259k cinay\u0259tdirs\u0259, o zaman bu insanlar\u0131 ya\u015fad\u0131qlar\u0131 torpaqlardan qovub onlar\u0131 fundamental h\u00fcquqlar\u0131ndan m\u0259hrum etm\u0259k n\u0259dir?!<\/p>\n<p>Bilirsiniz, Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259fi art\u0131q anlamal\u0131d\u0131r ki, etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259y\u0259 m\u0259ruz qalm\u0131\u015f y\u00fcz minl\u0259rl\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n fundamental h\u00fcquqlar\u0131 b\u0259rpa olunmadan v\u0259 bu insanlar \u00f6z evl\u0259rin\u0259 geri qay\u0131tmadan m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin h\u0259lli istiqam\u0259tind\u0259 ir\u0259lil\u0259yi\u015f m\u00fcmk\u00fcn deyil. Avropa \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 M\u0259hk\u0259m\u0259si &#8220;\u00c7\u0131raqov v\u0259 dig\u0259rl\u0259ri Erm\u0259nistana qar\u015f\u0131&#8221; i\u015fi \u00fczr\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 t\u0259r\u0259f kimi m\u0259suliyy\u0259tini m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259kl\u0259 b\u0259rab\u0259r, az\u0259rbaycanl\u0131 m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259rin \u00f6z evl\u0259rin\u0259 v\u0259 ya daimi ya\u015fay\u0131\u015f yerl\u0259rin\u0259 qay\u0131tmaq h\u00fcququnu bir daha t\u0259sdiq edib. Qeyd etm\u0259k ist\u0259rdim ki, Dilq\u0259m \u018fsg\u0259rov v\u0259 \u015eahbaz Quliyevin v\u0259kill\u0259ri Avropa \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 M\u0259hk\u0259m\u0259sin\u0259 \u015fikay\u0259tl\u0259 m\u00fcraci\u0259t edibl\u0259r v\u0259 Az\u0259rbaycan H\u00f6kum\u0259ti d\u0259 bu i\u015fd\u0259 i\u015ftirak edir. \u00dcmid edirik ki, M\u0259hk\u0259m\u0259 tezlikl\u0259 bu i\u015fl\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00f6z m\u00f6vqeyini a\u00e7\u0131qlayacaq.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Az\u0259rbaycan\u0131n cari il \u0259rzind\u0259 xarici siyas\u0259t sah\u0259sind\u0259 f\u0259aliyy\u0259tini, 2019-cu ilin yekunlar\u0131n\u0131 nec\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirirsiniz?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Bu il Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda \u00f6lk\u0259mizin xarici siyas\u0259t kursu u\u011furla davam etdirilmi\u015fdir. \u00d6lk\u0259mizin h\u0259m ikit\u0259r\u0259fli, h\u0259m d\u0259 \u00e7oxt\u0259r\u0259fli platformalarda f\u0259al \u015f\u0259kild\u0259 i\u015ftirak\u0131, xarici \u00f6lk\u0259 v\u0259 t\u0259\u015fkilatlarla \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q v\u0259 t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si, Az\u0259rbaycan haqq\u0131nda, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan m\u00fcnaqi\u015f\u0259sin\u0259 dair h\u0259qiq\u0259tl\u0259rin d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tinin diqq\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131, y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259li beyn\u0259lxalq t\u0259dbirl\u0259r\u0259 ev sahibliyi edilm\u0259si, el\u0259c\u0259 d\u0259 m\u00fch\u00fcm beyn\u0259lxalq t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rd\u0259 i\u015ftirak\u0131m\u0131z v\u0259 t\u00f6hf\u0259miz davam etdirilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>T\u0259qdir\u0259layiq hald\u0131r ki, bu il \u00f6lk\u0259miz iki beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilat\u0131n zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 ev sahibliyi etmi\u015fdir. Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131 v\u0259 T\u00fcrk \u015euras\u0131na s\u0259drlik qar\u015f\u0131dan g\u0259l\u0259n il \u0259rzind\u0259 \u00f6lk\u0259miz t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259c\u0259kdir. \u00d6lk\u0259miz, h\u0259m\u00e7inin n\u00f6vb\u0259ti il dig\u0259r iki regional t\u0259\u015fkilata GUAM v\u0259 TRACECA-ya s\u0259drliyi h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259c\u0259kdir. Bu \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, bu t\u0259\u015fkilatlar\u0131n \u00e7oxsayl\u0131 \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n Az\u0259rbaycana g\u00f6st\u0259ril\u0259n etimad\u0131n bariz n\u00fcmun\u0259sidir.Bu il Az\u0259rbaycan beyn\u0259lxalq v\u0259 regional t\u0259\u015fkilatlarda t\u0259msil\u00e7iliyinin co\u011frafiyas\u0131n\u0131 daha da geni\u015fl\u0259ndir\u0259r\u0259k d\u00fcnyan\u0131n 135 d\u00f6vl\u0259tini \u00f6z s\u0131ralar\u0131nda birl\u0259\u015fdir\u0259n Qrup 77-y\u0259 \u00fczv olmu\u015f, el\u0259c\u0259 d\u0259 Sakit okean Alyans\u0131 t\u0259\u015fkilat\u0131nda m\u00fc\u015fahid\u0259\u00e7i statusu alm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259si i\u015ftirak etdiyimiz b\u00fct\u00fcn beyn\u0259lxalq platformalarda g\u00fcnd\u0259likd\u0259 saxlan\u0131laraq, m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin h\u0259lli il\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u00fcquqi bazan\u0131n daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 xidm\u0259t ed\u0259n b\u0259yanat, t\u00f6vsiy\u0259 q\u0259tnam\u0259 v\u0259 s\u0259n\u0259dl\u0259r q\u0259bul olunmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Cari il \u0259rzind\u0259 Tanzaniya Birl\u0259\u015fmi\u015f Respublikas\u0131, Barbados v\u0259 Namibiya Respublikas\u0131 il\u0259 diplomatik m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin qurulmas\u0131na dair birg\u0259 komm\u00fcnikel\u0259r imzalanm\u0131\u015f v\u0259 bel\u0259likl\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n diplomatik m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r qurdu\u011fu \u00f6lk\u0259l\u0259rin say\u0131 185-y\u0259 y\u00fcks\u0259lmi\u015fdir. Cari il \u0259rzind\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 Monteneqronun v\u0259 Slovakiya Respublikas\u0131n\u0131n s\u0259firlikl\u0259ri