{"id":122495,"date":"2020-01-24T14:59:09","date_gmt":"2020-01-24T11:59:09","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=122495"},"modified":"2020-01-24T14:59:09","modified_gmt":"2020-01-24T11:59:09","slug":"az%c9%99rbaycan-regionun-enerji-v%c9%99-n%c9%99qliyyat-m%c9%99rk%c9%99zind%c9%99n-%c9%99lav%c9%99-h%c9%99m-d%c9%99-r%c9%99q%c9%99msal-m%c9%99rk%c9%99zin%c9%99-cevrilir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=122495","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan regionun enerji v\u0259 n\u0259qliyyat m\u0259rk\u0259zind\u0259n \u0259lav\u0259, h\u0259m d\u0259 r\u0259q\u0259msal m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evrilir"},"content":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan C\u0259nubi Qafqaz\u0131n lider d\u00f6vl\u0259tin\u0259, beyn\u0259lxalq birliyin layiqli \u00fczv\u00fcn\u0259 \u00e7evrilib.<\/p>\n<p>Multikulturalizm v\u0259 tolerantl\u0131q m\u0259kan\u0131 olan Az\u0259rbaycan beyn\u0259lxalq \u0259h\u0259miyy\u0259tli t\u0259dbirl\u0259r\u0259 \u0259n y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 ev sahibliyi ed\u0259n \u00f6lk\u0259 kimi d\u0259 tan\u0131n\u0131b. Bununla b\u0259rab\u0259r, neft kapital\u0131n\u0131n insan kapital\u0131na \u00e7evrilm\u0259si, t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259rd\u0259n, h\u0259m\u00e7inin, onlardan \u0259ld\u0259 edil\u0259n g\u0259lirl\u0259rd\u0259n d\u00fczg\u00fcn istifad\u0259 edilm\u0259si, h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n m\u00fch\u00fcm layih\u0259l\u0259r say\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan bir ne\u00e7\u0259 istiqam\u0259t \u00fczr\u0259 tranzit \u00f6lk\u0259y\u0259, m\u00fch\u00fcm qov\u015fa\u011fa \u00e7evrilib.<\/p>\n<p>Buna n\u00fcmun\u0259 kimi Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan, Bak\u0131-Tbilisi-\u018frzurum, TANAP, TAP kimi iri neft-qaz layih\u0259l\u0259rini qeyd ed\u0259 bil\u0259rik. Bu k\u0259m\u0259rl\u0259r vasit\u0259sil\u0259 Az\u0259rbaycan sad\u0259c\u0259 \u00f6z neftini, qaz\u0131n\u0131 deyil, eyni zamanda dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rin enerji resurslar\u0131n\u0131 da beyn\u0259lxalq bazara \u00e7\u0131xara bilir.<\/p>\n<p>Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, Az\u0259rbaycan \u00f6z \u0259lveri\u015fli co\u011frafi yerl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 Asiya v\u0259 Avropa qit\u0259l\u0259ri aras\u0131nda k\u00f6rp\u00fc rolunu oynay\u0131r, Avrasiya m\u0259kan\u0131nda apar\u0131c\u0131 rola malik olan \u015e\u0259rq-Q\u0259rb v\u0259 \u015eimal-C\u0259nub n\u0259qliyyat d\u0259hlizl\u0259rind\u0259 \u00f6n\u0259mli yer tutur.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan m\u00f6vcud n\u0259qliyyat potensial\u0131n\u0131 v\u0259 tranzit imkanlar\u0131n\u0131 art\u0131rmaq, bu sah\u0259d\u0259 \u00f6z r\u0259qab\u0259tqabiliyy\u0259tliliyini y\u00fcks\u0259ltm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 b\u00f6y\u00fck s\u0259rmay\u0259l\u0259r qoyur, \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 v\u0259 regionda iri miqyasl\u0131 infrastruktur layih\u0259l\u0259rini h\u0259yata ke\u00e7irir. Buna u\u011furlu misal kimi, Bak\u0131-Tbilisi-Qars d\u0259mir yolu, Yeni Bak\u0131 Beyn\u0259lxalq D\u0259niz Ticar\u0259t Liman\u0131 v\u0259 dig\u0259r layih\u0259l\u0259ri qeyd etm\u0259k olar.