{"id":117752,"date":"2020-01-13T13:00:24","date_gmt":"2020-01-13T10:00:24","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=117752"},"modified":"2020-01-13T13:00:24","modified_gmt":"2020-01-13T10:00:24","slug":"ariq-qalmaq-eyni-zamanda-beynin-yaxsi-isl%c9%99m%c9%99si-ucun-n%c9%99-yem%c9%99liyik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=117752","title":{"rendered":"Ar\u0131q qalmaq, eyni zamanda beynin yax\u015f\u0131 i\u015fl\u0259m\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 yem\u0259liyik?"},"content":{"rendered":"<p>\u0130deal b\u0259d\u0259n qurulu\u015funun arxas\u0131nca qa\u00e7an qad\u0131nlar bir \u00e7ox hallarda orqanizmin t\u0259l\u0259bat\u0131n\u0131 unudurlar.<\/p>\n<p>Odur ki, dietoloqlar h\u0259m k\u00f6k\u0259ltm\u0259y\u0259n, h\u0259m d\u0259 beyin funksiyas\u0131n\u0131 inki\u015faf etdir\u0259n p\u0259hriz proqram\u0131 haz\u0131rlama\u011f\u0131 qar\u015f\u0131s\u0131na m\u0259qs\u0259d qoydu v\u0259 M\u0130ND p\u0259hriz sistemi yarad\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ<\/strong>\u00a0 bu yaz\u0131da oxuyucular\u0131 beynin idrak funksiyalar\u0131n\u0131 qoruyan v\u0259 metabolizman\u0131 yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131rma\u011fa k\u00f6m\u0259k ed\u0259n qidalanma sistemi il\u0259 tan\u0131\u015f edib.<\/p>\n<div><\/div>\n<p>Elmi \u0259saslara s\u00f6yk\u0259n\u0259n MIND-p\u0259hrizi v\u0259 ya qidalanma sistemind\u0259 12 il \u0259rzind\u0259 60 v\u0259 daha yuxar\u0131 ya\u015flardan olan 1220 n\u0259f\u0259r i\u015ftirak edib. Ara\u015fd\u0131rmalar g\u00f6st\u0259rib ki, x\u00fcsusi qidalar qrupu demensiya (Demensiya lat\u0131n dilind\u0259n a\u011f\u0131ls\u0131zl\u0131q m\u0259nas\u0131n\u0131 ver\u0259n s\u00f6z olub, a\u011f\u0131l\u0131n z\u0259ifl\u0259m\u0259si, \u0259vv\u0259ll\u0259r qazan\u0131lm\u0131\u015f bilik v\u0259 v\u0259rdi\u015fl\u0259rin, h\u0259yat keyfiyy\u0259tl\u0259rinin bu v\u0259 ya dig\u0259r d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 itirilm\u0259si, yenil\u0259rinin is\u0259 \u0259ld\u0259 edilm\u0259sinin m\u00fcmk\u00fcns\u00fczl\u00fcy\u00fc il\u0259 xarakteriz\u0259 olunan patoloji sindromu dem\u0259kdir), alzheymer v\u0259 dig\u0259r psixonevroloji x\u0259st\u0259likl\u0259rin riskini azalda bil\u0259r. Bu qidalanma sistemi 25 ya\u015fdan yuxar\u0131 h\u0259r k\u0259s\u0259, x\u00fcsusil\u0259 40 sonra h\u0259r k\u0259s \u00fc\u00e7\u00fcn faydal\u0131d\u0131r. M\u0130ND \u00f6z\u00fcnd\u0259 Aral\u0131q d\u0259nizi v\u0259 DASH p\u0259hrizinin \u0259sas prinsiql\u0259rini birl\u0259\u015fdirir.<\/p>\n<p><strong>\u018fn faydal\u0131 qida<\/strong><\/p>\n<p>Ara\u015fd\u0131rma\u00e7\u0131lar g\u00f6st\u0259rib ki, M\u0130ND p\u0259hrizi h\u00fcceyr\u0259l\u0259r\u0259 z\u0259r\u0259r ver\u0259n v\u0259 beyin m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 azaldan oksidl\u0259\u015fdirici stressin yaranma ehtimal\u0131n\u0131 b\u00f6y\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcd\u0259 azald\u0131r. Bu c\u00fcr qidalanma sistemin\u0259 \u0259m\u0259l etm\u0259k h\u0259r k\u0259s \u00fc\u00e7\u00fcn faydal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki yuxar\u0131da dediyimiz kimi, o, \u00f6z\u00fcnd\u0259 Aral\u0131q d\u0259nizi v\u0259 DASH p\u0259hrizinin \u0259sas prinsipl\u0259rini birl\u0259\u015fdirir, h\u0259m\u00e7inin demansiyan\u0131n ba\u015flamas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131r. M\u0259\u015fhur dietoloq Roxatqi iddia edir ki, zamanla bel\u0259 p\u0259hriz alzheymer v\u0259 beynin koqnitiv funksilar\u0131n\u0131n itm\u0259si riskini azald\u0131r.