{"id":118229,"date":"2020-01-14T12:08:40","date_gmt":"2020-01-14T09:08:40","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=118229"},"modified":"2020-01-14T12:08:40","modified_gmt":"2020-01-14T09:08:40","slug":"vusal-qasimli-az%c9%99rbaycan-dunyanin-%c9%99n-islahatci-v%c9%99-sabit-olk%c9%99l%c9%99ri-sirasindadir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=118229","title":{"rendered":"V\u00fcsal Qas\u0131ml\u0131: &#8220;Az\u0259rbaycan d\u00fcnyan\u0131n \u0259n islahat\u00e7\u0131 v\u0259 sabit \u00f6lk\u0259l\u0259ri s\u0131ras\u0131ndad\u0131r&#8221;"},"content":{"rendered":"<p><strong>Yanvar\u0131n 13-d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin yan\u0131nda 2019-cu ilin yekunlar\u0131na h\u0259sr olunmu\u015f m\u00fc\u015favir\u0259 ke\u00e7irilib.<\/strong><\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ<\/strong>\u00a0 x\u0259b\u0259r verir ki, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 \u0130qtisadi \u0130slahatlar\u0131n T\u0259hlili v\u0259 Kommunikasiya M\u0259rk\u0259zinin icra\u00e7\u0131 direktoru V\u00fcsal Qas\u0131ml\u0131\u00a0<a href=\"https:\/\/az.trend.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Trend<\/a>-\u0259 m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 m\u00fc\u015favir\u0259d\u0259n ir\u0259li g\u0259l\u0259n v\u0259zif\u0259l\u0259ri \u015f\u0259rh edib.<\/p>\n<p><strong>&#8211; 2019-cu ilin iqtisadi yekunlar\u0131n\u0131 \u00fcmumi olaraq nec\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirirsiniz?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; \u018fn b\u00f6y\u00fck u\u011furumuz c\u0259nab Prezidentin r\u0259hb\u0259rliyil\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f ictimai-siyasi sabitlik, makroiqtisadi stabillik, sosial rifah v\u0259 dayan\u0131ql\u0131 iqtisadi art\u0131md\u0131r. Haz\u0131rda Az\u0259rbaycan d\u00fcnyan\u0131n \u0259n islahat\u00e7\u0131 v\u0259 sabit \u00f6lk\u0259l\u0259ri aras\u0131ndad\u0131r. \u00d6lk\u0259nin 51 milyard AB\u015e dollar\u0131 olan strateji valyuta ehtiyatlar\u0131 \u00dcDM-in 110 faizini t\u0259\u015fkil etdiyi halda, xarici borcumuz \u00dcDM-in 17 faizin\u0259 b\u0259rab\u0259rdi. Az\u0259rbaycan\u0131n strateji valyuta ehtiyatlar\u0131 38 ayl\u0131q idxal\u0131m\u0131z\u0131 maliyy\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 kifay\u0259t edir. H\u0259m t\u0259diyy\u0259, h\u0259m d\u0259 icmal b\u00fcdc\u0259 balans\u0131nda profisit makroiqtisadi sabitliyimiz v\u0259 davaml\u0131 inki\u015faf\u0131m\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sasd\u0131r. 2019-cu ild\u0259 Az\u0259rbaycanda \u00dcDM-in art\u0131m\u0131 son be\u015f ild\u0259 rekord h\u0259dd\u0259 2,2 faiz art\u0131b, qeyri-neft \u00dcDM-in istehsal\u0131 is\u0259 3,5 faiz, y\u0259ni d\u00fcnya \u00fczr\u0259 iqtisadi art\u0131m tempind\u0259n daha yuxar\u0131 olub. \u0130qtisadi art\u0131m\u0131n drayverl\u0259ri qeyri-neft s\u0259nayesi 14 faiz, bitki\u00e7ilik 10 faizd\u0259n art\u0131q, informasiya v\u0259 rabit\u0259 xidm\u0259tl\u0259ri 15 faizd\u0259n art\u0131q, turizm 11 faizd\u0259n art\u0131q b\u00f6y\u00fcm\u00fc\u015fd\u00fcr. T\u0259kc\u0259 turizmd\u0259n \u0259ld\u0259 olunan g\u0259lir 4,3 milyard manata \u00e7atmaqla qeyri-neft \u0259mt\u0259\u0259 ixrac\u0131ndan 35 faiz \u00e7oxdur. 2019-cu ild\u0259 Az\u0259rbaycanda ke\u00e7iril\u0259n Formula 1 Az\u0259rbaycan Qran Pri yar\u0131\u015f\u0131n\u0131n \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131na t\u0259siri 309 milyon dollar olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Biznes islahatlar\u0131 t\u0259klifi, inqilabi sosial paket t\u0259l\u0259bi, idar\u0259etm\u0259 islahatlar\u0131 institutlar\u0131n s\u0259m\u0259r\u0259liliyini \u00e7oxaltmaqla, d\u00fcnya bazarlar\u0131nda neftin \u0259lveri\u015fli qiym\u0259tl\u0259ri v\u0259 qeyri-neft sektoruna yat\u0131r\u0131lan s\u0259rmay\u0259nin b\u00f6y\u00fcm\u0259si \u015f\u0259raitind\u0259 iqtisadi art\u0131m s\u00fcr\u0259tl\u0259nir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan sosial rifah d\u00f6vl\u0259tin\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdir. \u00c7\u00fcnki iqtisadiyyat\u0131n v\u0259 b\u00fcdc\u0259nin artan imkanlar\u0131 \u0259halinin rifah\u0131n\u0131n yax\u015f\u0131la\u015fmas\u0131na y\u00f6n\u0259lmi\u015fdir. Az\u0259rbaycan \u0259vv\u0259lc\u0259 BMT-nin Minilliyin \u0130nki\u015faf\u0131, indi is\u0259 Dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf m\u0259qs\u0259dl\u0259rin\u0259 u\u011furla nail olur. 2019-cu ild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n sosial paket 4,2 milyon n\u0259f\u0259ri \u0259hat\u0259 etmi\u015fdir, bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 2,3 milyard manat s\u0259rf edilmi\u015fdir. Birinci Vitse-Prezident Mehriban xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n da birba\u015fa i\u015ftirak\u0131 il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n sosial islahatlar Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin f\u00f6vq\u00fcnd\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131m\u0131z\u0131n dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir daha t\u0259sdiql\u0259yir.<\/p>\n<p>Vergi-g\u00f6mr\u00fck islahatlar\u0131 v\u0259 &#8220;k\u00f6lg\u0259 iqtisadiyyat\u0131&#8221; il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sin\u0259 2019-cu il \u0259rzind\u0259 1 milyard manat proqnozdan \u0259lav\u0259 v\u0259sait daxil olub. Bank sektorunun kredit portfeli, aktivl\u0259ri v\u0259 \u0259man\u0259tl\u0259ri, balans kapital\u0131 art\u0131b, xarici borcu is\u0259 azal\u0131b. D\u00fcnya Bank\u0131n\u0131n &#8220;Doing Business&#8221; hesabat\u0131nda 20 \u0259n islahat\u00e7\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259n biri olan Az\u0259rbaycan\u0131n kredit reytinqini &#8220;Moody&#8217;s&#8221; sabit &#8220;Ba2&#8221; s\u0259viyy\u0259sind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirmi\u015f, &#8220;Fitch&#8221; is\u0259 bu reytinqi t\u0259sdiql\u0259mi\u015fdir. Ke\u00e7\u0259n il Beyn\u0259lxalq \u0130nki\u015faf Assosiasiyas\u0131 Az\u0259rbaycana r\u0259smi olaraq beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 donor \u00f6lk\u0259 statusu verib.<\/p>\n<p>2019-cu ild\u0259 islahatlar b\u00fct\u00fcn istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259 getdi: iqtisadi, sosial, idar\u0259etm\u0259 v\u0259 kadr islahatlar\u0131. Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qillik tarixind\u0259 \u0259n irimiqyasl\u0131 islahatlar 2019-cu ild\u0259 ba\u015f tutmu\u015fdur.<\/p>\n<p><strong>&#8211; 2019-cu ild\u0259 fiskal dayan\u0131ql\u0131l\u0131q bax\u0131m\u0131ndan n\u0259 il\u0259 yadda qald\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; 2019-cu ilin b\u00fcdc\u0259sinin \u0259sas x\u00fcsusiyy\u0259ti ondad\u0131r ki, g\u0259lirl\u0259r 4,5 faiz \u00e7ox, x\u0259rcl\u0259r is\u0259 3 faiz az icra olunmaqla b\u00fcdc\u0259 k\u0259siri proqnozdan 10 faiz ki\u00e7ik olub. Bu nailiyy\u0259t Prezidentin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 fiskal institutlar\u0131n g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si, vergi v\u0259 g\u00f6mr\u00fck islahatlar\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n sosial s\u0131\u011forta haqlar\u0131n\u0131n y\u0131\u011f\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 at\u0131lm\u0131\u015f add\u0131mlar hesab\u0131na m\u00fcmk\u00fcn olmu\u015fdur. M\u0259hz bunun n\u0259tic\u0259sidir ki, 2,3 milyard manatl\u0131q sosial islahat paketi manat\u0131n m\u0259z\u0259nn\u0259sin\u0259 v\u0259 inflyasiyaya t\u0259zyiq g\u00f6st\u0259rm\u0259di.<\/p>\n<p>\u0130cmal b\u00fcdc\u0259nin d\u0259 g\u0259lirl\u0259ri 15,7 faiz \u00e7ox, x\u0259rcl\u0259ri is\u0259 3 faiz az icra edilm\u0259kl\u0259 7,3 milyard manatl\u0131q profisit yaranm\u0131\u015fd\u0131r. \u0130cmal b\u00fcdc\u0259nin profisiti d\u00f6vl\u0259tin strateji valyuta ehtiyatlar\u0131n\u0131n art\u0131m\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndirir. Profisitin yaranmas\u0131nda qeyri-neft sektorundan g\u0259lirl\u0259rin artmas\u0131, neftin qiym\u0259tinin proqnozdan 5 dollar \u00e7ox olmas\u0131, Neft Fondunun v\u0259saitl\u0259rinin idar\u0259 olunmas\u0131ndan \u0259ld\u0259 olunan g\u0259lirl\u0259rin \u00e7oxalmas\u0131 rol oynay\u0131b.