<\/p>\n<p>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir vacib m\u0259qam Az\u0259rbaycan\u0131n regionun r\u0259q\u0259msal m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evrilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 at\u0131lan add\u0131mlard\u0131r. Buna misal olaraq, \u00f6lk\u0259ni beyn\u0259lxalq internet \u015f\u0259b\u0259k\u0259sin\u0259 ba\u011flayan AzerTelecom \u015firk\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n \u201cAzerbaijan Digital Hub\u201d layih\u0259sini qeyd ed\u0259 bil\u0259rik ki, bu layih\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 h\u0259m \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259, h\u0259m d\u0259 xaricd\u0259 i\u015fl\u0259r \u2013 infrastruktur quruculu\u011fu i\u015fl\u0259ri apar\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Bu istiqam\u0259td\u0259 ilk olaraq, AzerTelecom v\u0259 Az\u0259rbaycan D\u0259mir Yollar\u0131 QSC aras\u0131nda m\u00f6vcud d\u0259mir yollar\u0131n\u0131n qorunma zola\u011f\u0131 boyunca dayan\u0131ql\u0131 magistral fiber-optik kabel x\u0259tl\u0259rinin \u00e7\u0259kilm\u0259si layih\u0259sini qeyd etm\u0259k olar.<\/p>\n<p>D\u0259mir yollar\u0131 boyunca magistral fiber-optik kabel x\u0259tl\u0259rinin \u00e7\u0259kili\u015fi \u00f6lk\u0259nin r\u0259q\u0259msal infrastrukturunun g\u00fccl\u0259nm\u0259sin\u0259, \u00f6lk\u0259 boyu yeni davaml\u0131 infrastrukturun formala\u015fmas\u0131na v\u0259 qon\u015fu d\u00f6vl\u0259tl\u0259r olan Rusiya, G\u00fcrc\u00fcstan, T\u00fcrkiy\u0259, \u0130ran il\u0259 dayan\u0131ql\u0131 geni\u015fzolaql\u0131 fiber-optik kabel ba\u011flant\u0131lar\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131na v\u0259 bu infrastrukturlar\u0131n \u00f6lk\u0259mizd\u0259 k\u0259si\u015fm\u0259sin\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 telekommunikasiya sektorunun inki\u015faf\u0131na m\u00fch\u00fcm t\u0259kan ver\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Bu layih\u0259nin icras\u0131 \u015eimal-C\u0259nub, \u015e\u0259rq-Q\u0259rb istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259 olan m\u00fcxt\u0259lif beyn\u0259lxalq telekom operatorlar\u0131n\u0131n infrastrukturlar\u0131n\u0131n \u00f6lk\u0259mizd\u0259 k\u0259si\u015fm\u0259sin\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xaracaq.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131\u0131n regional r\u0259q\u0259msal m\u0259rk\u0259z\u0259 \u00e7evrilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn icra edil\u0259n \u201cAzerbaijan Digital Hub\u201d layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 C\u0259nubi Qafqaz, MDB, Yax\u0131n \u015e\u0259rq, Orta v\u0259 C\u0259nub Asiya v\u0259 \u0259traf regionlar\u0131 \u0259hat\u0259 ed\u0259n b\u00f6y\u00fck bir regionun r\u0259qamsal m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evrilm\u0259si h\u0259d\u0259fl\u0259nir.<\/p>\n<p>R\u0259q\u0259msal m\u0259rk\u0259z perspektivd\u0259 bu regionlarda ya\u015fayan 1.8 milyard \u0259halinin (d\u00fcnya \u0259halisinin \u00bc-i) internet v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif r\u0259q\u0259msal xidm\u0259tl\u0259rl\u0259 daha yax\u015f\u0131 t\u0259min edilm\u0259sin\u0259 \u015f\u0259rait yaradacaq. Proqram\u0131n icras\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n telekommunikasiya ekosistemi \u0259n qabaqc\u0131l d\u00fcnya standartlar\u0131 s\u0259viyy\u0259sin\u0259 qalxacaq, \u00f6lk\u0259nin \u0130nternetin al\u0131\u015f\u0131nda xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131 minimuma endiril\u0259c\u0259k, Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri yeni internet m\u00fcbadil\u0259 m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evril\u0259c\u0259k v\u0259 d\u00fcnyan\u0131n \u0130nternet x\u0259rit\u0259sin\u0259 London, Frankfurt, Sofiya, \u0130stanbul, Moskva, Amsterdam, Dubay il\u0259 yana\u015f\u0131 Bak\u0131 da \u0259lav\u0259 olunacaq. Proqram\u0131n icras\u0131 \u00fcmumilikd\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 r\u0259q\u0259msal ekosistemin qurulmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xardacaq.<\/p>\n<p>H\u0259m\u00e7inin, proqram \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 AzerTelecom t\u0259r\u0259fd\u0259n \u00f6lk\u0259 xaricind\u0259 d\u0259 layih\u0259l\u0259r apar\u0131l\u0131r ki, bunlar aras\u0131nda Az\u0259rbaycanla Orta Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri aras\u0131nda X\u0259z\u0259rin dibi il\u0259 fiber-optik kabel x\u0259tl\u0259rinin \u00e7\u0259kilm\u0259sini g\u00f6st\u0259rm\u0259k olar. X\u0259z\u0259rin dibi il\u0259 fiber-optik kabel x\u0259tl\u0259ri iki mar\u015frutda icra edil\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Birinci mar\u015frut Az\u0259rbaycan-Qazax\u0131stan, ikinci mar\u015frut is\u0259 Az\u0259rbaycan T\u00fcrkm\u0259nistan mar\u015frutudur. Onu da \u0259lav\u0259 ed\u0259k ki, Az\u0259rbaycan v\u0259 Qazax\u0131stan aras\u0131nda X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin dibi il\u0259 Transx\u0259z\u0259r Fiber Optik kabel x\u0259ttinin (TransCaspian Fiber Optic \u2013 TCFO) \u00e7\u0259kili\u015fi \u00fczr\u0259 Qazax\u0131stanla Az\u0259rbaycan aras\u0131nda d\u00f6vl\u0259tl\u0259raras\u0131 sazi\u015f imzalan\u0131b v\u0259 \u00f6t\u0259n ilin noyabr ay\u0131nda Aktauda Qazax\u0131standa i\u015fl\u0259r\u0259 ba\u015flanmas\u0131na dair t\u0259nt\u0259t\u0259nil t\u0259dbir ba\u015f tutub.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan-Qazax\u0131stan mar\u015frutu Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259fd\u0259n AzerTelecom, Qazax\u0131stan t\u0259r\u0259fd\u0259n is\u0259 Transtelecom v\u0259 KazTransCom telekommunikasiya operatorlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n icra edilir.<\/p>\n<p>Magistral x\u0259ttin uzunlu\u011fu t\u0259qrib\u0259n 400 km. t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259k, m\u0259lumat \u00f6t\u00fcrm\u0259 g\u00fcc\u00fc is\u0259 4-6 terabit\/s-d\u0259n az olmayacaq v\u0259 Avropadan Az\u0259rbaycan vasit\u0259sil\u0259 Orta Asiya v\u0259 \u00c7in\u0259 data trafikinin da\u015f\u0131nmas\u0131na imkan ver\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Transx\u0259z\u0259r fiber-optik kabel x\u0259tti layih\u0259sinin ikinci istiqam\u0259ti olan Az\u0259rbaycan-T\u00fcrkm\u0259nistan istiqam\u0259ti \u00fczr\u0259 is\u0259 \u00f6t\u0259n ilin sonunda A\u015fqabadda d\u00f6vl\u0259tl\u0259raras\u0131 sazi\u015f imzalan\u0131b. Uzunlu\u011fu t\u0259qdir\u0259n 300 km. olacaq bu kabel x\u0259ttini d\u0259 Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259fd\u0259n AzerTelecom \u015firk\u0259ti, T\u00fcrkm\u0259nistan t\u0259r\u0259fd\u0259n is\u0259 T\u00fcrkm\u0259ntelekom telekommunikasiya operatoru realla\u015fd\u0131racaq. Bu mar\u015frut Avropadan internet trafikinin Az\u0259rbaycan