<\/p>\n<p>\u201cYediyimiz h\u0259r bir qida birba\u015fa beyin\u0259 t\u0259sir edir. Y\u00fcks\u0259k \u015f\u0259k\u0259rli i\u00e7kil\u0259rin tez-tez istifad\u0259si beynin z\u0259ifl\u0259m\u0259sin\u0259 v\u0259 \u00f6yr\u0259nm\u0259k qabiliyy\u0259tinin z\u0259ifl\u0259m\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. H\u0259m\u00e7inin his\u0259 verilmi\u015f \u0259tl\u0259rd\u0259n qa\u00e7\u0131nmaq daha yax\u015f\u0131d\u0131r. Onlara beyin \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259h\u0259rli olan ya\u011flar\u0131 ifraz ed\u0259n nitrozaminl\u0259r daxildir\u201d, &#8211; dey\u0259 Apollo X\u0259st\u0259xanas\u0131n\u0131n ba\u015f dietoloqu v\u0259 qidalanma \u015f\u00f6b\u0259sinin direktoru Priyanka Roxatqi qeyd edir.<\/p>\n<p>Pendirl\u0259ri (h\u0259ft\u0259d\u0259 bir d\u0259f\u0259d\u0259n \u00e7ox olmal\u0131 deyil), q\u0131rm\u0131z\u0131 \u0259t (maksimum h\u0259ft\u0259d\u0259 3 d\u0259f\u0259), q\u0131zard\u0131lm\u0131\u015f (h\u0259ft\u0259d\u0259 bir d\u0259f\u0259n \u00e7ox olmayaraq), el\u0259c\u0259 d\u0259 desertl\u0259r, dondurma v\u0259 q\u0259nnad\u0131 m\u0259hsullar\u0131n\u0131 m\u0259hdudla\u015fd\u0131rma\u011fa d\u0259y\u0259r.<\/p>\n<p><strong>B\u0259s g\u00fcnd\u0259lik p\u0259hriz\u0259 hans\u0131 qidalar daxil edilm\u0259lidir?<\/strong><\/p>\n<p>Paxla v\u0259 m\u0259rcim\u0259k antioksidanlar v\u0259 z\u00fclallarla z\u0259ngindir.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259r v\u0259 g\u00f6y\u0259rtil\u0259r folik tur\u015fusu, vitamin E, karotenoidl\u0259r v\u0259 beyin f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 k\u00f6m\u0259k ed\u0259n flavonoidl\u0259rl\u0259 z\u0259ngindir.<\/p>\n<p>Gil\u0259meyv\u0259 &#8211; yadda\u015f\u0131n yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259liliyinin art\u0131r\u0131lmas\u0131na k\u00f6m\u0259k edir.<\/p>\n<p>Qurudulmu\u015f meyv\u0259 v\u0259 qoz-f\u0131nd\u0131q, g\u00fcn\u0259baxan, balqabaq, qarp\u0131z v\u0259 qovun tumu kombinasiyas\u0131 x\u00fcsusil\u0259 faydal\u0131 olacaq. Bel\u0259 bir qar\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 haz\u0131rlaya v\u0259 salata \u0259lav\u0259 ed\u0259 bil\u0259rsiniz.<\/p>\n<p>Bal\u0131q olar, lakin q\u0131zard\u0131lm\u0131\u015f olmal\u0131 deyil.<\/p>\n<p>Tam tax\u0131l m\u0259hsullar\u0131: yulaf, bu\u011fda, q\u0259hv\u0259yi d\u00fcy\u00fc, makaron v\u0259 b\u00fct\u00fcn bu\u011fda \u00e7\u00f6r\u0259yi. G\u00fcnd\u0259lik q\u0259bul olunan qidan\u0131n \u0259n az\u0131 50%-ni t\u0259\u015fkil etm\u0259lidir.<\/p>\n<p>Toyuq v\u0259 hindu\u015fka z\u00fclalla z\u0259ngin qidalard\u0131r. Qaynda\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 ya qovrulmu\u015f halda yem\u0259k daha yax\u015f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>O da \u00e7oxdan s\u00fcbut olunub ki, cavanl\u0131\u011fm\u0131z beynin d\u00fczg\u00fcn f\u0259aliyy\u0259tind\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r. Odur ki, onu m\u0259ntiqi \u0259saslarla qidaland\u0131rmaqla yana\u015f\u0131, f\u0259aliyy\u0259tini davam etdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131ml\u0131 mikroelementl\u0259rl\u0259 d\u0259 t\u0259min etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Sa\u011flam qidalar yeyin, m\u0259\u015fq edin, t\u0259miz havada daha \u00e7ox vaxt g\u0259zm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131n. Bu zamanda sizin h\u0259m