<\/p>\n<p>C\u0259nab Prezident h\u0259m d\u0259 d\u00f6vl\u0259t borcunun idar\u0259edilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 tap\u015f\u0131r\u0131q verdi. Yeni borclar yaln\u0131z texnoloji layih\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn al\u0131na bil\u0259r ki, bu da m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n art\u0131rlmas\u0131na xidm\u0259t ed\u0259c\u0259k. Eyni zamanda nisb\u0259t\u0259n y\u00fcks\u0259k faizl\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f borclar a\u015fa\u011f\u0131 faizl\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259c\u0259k borclarla \u0259v\u0259zl\u0259n\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>B\u00fcdc\u0259 qaydalar\u0131, ortam\u00fcdd\u0259tli x\u0259rcl\u0259r \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259si, d\u00f6vl\u0259tin borc strategiyas\u0131, vergi-g\u00f6mr\u00fck inzibat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si, d\u00f6vl\u0259t m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 korporativ standartlar\u0131n t\u0259tbiqi, fiskal intizam\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 dig\u0259r fiskal institutlar b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 fiskal dayan\u0131ql\u0131l\u0131\u011f\u0131 art\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p><strong>&#8211; M\u00fc\u015favir\u0259d\u0259 d\u0259 qeyd olundu\u011fu kimi, \u00f6t\u0259n il manat\u0131n sabitliyi v\u0259 inflyasiyan\u0131n a\u015fa\u011f\u0131 h\u0259dd\u0259 qalmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmu\u015fdur. Bu n\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; \u00d6t\u0259n il \u0259ksin\u0259 manat\u0131n m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259sin\u0259 t\u0259zyiql\u0259r v\u0259 inflyasiyan\u0131n h\u0259d\u0259fd\u0259n a\u015fa\u011f\u0131 olmas\u0131 kimi trendl\u0259r sezilirdi. \u00c7\u00fcnki t\u0259diyy\u0259 balans\u0131nda profisit h\u0259m d\u0259 yerli bazarda xarici valyuta t\u0259klifini art\u0131rm\u0131\u015fd\u0131. Burada fiskal m\u0259qs\u0259dl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn yerli bazarda sat\u0131lan valyuta v\u0259 qeyri-neft sektorununun artan ixrac\u0131ndan \u0259ld\u0259 olunan valyuta \u0259h\u0259miyy\u0259tli t\u0259sir\u0259 malikdir. Bu \u015f\u0259raitd\u0259 \u0259man\u0259t faizl\u0259rinin xarici valyutalara nisb\u0259t\u0259n manatla daha s\u0259rf\u0259li olmas\u0131 da de-dollarla\u015fma \u015f\u0259klind\u0259 manata t\u0259l\u0259bi art\u0131rm\u0131\u015fd\u0131. Dollarla\u015fma kreditl\u0259rd\u0259 38 faizd\u0259n 35 faiz\u0259, fiziki \u015f\u0259xsl\u0259rin \u0259man\u0259tl\u0259rind\u0259 is\u0259 62 faizd\u0259n 54 faiz\u0259 enib. Sosial islahat paketinin \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u0259halinin g\u0259lirl\u0259rinin artmas\u0131 v\u0259 istehlak kreditl\u0259rinin 20 faizd\u0259n d\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fcm\u0259si manat\u0131n m\u0259z\u0259nn\u0259sinin sabitliyini poza bilm\u0259mi\u015fdir. \u00dcmumilikd\u0259, manatla pul bazas\u0131n\u0131n 2019-cu ild\u0259 24 faiz artmas\u0131 manat\u0131n m\u0259z\u0259nn\u0259sini ucuzla\u015fd\u0131rmad\u0131. \u00c7\u00fcnki fiskal stimullar\u0131n t\u0259sirini kompensasiya etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn M\u0259rk\u0259zi Bank v\u0259 Maliyy\u0259 Nazirliyi sterilizasiya t\u0259dbirl\u0259rind\u0259n istifad\u0259 etmi\u015fdir v\u0259 700 milyon dollar valyutan\u0131 bazardan y\u0131\u011fm\u0131\u015fd\u0131r. Eyni zamanda is\u0259 qeyri-neft sektoru b\u00f6y\u00fcm\u00fc\u015f v\u0259 qeyri-neft sektorundan b\u00fcdc\u0259 daxilolmalar\u0131 da artm\u0131\u015fd\u0131r ki, bu da manata cilovlay\u0131c\u0131 t\u0259sir etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>M\u04d9rk\u04d9zi Bank h\u0259m d\u0259 2019-cu ild\u04d9 u\u00e7ot d\u04d9r\u04d9c\u04d9sini m\u04d9rh\u04d9l\u04d9l\u04d9rl\u04d9 9.75%-d\u04d9n 7.5%-\u04d9 endirm\u04d9kl\u0259 manat\u0131n m\u0259z\u0259nn\u0259sini yum\u015faltm\u0131\u015fd\u0131r. G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi manat\u0131n m\u0259z\u0259nn\u0259sin\u0259 t\u0259sir ed\u0259n azald\u0131c\u0131 v\u0259 art\u0131r\u0131c\u0131 vasit\u0259l\u0259r el\u0259 t\u0259nziml\u0259nmi\u015fdir ki, milli valyuta sabitliyini qorumu\u015fdur.<\/p>\n<p>Na\u011fds\u0131z d\u00f6vriyy\u0259nin artmas\u0131, r\u0259q\u0259msal \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259rin geni\u015fl\u0259nm\u0259si, &#8220;k\u00f6lg\u0259 iqtisadiyyat\u0131&#8221; il\u0259 m\u00fcbariz\u0259, qiym\u0259tli ka\u011f\u0131zlar bazar\u0131n\u0131n h\u0259cminin b\u00f6y\u00fcm\u0259si M\u0259rk\u0259zi Banka v\u0259 h\u00f6k\u00fcm\u0259t\u0259 manat\u0131n m\u0259z\u0259nn\u0259si v\u0259 inflyasiyan\u0131n t\u0259nziml\u0259nm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn daha geni\u015f imkanlar verir. X\u00fcsus\u0259n d\u0259, M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131n transmissiya imkanlar\u0131 art\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u04d9rbaycandak\u0131 inflyasiyan\u0131n ticar\u04d9t t\u04d9r\u04d9fda\u015f\u0131 olan \u00f6lk\u04d9l\u04d9rd\u04d9ki orta inflyasiyadan \u04d9h\u04d9miyy\u04d9tli a\u015fa\u011f\u0131 olmas\u0131 manat\u0131n real effektiv m\u04d9z\u04d9nn\u04d9sin\u04d9 azald\u0131c\u0131 t\u04d9sir g\u00f6st\u04d9rm\u04d9kl\u04d9 r\u04d9qab\u04d9t qabiliyy\u04d9tini d\u04d9st\u04d9kl\u04d9mi\u015fdir.<\/p>\n<p>2019-cu ild\u0259 d\u04d9 faizl\u04d9rin enm\u04d9sin\u04d9 baxmayaraq, M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131n ke\u00e7irdiyi h\u04d9rraclarda t\u04d9l\u04d9bin t\u04d9klifi \u04d9h\u04d9miyy\u04d9tli \u00fcst\u04d9l\u04d9m\u04d9si bank sisteminin likvidlik m\u00f6vqeyind\u04d9 irih\u04d9cmli struktur profisitinin qald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u04d9rir. M\u0259hz bu likvidlik istehlak\u0131n deyil, daha \u00e7ox real sektorun inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn maliyy\u0259 qayna\u011f\u0131 say\u0131la bil\u0259r. N\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, \u00f6t\u0259n il kredit portfelind\u0259 ev t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131n\u0131n x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi 50 faizi \u00f6tm\u00fc\u015fd\u00fcr. Bu m\u0259s\u0259l\u0259 M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131n v\u0259 h\u00f6k\u00fcm\u0259tin qar\u015f\u0131s\u0131nda qoyulmu\u015f \u0259sas v\u0259zif\u0259dir. \u00d6t\u0259n il banklara 2 milyard manatdan \u00e7ox v\u0259sait verilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>T\u0259diyy\u0259 balans\u0131nda profisit n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaranm\u0131\u015f xarici valyuta art\u0131ql\u0131\u011f\u0131 pul bazas\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259nm\u0259sinin t\u0259sirini kompensasiya ed\u0259 bildi. Bel\u0259likl\u0259, manatla pul bazas\u0131 geni\u015fl\u0259ndi, amma manat\u0131n d\u0259y\u0259ri sabit qald\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 inflyasiya h\u0259d\u0259f diapazonunda qald\u0131. Bu ild\u0259n t\u0259tbiq edil\u0259n b\u00fcdc\u0259 qaydalar\u0131 is\u0259 kontr-tsiklik b\u00fcdc\u0259 siyas\u0259tin\u0259 ke\u00e7idi t\u0259min edir ki, bu da manata fiskal t\u0259zyiqi azald\u0131r.<\/p>\n<p><strong>&#8211; 2019-cu il h\u0259m d\u0259 qeyri-neft ixrac\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn u\u011furlu il olub?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; 2019-cu il \u00fcmumilikd\u0259 ixracat\u0131m\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn u\u011furlu olub v\u0259 g\u00f6mr\u00fck m\u0259lumatlar\u0131n\u0131n t\u0259hlili g\u00f6st\u0259rir ki, \u00f6t\u0259n il \u00f6lk\u0259mizd\u0259n 19,6 milyard AB\u015e dollar\u0131 d\u0259y\u0259rind\u0259 ixrac h\u0259yata ke\u00e7irilib. N\u0259tic\u0259d\u0259 ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259sind\u0259 6 milyard AB\u015e dollar\u0131 d\u0259y\u0259rind\u0259 m\u00fcsb\u0259t saldo yaran\u0131b. X\u00fcsus\u0259n d\u0259 apar\u0131lan u\u011furlu islahatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 n\u0259inki 2019-cu il, ondan \u0259vv\u0259lki ill\u0259r d\u0259 qeyri-neft ixrac\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn u\u011furlu olub. Bel\u0259 ki, 2017-ci ild\u0259 qeyri-neft ixrac\u0131m\u0131z 24 faiz, 2018-ci ild\u0259 10 faiz, 2019-cu ild\u0259 is\u0259 14 faiz art\u0131b. 2019-cu ild\u0259 qeyri-neft ixrac\u0131m\u0131z 2 milyard AB\u015e dollar\u0131na yax\u0131nla\u015f\u0131b. Bu is\u0259 h\u0259m d\u0259 onu g\u00f6st\u0259rir ki, strateji yol x\u0259rit\u0259l\u0259rinin 2025-ci ild\u0259 qeyri-neft ixrac\u0131n\u0131 adamba\u015f\u0131na 450 AB\u015e dollar\u0131na \u00e7atd\u0131rmaq h\u0259d\u0259fin\u0259 nail olmaq istiqam\u0259tind\u0259 ciddi ir\u0259lil\u0259yi\u015fl\u0259r var. Y\u0259ni qeyri-neft ixrac\u0131n\u0131n artmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n kompleks t\u0259dbirl\u0259r, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 ticar\u0259t n\u00fcmay\u0259nd\u0259likl\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131, ticar\u0259t v\u0259 \u015f\u0259rab evl\u0259rinin, ixrac missiyalar\u0131n\u0131n t\u0259\u015fkili, Azexport.az portal\u0131n\u0131n, &#8220;Bir p\u0259nc\u0259r\u0259&#8221; \u0130xraca D\u0259st\u0259k M\u0259rk\u0259zinin f\u0259aliyy\u0259ti bu art\u0131mda rol oynay\u0131r. N\u0259z\u0259riniz\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131m ki, son 3 ild\u0259 Azexport.az portal\u0131na d\u00fcnyan\u0131n 141 \u00f6lk\u0259sind\u0259n 1,6 milyard AB\u015e dollar\u0131 d\u0259y\u0259rind\u0259 ixrac sifari\u015fi daxil olub. Haz\u0131rda qeyri-neft sektoruna aid mallar\u0131m\u0131z \u0259sas\u0259n Rusiyaya, T\u00fcrkiy\u0259y\u0259, \u0130sve\u00e7r\u0259y\u0259, G\u00fcrc\u00fcstana, Ukraynaya ixrac olunsa da, ixrac\u0131n co\u011frafiyas\u0131 da geni\u015fl\u0259nir. H\u0259m\u00e7inin son ill\u0259r ixrac\u0131n \u0259mt\u0259\u0259 strukturunda da m\u00fcsb\u0259t d\u0259yi\u015fikl\u0259r ba\u015f verir. 