{"id":131375,"date":"2020-02-19T09:10:37","date_gmt":"2020-02-19T06:10:37","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=131375"},"modified":"2020-02-19T09:10:37","modified_gmt":"2020-02-19T06:10:37","slug":"fakt-yoxsa-c%c9%99f%c9%99ngiyyat-saclar-dogrudan-da-stresd%c9%99n-agarir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=131375","title":{"rendered":"Fakt, yoxsa c\u0259f\u0259ngiyyat: Sa\u00e7lar do\u011frudan da stresd\u0259n a\u011far\u0131r?"},"content":{"rendered":"<p>1793-c\u00fc ild\u0259 Fransa inqilab\u0131 zaman\u0131 gilyotinl\u0259 edam olunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn apar\u0131lan Mariye Antoynettenin sa\u00e7lar\u0131 gec\u0259yar\u0131 bird\u0259n-bir\u0259 a\u011fappaq a\u011farm\u0131\u015fd\u0131. Yaz\u0131q krali\u00e7an\u0131n ad\u0131 o zamandan sa\u00e7lar\u0131n\u0131n stresd\u0259n a\u011farmas\u0131 hadis\u0259si il\u0259 yadda qal\u0131b.<\/p>\n<p>Bel\u0259 a\u011farman\u0131n arxas\u0131nda dayanan bioloji mexanizm uzun ill\u0259r sirr olaraq qalm\u0131\u015fd\u0131. \u00d6t\u0259n h\u0259ft\u0259 aliml\u0259r bu sirri a\u00e7ma\u011fa m\u00fcv\u0259ff\u0259q olublar. Bel\u0259 ki, m\u0259lum olub ki, sa\u00e7lar\u0131n bird\u0259n-bir\u0259 a\u011farmas\u0131 b\u0259d\u0259nin t\u0259hl\u00fck\u0259y\u0259 qar\u015f\u0131 \u201csava\u015f\u0131\u201d v\u0259 ya \u201ct\u0259hl\u00fck\u0259d\u0259n qa\u00e7\u0131\u015f\u0131\u201d hesab edil\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar si\u00e7anlar \u00fcz\u0259rind\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259rind\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k, stresin sa\u00e7a qara, q\u0259hv\u0259yi, sar\u0131, q\u0131rm\u0131z\u0131 v\u0259 s. r\u0259ng ver\u0259n melanositl\u0259ri-piqment istehsal ed\u0259n h\u00fcceyr\u0259l\u0259ri meydana g\u0259tir\u0259n sa\u00e7 follikullar\u0131nda k\u00f6k h\u00fcceyr\u0259l\u0259r\u0259 nec\u0259 t\u0259sir etdiyini ara\u015fd\u0131rd\u0131lar. Qeyd ed\u0259k ki, insanlar\u0131n \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, ba\u015f d\u0259ril\u0259rind\u0259 t\u0259xmin\u0259n 100.000 sa\u00e7 k\u00f6k\u00fc var.<\/p>\n<p>Aliml\u0259r m\u0259m\u0259lil\u0259rin \u201cm\u00fcbariz\u0259 v\u0259 ya qa\u00e7\u0131\u015f\u201d reaksiyas\u0131n\u0131 t\u0259nziml\u0259y\u0259n simpatik sinir sisteminin burada \u0259sas rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tapd\u0131lar. Simpatik sinir sistemi d\u0259ri d\u0259 daxil olmaqla b\u0259d\u0259nin h\u0259r bir n\u00f6qt\u0259sin\u0259 ged\u0259n sinir uclar\u0131 \u015f\u0259b\u0259k\u0259sind\u0259n ibar\u0259tdir, bunlar h\u0259r bir sa\u00e7 follikuluna lent kimi sar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 melanosit k\u00f6k h\u00fcceyr\u0259l\u0259rin\u0259 \u00e7ox yax\u0131nd\u0131r.<\/p>\n<p>T\u0259cr\u00fcb\u0259 zaman\u0131 si\u00e7anlar q\u0131sam\u00fcdd\u0259tli a\u011fr\u0131 hiss ed\u0259n kimi v\u0259 ya g\u0259rgin laboratoriya \u015f\u0259raitin\u0259 yerl\u0259\u015fdirildikd\u0259 onlar\u0131n sinirl\u0259ri kimy\u0259vi norepinefrin madd\u0259si ifraz etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131b v\u0259 h\u0259min madd\u0259 melanositl\u0259rin \u0259sas m\u0259nb\u0259yi olan sa\u00e7 folikulu t\u0259r\u0259find\u0259n udulub. Norepinefrinin t\u0259sirin\u0259 m\u0259ruz qalan k\u00f6k h\u00fcceyr\u0259l\u0259r yenid\u0259n piqment hasil ed\u0259 bilmirl\u0259r.