{"id":124528,"date":"2020-01-29T15:27:00","date_gmt":"2020-01-29T12:27:00","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=124528"},"modified":"2020-01-29T15:27:00","modified_gmt":"2020-01-29T12:27:00","slug":"az%c9%99rbaycanda-viruslara-quraqliga-v%c9%99-x%c9%99st%c9%99likl%c9%99r%c9%99-dayaniqli-toxumlarin-istehsali-baslayir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=124528","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycanda viruslara, quraql\u0131\u011fa v\u0259 x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 dayan\u0131ql\u0131 toxumlar\u0131n istehsal\u0131 ba\u015flay\u0131r"},"content":{"rendered":"<p>D\u00f6vl\u0259t Toxum Fondunun (DTF) s\u0259dri Emin \u018fliyev\u00a0<a href=\"http:\/\/az.trend.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Trend<\/a>-\u0259 m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 \u00f6t\u0259n il Az\u0259rbaycanda yeni toxumlar\u0131n idxal\u0131 v\u0259 istehsal\u0131 sah\u0259sind\u0259 DTF x\u0259tti il\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259rd\u0259n, el\u0259c\u0259 d\u0259 bu il \u00fc\u00e7\u00fcn planlardan dan\u0131\u015f\u0131b.<\/p>\n<p><strong>2019-cu ild\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sah\u0259sind\u0259 g\u00f6st\u0259ricil\u0259r<\/strong><\/p>\n<p>&#8220;\u00d6t\u0259n il k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sah\u0259sind\u0259 art\u0131m t\u0259xmin\u0259n 7 faiz\u0259 b\u0259rab\u0259r olub. \u018fkin balans\u0131n\u0131n \u0259sas hiss\u0259sini t\u0259\u015fkil ed\u0259n tax\u0131l\u00e7\u0131l\u0131qda 3 milyon 538 min ton m\u0259hsul istehsal edilib ki, bu da 2018-ci ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 6,9 faiz \u00e7oxdur. Bu\u011fda m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131 bir hektardan t\u0259xmin\u0259n 32,4 sentner t\u0259\u015fkil edib v\u0259 \u00f6t\u0259n ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 2 sentner v\u0259 ya 7,6 faiz art\u0131b. Pamb\u0131q\u00e7\u0131l\u0131qda m\u0259hsul art\u0131m\u0131 26,4 faiz olub, m\u0259hsuldarl\u0131q is\u0259 67,4 faiz \u00e7oxal\u0131b. Bundan ba\u015fqa, g\u00fcn\u0259baxan istehsal\u0131 43,3 faiz, kartof 11,7 faiz, t\u0259r\u0259v\u0259z 12,17 faiz, bostan bitkil\u0259ri 11,4 faiz, meyv\u0259 v\u0259 t\u0259r\u0259v\u0259z istehsal\u0131 8,8 faiz art\u0131b. Heyvandarl\u0131qda art\u0131ma g\u0259ldikd\u0259 is\u0259, diri \u00e7\u0259kid\u0259 \u0259t istehsal\u0131 3 faiz, s\u00fcd 2,4 faiz, yumurta 9 faiz, yun 1,6 faiz, barama istehsal\u0131 25,3 faiz art\u0131b. Bitki\u00e7ilikd\u0259 d\u0259 10 faizd\u0259n \u00e7ox art\u0131m qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b&#8221;.<\/p>\n<p><strong>\u015e\u0259ki v\u0259 Xa\u00e7mazda toxum materiallar\u0131n\u0131n emal h\u0259cml\u0259ri<\/strong><\/p>\n<p>&#8220;K\u0259nd T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 Nazirliyi yan\u0131nda D\u00f6vl\u0259t Toxum Fondu (DTF) idxalla yana\u015f\u0131, 2019-cu ild\u0259 Xa\u00e7maz v\u0259 \u015e\u0259kid\u0259 toxum emal\u0131 zavodlar\u0131n\u0131n i\u015f\u0259 sal\u0131nmas\u0131 il\u0259 daxili istehsal\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fczr\u0259 i\u015fl\u0259ri f\u0259alla\u015fd\u0131r\u0131b. Bu g\u00fcn\u0259d\u0259k Xa\u00e7maz v\u0259 \u015e\u0259kid\u0259ki zavodlar be\u015f min tonad\u0259k toxum material\u0131 emal edib. M\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r T\u00fcrkiy\u0259nin &#8220;Aky\u00fcrek&#8221; \u015firk\u0259tinin istehsal\u0131 olan \u0259n m\u00fcasir avadanl\u0131qlarla t\u0259chiz edilib v\u0259 saatda 5 min ton toxum emal etm\u0259k g\u00fcc\u00fcnd\u0259dir. Bundan ba\u015fqa, zavodlarda qura\u015fd\u0131r\u0131lan v\u0259 1500 ton h\u0259cmi olan bunkerl\u0259r t\u0259dar\u00fck edil\u0259n v\u0259 emal olunan toxumun t\u0259hl\u00fck\u0259siz saxlanmas\u0131na xidm\u0259t edir. Toxum fondu K\u0259nd T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 Nazirliyinin orqan\u0131 qismind\u0259 daxili bazarda bu v\u0259 ya dig\u0259r k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsuluna t\u0259l\u0259bat\u0131n t\u0259dqiq olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn Aqrar \u0130nki\u015faf M\u0259rk\u0259zi il\u0259 i\u015fini intensivl\u0259\u015fdirir,\u00a0<strong>toxum material\u0131n\u0131n istehsal\u0131n\u0131n v\u0259 \u00f6lk\u0259 xaricin\u0259 ixrac\u0131n t\u0259\u015fkili \u00fc\u00e7\u00fcn y\u00fcks\u0259k rentabelli m\u0259hsulun istehsal\u0131na y\u00f6n\u0259lir&#8221;<\/strong>.