2019-cu ild\u0259 ixrac edil\u0259n qeyri-neft sektoruna aid mallar\u0131n siyah\u0131s\u0131nda pomidor, q\u0131z\u0131l, f\u0131nd\u0131q l\u0259p\u0259si, pamb\u0131q mahl\u0131c\u0131, xurma, elektrik enerjisi, metanol (metil spirti), x\u00fcsusi k\u00fctl\u0259si 0,94-d\u0259n az olan ilkin formal\u0131 polietilen, ilkin formal\u0131 polipropilen \u00f6n\u0259 \u00e7\u0131x\u0131b. M\u0259hz c\u0259nab Prezidentin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 &#8220;SOCAR Polymer&#8221;, &#8220;SOCAR Karbamid&#8221; zavodlar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131, yeni elektrik stansiyalar\u0131n\u0131n tikilm\u0259sinin, pamb\u0131q\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n, t\u00fct\u00fcn\u00e7\u00fcl\u00fcy\u00fcn inki\u015faf\u0131n\u0131n d\u0259st\u0259l\u0259nm\u0259si \u00f6z\u00fcn\u00fc real ixrac\u0131n artmas\u0131nda g\u00f6st\u0259rir. T\u0259kc\u0259 bir fakt\u0131 qeyd edim ki, pamb\u0131q\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131na veril\u0259n d\u0259st\u0259k n\u0259tic\u0259sind\u0259 2019-cu ild\u0259 pamb\u0131q lifinin ixrac\u0131 54 faiz artaraq 124 milyon AB\u015e dollar\u0131 t\u0259\u015fkil edib. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, is\u0259 qeyri-neft ixrac\u0131m\u0131z\u0131n artmas\u0131na k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sektoru b\u00f6y\u00fck t\u00f6hf\u0259 verir.<\/p>\n<p><strong>&#8211; K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 maraql\u0131 m\u0259qama toxudunuz. Ke\u00e7\u0259n il k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sektoru \u00fczr\u0259 7 faizlik art\u0131ma nail olunmas\u0131n\u0131 nec\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirirsiniz?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Aqrar sah\u0259d\u0259 m\u00fct\u0259r\u0259qqi metodlar\u0131n, innovasiyalar\u0131n t\u0259tbiqi sah\u0259sind\u0259 intensiv inki\u015fafa nail olunmas\u0131 bu art\u0131m\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndirir. Qeyd etdiyim kimi k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 h\u0259m qeyri-neft ixrac\u0131n\u0131n artmas\u0131, h\u0259m d\u0259 idxal\u0131n\u0131n \u0259v\u0259zl\u0259nm\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. Diqq\u0259t yetirs\u0259niz g\u00f6r\u0259rsiniz ki, m\u00fcst\u0259qillik ill\u0259rind\u0259 \u0259halimizin say\u0131 davaml\u0131 olaraq artaraq 10 milyon n\u0259f\u0259r\u0259 ke\u00e7s\u0259 d\u0259, onun \u0259rzaq t\u0259minat\u0131nda h\u0259r hans\u0131 bir problem yoxdur. Az\u0259rbaycanda \u0259sas \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131 il\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fct\u0259minetm\u0259 s\u0259viyy\u0259si h\u0259r il yax\u015f\u0131la\u015f\u0131r v\u0259 haz\u0131rda \u00f6lk\u0259miz qlobal \u0259rzaq t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi indeksind\u0259 53-c\u00fc yerd\u0259 q\u0259rarla\u015f\u0131b. V\u0259ziyy\u0259tin daha ayd\u0131n t\u0259s\u0259vv\u00fcr olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259kc\u0259 bir fakt\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alaq ki, 2019-cu ild\u0259 d\u00fcnyada \u0259rza\u011f\u0131n qiym\u0259tl\u0259rinin 12 faiz bahala\u015fmas\u0131 fonunda Az\u0259rbaycanda \u0259rza\u011f\u0131n qiym\u0259tind\u0259 bahala\u015fma 4 faizd\u0259n az olub. \u018fg\u0259r \u00f6lk\u0259mizd\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda m\u0259hsul istehsal\u0131 artmasayd\u0131 d\u00fcnya bazar\u0131ndak\u0131 qiym\u0259t bahala\u015fmas\u0131ndan daha \u00e7ox z\u0259r\u0259r \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rdik. Amma bizd\u0259 \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131n\u0131n qiym\u0259tl\u0259rind\u0259 k\u0259skin art\u0131mlar m\u00fc\u015fahid\u0259 olunmad\u0131.<\/p>\n<p>Bu is\u0259 bir daha onu g\u00f6st\u0259rir ki, c\u0259nab Prezident t\u0259r\u0259find\u0259n aqrar siyas\u0259t \u00e7ox d\u00fczg\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilib. Haz\u0131rda aqrar sektorda g\u00fccl\u00fc oldu\u011fumuz sah\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 ixtisasla\u015fman\u0131 d\u0259rinl\u0259\u015fdiririk, elektron k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sistemini t\u0259tbiq etm\u0259kl\u0259 \u015f\u0259ffafl\u0131\u011f\u0131 art\u0131r\u0131r\u0131q. Bu ild\u0259n t\u0259tbiq olunan yeni subsidiya v\u0259 aqrar s\u0131\u011forta mexanizmi d\u0259 ixtisasla\u015fman\u0131n d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 xidm\u0259t edir. N\u0259tic\u0259d\u0259 2020-ci v\u0259 n\u00f6vb\u0259ti ill\u0259rd\u0259 d\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda art\u0131m davam ed\u0259c\u0259kdir. Biz qar\u0131\u015fdak\u0131 ill\u0259rd\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda m\u00f6vcud resurslar\u0131m\u0131zdan daha s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131, intensiv inki\u015fafa nail olunmas\u0131 hesab\u0131na \u0259halinin \u0259rzaq t\u0259minat\u0131n\u0131 daha da yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131raca\u011f\u0131q. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n \u00f6lk\u0259mizd\u0259 istehsal olunan k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131n\u0131n emal\u0131n\u0131 d\u0259rinl\u0259\u015fdirm\u0259kl\u0259 h\u0259m \u0259lav\u0259 d\u0259y\u0259r v\u0259 yeni i\u015f yerl\u0259ri yarad\u0131lacaq, h\u0259m d\u0259 qeyri-neft ixrac\u0131 artacaq.<\/p>\n<p><strong>&#8211; \u00d6t\u0259n il istifad\u0259y\u0259 veril\u0259n \u0259sas obyektl\u0259r hans\u0131 olmu\u015fdur?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; 2019-cu ild\u0259 TANAP-\u0131n Avropa il\u0259 birl\u0259\u015f\u0259n hiss\u0259sinin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f m\u0259rasimi ke\u00e7irildi. Az\u0259rbaycan\u0131n artan t\u0259bii qaz hasilat\u0131 C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi vasit\u0259sil\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n, T\u00fcrkiy\u0259nin v\u0259 Avropan\u0131n enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyind\u0259 rol oynayacaqd\u0131r. SOCAR Karbamid zavodu, SOCAR Polimer zavodu, &#8220;Qobu Park 2&#8221; ya\u015fay\u0131\u015f kompleksi, &#8220;Koro\u011flu&#8221; N\u0259qliyyat M\u00fcbadil\u0259 M\u0259rk\u0259zi, \u015fpris istehsal\u0131 zavodu, DOST Agentliyinin v\u0259 ilk DOST m\u0259rk\u0259zinin inzibati binas\u0131, \u018fmlak Xidm\u0259tl\u0259ri M\u0259kan\u0131, &#8220;La\u00e7\u0131n&#8221; tankeri, &#8220;Az\u0259rxal\u00e7a&#8221;n\u0131n filiallar\u0131, Biyan S\u0259naye M\u0259rk\u0259zi v\u0259 s. 2019-cu ild\u0259 istifad\u0259y\u0259 veril\u0259n m\u00fch\u00fcm obyektl\u0259r oldu.<\/p>\n<div class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p><strong>&#8211; Az\u0259rbaycanda inkl\u00fczivlik haqq\u0131nda n\u0259 dem\u0259k olar?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; \u0130lkin b\u00f6lg\u00fc zaman\u0131 insanlar \u00fc\u00e7 c\u00fcr aktivd\u0259n g\u0259lir \u0259ld\u0259 edirl\u0259r: fiziki aktivl\u0259r (ev, obyekt v\u0259 s.), maliyy\u0259 aktivl\u0259ri (\u0259man\u0259t, qiym\u0259tli ka\u011f\u0131z v\u0259 s.) v\u0259 insan kapital\u0131 (bacar\u0131qlar, s\u0259ri\u015ft\u0259 v\u0259 s.). M\u0259s\u0259l\u0259n, \u00f6t\u0259n il \u0259halinin \u0259man\u0259tl\u0259ri 300 milyon manatdan \u00e7ox art\u0131b v\u0259 h\u0259m d\u0259 d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n tam s\u0131\u011fortalan\u0131b. Bir d\u0259 ki, d\u00f6vl\u0259timiz \u00f6z fondlar\u0131 vasit\u0259sil\u0259 toplad\u0131\u011f\u0131 v\u0259saiti insanlar\u0131m\u0131za maa\u015f, pensiya, m\u00fcavinat v\u0259 ba\u015fqa formalarda paylay\u0131r. \u0130nkl\u00fczivlik d\u0259 m\u0259hz aktivl\u0259r\u0259 b\u0259rab\u0259r \u00e7\u0131x\u0131\u015f imkanlar\u0131n\u0131n olmas\u0131 v\u0259 d\u00f6vl\u0259t fondlar\u0131n\u0131n \u0259dal\u0259tli b\u00f6lg\u00fcs\u00fc \u0259sas\u0131nda m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fir. G\u0259lil\u0259rin \u0259hali t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259ri aras\u0131nda b\u00f6lg\u00fcs\u00fcn\u00fcn \u0259dal\u0259tliliyini ifad\u0259 ed\u0259n Cini indeksin\u0259 g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycan d\u00fcnyada \u00f6nc\u00fcl m\u00f6vqel\u0259rd\u0259dir. D\u00fcnya \u00fczr\u0259 hesablamalar g\u00f6st\u0259rir ki, Cini indeksinin 1 faiz azalmas\u0131 g\u00fcnd\u0259lik 1 dollardan az qazanan yoxsullar\u0131n g\u0259lirinin 4 faiz art\u0131m\u0131 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259 bil\u0259r. Bel\u0259likl\u0259, Az\u0259rbaycan \u00f6z imkanlar\u0131 daxilind\u0259 inkl\u00fczivliyi t\u0259min edib. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, Davos \u0130qtisadi Forumunun hesablamalar\u0131na g\u00f6r\u0259 biz inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259rin aras\u0131nda inkl\u00fczivlik s\u0259viyy\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 ilk \u00fc\u00e7l\u00fckd\u0259yik. Az\u0259rbaycan onunla bir s\u0259viyy\u0259d\u0259 g\u0259lirl\u0259ri olan \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 daha a\u015fa\u011f\u0131 Cini \u0259msal\u0131na malikdir v\u0259 dem\u0259li, g\u0259lirl\u0259ri daha \u0259dal\u0259tli b\u00f6l\u00fcr.