f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130lin yekunlar\u0131na dair yerli jurnalistl\u0259r\u0259 verdiyi m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n qeyd olundu\u011fu kimi, il \u0259rzind\u0259 h\u0259m \u00f6lk\u0259mizd\u0259 ke\u00e7iril\u0259n beyn\u0259lxalq t\u0259dbirl\u0259rd\u0259 i\u015ftirak etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn, h\u0259m d\u0259 ikit\u0259r\u0259fli formatda 40-dan \u00e7ox d\u00f6vl\u0259t v\u0259 h\u00f6kum\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 Az\u0259rbaycana s\u0259f\u0259r edib. H\u0259m\u00e7inin eyni \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259d\u0259 61 \u00f6lk\u0259nin Xarici \u0130\u015fl\u0259r naziri \u00f6lk\u0259miz\u0259 s\u0259f\u0259r etmi\u015f, el\u0259c\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan Xarici \u0130\u015fl\u0259r naziri olaraq m\u0259nim 27 \u00f6lk\u0259y\u0259 r\u0259smi v\u0259 i\u015fg\u00fczar s\u0259f\u0259rl\u0259rim ba\u015f tutub. H\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n h\u0259r bir s\u0259f\u0259rin ikit\u0259r\u0259fli v\u0259 \u00e7oxt\u0259r\u0259fli \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rimizin inki\u015faf\u0131na veril\u0259n t\u00f6hf\u0259 oldu\u011funu diqq\u0259t\u0259 alsaq, o zaman 2019-cu ilin \u00f6lk\u0259mizin \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sini geni\u015fl\u0259ndirm\u0259si bax\u0131m\u0131ndan n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 m\u00fch\u00fcm bir il oldu\u011fu n\u0259tic\u0259sin\u0259 g\u0259lm\u0259k olar.<\/p>\n<p>&#8211; Az\u0259rbaycanla Avropa \u0130ttifaq\u0131 bu il \u0259rzind\u0259 ikit\u0259r\u0259fli m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin h\u00fcquqi bazas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259k, strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q haqq\u0131nda Sazi\u015fi imzalaya bilm\u0259dil\u0259r. Dan\u0131\u015f\u0131qlardak\u0131 v\u0259ziyy\u0259ti nec\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259k olar? Avropa Komissiyas\u0131n\u0131n t\u0259rkibinin yenil\u0259ndiyini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, bu fakt\u0131n dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n uzad\u0131lmas\u0131na t\u0259sir ed\u0259c\u0259yini s\u00f6yl\u0259m\u0259k olarm\u0131?<\/p>\n<p><strong>&#8211; Az\u0259rbayanla Avropa \u0130ttifaq\u0131 (A\u0130) b\u0259rab\u0259rh\u00fcquqlu, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 h\u00f6rm\u0259t v\u0259 etimada \u0259saslanan t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rini b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcrl\u0259r. A\u0130 r\u0259smil\u0259rinin \u00e7oxsayl\u0131 b\u0259yanatlar\u0131nda, el\u0259c\u0259 d\u0259 Avropa Parlamentinin q\u0259bul etdiyi q\u0259tnam\u0259l\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyi, suverenliyi v\u0259 \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u0259 birm\u0259nal\u0131 d\u0259st\u0259k ifad\u0259 olunur v\u0259 Az\u0259rbaycan \u0130ttifaq\u0131n etibarl\u0131 v\u0259 m\u00fch\u00fcm t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131 kimi qiym\u0259tl\u0259ndirilir.<\/strong><\/p>\n<p>M\u0259lum oldu\u011fu kimi, Avropa \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 aras\u0131nda t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q haqq\u0131nda Sazi\u015f 1999-cu ild\u0259 q\u00fcvv\u0259y\u0259 minmi\u015f v\u0259 son 20 il \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycanda bir \u00e7ox d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r ba\u015f vermi\u015f, Az\u0259rbaycan regionda v\u0259 d\u00fcnyada vacib geosiyasi oyun\u00e7ulardan birin\u0259 \u00e7evrilmi\u015f; \u00f6lk\u0259miz bir s\u0131ra d\u00fcnya v\u0259 regional s\u0259viyy\u0259li \u0259h\u0259miyy\u0259tli n\u0259qliyyat, enerji, m\u0259d\u0259ni v\u0259 siyasi layih\u0259l\u0259rin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskar\u0131 v\u0259 icra\u00e7\u0131s\u0131 olmu\u015fdur. V\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n sosial rifah\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259ldilm\u0259si, \u0259dliyy\u0259, sosial v\u0259 d\u00f6vl\u0259t idar\u0259\u00e7iliyi sah\u0259sind\u0259 u\u011furlu islahatlar apar\u0131l\u0131r. Az\u0259rbaycan haz\u0131rda b\u00f6ld\u0259g\u0259 iqtisadi layihl\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n iri investorlardan birin\u0259 \u00e7evrilmi\u015f v\u0259 \u015e\u0259rq T\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259ri aras\u0131nda A\u0130-y\u0259 \u0259n \u00e7ox s\u0259rmaya qoymu\u015f \u00f6lk\u0259y\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdir. \u00d6lk\u0259miz Avropan\u0131n iqtisadi b\u00f6hran i\u00e7ind\u0259 bo\u011fuldu\u011fu zaman &#8220;C\u0259nubi Qaz D\u0259hlizi&#8221; layih\u0259si vasit\u0259sil\u0259 yaln\u0131z Yunan\u0131standa be\u015f min yeni i\u015f yerinin yaranmas\u0131na d\u0259st\u0259k vermi\u015f, 15 mlrd. avro miqdar\u0131nda Avropaya s\u0259rmaya qoymu\u015fdur. 2020-ci ilin ilk yar\u0131s\u0131nda Avropan\u0131n enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyind\u0259 vacib rol oynayan &#8220;TAP&#8221; layih\u0259si vasit\u0259sil\u0259 Avropaya ilk Az\u0259rbaycan qaz\u0131n\u0131n n\u0259gl edilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015fdur. \u00d6lk\u0259miz 1990-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 A\u0130-nin yat\u0131r\u0131m\u0131na ehtiyac olan diyardan haz\u0131rda Avropan\u0131n inki\u015faf\u0131na real d\u0259st\u0259k ver\u0259n d\u00f6vl\u0259t\u0259 cevrilmi\u015fdir. Bir s\u00f6zl\u0259, Az\u0259rbaycan A\u0130 il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 keyfiyy\u0259tc\u0259 yeni v\u0259ziyy\u0259t yaranm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>M\u0259hz bu s\u0259b\u0259bl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycan A\u0130 il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin inki\u015faf etidirilm\u0259si v\u0259 geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi, b\u0259rab\u0259rlik v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 h\u00f6rm\u0259t prinsipl\u0259rin\u0259 \u0259saslanan yol se\u00e7mi\u015f, &#8220;Strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131g Sazi\u015f&#8221; layih\u0259si \u00fczr\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n apar\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259klif etmi\u015f v\u0259 Br\u00fcssel bu t\u0259klifi q\u0259bul etdi. Bel\u0259likl\u0259, siyasi v\u0259 iqtisadi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin T\u0259r\u0259fl\u0259r aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sinin geni\u015fl\u0259nm\u0259si, enerji sah\u0259sind\u0259 strateji s\u0259viyy\u0259d\u0259 t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si, h\u0259m\u00e7inin art\u0131q 9 A\u0130 \u00fczv d\u00f6vl\u0259ti il\u0259 strateji mahiyy\u0259tli s\u0259n\u0259dl\u0259rin imzalanmas\u0131 yeni v\u0259 h\u0259rt\u0259r\u0259fli sazi\u015fin i\u015fl\u0259nib haz\u0131rlanmas\u0131 ehtiyac\u0131n\u0131 lab\u00fcd etdi. 2017 c\u0131 ilin fevral ay\u0131ndan Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259fi t\u0259qdim etdiyi layih\u0259y\u0259 \u0259sas\u0259n A\u0130 il\u0259 yeni s\u0259n\u0259d \u00fczr\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlara ba\u015fland\u0131.<\/p>\n<p>3 ild\u0259n az m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 b\u00f6y\u00fck h\u0259cmli layih\u0259 \u00fczr\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 dan\u0131\u015f\u0131qlar raundu ke\u00e7irilmi\u015f, s\u0259n\u0259din \u0259ks\u0259r hiss\u0259si raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. T\u0259r\u0259fl\u0259r dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n yekunla\u015fmas\u0131 v\u0259 s\u0259n\u0259din paraflanmas\u0131 v\u0259 imzalanmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 he\u00e7 vaxt h\u0259r hans\u0131 tarix m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259rini n\u0259z\u0259rd\u0259 tutmam\u0131\u015flar. Bizim \u00fc\u00e7\u00fcn dan\u0131\u015f\u0131qlarda k\u0259miyy\u0259t v\u0259 vaxt m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259ri deyil, keyfiyy\u0259t \u00f6n\u0259mlidir. \u015eablon yana\u015fmadan uzaq, reall\u0131qlara s\u00f6yk\u0259n\u0259n v\u0259 h\u0259r iki t\u0259r\u0259fi qane ed\u0259n yana\u015fma m\u00fcsb\u0259t n\u0259tic\u0259nin \u0259ld\u0259 olunmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm amill\u0259rd\u0259n biridir. Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259fi Avropa Komissiyas\u0131n\u0131n yeni r\u0259hb\u0259r hey\u0259ti il\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259 davam ed\u0259c\u0259kdir. Az\u0259rbaycan keyfiyy\u0259tli sazi\u015fin t\u0259r\u0259fdar\u0131d\u0131r v\u0259 onun \u00f6lk\u0259mizin milli m\u0259nafel\u0259rin\u0259 uy\u011fun olmas\u0131 m\u00fctl\u0259qdir.<\/p>\n<p><strong>&#8211; 2019-cu il Az\u0259rbaycan-Rusiya \u0259laq\u0259l\u0259ri bax\u0131m\u0131ndan olduqca m\u0259hsuldar, s\u0259m\u0259r\u0259li il olub. N\u00f6vb\u0259ti il iki \u00f6lk\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rind\u0259 n\u0259 il\u0259 yadda qalacaq? Burada Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n Birinci vitse-prezidenti Mehriban \u018fliyevan\u0131n Rusiyaya, h\u0259m\u00e7inin Rusiyadan olan r\u0259smi \u015f\u0259xsl\u0259rin Az\u0259rbaycana m\u00fcnt\u0259z\u0259m s\u0259f\u0259rl\u0259ri qeyd olunmal\u0131d\u0131r. Bununla yana\u015f\u0131, X\u0130N-l\u0259rin r\u0259hb\u0259rl\u0259ri s\u0259viyy\u0259sind\u0259 illik \u0259sasda qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 s\u0259f\u0259rl\u0259r t\u0259cr\u00fcb\u0259si m\u00f6vcuddur v\u0259 bu \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259d\u0259 Sizin rusiyal\u0131 h\u0259mkar\u0131n\u0131z bir q\u0259d\u0259r \u00f6nc\u0259 Bak\u0131ya s\u0259f\u0259r edib. Bu bax\u0131mdan, Sizin 2020-ci ild\u0259 Moskvaya s\u0259f\u0259riniz g\u00f6zl\u0259nilirmi? \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, sizin fikrinizc\u0259, n\u00f6vb\u0259ti il iki \u00f6lk\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rind\u0259 n\u0259 il\u0259 yadda qalacaq?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; \u00d6nc\u0259, Az\u0259rbaycan il\u0259 Rusiya aras\u0131nda m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin inki\u015faf\u0131 bax\u0131m\u0131ndan ba\u015fa \u00e7atmaqda olan ilin yekunlar\u0131na verdiyiniz y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259 raz\u0131la\u015fmaq ist\u0259rdim. M\u0259mnuniyy\u0259tl\u0259 qeyd etm\u0259liy\u0259m ki, bu m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r ild\u0259n-il\u0259 sabitlik v\u0259 dinamizm n\u00fcmayi\u015f etdirir. Bu il ba\u015fa \u00e7atmaq \u00fczr\u0259dir v\u0259 bu m\u00fcsb\u0259t dinamika da inki\u015faf etmi\u015fdir. S\u00f6zs\u00fcz ki, sual\u0131n\u0131zda b\u0259hs etdiyiniz y\u00fcks\u0259k siyasi r\u0259hb\u0259rlik s\u0259viyy\u0259sind\u0259ki s\u0131x \u0259laq\u0259l\u0259r v\u0259 etibarl\u0131 dialoq h\u0259lledici rol oynamaqda davam edir. Bu, siyasi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259n tutmu\u015f ticar\u0259t, iqtisadi v\u0259 humanitar \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa q\u0259d\u0259r m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rimizin b\u00fct\u00fcn spektrini \u0259hat\u0259 ed\u0259n strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015fli z\u0259min yarad\u0131r.