vasit\u0259sil\u0259 Orta v\u0259 C\u0259nubi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 (T\u00fcrkm\u0259nistan, \u00d6zb\u0259kistan, \u018ffqan\u0131stan, Pakistran, Hindistan) \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>\u00dcmumilikd\u0259 Transx\u0259z\u0259r fiber-optik kabel x\u0259tti layih\u0259si Avropa il\u0259 Asiya aras\u0131nda Az\u0259rbaycandan ke\u00e7\u0259c\u0259k r\u0259q\u0259msal ip\u0259k yolunun (Digital Silk Way) formala\u015fmas\u0131na s\u0259b\u0259b olacaq. Magistral x\u0259tl\u0259r layih\u0259ni icra ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn strateji vacib layih\u0259 olacaq v\u0259 Avropa il\u0259 Asiya aras\u0131nda tranzit ehtiyaclar\u0131n\u0131 tamamil\u0259 \u00f6d\u0259y\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Milli M\u0259clisin \u0130qtisadi siyas\u0259t, s\u0259naye v\u0259 sahibkarl\u0131q komit\u0259sinin \u00fczv\u00fc Tahir Mirki\u015fili m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda deyib ki, bu g\u00fcn d\u00fcnyada \u0259mt\u0259\u0259 m\u00fcbadil\u0259si il\u0259 b\u0259rab\u0259r, informasiya m\u00fcbadil\u0259si kifay\u0259t q\u0259d\u0259r \u00f6n\u0259m da\u015f\u0131ma\u011fa ba\u015flay\u0131b.<\/p>\n<p>Mill\u0259t v\u0259kilinin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, informasiyan\u0131n getdikc\u0259 h\u0259cminin v\u0259 m\u00fcbadil\u0259 s\u00fcr\u0259tinin artmas\u0131 bu informasiyan\u0131 tranzit ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rin kifay\u0259t q\u0259d\u0259r g\u0259lir \u0259ld\u0259 etm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur: \u201c\u018fg\u0259r n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, Az\u0259rbaycan\u0131n yerl\u0259\u015fdiyi Avrasiya materikind\u0259 informasiyan\u0131n istehsal\u0131, yaxud m\u0259zmununun \u00fc\u00e7d\u0259 ikisi Avropa qit\u0259sind\u0259, istehlak\u00e7\u0131lar\u0131n is\u0259 \u00fc\u00e7d\u0259 ikisi Asiya qit\u0259sind\u0259dir, o zaman Avropa v\u0259 Asiya aras\u0131nda \u00e7ox ciddi informasiya m\u00fcbadil\u0259sinin ba\u015f verdiyini ayd\u0131n t\u0259s\u0259vv\u00fcr ed\u0259 bil\u0259rik.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda bu m\u00fcbadil\u0259 ya Rusiya \u0259razisind\u0259n, ya da c\u0259nubda okean\u0131n dibind\u0259n \u00e7\u0259kilmi\u015f optik x\u0259tl\u0259r vasit\u0259sil\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilir ki, h\u0259r iki istiqam\u0259td\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r bu tranzitd\u0259n y\u00fcz milyonlarla dollar g\u0259lir \u0259ld\u0259 edirl\u0259r. Eyni zamanda, bu yeni iqtisadi model\u0259 \u00f6z d\u0259y\u0259rl\u0259rini \u0259lav\u0259 etm\u0259kl\u0259, prosesd\u0259n ciddi \u015f\u0259kild\u0259 faydalan\u0131rlar\u201d.<\/p>\n<p>T.Mirki\u015fili bildirib ki, art\u0131q X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin dibi il\u0259 yeni bir x\u0259ttin \u00e7\u0259kilm\u0259si g\u00fcnd\u0259md\u0259dir. Bu, Az\u0259rbaycanla T\u00fcrkm\u0259nistan v\u0259 Qazax\u0131stan\u0131 birl\u0259\u015fdir\u0259c\u0259k optik x\u0259tt layih\u0259sidir. Biz buna digital d\u0259hliz dey\u0259 bil\u0259rik. Bunun tamamlanmas\u0131 XXI \u0259srd\u0259 Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131nda \u2013 informasiya iqtisadiyyat\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynayacaq\u201d.