{"id":117865,"date":"2020-01-13T15:22:27","date_gmt":"2020-01-13T12:22:27","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=117865"},"modified":"2020-01-13T15:22:27","modified_gmt":"2020-01-13T12:22:27","slug":"tibd%c9%99-mocuz%c9%99l%c9%99r-qadin-50-il-qarninda-usaq-dasiyib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=117865","title":{"rendered":"Tibd\u0259 m\u00f6c\u00fcz\u0259l\u0259r: Qad\u0131n 50 il qarn\u0131nda u\u015faq da\u015f\u0131y\u0131b"},"content":{"rendered":"<p>B\u0259z\u0259n h\u0259kiml\u0259r el\u0259 imkans\u0131z\u0131 bacar\u0131rlar ki, buna m\u00f6c\u00fcz\u0259d\u0259n ba\u015fqa he\u00e7 bir ad verm\u0259k olmaz.<\/p>\n<p>\u00dcr\u0259yi olmadan 4 ay ya\u015fayan, 47-ci m\u0259rt\u0259b\u0259d\u0259n y\u0131x\u0131ld\u0131qdan sonra marafona qat\u0131lan insanlar var. Bu c\u00fcr m\u00f6c\u00fcz\u0259li hekay\u0259l\u0259rd\u0259n bir ne\u00e7\u0259si haqq\u0131nda&#8230;<\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ\u00a0<\/strong> bildirir ki, h\u0259l\u0259 1848-ci ild\u0259, tibbin \u00e7ox inki\u015faf etm\u0259diyi vaxtlarda h\u0259kiml\u0259r m\u00f6c\u00fcz\u0259ni bacar\u0131blar. AB\u015e-da d\u0259mir yolu i\u015f\u00e7isi olan Phineas Gage i\u015f zaman\u0131 q\u0259za ke\u00e7irir. \u018flind\u0259 olan d\u0259mir d\u0259y\u0259n\u0259k sol yana\u011f\u0131ndan girir, beyind\u0259n ke\u00e7\u0259r\u0259k k\u0259ll\u0259 s\u00fcm\u00fcy\u00fcn\u00fc s\u0131nd\u0131r\u0131r, ba\u015f\u0131ndan \u00e7\u0131x\u0131r. Ham\u0131 d\u0259fn\u0259 haz\u0131rla\u015fark\u0259n, h\u0259kiml\u0259r ondan \u0259ll\u0259rini \u00fczm\u00fcrl\u0259r v\u0259 o, uzun ill\u0259r ya\u015fay\u0131r. Sad\u0259c\u0259, sol t\u0259r\u0259fi iflic olur v\u0259 sol g\u00f6z\u00fcn\u00fc itirir.<\/p>\n<div><\/div>\n<p>2007-ci ild\u0259 AB\u015e-\u0131n Kolorado \u015ftat\u0131nda ya\u015fayan Shannon Malloy adl\u0131 qad\u0131n\u0131n yol q\u0259zas\u0131nda ba\u015f\u0131 qopur, ba\u015f sad\u0259c\u0259, nazik d\u0259rid\u0259n sallan\u0131r. Bildirilir ki, ba\u015f h\u0259tta onur\u011fadan bel\u0259 ayr\u0131l\u0131bm\u0131\u015f. H\u0259kiml\u0259r qad\u0131n\u0131n boynuna 5, k\u0259ll\u0259sin\u0259 4 mismar vururlar. Sonra is\u0259 bu mismarlar ba\u015f\u0131 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 sabit saxlayan metal sistem\u0259 birl\u0259\u015fdirilir. Qad\u0131n h\u0259l\u0259 d\u0259 ya\u015fay\u0131r, h\u0259tta ke\u00e7irdiyi q\u0259zan\u0131 bel\u0259 xat\u0131rlay\u0131r.<\/p>\n<p>2010-cu ild\u0259 yen\u0259 AB\u015e-da ba\u015fqa bir m\u00f6c\u00fcz\u0259 ba\u015f verir. Nyu-York \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 g\u00f6yd\u0259l\u0259nd\u0259 t\u0259mizl\u0259yici i\u015fl\u0259y\u0259n ekvadorlu Alcides v\u0259 Edgar Moreno qarda\u015flar\u0131 i\u015f zaman\u0131 47-ci m\u0259rt\u0259b\u0259d\u0259n y\u0131x\u0131l\u0131rlar. Edgar \u00f6ls\u0259 d\u0259, Alcides uzun m\u00fcdd\u0259t komada qal\u0131r. H\u0259kiml\u0259rin s\u0259yi n\u0259tic\u0259sind\u0259 n\u0259inki ya\u015fay\u0131r, h\u0259tta qa\u00e7\u0131\u015f marafonlar\u0131na bel\u0259 qat\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>2009-cu ild\u0259 Britaniyada g\u0259nc xan\u0131m Katrina Burgess avtomobilini 110 km\/saat s\u00fcr\u0259tl\u0259 idar\u0259 ed\u0259rk\u0259n d\u0259h\u015f\u0259tli yol q\u0259zas\u0131 ke\u00e7irir. Onun b\u0259d\u0259nind\u0259 q\u0131r\u0131lmayan bir bel\u0259 s\u00fcm\u00fck qalm\u0131r. H\u0259kiml\u0259rin xilas etdiyi bu g\u0259nc q\u0131z indi tan\u0131nm\u0131\u015f modeldir.