<\/p>\n<p>M\u0259lum oldu\u011fu kimi, \u0259laq\u0259l\u0259rimizin inki\u015faf\u0131 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc v\u0259 proqram xarakteri da\u015f\u0131y\u0131r. Konkret istiqam\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259 &#8220;yol x\u0259rit\u0259l\u0259ri&#8221;nd\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan v\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n t\u0259dbirl\u0259rd\u0259n alt\u0131s\u0131 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin Rusiya Federasiyas\u0131na \u00f6t\u0259nilki r\u0259smi s\u0259f\u0259ri zaman\u0131, ikisi is\u0259 bu ilin dekabr\u0131nda Bak\u0131da ke\u00e7irilmi\u015f \u0130qtisadi \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q \u00fczr\u0259 H\u00f6kum\u0259tl\u0259raras\u0131 Komissiyan\u0131n on s\u0259kkizinci iclas\u0131n\u0131n yekununda imzalanm\u0131\u015fd\u0131r. \u0130lkin hesablamalara g\u00f6r\u0259, 2019-cu ild\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259rimiz aras\u0131nda ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259si t\u0259xmin\u0259n 3 milyard AB\u015e dollar\u0131 s\u0259viyy\u0259sin\u0259 \u00e7atacaq.<\/p>\n<p>2019-cu ild\u0259 m\u00fcsb\u0259t bir tendensiya, bir milyon insan say\u0131na yax\u0131nla\u015fmaqla Rusiyadan turist ax\u0131n\u0131n\u0131n davam etm\u0259si olub. Bu, \u00e7ox m\u00fch\u00fcm bir g\u00f6st\u0259ricidir v\u0259 insanlar aras\u0131ndak\u0131 t\u0259maslar\u0131n intensivliyinin \u0259yani t\u0259sdiqi kimi bizi sevindirir. \u018flb\u0259tt\u0259, bu, onu g\u00f6st\u0259rir ki, rusiyal\u0131lar Az\u0259rbaycanda \u00f6zl\u0259rini rahat hiss edirl\u0259r, burada s\u0259mimi q\u0259bul il\u0259 \u00fczl\u0259\u015firl\u0259r v\u0259 dil baryerinin olmamas\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fckl\u0259rind\u0259n istifad\u0259 edirl\u0259r.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bu m\u00fcsb\u0259t tendensiyalar\u0131n g\u0259l\u0259n il d\u0259 davam ed\u0259c\u0259yini g\u00f6zl\u0259yirik. \u00dcmid edir\u0259m ki, \u00e7ox faydal\u0131 hesab etdiyim xarici i\u015fl\u0259r nazirlikl\u0259rinin r\u0259hb\u0259rl\u0259ri s\u0259viyy\u0259sind\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 s\u0259f\u0259r m\u00fcbadil\u0259si t\u0259cr\u00fcb\u0259sinin davam etdirilm\u0259si d\u0259 bu proses\u0259 \u00f6z t\u00f6hf\u0259sini ver\u0259 bil\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259, Rusiya Federasiyas\u0131n\u0131n da h\u0259ms\u0259dr qismind\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f etdiyi AT\u018fT-in Minsk Qrupu h\u0259ms\u0259drl\u0259rinin vasit\u0259\u00e7iliyi il\u0259 Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259sinin h\u0259lli \u00fczr\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar prosesinin intensivl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 x\u00fcsusi \u00fcmid b\u0259sl\u0259yirik. Hesab edirik ki, b\u00f6lg\u0259d\u0259ki s\u00fclh v\u0259 sabitlik maraqlar\u0131 tez bir zamanda hiss oluna bil\u0259c\u0259k siyasi n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 nail olmaq z\u0259rur\u0259tini dikt\u0259 edir. \u0130nan\u0131r\u0131q ki, Rusiya, m\u00fcnaqi\u015f\u0259 d\u00fcy\u00fcn\u00fcn\u00fcn a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131n ba\u015flan\u0131lmas\u0131nda \u0259sas rollardan birini oynama\u011fa qadirdir.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 nikbinlikl\u0259 bax\u0131r\u0131q v\u0259 \u00f6z t\u0259r\u0259fimizd\u0259n inki\u015faf\u0131m\u0131z\u0131n strateji h\u0259d\u0259fl\u0259rinin realla\u015fmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259kd\u0259 q\u0259rarl\u0131y\u0131q.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Ekspertl\u0259r aras\u0131nda bel\u0259 bir fikir var ki, postsovet \u00f6lk\u0259l\u0259ri Avropa \u0130ttifaq\u0131 v\u0259 Avrasiya \u0130qtisadi \u0130ttifaq\u0131 aras\u0131nda se\u00e7im etm\u0259y\u0259 m\u0259cburdurlar. B\u0259s Az\u0259rbaycan bar\u0259d\u0259 d\u0259 eyni s\u00f6zl\u0259ri dem\u0259k olarm\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Az\u0259rbaycan se\u00e7im bax\u0131m\u0131ndan &#8220;ya-ya da&#8221; prinsipi \u0259sas\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcr. B\u00fct\u00fcn xarici siyas\u0259t q\u0259rarlar\u0131m\u0131z, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, \u00f6lk\u0259mizin inki\u015faf\u0131 maraqlar\u0131na s\u00f6yk\u0259nir. K\u0259nardan bu v\u0259 ya dig\u0259r se\u00e7imi t\u0259tbiq etm\u0259k c\u0259hdl\u0259ri u\u011fursuzlu\u011fa d\u00fc\u00e7ar olur v\u0259 bunu, son onilliyin t\u0259cr\u00fcb\u0259si d\u0259 daxil olmaqla, b\u00fct\u00fcn m\u00fcasir tarix n\u00fcmayi\u015f etdirir. Bu reall\u0131qlar\u0131 bu c\u00fcr c\u0259hdl\u0259ri ed\u0259n xarici q\u00fcvv\u0259l\u0259r d\u0259 art\u0131q birm\u0259nal\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 d\u0259rk edir.<\/p>\n<p>H\u0259m qon\u015fu d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259, h\u0259m d\u0259 \u0259sas qlobal t\u0259r\u0259fda\u015flarla qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 faydal\u0131 b\u0259rab\u0259rh\u00fcquqlu \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131 kursunu davam etdir\u0259r\u0259k, Az\u0259rbaycan art\u0131q m\u00fch\u00fcm n\u0259tic\u0259l\u0259r \u0259ld\u0259 etmi\u015fdir. \u018fminik ki, bu qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259nin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 d\u0259rinl\u0259\u015fdirilm\u0259si x\u0259ttini d\u00fczg\u00fcn qurmaqla daha da b\u00f6y\u00fck u\u011furlara imza ataca\u011f\u0131q.<\/p>\n<p>Ancaq \u00fcmumilikd\u0259, AT\u018fT Nazirl\u0259r \u015euras\u0131n\u0131n bu yax\u0131nlarda Bratislavada ke\u00e7iril\u0259n iclas\u0131nda yenid\u0259n s\u0259sl\u0259ndiril\u0259n &#8211; f\u0259rqli vektorlarda \u00e7ox \u015fax\u0259li \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131na mane olmayan \u00fcmumi t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik m\u0259kan\u0131n\u0131n birliyi v\u0259 b\u00f6l\u00fcnm\u0259zliyind\u0259n ir\u0259li g\u0259l\u0259n m\u00f6vqed\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f edirik.