<\/p>\n<p>Mill\u0259t v\u0259kili s\u00f6yl\u0259yib ki, iqtisadi bax\u0131mdan burada kifay\u0259t q\u0259d\u0259r m\u00fch\u00fcm g\u0259lirl\u0259r var: \u201cH\u0259m Avropadan Asiyaya informasiyan\u0131n tranzit olunmas\u0131, h\u0259m d\u0259 X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin \u015e\u0259rq sahilind\u0259ki \u00f6lk\u0259l\u0259rin informasiya il\u0259 t\u0259min olunmas\u0131, kontentin Az\u0259rbaycanda yerl\u0259\u015fdiril\u0259 bilinm\u0259si imkan\u0131, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 data m\u0259rk\u0259zin tikilm\u0259si, digital hab yaratmaqla elektron bankinq, elektron xidm\u0259tl\u0259r infrastrukturuna sahib olmas\u0131 ciddi \u015f\u0259kild\u0259 bu istiqam\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259 g\u0259lir \u0259ld\u0259 edilm\u0259sin\u0259 geni\u015f imkanlar yaradacaq.<\/p>\n<p>Siyasi bax\u0131mdan yana\u015fsaq, Az\u0259rbaycan\u0131n regionda n\u00fcfuzu kifay\u0259t q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. N\u00fcfuzun b\u00f6y\u00fck olmas\u0131, sabitliyin h\u00f6km s\u00fcrm\u0259si, Az\u0259rbaycan Prezidentinin d\u00fcnyada n\u00fcfuzlu, s\u00fcr\u0259tli islahat aparan lider kimi tan\u0131nmas\u0131 \u00f6lk\u0259mizin m\u00fcasir iqtisadiyyat qurmaq kimi bir yolda s\u00fcr\u0259tl\u0259 ir\u0259lil\u0259m\u0259sin\u0259 imkan yarad\u0131r. M\u00fcasir iqtisadiyyat\u0131n \u0259sas \u0259mt\u0259\u0259si t\u0259bii ki, informasiyad\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 bu aspektd\u0259n yana\u015fsaq, Az\u0259rbaycan\u0131n bel\u0259 bir r\u0259q\u0259msal layih\u0259ni h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259si \u00f6lk\u0259mizin n\u00fcfuzunun h\u0259m Q\u0259rb, h\u0259m d\u0259 \u015e\u0259rq istiqam\u0259tind\u0259 artmas\u0131na imkan ver\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn d\u00fcnyada informasiyaya kim sahibdirs\u0259, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 onun s\u00f6z\u00fcn\u00fcn \u00e7\u0259kisi daha b\u00f6y\u00fck \u2013 a\u011f\u0131r olacaqd\u0131r. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq, Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irdiyi bu layih\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 \u00f6lk\u0259mizin regionda s\u00f6z\u00fcn\u00fcn, n\u00fcfuzunun artmas\u0131na, milli maraqlara xidm\u0259t ed\u0259c\u0259k yeni layih\u0259l\u0259rin d\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 \u015f\u0259rait yaradacaq.<\/p>\n<p>S\u00f6z\u00fcged\u0259n v\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n layih\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n daha m\u00fcasir iqtisadiyyat qurmas\u0131na, qeyri-neft sektorundan \u0259ld\u0259 etdiyi g\u0259lirl\u0259ri art\u0131rmas\u0131na, insan resurslar\u0131n\u0131n v\u0259 kapital\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xardacaq v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k iqtisadi modeld\u0259, iqtisadi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 \u00f6z rolunu v\u0259 yerini daha da g\u00fccl\u0259ndir\u0259c\u0259kdir\u201d.