g\u00f6z\u0259l b\u0259d\u0259n qurulu\u015funuz olacaq, h\u0259m d\u0259 zehnini iti v\u0259 g\u00fccl\u00fc i\u015fl\u0259y\u0259c\u0259k.Publika.az<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130deal b\u0259d\u0259n qurulu\u015funun arxas\u0131nca qa\u00e7an qad\u0131nlar bir \u00e7ox hallarda orqanizmin t\u0259l\u0259bat\u0131n\u0131 unudurlar. Odur ki, dietoloqlar h\u0259m k\u00f6k\u0259ltm\u0259y\u0259n, h\u0259m d\u0259 beyin funksiyas\u0131n\u0131 inki\u015faf etdir\u0259n p\u0259hriz proqram\u0131 haz\u0131rlama\u011f\u0131 qar\u015f\u0131s\u0131na m\u0259qs\u0259d qoydu v\u0259 M\u0130ND p\u0259hriz sistemi yarad\u0131ld\u0131. ARANTV.AZ\u00a0 bu yaz\u0131da oxuyucular\u0131 beynin idrak funksiyalar\u0131n\u0131 qoruyan v\u0259 metabolizman\u0131 yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131rma\u011fa k\u00f6m\u0259k ed\u0259n qidalanma sistemi il\u0259 tan\u0131\u015f edib. Elmi \u0259saslara s\u00f6yk\u0259n\u0259n MIND-p\u0259hrizi v\u0259 ya qidalanma sistemind\u0259 12 il \u0259rzind\u0259 60 v\u0259 daha yuxar\u0131 ya\u015flardan olan 1220 n\u0259f\u0259r i\u015ftirak edib. Ara\u015fd\u0131rmalar g\u00f6st\u0259rib ki, x\u00fcsusi qidalar qrupu demensiya (Demensiya lat\u0131n dilind\u0259n a\u011f\u0131ls\u0131zl\u0131q m\u0259nas\u0131n\u0131 ver\u0259n s\u00f6z olub, a\u011f\u0131l\u0131n z\u0259ifl\u0259m\u0259si,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":117753,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/qida_beyin_0023.jpg",800,600,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/qida_beyin_0023.jpg",800,600,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/qida_beyin_0023.jpg",800,600,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/qida_beyin_0023-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/qida_beyin_0023-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/qida_beyin_0023.jpg",640,480,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/qida_beyin_0023.jpg",800,600,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/qida_beyin_0023.jpg",800,600,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/qida_beyin_0023-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/qida_beyin_0023.jpg",800,600,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u0130deal b\u0259d\u0259n qurulu\u015funun arxas\u0131nca qa\u00e7an qad\u0131nlar bir \u00e7ox hallarda orqanizmin t\u0259l\u0259bat\u0131n\u0131 unudurlar. Odur ki, dietoloqlar h\u0259m k\u00f6k\u0259ltm\u0259y\u0259n, h\u0259m d\u0259 beyin funksiyas\u0131n\u0131 inki\u015faf etdir\u0259n p\u0259hriz proqram\u0131 haz\u0131rlama\u011f\u0131 qar\u015f\u0131s\u0131na m\u0259qs\u0259d qoydu v\u0259 M\u0130ND p\u0259hriz sistemi yarad\u0131ld\u0131. ARANTV.AZ\u00a0 bu yaz\u0131da oxuyucular\u0131 beynin idrak funksiyalar\u0131n\u0131 qoruyan v\u0259 metabolizman\u0131 yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131rma\u011fa k\u00f6m\u0259k ed\u0259n qidalanma sistemi il\u0259 tan\u0131\u015f edib. Elmi \u0259saslara s\u00f6yk\u0259n\u0259n&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/117752"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=117752"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/117752\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/117753"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=117752"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=117752"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=117752"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}