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Bu il diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 olan \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri d\u0259 Az\u0259rbaycanla G\u00fcrc\u00fcstan aras\u0131nda s\u0259rh\u0259dl\u0259rin delimitasiyas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259si olub. Bu x\u00fcsusda fikirl\u0259rinizi \u00f6yr\u0259nm\u0259k ist\u0259rdik. S\u0259rh\u0259din delimitasiyas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 t\u0259r\u0259fl\u0259r aras\u0131nda m\u00f6vcud olan fikir ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 qar\u015f\u0131dan g\u0259l\u0259n il \u0259rzind\u0259 aradan qald\u0131rmaq m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fcn\u00fcrm\u00fc?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Az\u0259rbaycanla G\u00fcrc\u00fcstan aras\u0131nda d\u00f6vl\u0259t s\u0259rh\u0259dinin delimitasiyas\u0131 beyn\u0259lxalq t\u0259cr\u00fcb\u0259d\u0259 t\u0259tbiq edil\u0259n qaydalara uy\u011fun olaraq, apar\u0131l\u0131r. Bildiyiniz kimi, 1996-c\u0131 ild\u0259n iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda d\u00f6vl\u0259t s\u0259rh\u0259dinin delimitasiyas\u0131 v\u0259 demarkasiyas\u0131 \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komissiyas\u0131 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. Komissiyan\u0131n sonuncu iclas\u0131 bu il Bak\u0131da ke\u00e7irilib. \u0130ki \u00f6lk\u0259 aras\u0131ndak\u0131 480 kilometrlik s\u0259rh\u0259din 314 kilometri raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b, raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f166 kilometrlik x\u0259tti \u00fczr\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar davam etdirilir. Cari il \u0259rzind\u0259 ekspertl\u0259rin iki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ke\u00e7irilib, n\u00f6vb\u0259ti g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn is\u0259 g\u0259l\u0259n ilin \u0259vv\u0259li Tbilisid\u0259 ke\u00e7irilm\u0259si g\u00f6zl\u0259nilir.<\/p>\n<p>Fikir ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 dediyiniz, \u0259slind\u0259 raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f sah\u0259l\u0259rin m\u00f6vcud olmas\u0131d\u0131r v\u0259 bunun \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fcvafiq ara\u015fd\u0131rma, o c\u00fcml\u0259d\u0259n arxiv v\u0259 kartoqrafik materiallar\u0131n \u00f6yr\u0259nilm\u0259si kimi t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259lidir. \u00d6n\u0259mlisi ondan ibar\u0259tdir ki, h\u0259m Az\u0259rbaycan, h\u0259m d\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan delimitasiya prosesinin tezlikl\u0259 yekunla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n t\u0259r\u0259fdar\u0131d\u0131r. \u00dcmidvaram ki, iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda d\u00f6vl\u0259t s\u0259rh\u0259dinin delimitasiyas\u0131 beyn\u0259lxalq t\u0259cr\u00fcb\u0259y\u0259 \u0259saslanaraq h\u00fcquqi m\u00fcst\u0259vid\u0259 v\u0259 strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rimiz\u0259 uy\u011fun \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259ll olunacaq.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Son iki il \u0259rzind\u0259 X\u0259z\u0259r d\u0259nizi b\u00f6lg\u0259sinin \u00f6lk\u0259l\u0259ri aras\u0131nda f\u0259al qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 f\u0259aliyy\u0259t m\u00fc\u015fahid\u0259 olunub v\u0259 b\u00f6lg\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259ri aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa mane\u0259 t\u00f6r\u0259d\u0259n amill\u0259r aradan qald\u0131r\u0131l\u0131b. X\u0259z\u0259r d\u0259nizi b\u00f6lg\u0259sind\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 daha effektiv f\u0259aliyy\u0259tin perspektivl\u0259rini nec\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirirsiniz?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; \u00d6t\u0259n il X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin h\u00fcquqi statusu haqq\u0131nda Konvensiyan\u0131n imzalanmas\u0131 regionumuz v\u0259 \u00f6lk\u0259miz \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm add\u0131m olmu\u015fdur. Bu s\u0259n\u0259d X\u0259z\u0259ryan\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin daha da inki\u015faf etdirilm\u0259sin\u0259, eyni zamanda X\u0259z\u0259r d\u0259nizi b\u00f6lg\u0259sind\u0259 sabitlik, t\u0259r\u0259qqi v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 etimad m\u00fchitinin inki\u015faf etm\u0259sin\u0259 xidm\u0259t edir. X\u0259z\u0259r d\u0259nizi regionundak\u0131 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q t\u0259r\u0259fl\u0259rin qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 maraqlar\u0131, bir-birinin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fckl\u0259ri v\u0259 suverenlikl\u0259rin\u0259 h\u00f6rm\u0259t \u0259sas\u0131nda apar\u0131l\u0131r. Konvensiya d\u0259nizd\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n t\u0259s\u0259rr\u00fcfat-iqtisadi f\u0259aliyy\u0259tin davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini t\u0259min etm\u0259kl\u0259, bu c\u00fcr f\u0259aliyy\u0259tin g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 daha da geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 m\u00fcnbit z\u0259min yarad\u0131r. Hal-haz\u0131rda Konvensiyan\u0131n b\u00fct\u00fcn i\u015ftirak\u00e7\u0131lar t\u0259r\u0259find\u0259n ratifikasiya olunmas\u0131 qar\u015f\u0131m\u0131zda duran \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. N\u00f6vb\u0259ti m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 Konvensiyan\u0131n q\u00fcvv\u0259y\u0259 minm\u0259si v\u0259 ondan ir\u0259li