<\/p>\n<p>\u0130qtisadi v\u0259 Sosial \u0130nki\u015faf M\u0259rk\u0259zinin r\u0259hb\u0259ri, iqtisad\u00e7\u0131 alim V\u00fcqar Bayramov da deyib ki, Az\u0259rbaycan\u0131n digital haba \u00e7evrilm\u0259si, Avropadan Asiyaya internet x\u0259tl\u0259rinin \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259sinin \u00f6lk\u0259miz \u00fcz\u0259rind\u0259n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si m\u00fch\u00fcm m\u0259s\u0259l\u0259sidir: \u201cAz\u0259rbaycan \u00fcz\u0259rind\u0259n internet x\u0259tl\u0259rinin da\u015f\u0131nmas\u0131 bax\u0131mdan \u00f6lk\u0259miz regionun hab\u0131na \u00e7evrilm\u0259k imkan\u0131na malikdir. B\u00f6y\u00fck ehtimalla yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 bu, realla\u015facaq\u201d.<\/p>\n<p>\u0130qtisad\u00e7\u0131 alim bildirib ki, r\u0259q\u0259msal haba (digital hab) \u00e7evrilm\u0259k Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn bir ne\u00e7\u0259 istiqam\u0259td\u0259 vacibdir: \u201c\u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259 bu, Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lav\u0259 g\u0259lir dem\u0259kdir. N\u0259tic\u0259 etibaril\u0259 internet qov\u015fa\u011f\u0131na, r\u0259q\u0259msal haba \u00e7evrilm\u0259k \u00f6lk\u0259nin valyuta g\u0259lirl\u0259rini art\u0131racaq. \u0130xrac bax\u0131mdan daha innovativ, h\u0259m d\u0259 \u00e7ox asan, fiziki bax\u0131mdan tutumu olmayan m\u0259hsulla xidm\u0259t ixracat\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bu da qeyri-neft sektorundan k\u0259nar \u00f6lk\u0259y\u0259 daxil olan valyutan\u0131n strukturunun \u015fax\u0259l\u0259nm\u0259si, diversfikas\u0131yas\u0131 bax\u0131mdan \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, r\u0259q\u0259msal haba \u00e7evrilm\u0259kl\u0259 Az\u0259rbaycan regional m\u00f6vqeyini m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirir. Bu kontekstd\u0259n yana\u015fanda da, s\u00f6z\u00fcged\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259nin \u00f6lk\u0259miz \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli olmas\u0131 bir daha ayd\u0131n olur.<\/p>\n<p>R\u0259q\u0259msal haba \u00e7evrilm\u0259k Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn dig\u0259r innovativ sah\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131na da t\u0259kan ver\u0259c\u0259k. \u00c7\u00fcnki r\u0259q\u0259msal haba \u00e7evrilm\u0259k yan sah\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131na avtomatik t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. R\u0259q\u0259msal haba \u00e7evrilm\u0259k fonunda Az\u0259rbaycanda qeyri-neft sektorunun dig\u0259r sah\u0259l\u0259rinin t\u0259\u015fviq edilm\u0259sini, inki\u015faf\u0131n\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 ed\u0259c\u0259yik.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan art\u0131q innovativ hesab edil\u0259n sah\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 d\u0259 regionda liderliyi \u0259l\u0259 alma\u011f\u0131 h\u0259d\u0259fl\u0259y\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r s\u0131ras\u0131ndad\u0131r. Hesab edir\u0259m ki, Az\u0259rbaycan\u0131n r\u0259q\u0259msal haba \u00e7evrilm\u0259si fonunda daha innovativ sektorlar\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 edc\u0259 bil\u0259c\u0259yik\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan C\u0259nubi Qafqaz\u0131n lider d\u00f6vl\u0259tin\u0259, beyn\u0259lxalq birliyin layiqli \u00fczv\u00fcn\u0259 \u00e7evrilib. Multikulturalizm v\u0259 tolerantl\u0131q m\u0259kan\u0131 olan Az\u0259rbaycan beyn\u0259lxalq \u0259h\u0259miyy\u0259tli t\u0259dbirl\u0259r\u0259 \u0259n y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 ev sahibliyi ed\u0259n \u00f6lk\u0259 kimi d\u0259 tan\u0131n\u0131b. Bununla