<\/p>\n<p><strong>Yeni n\u00f6v toxumlar\u0131n idxal\u0131 haqq\u0131nda<\/strong><\/p>\n<p>&#8220;\u00d6t\u0259n il D\u00f6vl\u0259t Toxum Fondunun x\u0259tti il\u0259 Az\u0259rbaycana Rusiyadan iki bu\u011fda sortunun toxumlar\u0131 g\u0259tirilib. Bu, 140 ton h\u0259cmind\u0259 &#8220;Qrom&#8221; sortu v\u0259 200 ton h\u0259cmind\u0259 &#8220;Tanya&#8221; sortudur. Hesabat d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 bu sortlar bir hektardan 55 sentner h\u0259cmind\u0259 y\u00fcks\u0259k m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131 t\u0259min edib. Haz\u0131rda Fondun \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 fermerl\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259 yaradaraq \u00f6lk\u0259nin dem\u0259k olar ki, b\u00fct\u00fcn regionlar\u0131nda 2020-ci il \u00fc\u00e7\u00fcn bazar t\u0259hlili h\u0259yata ke\u00e7irir. Sor\u011fular\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 \u0259sas\u0259n bu v\u0259 ya dig\u0259r toxum n\u00f6vl\u0259rin\u0259 t\u0259l\u0259bat m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilir. Bu il d\u0259nli bitki toxumlar\u0131n\u0131n \u00e7e\u015fidl\u0259rini geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k, yeni n\u00f6v paxlal\u0131 bitkil\u0259rin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n noxud, lobya, soya toxumlar\u0131n\u0131n,el\u0259c\u0259 d\u0259 kartof, bad\u0131mcan v\u0259 dig\u0259r toxumlar\u0131n g\u0259tirilm\u0259si il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmaq planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. \u00d6t\u0259n il D\u00f6vl\u0259t Toxum Fondunun x\u0259tti il\u0259 Rusiyadan Az\u0259rbaycana &#8220;Uda\u00e7a&#8221; sortlu kartof toxumlar\u0131 g\u0259tirilib. Kartof toxumlar\u0131n\u0131n idxal h\u0259cmi t\u0259xmin\u0259n 39 ton t\u0259\u015fkil edib. Q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 toxumlar fermerl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n sat\u0131n al\u0131n\u0131b. Bu sortun m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131 bir hektardan 32 ton t\u0259\u015fkil edib ki, bu da kifay\u0259t q\u0259d\u0259r yax\u015f\u0131 n\u0259tic\u0259 say\u0131l\u0131r. Dem\u0259k olar ki, bu toxumun reproduktivliyi v\u0259 iqtisadi m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011funlu\u011fu il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin proqnozlar\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fc do\u011fruldub. Haz\u0131rda Az\u0259rbaycan kartof toxumlar\u0131n\u0131n 98 faizd\u0259n \u00e7oxunu idxal edir. Kartofun strateji \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131ndan biri olmas\u0131na baxmayaraq \u00f6lk\u0259d\u0259 kartof toxumlar\u0131n\u0131n 1,7 faizd\u0259n bir q\u0259d\u0259r \u00e7oxu istehsal olunur. Bu kartof toxumu sortu 2017-ci ild\u0259 D\u00f6vl\u0259t reyestrin\u0259 daxil edilib, 2018-ci ild\u0259 is\u0259 reyestr\u0259 &#8220;Rozara&#8221; v\u0259 &#8220;Vineta&#8221; sortlar\u0131 \u0259lav\u0259 edilib&#8221;.<\/p>\n<div>\n<div id=\"AdviadNativeVideo0\" class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<\/div>\n<p><strong>&#8220;TOXUMART&#8221; ma\u011fazalar \u015f\u0259b\u0259k\u0259si geni\u015fl\u0259nir<\/strong><\/p>\n<p>&#8220;D\u00f6vl\u0259t Toxum Fondu &#8220;TOXUMART&#8221; brendi alt\u0131nda bir ne\u00e7\u0259 ma\u011fazaya sahibdir. Analoji ma\u011fazalar\u0131n bu il d\u0259 a\u00e7\u0131lmas\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Haz\u0131rda bu ma\u011fazalar Xa\u00e7maz, Zaqatala v\u0259 C\u0259lilabad rayonlar\u0131nda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. 