<\/p>\n<p>Asiya \u0130nki\u015faf Bank\u0131n\u0131n hesablamalar\u0131na g\u00f6r\u0259 2001-2015-ci ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycanda h\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n \u00dcDM h\u0259cmi illik 10,58 faiz artmaqla C\u0259nubi Qafqaz v\u0259 M\u0259rk\u0259zi Asiyada lider m\u00f6vqey\u0259 y\u00fcks\u0259lmi\u015f, inki\u015faf ed\u0259n Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259rinin orta g\u00f6st\u0259ricisini (7,69 faiz) is\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli \u00fcst\u0259l\u0259mi\u015fdir. Az\u0259rbaycan t\u0259kc\u0259 iqtisadi art\u0131m\u0131n y\u00fcks\u0259k tempi il\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 bu art\u0131m\u0131n yoxsullu\u011fun azald\u0131lmas\u0131na xidm\u0259t etm\u0259si s\u0259viyy\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u0259 qabaqc\u0131l m\u00f6vqel\u0259r qazanm\u0131\u015fd\u0131r. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, m\u00fcqayis\u0259 olunan d\u00f6vrd\u0259 n\u0259inki Asiyada, h\u0259tta d\u00fcnyada yoxsullu\u011fu \u0259n k\u0259skin azaldan \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n biri d\u0259 Az\u0259rbaycan olmu\u015fdur. T\u0259s\u0259vv\u00fcr edin ki, 2000-ci ill\u0259rin \u0259vv\u0259lind\u0259 bizd\u0259 h\u0259r iki n\u0259f\u0259rd\u0259n biri yoxsul oldu\u011fu halda, indi bu g\u00f6st\u0259rici 20-nin 1-\u0259 nisb\u0259tind\u0259dir. Son 20 ild\u0259 Az\u0259rbaycanda t\u0259xmin\u0259n 3,5 milyon n\u0259f\u0259r yoxsulluqdan qurtulumu\u015fdur. Yoxsullu\u011fun azalmas\u0131 hesab\u0131na is\u0259 orta t\u0259b\u0259q\u0259 g\u00fccl\u0259nmi\u015fdir ki, bu da c\u0259miyy\u0259tin inkl\u00fczivliyini, tarazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 dayan\u0131ql\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259min edir.<\/p>\n<p><strong>&#8211; \u0130nsan kapital\u0131, \u0259m\u0259k m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 inkl\u00fczivlik aras\u0131nda qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 t\u0259sirl\u0259r var. Az\u0259rbaycanda bu sah\u0259d\u0259 hans\u0131 perspektivl\u0259r var?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; \u018fm\u0259k m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7 yolla arta bil\u0259r: Birincisi, statik effektdir ki, zamanla i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259si az m\u0259hsuldar sah\u0259l\u0259rd\u0259n daha y\u00fcks\u0259k m\u0259hsuldar sah\u0259l\u0259r\u0259 ke\u00e7ir; \u0130kincisi, dinamik effektdir ki, i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259si bir sah\u0259d\u0259n ba\u015fqas\u0131na eyni zamanda ke\u00e7ir; \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc halda is\u0259 daxili effekt yaran\u0131r, y\u0259ni sektorda kapital qoyulu\u015fu, texnoloji t\u0259kmill\u0259\u015fm\u0259 v\u0259 idar\u0259etm\u0259nin yax\u015f\u0131la\u015fmas\u0131 hesab\u0131na \u0259m\u0259k m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131 art\u0131r. Az\u0259rbaycanda \u0259m\u0259k m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n artmas\u0131nda daha \u00e7ox daxili effekt hiss olunur. Amma iqtisadiyyat\u0131n strukturu d\u0259yi\u015fdikc\u0259 dinamik v\u0259 statik effektin d\u0259 g\u00fccl\u0259n\u0259c\u0259yi g\u00f6zl\u0259nilir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda 2019-cu ild\u0259 \u0259m\u0259k haqq\u0131 art\u0131m\u0131 \u0259m\u0259k m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n art\u0131m\u0131n\u0131 orta hesabla d\u00f6rd d\u0259f\u0259 \u00fcst\u0259l\u0259di. Bu f\u0259rqin &#8220;yum\u015fald\u0131lmas\u0131&#8221; \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 insan kapital\u0131na davaml\u0131 s\u0259rmay\u0259 qoyulur. El\u0259 \u0259m\u0259k haqq\u0131n\u0131n art\u0131m\u0131 h\u0259m d\u0259 sonradan insan kapital\u0131n\u0131 daha da g\u00fccl\u0259ndirm\u0259y\u0259 xidm\u0259t edir. D\u00fcnya Bank\u0131n\u0131n v\u0259 BMT \u0130nki\u015faf Proqram\u0131n\u0131n insan kapital\u0131 v\u0259 insan inki\u015faf\u0131 indeksl\u0259ri, h\u0259m\u00e7inin &#8220;Qlobal innovasiyalar hesabat\u0131&#8221;, \u015fagird bacar\u0131qlar\u0131n\u0131n qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si \u00fczr\u0259 hesabat\u0131n (P\u0130SA) v\u0259 beyn\u0259lxalq olimpiada n\u0259tic\u0259l\u0259rinin t\u0259hlili g\u00f6st\u0259rir ki, \u0259ld\u0259 etdiyimiz b\u00f6y\u00fck nailiyy\u0259tl\u0259r\u0259 r\u0259\u011fm\u0259n insan kapital\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 g\u00f6r\u0259c\u0259yimiz i\u015fl\u0259r d\u0259 var. X\u00fcsusil\u0259, &#8220;bacar\u0131qlar iqtisadiyyat\u0131&#8221; \u015f\u0259raitind\u0259 insan kapital\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndir\u0259n \u0259sas sah\u0259 &#8211; t\u0259hsilin b\u00fct\u00fcn s\u0259viyy\u0259l\u0259ridir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Avropada \u0259halisi \u0259n s\u00fcr\u0259tl\u0259 artan \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259ndir v\u0259 bizd\u0259 pensiya ya\u015f\u0131 da art\u0131r. Bu hesaba g\u0259ncl\u0259rin \u0259halinin strukturunda pay\u0131 2\/3-d\u0259n ke\u00e7ib, \u0259m\u0259k qabiliyy\u0259tli ya\u015fda \u0259hali s\u00fcr\u0259tl\u0259 art\u0131r, i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259sinin t\u0259klifi \u00e7oxal\u0131r v\u0259 yeni i\u015f yerl\u0259rin\u0259 ehtiyac g\u00fccl\u0259nir. Hans\u0131 ki, texnoloji transfer d\u0259 insan \u0259m\u0259yin\u0259 ehtiyac\u0131 azald\u0131r. Az\u0259rbaycanda 2006-2015-ci ill\u0259rd\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n m\u0259\u015f\u011fulluq strategiyas\u0131 daha \u00e7ox Skandinaviya (d\u00f6vl\u0259t d\u0259st\u0259yil\u0259 i\u015f yerl\u0259rinin a\u00e7\u0131lmas\u0131) v\u0259 Amerika (m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131 el\u0259 d\u0259 y\u00fcks\u0259k olmayan sah\u0259l\u0259rd\u0259 i\u015f yerl\u0259rinin d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259si) modell\u0259ri \u00fczr\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015fdir. &#8220;2019-2030-cu ill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n M\u0259\u015f\u011fulluq Strategiyas\u0131&#8221; is\u0259 m\u0259\u015f\u011fullu\u011fun inki\u015faf\u0131na v\u0259 layiqli \u0259m\u0259yin t\u0259min olunmas\u0131na imkan ver\u0259n m\u0259\u015f\u011fulluq siyas\u0259tinin ekstensiv m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259n intensiv m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 ke\u00e7idini t\u0259min etm\u0259lidir. Yeni m\u0259\u015f\u011fulluq strategiyas\u0131nda x\u00fcsus\u0259n qad\u0131nlar\u0131n v\u0259 g\u0259ncl\u0259rin m\u0259\u015f\u011fullu\u011funun g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si daha \u00e7ox fayda ver\u0259c\u0259k. M\u0259s\u0259l\u0259n, Banqlade\u015f v\u0259 Vyetnam kimi \u00f6lk\u0259l\u0259rin iqtisadi y\u00fcks\u0259li\u015find\u0259 m\u0259hz qad\u0131n i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259sinin potensial\u0131ndan s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259 olunub. Estoniyada is\u0259 innovativ inki\u015faf\u0131n drayverl\u0259ri Z-n\u0259sli v\u0259 minilliyin n\u0259slidir. D\u00fcnya Bank\u0131n\u0131n hesablamalar\u0131na g\u00f6r\u0259 t\u0259kc\u0259 g\u0259lirl\u0259rd\u0259 gender paritetin\u0259 nail olmaqla insan kapital\u0131n\u0131 18 faiz art\u0131rmaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. BMT-nin hesablamalar\u0131na g\u00f6r\u0259, Az\u0259rbaycan gender b\u0259rab\u0259rsizliyin\u0259 g\u00f6r\u0259 C\u0259nubi Qafqazda \u0259n yax\u015f\u0131 v\u0259ziyy\u0259td\u0259dir ki, bu da davaml\u0131 inki\u015fafa xidm\u0259t edir.<\/p>\n<p>Eyni zamanda insan \u00f6mr\u00fcn\u00fcn 10 faiz art\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00dcDM-in illik 0,3-0,4 faiz artmas\u0131n\u0131 t\u0259min edir. Y\u0259ni insan kapital\u0131na qoyulan s\u0259rmay\u0259 b\u00f6y\u00fck verimliliy\u0259 malikdir. 2019-cu ild\u0259 \u0259halimizin 42 faizini \u0259hat\u0259 ed\u0259n 2,3 milyard manatl\u0131q s\u0259rmay\u0259 h\u0259m d\u0259 insan kapital\u0131na yat\u0131r\u0131m idi.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda daha bir demoqrafik trend odur ki, pensiya ya\u015f\u0131na \u00e7atm\u0131\u015f \u0259halinin say\u0131n\u0131n 2015-ci ild\u0259kin\u0259 (841 min n\u0259f\u0259r) nisb\u0259t\u0259n 2030-cu il\u0259d\u0259k iki d\u0259f\u0259 artaca\u011f\u0131 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r ki, bel\u0259d\u0259 pensiya sisteminin dayan\u0131ql\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259yin yolu m\u0259\u015f\u011fullu\u011fun v\u0259 m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n paralel art\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. S\u0259rmay\u0259ni c\u0259lb etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ixtisasl\u0131 v\u0259 ucuz i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259si &#8211; insan kapital\u0131 da \u015f\u0259rtdir.