{"id":113865,"date":"2019-12-30T11:11:33","date_gmt":"2019-12-30T08:11:33","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=113865"},"modified":"2019-12-30T11:11:33","modified_gmt":"2019-12-30T08:11:33","slug":"boyuk-qafqazda-sel-ocaqlari-coxalib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=113865","title":{"rendered":"B\u00f6y\u00fck Qafqazda sel ocaqlar\u0131 \u00e7oxal\u0131b"},"content":{"rendered":"<p><strong>Son 30 ild\u0259 B\u00f6y\u00fck Qafqazda sel ocaqlar\u0131n\u0131n yay\u0131lmas\u0131 sah\u0259si 15-20% art\u0131b.<\/strong><\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ<\/strong>\u00a0\u00a0<a href=\"https:\/\/az.trend.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Trend<\/a>-\u0259 istinad\u0259n x\u0259b\u0259r verir ki, Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n Co\u011frafiya \u0130nstitutu t\u0259r\u0259find\u0259n apar\u0131lan t\u0259dqiqatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib ki, B\u00f6y\u00fck Qafqaz\u0131n c\u0259nub yamac\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n \u00e7ay h\u00f6vz\u0259l\u0259rind\u0259 sel ocaqlar\u0131n\u0131n sah\u0259si 1961-1990-c\u0131 ill\u0259rin m\u0259lumatlar\u0131 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 orta hesabla 15-20% art\u0131b.<\/p>\n<p>Bu art\u0131m \u0259sas\u0259n, \u015ein, Ki\u015f, D\u0259miraparan v\u0259 Girdiman \u00e7aylar\u0131nda m\u00fc\u015fahid\u0259 edilir. Bunun \u0259sas s\u0259b\u0259bi kimi sistemsiz otarma, me\u015f\u0259l\u0259rin q\u0131r\u0131lmas\u0131, turizm v\u0259 ia\u015f\u0259 obyektl\u0259rinin tikintisi, yol-in\u015faat i\u015fl\u0259ridir: &#8220;M\u00fc\u0259yy\u0259n edilib ki, \u00e7ay h\u00f6vz\u0259l\u0259rind\u0259 sel\u0259 qar\u015f\u0131 qur\u011fular\u0131n olmamas\u0131 v\u0259 yaxud \u00e7ox z\u0259if olmas\u0131 v\u0259 laz\u0131mi s\u0259viyy\u0259d\u0259 qurulmamas\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n sell\u0259r b\u00f6y\u00fck ziyan vurur. Buna misal olaraq, 2015-ci ilin iyul ay\u0131nda Bum \u00e7ay\u0131nda ba\u015f ver\u0259n seli (n\u0259tic\u0259d\u0259 Q\u0259m\u0259rvan k\u0259ndind\u0259 b\u0259zi evl\u0259r pal\u00e7\u0131q k\u00fctl\u0259sinin alt\u0131nda qal\u0131b), 2016-c\u0131 ilin iyul ay\u0131nda Ki\u015f \u00e7ay\u0131nda (n\u0259tic\u0259d\u0259 Ki\u015f k\u0259ndinin \u015e\u0259ki \u015f\u0259h\u0259ri il\u0259 ba\u011flayan k\u00f6rp\u00fc tamamil\u0259 u\u00e7mu\u015f, \u0259trafdak\u0131 istirah\u0259t m\u0259rk\u0259zl\u0259ri qal\u0131n pal\u00e7\u0131q qat\u0131n\u0131n alt\u0131nda qal\u0131b), 2016-c\u0131 ilin sentyabr ay\u0131nda D\u0259miraparan \u00e7ay\u0131nda (n\u0259tic\u0259d\u0259 Q\u0259b\u0259l\u0259 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 olan bir-ne\u00e7\u0259 istirah\u0259t m\u0259rk\u0259zini pal\u00e7\u0131q k\u00fctl\u0259si bas\u0131b), 2018-ci ilin iyun ay\u0131nda G\u00f6y\u00e7ay \u00e7ay\u0131nda ba\u015f ver\u0259n seli (selin n\u0259tic\u0259sind\u0259 Qala\u00e7\u0131q v\u0259 \u0259traf k\u0259ndl\u0259ri rayon m\u0259rk\u0259zi il\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n k\u00f6rp\u00fc v\u0259 G\u00f6y\u00e7ay \u015f\u0259h\u0259rini \u0259traf k\u0259ndl\u0259rl\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n k\u00f6rp\u00fc \u00fc\u00e7mu\u015fdur) qeyd etm\u0259k olar&#8221;.<\/p>\n<p>\u0130nstitutdan bildirilib ki, \u0259n g\u00fccl\u00fc sel \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259tir\u0259n ocaqlar Ki\u015f\u00e7ay, Da\u015fa\u011f\u0131l\u00e7ay, Girdiman\u00e7ay, D\u0259miraparan\u00e7ay v\u0259 s. \u00e7ay h\u00f6vz\u0259l\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015fib: &#8220;1961-90-c\u0131 ill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn sel ocaqlar\u0131n\u0131n sah\u0259si h\u00f6vz\u0259 \u0259razisinin 15-51,5% aras\u0131nda g\u0259tirm\u0259 konusuna q\u0259d\u0259r d\u0259yi\u015fir. 1990-2018-ci ill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn bu g\u00f6st\u0259rici 23,6-78% aras\u0131ndad\u0131r. 1990-2018-ci ill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259vv\u0259lki d\u00f6vrl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 sel ocaqlar\u0131n\u0131n \u0259razisi 8,6%-d\u0259n 29,4%-\u0259 q\u0259d\u0259r art\u0131b. \u018fn b\u00f6y\u00fck art\u0131m \u015ein\u00e7ayda v\u0259 Girdiman\u00e7ayda m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur (m\u00fcvafiq olaraq 29,4% v\u0259 26%). \u018fn ki\u00e7iyi V\u0259lv\u0259l\u0259\u00e7ayda v\u0259 Tala\u00e7ayda qeyd olunur (h\u0259r biri 8,6%). 