g\u0259l\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin \u00f6z h\u0259llini tapmas\u0131 vacibdir. Xat\u0131rlad\u0131m ki, Konvensiyan\u0131n s\u0259m\u0259r\u0259li h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 X\u0259z\u0259r d\u0259nizi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 Y\u00fcks\u0259k S\u0259viyy\u0259li \u0130\u015f\u00e7i Qrup f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin h\u00fcquqi statusunun m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259si regionumuz v\u0259 d\u00fcnya \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb ed\u0259n \u015eimal-C\u0259nub v\u0259 \u015e\u0259rq-Q\u0259rb n\u0259qliyyat d\u0259hlizl\u0259rinin realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na b\u00f6y\u00fck t\u00f6hf\u0259si olacaqd\u0131r. Bel\u0259 ki, art\u0131q regionda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n subyektl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin h\u00fcquqi statusu il\u0259 qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259nlik d\u00f6vr\u00fc bitmi\u015fdir. Konvensiyada d\u0259nizin tranzit potensial\u0131n\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sinin vacibliyi n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nm\u0131\u015f, X\u0259z\u0259ryan\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn ticar\u0259t g\u0259mi\u00e7iliyinin azadl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259min olunmas\u0131 prinsipi t\u0259sbit olunmu\u015fdur. Az\u0259rbaycan h\u0259r bir X\u0259z\u0259ryan\u0131 \u00f6lk\u0259 il\u0259 siyasi v\u0259 iqtisadi sah\u0259d\u0259 s\u0131x \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q edir. Bu, X\u0259z\u0259rd\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin v\u0259 etimad\u0131n t\u0259min edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm amildir.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Az\u0259rbaycan\u0131n \u015eanxay \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131 il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin\u0259 ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirm\u0259yinizi ist\u0259rdik. Az\u0259rbaycan n\u0259 zaman t\u0259\u015fkilat\u0131n dialoq \u00fczr\u0259 t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131 statusunu alacaq?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; M\u0259lum oldu\u011fu kimi, \u015eanxay \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131 (\u015e\u018fT) Asiya regionunda \u00f6n\u0259mli regional t\u0259\u015fkilatlardan biri hesab edilir v\u0259 onun \u0259sas m\u0259qs\u0259dl\u0259rind\u0259n biri regionda s\u00fclh, t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 sabitliyin \u0259ld\u0259 edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn birg\u0259 s\u0259yl\u0259rin g\u00f6st\u0259rilm\u0259sidir. \u00d6lk\u0259mizin \u015e\u018fT il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u0259ldikd\u0259 is\u0259 qeyd edilm\u0259lidir ki, art\u0131q 9-10 iyul 2015-ci il tarixind\u0259 \u015e\u018fT-in Ufada ke\u00e7iril\u0259n zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 Az\u0259rbaycana \u015e\u018fT-d\u0259 dialoq t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131 statusunun verilm\u0259sin\u0259 dair q\u0259rar q\u0259bul edilmi\u015fdir. \u00d6lk\u0259miz il\u0259 \u015e\u018fT aras\u0131nda m\u00f6vcud \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q sah\u0259l\u0259ri is\u0259 2016-c\u0131 ild\u0259 t\u0259r\u0259fl\u0259r aras\u0131nda imzalanm\u0131\u015f memorandumda \u00f6z \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131r. Bel\u0259 ki, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 il\u0259 \u015e\u018fT aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q istiqam\u0259tl\u0259ri s\u0131ras\u0131nda t\u0259\u015fkilat\u0131n \u0259n\u0259n\u0259vi prioritet sah\u0259l\u0259ri olan v\u0259 Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb ed\u0259n terrorizm, ekstremizm v\u0259 separatizm il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 v\u0259 regional t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin v\u0259 sabitliyin t\u0259minat\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri yer al\u0131r. H\u0259m\u00e7inin \u00f6lk\u0259mizin beyn\u0259lxalq m\u00fcst\u0259vid\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynad\u0131\u011f\u0131 sivilizasiyalararas\u0131 dialoq, multikulturalizm v\u0259 tolerantl\u0131\u011f\u0131n t\u0259bli\u011f edilm\u0259si sah\u0259l\u0259ri d\u0259 diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 olan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259ndir. Bununla yana\u015f\u0131, Az\u0259rbaycan\u0131n trans-regional multimodal n\u0259qliyyat qov\u015fa\u011f\u0131 kimi t\u0259\u015fviqi \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u015e\u018fT daxilind\u0259 m\u00fch\u00fcm yer tutan iqtisadiyyat, n\u0259qliyyat v\u0259 telekommunikasiya, ticar\u0259t v\u0259 investisiya sah\u0259l\u0259rind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q h\u0259min t\u0259\u015fkilatla qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 f\u0259aliyy\u0259t istiqam\u0259ti kimi m\u00fc\u0259yy\u0259n olunmu\u015fdur.