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Az\u0259rbaycanda demoqrafik v\u0259ziyy\u0259ti regional konteksd\u0259 nec\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirirsiniz?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; M\u0259n \u00f6z\u00fcm vaxtil\u0259 Asiya \u0130nki\u015faf Bank\u0131n\u0131n iqtisadi inki\u015faf m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7isi olark\u0259n haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir t\u0259dqiqat \u0259sas\u0131nda 2016-c\u0131 ilin g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin\u0259 uy\u011fun b\u0259zi demoqrafik meyill\u0259ri qeyd etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. Az\u0259rbaycanda bir qad\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n u\u015faqlar\u0131n say\u0131 t\u0259xmin\u0259n iki olmaqla, C\u0259nubi Qafqaz\u0131n dig\u0259r iki \u00f6lk\u0259sind\u0259n daha yuxar\u0131d\u0131r v\u0259 bu \u0259hali art\u0131m\u0131 v\u0259 g\u0259ncl\u0259\u015fm\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn yax\u015f\u0131 hald\u0131. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, Az\u0259rbaycanda orta ya\u015f h\u0259ddi 30,9 ildir v\u0259 bu onu g\u00f6st\u0259rir ki, bizim \u0259halimiz orta hesabla Erm\u0259nistandan 3,7 il, G\u00fcrc\u00fcstandan is\u0259 7,1 il g\u0259ncdir. Amma dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n ail\u0259d\u0259 u\u015faqlar\u0131n say\u0131 artd\u0131qca bu, qad\u0131n m\u0259\u015f\u011fullu\u011funa m\u0259nfi t\u0259sir edir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda 65 v\u0259 daha yuxar\u0131 ya\u015f\u0131 olanlar\u0131n \u0259halinin say\u0131nda x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi 8,4 faiz oldu\u011fu halda, Erm\u0259nistanda bu g\u00f6st\u0259rici 34,6 faiz v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstanda is\u0259 38 faizdir. Dig\u0259r iki qon\u015fumuzda ya\u015fl\u0131 \u0259halinin x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisinin \u00e7oxlu\u011fu fiskal dayan\u0131ql\u0131l\u0131q v\u0259 iqtisadi s\u0259m\u0259r\u0259lilik bax\u0131m\u0131ndan problemdi. Az\u0259rbaycanda \u0259ksin\u0259 14 ya\u015fad\u0259k olan u\u015faqlar\u0131n \u0259halinin say\u0131nda x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi 24,4 faiz t\u0259\u015fkil etm\u0259kl\u0259, dig\u0259r C\u0259nubi Qafqaz \u00f6lk\u0259l\u0259rini \u00fcst\u0259l\u0259yir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda daha bir m\u00fcsb\u0259t demoqrafik g\u00f6st\u0259rici ondan ibar\u0259tdir ki, xalis miqrasiya d\u0259r\u0259c\u0259si s\u0131fra b\u0259rab\u0259rdi, y\u0259ni immiqrantlar\u0131n (\u00f6lk\u0259y\u0259 g\u0259l\u0259nl\u0259rin) v\u0259 emiqrantlar\u0131n (\u00f6lk\u0259d\u0259n ged\u0259nl\u0259rin) say f\u0259rqinin \u0259haliy\u0259 olan nisb\u0259ti s\u0131fra b\u0259rab\u0259rdi. Erm\u0259nistanda xalis miqrasiya d\u0259r\u0259c\u0259si m\u0259nfi i\u015far\u0259 il\u0259 5,7, G\u00fcrc\u00fcstanda is\u0259 2,2-dir. Xalis miqrasiyan\u0131n tarazl\u0131 v\u0259ziyy\u0259td\u0259 olmas\u0131 \u00f6lk\u0259mizin v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 inam\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>Erm\u0259nistan\u0131n iqtisadi t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u00fc\u00e7\u00fcn bir m\u0259s\u0259l\u0259 d\u0259 onun miqrantlar\u0131n g\u00f6nd\u0259rdikl\u0259ri pul baratlar\u0131ndan as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r: 2011-2017-ci ill\u0259rd\u0259 Erm\u0259nistan \u0259halisinin h\u0259r n\u0259f\u0259rin\u0259 kumulyativ 3 min dollardan art\u0131q t\u0259kc\u0259 Rusiyadak\u0131 miqrantlardan pul k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259l\u0259ri olmu\u015fdur, Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn bu g\u00f6st\u0259rici d\u00f6rd d\u0259f\u0259 az &#8211; 800 dollardan da a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r. Bir maraql\u0131 fakt\u0131 deyim ki, Erm\u0259nistan C\u0259nubi Qafqaz v\u0259 M\u0259rk\u0259zi Asiyada yegan\u0259 olk\u0259dir ki, emiqrantlar\u0131n t\u0259rkibind\u0259 qad\u0131nlar \u00e7oxluq t\u0259\u015fkil edir. Regionun \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n f\u0259rqli olaraq yaln\u0131z erm\u0259ni emiqrantlar\u0131 \u00f6lk\u0259ni uzun m\u00fcdd\u0259t\u0259 t\u0259rk edir, dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Az\u0259rbaycanda emiqrantlar \u0259sas\u0259n m\u00f6vs\u00fcmi i\u015f\u0259 gedirl\u0259r. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, demoqrafik bax\u0131mdan Erm\u0259nistan &#8220;u\u011fursuz mill\u0259t&#8221;dir (failed nation).<\/p>\n<p>Bir s\u00f6zl\u0259, Az\u0259rbaycan\u0131n C\u0259nubi Qafqazda demoqrafik \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fc \u015f\u0259ksizdir: regionun \u0259halisinin 60 faizi bizim \u00f6lk\u0259mizd\u0259dir, g\u0259ncl\u0259r, \u0259m\u0259k qabiliyy\u0259tli \u0259hali v\u0259 \u0259sg\u0259ri q\u00fcvv\u0259 \u00fczr\u0259 pay\u0131m\u0131z daha y\u00fcks\u0259kdir. 4-c\u00fc s\u0259naye inqilab\u0131 \u015f\u0259raitind\u0259 \u0259sas kapital\u0131n insan kapital\u0131 olmas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq dem\u0259k olar ki, Az\u0259rbaycan\u0131n regional liderliyi getdikc\u0259 g\u00fccl\u0259n\u0259c\u0259kdir. Biz k\u0259miyy\u0259t \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fcm\u00fcz\u00fc, h\u0259m d\u0259 keyfiyy\u0259t \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fcn\u0259 \u00e7evirm\u0259yi bacarmal\u0131y\u0131q. X\u00fcsus\u0259n d\u0259 &#8220;\u0259m\u0259k q\u00fcvv\u0259si t\u0259l\u0259si&#8221;nin m\u00f6vcud oldu\u011fu a\u015fa\u011f\u0131 m\u0259hsuldarl\u0131ql\u0131 sah\u0259l\u0259rd\u0259n daha m\u0259hsuldar &#8211; xidm\u0259t v\u0259 s\u0259naye sah\u0259l\u0259rin\u0259 ke\u00e7id t\u0259min olunmal\u0131d\u0131r. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn insan kapital\u0131na &#8211; x\u00fcsus\u0259n d\u0259 t\u0259hsil v\u0259 s\u0259hiyy\u0259y\u0259 yat\u0131r\u0131mlar\u0131n daha da geni\u015fl\u0259nm\u0259si v\u0259 idar\u0259etm\u0259nin daha da t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 u\u011furlu siyas\u0259t apar\u0131l\u0131r. \u0130nsan kapital\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 \u00f6lk\u0259mizin r\u0259q\u0259msal transformasiyas\u0131n\u0131, r\u0259qab\u0259tqabiliyy\u0259tini v\u0259 milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini daha da g\u00fccl\u0259ndir\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Emiqrasiya &#8211; \u00f6lk\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131n xaric\u0259 getm\u0259sinin iqtisadi t\u0259sirl\u0259ri n\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; \u018fslind\u0259 bizim region \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n bel\u0259 y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 emiqrasiyan\u0131n olmas\u0131 onu g\u00f6s\u0259tirir ki, h\u0259min \u00f6lk\u0259l\u0259rin mal v\u0259 xidm\u0259t ixrac\u0131, eyni zamanda c\u0259lb etdikl\u0259ri s\u0259rmay\u0259 \u00f6lk\u0259nin t\u0259diyy\u0259 balans\u0131n\u0131 tarazla\u015fd\u0131ra bilmir. Bel\u0259 olduqda iki yol qal\u0131r, ya \u0259m\u0259k q\u00fcvv\u0259sinin ixrac\u0131n\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irirs\u0259n, ya da ki, xarici borclanmaya gedirs\u0259n. Az\u0259rbaycan bu g\u00fcn h\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n xarici borc, xarici s\u0259rmay\u0259 v\u0259 strateji valyuta ehtiyatlar\u0131 bax\u0131m\u0131ndan regionda \u0259n yax\u015f\u0131 v\u0259ziyy\u0259td\u0259 oldu\u011funa g\u00f6r\u0259 bizd\u0259 xalis miqrasiya \u0259msal\u0131 da daha \u0259lveri\u015fli v\u0259ziyy\u0259td\u0259dir. M\u0259s\u0259l\u0259n, adamba\u015f\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n xarici borc Az\u0259rbaycanda 799 dollar, Erm\u0259nistanda 1900 dollard\u0131r. Az\u0259rbaycanda strateji valyuta ehtiyatlar\u0131 h\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 5 min dollar\u0131 ke\u00e7diyi halda, n\u0259 Erm\u0259nistanda, n\u0259 d\u0259 G\u00fcrc\u00fcstanda bu g\u00f6st\u0259rici min dollara bel\u0259 \u00e7atm\u0131r. Az\u0259rbaycan orta hesabla strateji valyuta ehtiyatlar\u0131n\u0131n xarici borca nisb\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 Erm\u0259nistan v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan\u0131 yeddi d\u0259f\u0259 \u00fcst\u0259l\u0259yir. Emiqrasiya h\u0259m d\u0259 iqtisadiyyat\u0131n g\u00fczg\u00fcs\u00fcd\u00fc, \u00f6lk\u0259nin iqtisadi imkanlar\u0131 z\u0259ifl\u0259dikc\u0259 x\u00fcsus\u0259n d\u0259 \u0259m\u0259k miqrantlar\u0131n\u0131n say\u0131 art\u0131r.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Bu arada sual olunur ki, insan resurslar\u0131n\u0131n art\u0131m\u0131n\u0131n \u00dcDM-\u0259 t\u0259siri nec\u0259 olacaq?