2020-ci ild\u0259 B\u0259rd\u0259, \u015e\u0259mkir v\u0259 Sabirabadda daha 3 ma\u011fazan\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Bu ma\u011fazalar\u0131 yaratmaqda m\u0259qs\u0259d toxum sat\u0131nal\u0131nmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 fermerl\u0259r\u0259 d\u0259st\u0259k g\u00f6st\u0259rm\u0259kdir. Bu ma\u011fazalarda D\u00f6vl\u0259t Toxum Fondu t\u0259r\u0259find\u0259n idxal olunan bu\u011fda, kartof, xa\u015fa toxumlar\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 hibrid pomidor, xiyar, qarp\u0131z v\u0259 qar\u011f\u0131dal\u0131 toxumlar\u0131 sat\u0131l\u0131r&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Yeni n\u00f6v toxumlar\u0131n istehsal\u0131 bar\u0259d\u0259<\/strong><\/p>\n<p>&#8220;Haz\u0131rda viruslara, quraql\u0131\u011fa v\u0259 x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 daha dayan\u0131ql\u0131 toxumlar\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 \u00fczr\u0259 i\u015f apar\u0131l\u0131r. S\u00f6hb\u0259t \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 sa\u011flam kartof toxumu bazas\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259nada yerli bazar\u0131n idxaldan as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n azald\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn &#8220;virussuz&#8221; kartof toxumlar\u0131n\u0131n istehsal\u0131ndan gedir. Hesablamalar\u0131m\u0131za g\u00f6r\u0259, bu c\u00fcr toxumlar\u0131n istehsal\u0131 yax\u0131n zamanlarda ba\u015flayacaq&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00f6vl\u0259t Toxum Fondunun (DTF) s\u0259dri Emin \u018fliyev\u00a0Trend-\u0259 m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 \u00f6t\u0259n il Az\u0259rbaycanda yeni toxumlar\u0131n idxal\u0131 v\u0259 istehsal\u0131 sah\u0259sind\u0259 DTF x\u0259tti il\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259rd\u0259n, el\u0259c\u0259 d\u0259 bu il \u00fc\u00e7\u00fcn planlardan dan\u0131\u015f\u0131b. 2019-cu ild\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sah\u0259sind\u0259 g\u00f6st\u0259ricil\u0259r &#8220;\u00d6t\u0259n il k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sah\u0259sind\u0259 art\u0131m t\u0259xmin\u0259n 7 faiz\u0259 b\u0259rab\u0259r olub. \u018fkin balans\u0131n\u0131n \u0259sas hiss\u0259sini t\u0259\u015fkil ed\u0259n tax\u0131l\u00e7\u0131l\u0131qda 3 milyon 538 min ton m\u0259hsul istehsal edilib ki, bu da 2018-ci ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 6,9 faiz \u00e7oxdur. Bu\u011fda m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131 bir hektardan t\u0259xmin\u0259n 32,4 sentner t\u0259\u015fkil edib v\u0259 \u00f6t\u0259n ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 2 sentner v\u0259 ya 7,6 faiz art\u0131b.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":124529,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/821685.jpg",800,600,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/821685.jpg",800,600,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/821685.jpg",800,600,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/821685-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/821685-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/821685.jpg",640,480,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/821685.jpg",800,600,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/821685.jpg",800,600,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/821685-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/821685.jpg",800,600,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"D\u00f6vl\u0259t Toxum Fondunun (DTF) s\u0259dri Emin \u018fliyev\u00a0Trend-\u0259 m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 \u00f6t\u0259n il Az\u0259rbaycanda yeni toxumlar\u0131n idxal\u0131 v\u0259 istehsal\u0131 sah\u0259sind\u0259 DTF x\u0259tti il\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259rd\u0259n, el\u0259c\u0259 d\u0259 bu il \u00fc\u00e7\u00fcn planlardan dan\u0131\u015f\u0131b. 2019-cu ild\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sah\u0259sind\u0259 g\u00f6st\u0259ricil\u0259r &#8220;\u00d6t\u0259n il k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sah\u0259sind\u0259 art\u0131m t\u0259xmin\u0259n 7 faiz\u0259 b\u0259rab\u0259r olub. \u018fkin balans\u0131n\u0131n \u0259sas hiss\u0259sini t\u0259\u015fkil ed\u0259n tax\u0131l\u00e7\u0131l\u0131qda 3 milyon&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/124528"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=124528"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/124528\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/124529"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=124528"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=124528"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=124528"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}