<\/p>\n<p>\u015e\u018fT \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 n\u00f6vb\u0259ti \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q pill\u0259si is\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259\u00e7i statusudur v\u0259 art\u0131q \u00f6lk\u0259miz 2018-ci ild\u0259 bu statusun \u0259ld\u0259 edilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 r\u0259smi \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259\u015fkilata m\u00fcraci\u0259t etmi\u015fdir. Haz\u0131rda bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 \u015e\u018fT daxilind\u0259 bax\u0131l\u0131r v\u0259 hesab edirik ki, \u015e\u018fT il\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 aras\u0131nda m\u00f6vcud f\u0259al \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q s\u00f6z\u00fcged\u0259n m\u00fc\u015fahid\u0259\u00e7i statusunun verilm\u0259sind\u0259n sonra daha da inki\u015faf ed\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Az\u0259rbaycan BMT T\u015e-nin qeyri-daimi \u00fczvl\u00fcy\u00fc d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 quruma s\u0259drliyi zaman\u0131 t\u0259\u015fkilat\u0131n tarixind\u0259 ilk d\u0259f\u0259 olaraq BMT v\u0259 \u0130\u018fT aras\u0131nda t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131n m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si m\u00f6vzusunda y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259li iclas\u0131n ke\u00e7irilm\u0259si t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f etdi. Bu d\u00f6vrd\u0259, h\u0259m\u00e7inin BMT T\u015e \u00fczvl\u0259rinin Afrikaya s\u0259f\u0259ri t\u0259\u015fkil olundu. Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131na s\u0259drliyi d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Az\u0259rbaycan m\u00fcxt\u0259lif b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n, m\u00fcxt\u0259lif t\u0259\u015fkilatlar\u0131n \u00fczvl\u0259ri olan \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda t\u0259maslar\u0131n qurulmas\u0131 s\u0259yl\u0259ri g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259kmi?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; \u018fvv\u0259lc\u0259, bir daha Az\u0259rbaycan\u0131n Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131nda s\u0259drliyin \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u0259sinin vacibliyini bir daha vur\u011fulamaq ist\u0259rdik. 25-26 oktyabr 2019-cu il tarixd\u0259 159 n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tinin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 Bak\u0131da ke\u00e7iril\u0259n \u00fczvl\u0259rinin say\u0131na g\u00f6r\u0259 BMT-d\u0259n sonra ikinci qlobal siyasi platforman\u0131n XVIII Zirv\u0259 G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, habel\u0259 onun n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 dair Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n suverenliyin\u0259 v\u0259 beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015f s\u0259rh\u0259dl\u0259ri \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u0259 d\u0259st\u0259yin ifad\u0259 edilm\u0259si daxil olmaqla, q\u0259bul edilmi\u015f s\u0259n\u0259dl\u0259r \u00f6lk\u0259mizin d\u00fcnya miqyas\u0131nda n\u00fcfuzunun daha da artmas\u0131n\u0131 \u0259yani \u015f\u0259kild\u0259 n\u00fcmayi\u015f etdirdi. Bu bax\u0131mdan, 2011-ci ild\u0259 H\u0259r\u0259kata qo\u015fulan Az\u0259rbaycan\u0131n s\u0259kkiz il sonra haz\u0131rk\u0131 dinamik \u015f\u0259raitd\u0259 aktual olan bir s\u0259drlik g\u00fcnd\u0259liyi t\u0259klif etm\u0259si il\u0259 s\u0259dr \u00e7e\u00e7ilm\u0259si fakt\u0131 \u00f6z\u00fc \u00f6z\u00fcnd\u0259n b\u0259hs edir. Bel\u0259 ki, biz fundamental Bandung prinsipl\u0259rinin inki\u015faf etdirilm\u0259si ruhuna uy\u011fun, H\u0259r\u0259kat\u0131n beyn\u0259lxalq s\u00fclh v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin qorunmas\u0131 sah\u0259sind\u0259ki f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 yeni bir t\u0259kan verm\u0259k v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259rait yaratmaq niyy\u0259tind\u0259yik.<\/p>\n<p>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, Az\u0259rbaycan\u0131n Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131na s\u0259drliyi H\u0259r\u0259kat\u0131n beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemind\u0259 m\u00f6vqeyini v\u0259 n\u00fcfuzunu g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131yacaq. Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n g\u00fccl\u0259ndirilmi\u015f m\u00f6vqeyi onun \u00fc\u00e7\u00fcn yeni \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q imkanlar\u0131 a\u00e7acaq v\u0259 beyn\u0259lxalq m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 t\u00f6hf\u0259 imkanlar\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndir\u0259c\u0259k. Bu y\u00f6nd\u0259 prioritet istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259n biri dig\u0259r regional v\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlarla dialoq mexanizml\u0259rinin t\u0259sis edilm\u0259si olacaq. X\u00fcsusil\u0259 Afrika, Lat\u0131n Amerikasi v\u0259 Asiyada yerl\u0259\u015f\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 v\u0259 t\u0259\u015fkilatlarla \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259l\u0259rinin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si sah\u0259sind\u0259 s\u0259yl\u0259r g\u00f6st\u0259ril\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p><strong>&#8211; N\u00f6vb\u0259ti il \u00fczr\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n xarici siyas\u0259t prioritetl\u0259ri n\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir? 2020-ci il \u0259rzind\u0259 diplomatik f\u0259aliyy\u0259timizin hans\u0131 istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259 davam etdiril\u0259c\u0259yini v\u0259 hans\u0131 sah\u0259l\u0259r\u0259 daha \u00e7ox diqq\u0259t ayr\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 qeyd etm\u0259k olar?