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; \u0130qtisadi \u0130slahatlar\u0131n T\u0259hlili v\u0259 Kommunikasiya M\u0259rk\u0259zind\u0259 Maliyy\u0259 Proqramla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u0259sas\u0131nda apar\u0131lan hesablamalar g\u00f6st\u0259rir ki, qar\u015f\u0131dak\u0131 10 ild\u0259 \u0259halinin art\u0131m\u0131 potensial qeyri-neft \u00dcDM-\u0259 illik 0,5 faiz v\u0259 kapital qoyulu\u015fu is\u0259 illik 1,5 faiz t\u0259sir ed\u0259c\u0259kdir. Dem\u0259li, y\u00fcks\u0259k art\u0131m tempin\u0259 ke\u00e7id \u00fc\u00e7\u00fcn daha \u00e7ox s\u0259rmay\u0259 c\u0259lbin\u0259 ehtiyac var ki, bu da biznes m\u00fchiti, institutlar v\u0259 insan kapital\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 il\u0259 b\u0259rab\u0259r ged\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Qloballa\u015fan d\u00fcnyada \u0259m\u0259k q\u00fcvv\u0259sin\u0259 m\u00fcnasib\u0259t nec\u0259 d\u0259yi\u015fir?<\/strong><\/p>\n<p>\u018fm\u0259k q\u00fcvv\u0259si \u00f6z\u00fc d\u0259 qloballa\u015f\u0131r &#8211; bu g\u00fcn d\u00fcnyada &#8220;gig economy&#8221; &#8211; &#8220;qo\u015fqu iqtisadiyyat\u0131&#8221; deyil\u0259n bir anlay\u0131\u015f var. Art\u0131q klassik m\u0259nada daimi i\u015f yeri il\u0259 yana\u015f\u0131, h\u0259m d\u0259 m\u0259saf\u0259d\u0259n v\u0259 part-time i\u015fl\u0259r getdikc\u0259 aktualla\u015f\u0131r. Uber, Airbnb, Fiverr, Lyft, TaskRabbit, Postmates v\u0259 Wonolob kimi \u015firk\u0259tl\u0259r buna yax\u015f\u0131 bir n\u00fcmun\u0259dir. Frilanserl\u0259r bir \u00f6lk\u0259d\u0259 oturub ba\u015fqa \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 xidm\u0259t g\u00f6st\u0259rirl\u0259r. \u018fslind\u0259 \u0259m\u0259k bazar\u0131nda r\u0259qab\u0259t m\u00fchiti \u00f6zl\u00fcy\u00fcnd\u0259 formala\u015f\u0131r. H\u0259tta iri \u015firk\u0259tl\u0259r kimin hans\u0131 &#8220;diplomu&#8221; da\u015f\u0131mas\u0131ndan daha \u00e7ox, n\u0259yi bacard\u0131\u011f\u0131na fikir verirl\u0259r. \u00c7\u00fcnki ke\u00e7diyimiz iqtisadi model &#8211; &#8220;bacar\u0131qlar iqtisadiyyat\u0131d\u0131.&#8221; Y\u0259qin bizim atalar t\u0259sad\u00fcfi demirdi ki, &#8220;bacarana ba\u015f qurban&#8221;.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn Amazon, Etsy v\u0259 ebay kimi platformalarda part-time v\u0259 ya frilanser olaraq pul qazanmaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. H\u0259tta Azexport.az portal\u0131 &#8220;Amazonla qazan&#8221; t\u0259liml\u0259ri \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 praktiki sat\u0131\u015flar\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259limd\u0259 olan i\u015ftirak\u00e7\u0131lara Amazon hesab\u0131 v\u0259 AB\u015e bank hesab\u0131 a\u00e7araq plastik kartlar t\u0259qdim etdi. Bu g\u00fcn Azexport.az h\u0259m d\u0259 yarad\u0131c\u0131 s\u0259naye m\u0259hsullar\u0131n\u0131n ixrac\u0131 il\u0259 m\u0259\u015f\u011fuldur. Enterpriseazerbaijan.com portal\u0131 is\u0259 D\u00f6vl\u0259t M\u0259\u015f\u011fulluq Xidm\u0259ti il\u0259 birlikd\u0259 innovativ startaplar\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fcm\u0259\u015f\u011fulluq proqram\u0131na c\u0259lb edilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa ba\u015flay\u0131b. Az\u0259rbaycanda \u0259m\u0259k bazar\u0131 \u00fczr\u0259 Milli Observatoriyan\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 \u0259m\u0259k bazar\u0131n\u0131n t\u0259hlilinin apar\u0131lmas\u0131, strateji m\u0259\u015f\u011fulluq sah\u0259l\u0259ri v\u0259 kadr t\u0259l\u0259bat\u0131 \u00fczr\u0259 orta, el\u0259c\u0259 d\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli d\u00f6vr\u00fc \u0259hat\u0259 ed\u0259n proqnozla\u015fd\u0131rma sisteminin yarad\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259c\u0259k. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, biz \u0259m\u0259k resurslar\u0131m\u0131z\u0131n inki\u015faf\u0131 v\u0259 istiqam\u0259tl\u0259nm\u0259sini h\u0259m yerli, h\u0259m d\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259may\u00fcll\u0259r n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmaqla h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259liyik. Yaln\u0131z y\u00fcks\u0259k ixtisasl\u0131 i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259si y\u00fcks\u0259k d\u0259y\u0259r yarada bil\u0259r.<\/p>\n<p>Qlobal d\u0259y\u0259r z\u0259ncirl\u0259rinin mallardan xidm\u0259t\u0259 do\u011fru d\u0259yi\u015fm\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259m\u0259k bazar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmal\u0131 amildir. Bel\u0259 ki, d\u00fcnyada 2007-2017-ci ill\u0259rd\u0259 \u00dcDM-in orta art\u0131m tempi m\u0259hsullar \u00fczr\u0259 2,5 faiz, xidm\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259 3,9 faiz olmu\u015fdur. Bu t\u0259may\u00fcl qar\u015f\u0131dak\u0131 ill\u0259rd\u0259 d\u0259 saxlan\u0131lacaq. X\u00fcsusil\u0259, telekommunikasiya, informasiya texnologiyalar\u0131, biznes xidm\u0259tl\u0259ri, maliyy\u0259 texnologiyalar\u0131, turizm v\u0259 s. daha s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf edir. N\u0259z\u0259r\u0259 almaq laz\u0131md\u0131r ki, s\u00fcni intellektin t\u0259tbiqi d\u00fcnya \u0259m\u0259k bazar\u0131nda itkil\u0259ri \u00e7oxaldacaq, buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 ixtisasl\u0131 \u0259m\u0259k q\u00fcvv\u0259si il\u0259 r\u0259qab\u0259t\u0259 haz\u0131r olmal\u0131y\u0131q.<\/p>\n<p><strong>&#8211; C\u0259nab Prezident iqtisadi inki\u015fafla ba\u011fl\u0131 hans\u0131 v\u0259zif\u0259l\u0259ri qar\u015f\u0131ya qoymu\u015fdur?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; C\u0259nab Prezidentin iqtisadi siyas\u0259ti sistemli \u015f\u0259kild\u0259 &#8211; m\u0259hz strategiyalar, proqramlar, t\u0259dbirl\u0259r planlar\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irirlir. Burada strateji idar\u0259etm\u0259 il\u0259 \u00e7evik v\u0259 adaptiv yana\u015fma v\u0259hd\u0259td\u0259dir. Az\u0259rbaycan iqtisadi art\u0131m tempini getdikc\u0259 s\u00fc\u0259tl\u0259ndirir. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6z\u0259l sektorun drayver oldu\u011fu, innovativ, n\u0259tic\u0259l\u0259rind\u0259n b\u00fct\u00fcn c\u0259miyy\u0259t \u00fczvl\u0259rinin b\u0259hr\u0259l\u0259ndiyi inkl\u00fcziv v\u0259 dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf t\u0259min edilir. 2019-cu ild\u0259 Prezident Administrasiyas\u0131, Nazirl\u0259r Kabineti ba\u015fda olmaqla icra hakimiyy\u0259tinin tam reformat olunmas\u0131, h\u0259m\u00e7inin qanunverici v\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259 hakimiyy\u0259tinin islahatlar\u0131 \u00f6lk\u0259ni yeni d\u00f6vr\u00fcn d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin\u0259 tam haz\u0131r v\u0259ziyy\u0259t\u0259 g\u0259tirdi. N\u0259z\u0259r\u0259 alanda ki, NBER (AB\u015e-\u0131n \u0130qtisadi T\u0259dqiqatlar \u00fczr\u0259 Milli B\u00fcrosu) iqtisadi tsikli 5,5 il q\u0259bul edir, onda qar\u015f\u0131dak\u0131 m\u00fcdd\u0259td\u0259 iqtisadi inki\u015faf x\u0259ttinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259rg\u0259r d\u0259qiqliyil\u0259 \u00f6l\u00e7\u00fcl\u0259n vaxt v\u0259 reformat olunmu\u015f institutlar var.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yanvar\u0131n 13-d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin yan\u0131nda 2019-cu ilin yekunlar\u0131na h\u0259sr olunmu\u015f m\u00fc\u015favir\u0259 ke\u00e7irilib. ARANTV.AZ\u00a0 x\u0259b\u0259r verir ki, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 \u0130qtisadi \u0130slahatlar\u0131n T\u0259hlili v\u0259 Kommunikasiya M\u0259rk\u0259zinin icra\u00e7\u0131 direktoru V\u00fcsal Qas\u0131ml\u0131\u00a0Trend-\u0259 m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 m\u00fc\u015favir\u0259d\u0259n ir\u0259li g\u0259l\u0259n v\u0259zif\u0259l\u0259ri \u015f\u0259rh edib. &#8211; 2019-cu ilin iqtisadi yekunlar\u0131n\u0131 \u00fcmumi olaraq nec\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirirsiniz? &#8211; \u018fn b\u00f6y\u00fck u\u011furumuz c\u0259nab Prezidentin r\u0259hb\u0259rliyil\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":118230,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[],"class_list":["post-118229","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundm"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t<!