b\u0259rab\u0259r, neft kapital\u0131n\u0131n insan kapital\u0131na \u00e7evrilm\u0259si, t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259rd\u0259n, h\u0259m\u00e7inin, onlardan \u0259ld\u0259 edil\u0259n g\u0259lirl\u0259rd\u0259n d\u00fczg\u00fcn istifad\u0259 edilm\u0259si, h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n m\u00fch\u00fcm layih\u0259l\u0259r say\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan bir ne\u00e7\u0259 istiqam\u0259t \u00fczr\u0259 tranzit \u00f6lk\u0259y\u0259, m\u00fch\u00fcm qov\u015fa\u011fa \u00e7evrilib. Buna n\u00fcmun\u0259 kimi Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan, Bak\u0131-Tbilisi-\u018frzurum, TANAP, TAP kimi iri neft-qaz layih\u0259l\u0259rini qeyd ed\u0259 bil\u0259rik. Bu k\u0259m\u0259rl\u0259r vasit\u0259sil\u0259 Az\u0259rbaycan sad\u0259c\u0259 \u00f6z neftini, qaz\u0131n\u0131 deyil, eyni zamanda dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rin enerji resurslar\u0131n\u0131&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":122496,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/AzerTelecom-Digital-Silk-Way.jpg",620,438,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/AzerTelecom-Digital-Silk-Way.jpg",620,438,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/AzerTelecom-Digital-Silk-Way.jpg",620,438,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/AzerTelecom-Digital-Silk-Way-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/AzerTelecom-Digital-Silk-Way-300x212.jpg",300,212,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/AzerTelecom-Digital-Silk-Way.jpg",620,438,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/AzerTelecom-Digital-Silk-Way.jpg",620,438,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/AzerTelecom-Digital-Silk-Way.jpg",620,438,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/AzerTelecom-Digital-Silk-Way-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/AzerTelecom-Digital-Silk-Way.jpg",620,438,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycan C\u0259nubi Qafqaz\u0131n lider d\u00f6vl\u0259tin\u0259, beyn\u0259lxalq birliyin layiqli \u00fczv\u00fcn\u0259 \u00e7evrilib. Multikulturalizm v\u0259 tolerantl\u0131q m\u0259kan\u0131 olan Az\u0259rbaycan beyn\u0259lxalq \u0259h\u0259miyy\u0259tli t\u0259dbirl\u0259r\u0259 \u0259n y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 ev sahibliyi ed\u0259n \u00f6lk\u0259 kimi d\u0259 tan\u0131n\u0131b. Bununla b\u0259rab\u0259r, neft kapital\u0131n\u0131n insan kapital\u0131na \u00e7evrilm\u0259si, t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259rd\u0259n, h\u0259m\u00e7inin, onlardan \u0259ld\u0259 edil\u0259n g\u0259lirl\u0259rd\u0259n d\u00fczg\u00fcn istifad\u0259 edilm\u0259si, h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n m\u00fch\u00fcm layih\u0259l\u0259r say\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan bir ne\u00e7\u0259 istiqam\u0259t&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/122495"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=122495"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/122495\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/122496"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=122495"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=122495"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=122495"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}