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Az\u0259rbaycan\u0131n xarici siyas\u0259ti \u00f6lk\u0259mizin milli maraqlar\u0131na uy\u011fun olaraq d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n birba\u015fa r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda h\u0259yata ke\u00e7irilir v\u0259 xarici siyas\u0259t prioritetl\u0259rimiz d\u0259yi\u015film\u0259z olaraq qal\u0131r. Buraya \u00f6lk\u0259mizin beyn\u0259lxalq tan\u0131nm\u0131\u015f s\u0259rh\u0259dl\u0259ri \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 suverenliyinin b\u0259rpa edilm\u0259si, xarici d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 faydal\u0131 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin davam etdirilm\u0259si v\u0259 daha da geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si, beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 f\u0259al \u015f\u0259kild\u0259 i\u015ftirak etm\u0259k, beyn\u0259lxalq s\u00fclh v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliy\u0259, inki\u015fafa, t\u0259r\u0259qqiy\u0259 t\u00f6hf\u0259 ver\u0259n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rd\u0259 i\u015ftirak etm\u0259k, Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq m\u00fcst\u0259vid\u0259 layiqinc\u0259 t\u0259\u015fviq edilm\u0259si v\u0259 dig\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r daxildir.<\/p>\n<p>H\u0259r bir prioritet istiqam\u0259t\u0259 uy\u011fun olaraq il \u0259rzind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259c\u0259k konkret t\u0259dbirl\u0259r\u0259 g\u0259ldikd\u0259 is\u0259, burada \u0259n\u0259n\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 at\u0131lan add\u0131mlara \u0259lav\u0259 olaraq, \u00f6lk\u0259mizin d\u00f6rd beyn\u0259lxalq \/ regional t\u0259\u015fkilat \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 (Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131, TRACECA, T\u00fcrk \u015euras\u0131, GUAM) g\u0259l\u0259n il \u0259rzind\u0259 s\u0259drliyi v\u0259zif\u0259l\u0259rind\u0259n ir\u0259li g\u0259l\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 d\u0259 diqq\u0259t ayr\u0131lacaq. Az\u0259rbaycan\u0131n maraqlar\u0131n\u0131n diplomatik n\u00fcmay\u0259nd\u0259likl\u0259rimizin birba\u015fa i\u015ftirak\u0131 il\u0259 ikit\u0259r\u0259fli v\u0259 \u00e7oxt\u0259r\u0259fli m\u00fcst\u0259vil\u0259rd\u0259 f\u0259al \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259\u015fviq olunmas\u0131na davam edil\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Milli.Az<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan\u0131n Xarici \u0130\u015fl\u0259r Naziri Elmar M\u0259mm\u0259dyarov 2019-cu ilin yekunlar\u0131na dair K\u0130V-in \u00fcnvanland\u0131\u011f\u0131 suallar\u0131 cavabland\u0131r\u0131b. ARANTV.AZ\u00a0 h\u0259min m\u00fcsahib\u0259ni t\u0259qdim edir: &#8211; 2019-cu ili Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259sinin h\u0259lli \u00fczr\u0259 apar\u0131lan dan\u0131\u015f\u0131qlar bax\u0131m\u0131ndan nec\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirirsiniz? T\u0259r\u0259fl\u0259r aras\u0131nda hans\u0131 konkret m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r m\u00fczakir\u0259 olunub? Bu il \u0259rzind\u0259 t\u0259r\u0259fl\u0259r m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin h\u0259lli \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 humanitar t\u0259dbirl\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259ri il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f etdil\u0259r, bu x\u00fcsusda K\u0130V n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 s\u0259f\u0259rl\u0259ri ba\u015f tutdu. Bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rin faydal\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrs\u00fcn\u00fczm\u00fc v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 bu kimi s\u0259f\u0259rl\u0259rin davam\u0131 g\u00f6zl\u0259nilirmi? &#8211; Bu il \u0259rzind\u0259 Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259sinin h\u0259lli \u00fczr\u0259 apar\u0131lan dan\u0131\u015f\u0131qlar prosesi \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 AT\u018fT-in&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":113862,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/814637.jpg",800,600,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/814637.jpg",800,600,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/814637.jpg",800,600,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/814637-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/814637-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/814637.jpg",640,480,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/814637.jpg",800,600,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/814637.jpg",800,600,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/814637-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/814637.jpg",800,600,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycan\u0131n Xarici \u0130\u015fl\u0259r Naziri Elmar M\u0259mm\u0259dyarov 2019-cu ilin yekunlar\u0131na dair K\u0130V-in \u00fcnvanland\u0131\u011f\u0131 suallar\u0131 cavabland\u0131r\u0131b. ARANTV.AZ\u00a0 h\u0259min m\u00fcsahib\u0259ni t\u0259qdim edir: &#8211; 2019-cu ili Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259sinin h\u0259lli \u00fczr\u0259 apar\u0131lan dan\u0131\u015f\u0131qlar bax\u0131m\u0131ndan nec\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirirsiniz? T\u0259r\u0259fl\u0259r aras\u0131nda hans\u0131 konkret m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r m\u00fczakir\u0259 olunub? Bu il \u0259rzind\u0259 t\u0259r\u0259fl\u0259r m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin h\u0259lli \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 humanitar t\u0259dbirl\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259ri il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f etdil\u0259r,&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/113861"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=113861"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/113861\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/113862"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=113861"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=113861"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=113861"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}