-- All in One SEO 4.9.8 - aioseo.com -->\n\t<meta name=\"description\" content=\"Yanvar\u0131n 13-d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin yan\u0131nda 2019-cu ilin yekunlar\u0131na h\u0259sr olunmu\u015f m\u00fc\u015favir\u0259 ke\u00e7irilib. ARANTV.AZ x\u0259b\u0259r verir ki, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 \u0130qtisadi \u0130slahatlar\u0131n T\u0259hlili v\u0259 Kommunikasiya M\u0259rk\u0259zinin icra\u00e7\u0131 direktoru V\u00fcsal Qas\u0131ml\u0131 Trend-\u0259 m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 m\u00fc\u015favir\u0259d\u0259n ir\u0259li g\u0259l\u0259n v\u0259zif\u0259l\u0259ri \u015f\u0259rh edib. - 2019-cu ilin iqtisadi yekunlar\u0131n\u0131 \u00fcmumi olaraq nec\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirirsiniz? - \u018fn b\u00f6y\u00fck u\u011furumuz c\u0259nab Prezidentin r\u0259hb\u0259rliyil\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259\" \/>\n\t<meta name=\"robots\" content=\"max-image-preview:large\" \/>\n\t<meta name=\"author\" content=\"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu\"\/>\n\t<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/arantv.az\/?p=118229\" \/>\n\t<meta name=\"generator\" content=\"All in One SEO (AIOSEO) 4.9.8\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:title\" content=\"V\u00fcsal Qas\u0131ml\u0131: \u201cAz\u0259rbaycan d\u00fcnyan\u0131n \u0259n islahat\u00e7\u0131 v\u0259 sabit \u00f6lk\u0259l\u0259ri s\u0131ras\u0131ndad\u0131r\u201d -\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:description\" content=\"Yanvar\u0131n 13-d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin yan\u0131nda 2019-cu ilin yekunlar\u0131na h\u0259sr olunmu\u015f m\u00fc\u015favir\u0259 ke\u00e7irilib. ARANTV.AZ x\u0259b\u0259r verir ki, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 \u0130qtisadi \u0130slahatlar\u0131n T\u0259hlili v\u0259 Kommunikasiya M\u0259rk\u0259zinin icra\u00e7\u0131 direktoru V\u00fcsal Qas\u0131ml\u0131 Trend-\u0259 m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 m\u00fc\u015favir\u0259d\u0259n ir\u0259li g\u0259l\u0259n v\u0259zif\u0259l\u0259ri \u015f\u0259rh edib. - 2019-cu ilin iqtisadi yekunlar\u0131n\u0131 \u00fcmumi olaraq nec\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirirsiniz? - \u018fn b\u00f6y\u00fck u\u011furumuz c\u0259nab Prezidentin r\u0259hb\u0259rliyil\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/logo.gif\" \/>\n\t\t<script type=\"application\/ld+json\" class=\"aioseo-schema\">\n\t\t\t{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"BlogPosting\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/?p=118229#blogposting\",\"name\":\"V\\u00fcsal Qas\\u0131ml\\u0131: \\u201cAz\\u0259rbaycan d\\u00fcnyan\\u0131n \\u0259n islahat\\u00e7\\u0131 v\\u0259 sabit \\u00f6lk\\u0259l\\u0259ri s\\u0131ras\\u0131ndad\\u0131r\\u201d -\",\"headline\":\"V\\u00fcsal Qas\\u0131ml\\u0131: &#8220;Az\\u0259rbaycan d\\u00fcnyan\\u0131n \\u0259n islahat\\u00e7\\u0131 v\\u0259 sabit \\u00f6lk\\u0259l\\u0259ri s\\u0131ras\\u0131ndad\\u0131r&#8221;\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/?author=2#author\"},\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/#organization\"},\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"url\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/01\\\/817742.jpg\",\"width\":800,\"height\":600},\"datePublished\":\"2020-01-14T12:08:40+04:00\",\"dateModified\":\"2020-01-14T12:08:40+04:00\",\"inLanguage\":\"az\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/?p=118229#webpage\"},\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/?p=118229#webpage\"},\"articleSection\":\"G\\u00fcnd\\u0259m\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/?p=118229#breadcrumblist\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/arantv.az#listItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\",\"nextItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/?cat=19#listItem\",\"name\":\"G\\u00fcnd\\u0259m\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/?cat=19#listItem\",\"position\":2,\"name\":\"G\\u00fcnd\\u0259m\",\"item\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/?cat=19\",\"nextItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/?p=118229#listItem\",\"name\":\"V\\u00fcsal Qas\\u0131ml\\u0131: &#8220;Az\\u0259rbaycan d\\u00fcnyan\\u0131n \\u0259n islahat\\u00e7\\u0131 v\\u0259 sabit \\u00f6lk\\u0259l\\u0259ri s\\u0131ras\\u0131ndad\\u0131r&#8221;\"},\"previousItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/arantv.az#listItem\",\"name\":\"Home\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/?p=118229#listItem\",\"position\":3,\"name\":\"V\\u00fcsal Qas\\u0131ml\\u0131: &#8220;Az\\u0259rbaycan d\\u00fcnyan\\u0131n \\u0259n islahat\\u00e7\\u0131 v\\u0259 sabit \\u00f6lk\\u0259l\\u0259ri s\\u0131ras\\u0131ndad\\u0131r&#8221;\",\"previousItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/?cat=19#listItem\",\"name\":\"G\\u00fcnd\\u0259m\"}}]},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/#organization\",\"name\":\"Arantv.az\",\"url\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"url\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/06\\\/1782056252125.png\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/?p=118229\\\/#organizationLogo\",\"width\":1200,\"height\":655},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/?p=118229\\\/#organizationLogo\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/?author=2#author\",\"url\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/?author=2\",\"name\":\"V\\u00fcsal Rafiqo\\u011flu\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/?p=118229#authorImage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/0f6a38c0f6f06daf21c594e5d85424a9beffbaa685e55c65aac77f442c5f6808?s=96&d=mm&r=g\",\"width\":96,\"height\":96,\"caption\":\"V\\u00fcsal Rafiqo\\u011flu\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/?p=118229#webpage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/?p=118229\",\"name\":\"V\\u00fcsal Qas\\u0131ml\\u0131: \\u201cAz\\u0259rbaycan d\\u00fcnyan\\u0131n \\u0259n islahat\\u00e7\\u0131 v\\u0259 sabit \\u00f6lk\\u0259l\\u0259ri s\\u0131ras\\u0131ndad\\u0131r\\u201d -\",\"description\":\"Yanvar\\u0131n 13-d\\u0259 Az\\u0259rbaycan Respublikas\\u0131n\\u0131n Prezidenti \\u0130lham \\u018fliyevin yan\\u0131nda 2019-cu ilin yekunlar\\u0131na h\\u0259sr olunmu\\u015f m\\u00fc\\u015favir\\u0259 ke\\u00e7irilib. ARANTV.AZ x\\u0259b\\u0259r verir ki, Az\\u0259rbaycan Respublikas\\u0131 \\u0130qtisadi \\u0130slahatlar\\u0131n T\\u0259hlili v\\u0259 Kommunikasiya M\\u0259rk\\u0259zinin icra\\u00e7\\u0131 direktoru V\\u00fcsal Qas\\u0131ml\\u0131 Trend-\\u0259 m\\u00fcsahib\\u0259sind\\u0259 m\\u00fc\\u015favir\\u0259d\\u0259n ir\\u0259li g\\u0259l\\u0259n v\\u0259zif\\u0259l\\u0259ri \\u015f\\u0259rh edib. - 2019-cu ilin iqtisadi yekunlar\\u0131n\\u0131 \\u00fcmumi olaraq nec\\u0259 qiym\\u0259tl\\u0259ndirirsiniz? - \\u018fn b\\u00f6y\\u00fck u\\u011furumuz c\\u0259nab Prezidentin r\\u0259hb\\u0259rliyil\\u0259 \\u00f6lk\\u0259d\\u0259\",\"inLanguage\":\"az\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/#website\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/?p=118229#breadcrumblist\"},\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/?author=2#author\"},\"creator\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/?author=2#author\"},\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"url\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/01\\\/817742.jpg\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/?p=118229\\\/#mainImage\",\"width\":800,\"height\":600},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/?p=118229#mainImage\"},\"datePublished\":\"2020-01-14T12:08:40+04:00\",\"dateModified\":\"2020-01-14T12:08:40+04:00\"},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/\",\"name\":\"Arantv.az\",\"inLanguage\":\"az\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/arantv.az\\\/#organization\"}}]}\n\t\t<\/script>\n\t\t<!-- All in One SEO -->\n\n","aioseo_head_json":{"title":"V\u00fcsal Qas\u0131ml\u0131: \u201cAz\u0259rbaycan d\u00fcnyan\u0131n \u0259n islahat\u00e7\u0131 v\u0259 sabit \u00f6lk\u0259l\u0259ri s\u0131ras\u0131ndad\u0131r\u201d -","description":"Yanvar\u0131n 13-d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin yan\u0131nda 2019-cu ilin yekunlar\u0131na h\u0259sr olunmu\u015f m\u00fc\u015favir\u0259 ke\u00e7irilib. ARANTV.AZ x\u0259b\u0259r verir ki, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 \u0130qtisadi \u0130slahatlar\u0131n T\u0259hlili v\u0259 Kommunikasiya M\u0259rk\u0259zinin icra\u00e7\u0131 direktoru V\u00fcsal Qas\u0131ml\u0131 Trend-\u0259 m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 m\u00fc\u015favir\u0259d\u0259n ir\u0259li g\u0259l\u0259n v\u0259zif\u0259l\u0259ri \u015f\u0259rh edib. - 2019-cu ilin iqtisadi yekunlar\u0131n\u0131 \u00fcmumi olaraq nec\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirirsiniz? - \u018fn b\u00f6y\u00fck u\u011furumuz c\u0259nab Prezidentin r\u0259hb\u0259rliyil\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259","canonical_url":"https:\/\/arantv.az\/?p=118229","robots":"max-image-preview:large","keywords":"","webmasterTools":{"miscellaneous":""},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"BlogPosting","@id":"https:\/\/arantv.az\/?p=118229#blogposting","name":"V\u00fcsal Qas\u0131ml\u0131: \u201cAz\u0259rbaycan d\u00fcnyan\u0131n \u0259n islahat\u00e7\u0131 v\u0259 sabit \u00f6lk\u0259l\u0259ri s\u0131ras\u0131ndad\u0131r\u201d -","headline":"V\u00fcsal Qas\u0131ml\u0131: &#8220;Az\u0259rbaycan d\u00fcnyan\u0131n \u0259n islahat\u00e7\u0131 v\u0259 sabit \u00f6lk\u0259l\u0259ri