<\/p>\n<p>M\u0259rake\u015fli qad\u0131n Z\u0259hra Ebutalib is\u0259 50 il qarn\u0131nda u\u015faq da\u015f\u0131y\u0131b. 1955-ci ild\u0259 x\u0259st\u0259xanaya g\u0259tiril\u0259n Z\u0259hra ba\u015fqa bir qad\u0131n\u0131n qeys\u0259riyy\u0259 \u0259m\u0259liyyat\u0131nda \u00f6ld\u00fcy\u00fcn\u00fc g\u00f6r\u00fcr, g\u00f6rd\u00fckl\u0259rind\u0259n sonra do\u011fmaqdan imtina edir. A\u011fr\u0131lar\u0131 ke\u00e7dikd\u0259n sonra is\u0259 Z\u0259hra u\u015fa\u011f\u0131n\u0131 &#8220;yatan k\u00f6rp\u0259&#8221; olaraq d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r. M\u0259rake\u015f xalq\u0131n\u0131n inanc\u0131na g\u00f6r\u0259, qad\u0131nlar\u0131n q\u00fcrurunu qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn k\u00f6rp\u0259l\u0259r ana b\u0259tnind\u0259 yuxuya ged\u0259r\u0259k qala bilirl\u0259r. Z\u0259hran\u0131n 75 ya\u015f\u0131 olanda is\u0259 art\u0131q d\u00f6z\u0259 bilm\u0259diyi a\u011fr\u0131lar \u00e7\u0259km\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r. Ultras\u0259s m\u00fcayin\u0259sind\u0259n sonra u\u015fa\u011f\u0131n \u00f6ld\u00fcy\u00fc bilinir. M\u00f6c\u00fcz\u0259 is\u0259 budur ki, Z\u0259hran\u0131n b\u0259d\u0259ni qar\u0131ndak\u0131 \u00f6l\u00fc u\u015fa\u011f\u0131 (fetusu) orqan kimi q\u0259bul ed\u0259r\u0259k f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 davam edib. Amma 50 il sonra fetus \u0259trafdak\u0131 orqanlara z\u0259r\u0259r verm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131b. H\u0259kiml\u0259r 5 saat \u00e7\u0259k\u0259n \u0259m\u0259liyyatla art\u0131q kir\u0259cl\u0259\u015fmi\u015f fetusu \u00e7\u0259tinlikl\u0259 qad\u0131n\u0131n b\u0259d\u0259nind\u0259n ay\u0131r\u0131rlar. Z\u0259hra ya\u015fama\u011fa davam edir. M\u0259\u015fhur &#8220;Journal of Royal Society of Medicine&#8221; jurnal\u0131 is\u0259 yaz\u0131r ki, indiy\u0259 kimi kir\u0259cl\u0259\u015f\u0259n fetusla ba\u011fl\u0131 290 hal qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b.<\/p>\n<p>2008-ci ild\u0259 AB\u015e-\u0131n Miami \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 14 ya\u015fl\u0131 Zhana Simmons adl\u0131 g\u0259nc q\u0131za \u00fcr\u0259k geni\u015fl\u0259nm\u0259si s\u0259b\u0259bi il\u0259 yeni \u00fcr\u0259k k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Lakin onun orqanizmi yeni \u00fcr\u0259yi r\u0259dd edir v\u0259 h\u0259kiml\u0259r onu \u00e7\u0131xarmaq m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qal\u0131rlar. Yeni \u00fcr\u0259yin tap\u0131lmas\u0131 is\u0259 d\u00fcz 4 ay \u00e7\u0259kir. G\u0259nc q\u0131z bu m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 b\u0259d\u0259n\u0259 qan vuran x\u00fcsusi cihaz vasit\u0259sil\u0259 ya\u015fay\u0131r. Yeni \u00fcr\u0259k k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcld\u00fckd\u0259n sonra is\u0259 Zhana h\u0259yat\u0131n\u0131 sa\u011flam \u015f\u0259kild\u0259 ya\u015fama\u011fa davam edir.E-tibb.az<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u0259z\u0259n