1961-1990-c\u0131 ill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn sel ocaqlar\u0131n\u0131n \u00fcmumi sah\u0259si 1571 kvadratkilometr t\u0259\u015fkil edib, y\u0259ni &#8211; 34%. 1990-2018-ci ill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn sel ocaqlar\u0131 m\u0259nb\u0259l\u0259rinin sah\u0259si 2312,9 kvadratkilometr &#8211; 50,1%-dir&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Son 30 ild\u0259 B\u00f6y\u00fck Qafqazda sel ocaqlar\u0131n\u0131n yay\u0131lmas\u0131 sah\u0259si 15-20% art\u0131b. ARANTV.AZ\u00a0\u00a0Trend-\u0259 istinad\u0259n x\u0259b\u0259r verir ki, Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n Co\u011frafiya \u0130nstitutu t\u0259r\u0259find\u0259n apar\u0131lan t\u0259dqiqatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib ki, B\u00f6y\u00fck Qafqaz\u0131n c\u0259nub yamac\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n \u00e7ay h\u00f6vz\u0259l\u0259rind\u0259 sel ocaqlar\u0131n\u0131n sah\u0259si 1961-1990-c\u0131 ill\u0259rin m\u0259lumatlar\u0131 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 orta hesabla 15-20% art\u0131b. Bu art\u0131m \u0259sas\u0259n, \u015ein, Ki\u015f, D\u0259miraparan v\u0259 Girdiman \u00e7aylar\u0131nda m\u00fc\u015fahid\u0259 edilir. Bunun \u0259sas s\u0259b\u0259bi kimi sistemsiz otarma, me\u015f\u0259l\u0259rin q\u0131r\u0131lmas\u0131, turizm v\u0259 ia\u015f\u0259 obyektl\u0259rinin tikintisi, yol-in\u015faat i\u015fl\u0259ridir: &#8220;M\u00fc\u0259yy\u0259n edilib ki, \u00e7ay h\u00f6vz\u0259l\u0259rind\u0259 sel\u0259 qar\u015f\u0131 qur\u011fular\u0131n olmamas\u0131 v\u0259 yaxud \u00e7ox z\u0259if olmas\u0131 v\u0259 laz\u0131mi&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":113866,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/814609.jpg",800,600,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/814609.jpg",800,600,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/814609.jpg",800,600,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/814609-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/814609-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/814609.jpg",640,480,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/814609.jpg",800,600,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/814609.jpg",800,600,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/814609-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/814609.jpg",800,600,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Son 30 ild\u0259 B\u00f6y\u00fck Qafqazda sel ocaqlar\u0131n\u0131n yay\u0131lmas\u0131 sah\u0259si 15-20% art\u0131b. ARANTV.AZ\u00a0\u00a0Trend-\u0259 istinad\u0259n x\u0259b\u0259r verir ki, Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n Co\u011frafiya \u0130nstitutu t\u0259r\u0259find\u0259n apar\u0131lan t\u0259dqiqatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib ki, B\u00f6y\u00fck Qafqaz\u0131n c\u0259nub yamac\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n \u00e7ay h\u00f6vz\u0259l\u0259rind\u0259 sel ocaqlar\u0131n\u0131n sah\u0259si 1961-1990-c\u0131 ill\u0259rin m\u0259lumatlar\u0131 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 orta hesabla 15-20% art\u0131b. Bu art\u0131m \u0259sas\u0259n, \u015ein, Ki\u015f, D\u0259miraparan v\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/113865"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=113865"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/113865\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/113866"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=113865"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=113865"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=113865"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}