s\u0131ras\u0131ndad\u0131r&#8221;","author":{"@id":"https:\/\/arantv.az\/?author=2#author"},"publisher":{"@id":"https:\/\/arantv.az\/#organization"},"image":{"@type":"ImageObject","url":"https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/817742.jpg","width":800,"height":600},"datePublished":"2020-01-14T12:08:40+04:00","dateModified":"2020-01-14T12:08:40+04:00","inLanguage":"az","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/arantv.az\/?p=118229#webpage"},"isPartOf":{"@id":"https:\/\/arantv.az\/?p=118229#webpage"},"articleSection":"G\u00fcnd\u0259m"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/arantv.az\/?p=118229#breadcrumblist","itemListElement":[{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/arantv.az#listItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/arantv.az","nextItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/arantv.az\/?cat=19#listItem","name":"G\u00fcnd\u0259m"}},{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/arantv.az\/?cat=19#listItem","position":2,"name":"G\u00fcnd\u0259m","item":"https:\/\/arantv.az\/?cat=19","nextItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/arantv.az\/?p=118229#listItem","name":"V\u00fcsal Qas\u0131ml\u0131: &#8220;Az\u0259rbaycan d\u00fcnyan\u0131n \u0259n islahat\u00e7\u0131 v\u0259 sabit \u00f6lk\u0259l\u0259ri s\u0131ras\u0131ndad\u0131r&#8221;"},"previousItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/arantv.az#listItem","name":"Home"}},{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/arantv.az\/?p=118229#listItem","position":3,"name":"V\u00fcsal Qas\u0131ml\u0131: &#8220;Az\u0259rbaycan d\u00fcnyan\u0131n \u0259n islahat\u00e7\u0131 v\u0259 sabit \u00f6lk\u0259l\u0259ri s\u0131ras\u0131ndad\u0131r&#8221;","previousItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/arantv.az\/?cat=19#listItem","name":"G\u00fcnd\u0259m"}}]},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/arantv.az\/#organization","name":"Arantv.az","url":"https:\/\/arantv.az\/","logo":{"@type":"ImageObject","url":"https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/1782056252125.png","@id":"https:\/\/arantv.az\/?p=118229\/#organizationLogo","width":1200,"height":655},"image":{"@id":"https:\/\/arantv.az\/?p=118229\/#organizationLogo"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/arantv.az\/?author=2#author","url":"https:\/\/arantv.az\/?author=2","name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","image":{"@type":"ImageObject","@id":"https:\/\/arantv.az\/?p=118229#authorImage","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/0f6a38c0f6f06daf21c594e5d85424a9beffbaa685e55c65aac77f442c5f6808?s=96&d=mm&r=g","width":96,"height":96,"caption":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/arantv.az\/?p=118229#webpage","url":"https:\/\/arantv.az\/?p=118229","name":"V\u00fcsal Qas\u0131ml\u0131: \u201cAz\u0259rbaycan d\u00fcnyan\u0131n \u0259n islahat\u00e7\u0131 v\u0259 sabit \u00f6lk\u0259l\u0259ri s\u0131ras\u0131ndad\u0131r\u201d -","description":"Yanvar\u0131n 13-d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin yan\u0131nda 2019-cu ilin yekunlar\u0131na h\u0259sr olunmu\u015f m\u00fc\u015favir\u0259 ke\u00e7irilib. ARANTV.AZ x\u0259b\u0259r verir ki, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 \u0130qtisadi \u0130slahatlar\u0131n T\u0259hlili v\u0259 Kommunikasiya M\u0259rk\u0259zinin icra\u00e7\u0131 direktoru V\u00fcsal Qas\u0131ml\u0131 Trend-\u0259 m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 m\u00fc\u015favir\u0259d\u0259n ir\u0259li g\u0259l\u0259n v\u0259zif\u0259l\u0259ri \u015f\u0259rh edib. - 2019-cu ilin iqtisadi yekunlar\u0131n\u0131 \u00fcmumi olaraq nec\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirirsiniz? - \u018fn b\u00f6y\u00fck u\u011furumuz c\u0259nab Prezidentin r\u0259hb\u0259rliyil\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259","inLanguage":"az","isPartOf":{"@id":"https:\/\/arantv.az\/#website"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/arantv.az\/?p=118229#breadcrumblist"},"author":{"@id":"https:\/\/arantv.az\/?author=2#author"},"creator":{"@id":"https:\/\/arantv.az\/?author=2#author"},"image":{"@type":"ImageObject","url":"https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/817742.jpg","@id":"https:\/\/arantv.az\/?p=118229\/#mainImage","width":800,"height":600},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/arantv.az\/?p=118229#mainImage"},"datePublished":"2020-01-14T12:08:40+04:00","dateModified":"2020-01-14T12:08:40+04:00"},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/arantv.az\/#website","url":"https:\/\/arantv.az\/","name":"Arantv.az","inLanguage":"az","publisher":{"@id":"https:\/\/arantv.az\/#organization"}}]},"twitter:card":"summary","twitter:title":"V\u00fcsal Qas\u0131ml\u0131: \u201cAz\u0259rbaycan d\u00fcnyan\u0131n \u0259n islahat\u00e7\u0131 v\u0259 sabit \u00f6lk\u0259l\u0259ri s\u0131ras\u0131ndad\u0131r\u201d -","twitter:description":"Yanvar\u0131n 13-d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin yan\u0131nda 2019-cu ilin yekunlar\u0131na h\u0259sr olunmu\u015f m\u00fc\u015favir\u0259 ke\u00e7irilib. ARANTV.AZ x\u0259b\u0259r verir ki, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 \u0130qtisadi \u0130slahatlar\u0131n T\u0259hlili v\u0259 Kommunikasiya M\u0259rk\u0259zinin icra\u00e7\u0131 direktoru V\u00fcsal Qas\u0131ml\u0131 Trend-\u0259 m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 m\u00fc\u015favir\u0259d\u0259n ir\u0259li g\u0259l\u0259n v\u0259zif\u0259l\u0259ri \u015f\u0259rh edib. - 2019-cu ilin iqtisadi yekunlar\u0131n\u0131 \u00fcmumi olaraq nec\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirirsiniz? - \u018fn b\u00f6y\u00fck u\u011furumuz c\u0259nab Prezidentin r\u0259hb\u0259rliyil\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259","twitter:image":"https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/logo.gif"},"aioseo_meta_data":[],"aioseo_breadcrumb":"<div class=\"aioseo-breadcrumbs\"><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/arantv.az\" title=\"Home\">Home<\/a>\n\t\t<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb-separator\">&raquo;<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" title=\"G\u00fcnd\u0259m\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>\n\t\t<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb-separator\">&raquo;<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\tV\u00fcsal Qas\u0131ml\u0131: \u201cAz\u0259rbaycan d\u00fcnyan\u0131n \u0259n islahat\u00e7\u0131 v\u0259 sabit \u00f6lk\u0259l\u0259ri s\u0131ras\u0131ndad\u0131r\u201d\n\t\t<\/span><\/div>","aioseo_breadcrumb_json":[{"label":"Home","link":"https:\/\/arantv.az"},{"label":"G\u00fcnd\u0259m","link":"https:\/\/arantv.az\/?cat=19"},{"label":"V\u00fcsal Qas\u0131ml\u0131: &#8220;Az\u0259rbaycan d\u00fcnyan\u0131n \u0259n islahat\u00e7\u0131 v\u0259 sabit \u00f6lk\u0259l\u0259ri s\u0131ras\u0131ndad\u0131r&#8221;","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=118229"}],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/817742.jpg",800,600,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/817742.jpg",800,600,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/817742.jpg",800,600,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/817742-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/817742-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/817742.jpg",640,480,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/817742.jpg",800,600,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/817742.jpg",800,600,false],"newsmatic-featured":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/817742.jpg",727,545,false],"newsmatic-list":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/817742.jpg",533,400,false],"newsmatic-thumb":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/817742.jpg",267,200,false],"newsmatic-small":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/817742.jpg",127,95,false],"newsmatic-grid":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/817742.jpg",333,250,false],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/817742.jpg",800,600,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Yanvar\u0131n 13-d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin yan\u0131nda 2019-cu ilin yekunlar\u0131na h\u0259sr olunmu\u015f m\u00fc\u015favir\u0259 ke\u00e7irilib. ARANTV.AZ\u00a0 x\u0259b\u0259r verir ki, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 \u0130qtisadi \u0130slahatlar\u0131n T\u0259hlili v\u0259 Kommunikasiya M\u0259rk\u0259zinin icra\u00e7\u0131 direktoru V\u00fcsal Qas\u0131ml\u0131\u00a0Trend-\u0259 m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 m\u00fc\u015favir\u0259d\u0259n ir\u0259li g\u0259l\u0259n v\u0259zif\u0259l\u0259ri \u015f\u0259rh edib. &#8211; 2019-cu ilin iqtisadi yekunlar\u0131n\u0131 \u00fcmumi olaraq nec\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirirsiniz? &#8211; \u018fn b\u00f6y\u00fck u\u011furumuz c\u0259nab Prezidentin r\u0259hb\u0259rliyil\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259...","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/118229","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=118229"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/118229\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/118230"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=118229"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=118229"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=118229"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}