h\u0259kiml\u0259r el\u0259 imkans\u0131z\u0131 bacar\u0131rlar ki, buna m\u00f6c\u00fcz\u0259d\u0259n ba\u015fqa he\u00e7 bir ad verm\u0259k olmaz. \u00dcr\u0259yi olmadan 4 ay ya\u015fayan, 47-ci m\u0259rt\u0259b\u0259d\u0259n y\u0131x\u0131ld\u0131qdan sonra marafona qat\u0131lan insanlar var. Bu c\u00fcr m\u00f6c\u00fcz\u0259li hekay\u0259l\u0259rd\u0259n bir ne\u00e7\u0259si haqq\u0131nda&#8230; ARANTV.AZ\u00a0 bildirir ki, h\u0259l\u0259 1848-ci ild\u0259, tibbin \u00e7ox inki\u015faf etm\u0259diyi vaxtlarda h\u0259kiml\u0259r m\u00f6c\u00fcz\u0259ni bacar\u0131blar. AB\u015e-da d\u0259mir yolu i\u015f\u00e7isi olan Phineas Gage i\u015f zaman\u0131 q\u0259za ke\u00e7irir. \u018flind\u0259 olan d\u0259mir d\u0259y\u0259n\u0259k sol yana\u011f\u0131ndan girir, beyind\u0259n ke\u00e7\u0259r\u0259k k\u0259ll\u0259 s\u00fcm\u00fcy\u00fcn\u00fc s\u0131nd\u0131r\u0131r, ba\u015f\u0131ndan \u00e7\u0131x\u0131r. Ham\u0131 d\u0259fn\u0259 haz\u0131rla\u015fark\u0259n, h\u0259kiml\u0259r ondan \u0259ll\u0259rini \u00fczm\u00fcrl\u0259r v\u0259 o, uzun ill\u0259r ya\u015fay\u0131r. Sad\u0259c\u0259, sol t\u0259r\u0259fi iflic olur&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":117866,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[24],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/qarin_95.jpg",640,435,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/qarin_95.jpg",640,435,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/qarin_95.jpg",640,435,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/qarin_95-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/qarin_95-300x204.jpg",300,204,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/qarin_95.jpg",640,435,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/qarin_95.jpg",640,435,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/qarin_95.jpg",640,435,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/qarin_95-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/qarin_95.jpg",640,435,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=24\" rel=\"category\">Maraql\u0131<\/a>","rttpg_excerpt":"B\u0259z\u0259n h\u0259kiml\u0259r el\u0259 imkans\u0131z\u0131 bacar\u0131rlar ki, buna m\u00f6c\u00fcz\u0259d\u0259n ba\u015fqa he\u00e7 bir ad verm\u0259k olmaz. \u00dcr\u0259yi olmadan 4 ay ya\u015fayan, 47-ci m\u0259rt\u0259b\u0259d\u0259n y\u0131x\u0131ld\u0131qdan sonra marafona qat\u0131lan insanlar var. Bu c\u00fcr m\u00f6c\u00fcz\u0259li hekay\u0259l\u0259rd\u0259n bir ne\u00e7\u0259si haqq\u0131nda&#8230; ARANTV.AZ\u00a0 bildirir ki, h\u0259l\u0259 1848-ci ild\u0259, tibbin \u00e7ox inki\u015faf etm\u0259diyi vaxtlarda h\u0259kiml\u0259r m\u00f6c\u00fcz\u0259ni bacar\u0131blar. AB\u015e-da d\u0259mir yolu i\u015f\u00e7isi olan Phineas Gage&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/117865"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=117865"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/117865\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/117866"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=117865"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=117865"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=117865"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}