<\/p>\n<p>Bel\u0259c\u0259 sa\u00e7lar\u0131n a\u011farmas\u0131 stresin b\u0259d\u0259n\u0259 vurdu\u011fu z\u0259rb\u0259l\u0259rd\u0259n biri hesab edil\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>Lakin stress sa\u00e7lar\u0131n boz v\u0259 ya a\u011f r\u0259ng\u0259 \u00e7evrilm\u0259sinin yegan\u0259 s\u0259b\u0259bi deyil. T\u0259bii ya\u015flanma prosesi, irsi mutasiyalar, immun h\u00fccumlar\u0131 v\u0259 s. d\u0259 sa\u00e7lar\u0131n \u00f6z r\u0259ngini itirm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda aliml\u0259r stresin ya\u015flanman\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirm\u0259si v\u0259 ya\u015flanma prosesind\u0259 melanosit k\u00f6k h\u00fcceyr\u0259l\u0259rinin m\u0259hv olmas\u0131 aras\u0131ndak\u0131 maraql\u0131 \u0259laq\u0259ni ara\u015fd\u0131r\u0131b tapma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar.<\/p>\n<p><strong>Nubar S\u00fcleymanova,<\/strong>\u00a0<em>\u201c\u0130ki sahil\u201d<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1793-c\u00fc ild\u0259 Fransa inqilab\u0131 zaman\u0131 gilyotinl\u0259 edam olunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn apar\u0131lan Mariye Antoynettenin sa\u00e7lar\u0131 gec\u0259yar\u0131 bird\u0259n-bir\u0259 a\u011fappaq a\u011farm\u0131\u015fd\u0131. Yaz\u0131q krali\u00e7an\u0131n ad\u0131 o zamandan sa\u00e7lar\u0131n\u0131n stresd\u0259n a\u011farmas\u0131 hadis\u0259si il\u0259 yadda qal\u0131b. Bel\u0259 a\u011farman\u0131n arxas\u0131nda dayanan bioloji mexanizm uzun ill\u0259r sirr olaraq qalm\u0131\u015fd\u0131. \u00d6t\u0259n h\u0259ft\u0259 aliml\u0259r bu sirri a\u00e7ma\u011fa m\u00fcv\u0259ff\u0259q olublar. Bel\u0259 ki, m\u0259lum olub ki, sa\u00e7lar\u0131n bird\u0259n-bir\u0259 a\u011farmas\u0131 b\u0259d\u0259nin t\u0259hl\u00fck\u0259y\u0259 qar\u015f\u0131 \u201csava\u015f\u0131\u201d v\u0259 ya \u201ct\u0259hl\u00fck\u0259d\u0259n qa\u00e7\u0131\u015f\u0131\u201d hesab edil\u0259 bil\u0259r. T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar si\u00e7anlar \u00fcz\u0259rind\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259rind\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k, stresin sa\u00e7a qara, q\u0259hv\u0259yi, sar\u0131, q\u0131rm\u0131z\u0131 v\u0259 s. r\u0259ng ver\u0259n melanositl\u0259ri-piqment istehsal ed\u0259n h\u00fcceyr\u0259l\u0259ri meydana g\u0259tir\u0259n sa\u00e7&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":131376,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/b555f4a2158204462751018217211089521.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/b555f4a2158204462751018217211089521.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/b555f4a2158204462751018217211089521.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/b555f4a2158204462751018217211089521-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/b555f4a2158204462751018217211089521-300x166.jpg",300,166,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/b555f4a2158204462751018217211089521.jpg",640,354,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/b555f4a2158204462751018217211089521.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/b555f4a2158204462751018217211089521.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/b555f4a2158204462751018217211089521-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/b555f4a2158204462751018217211089521.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"1793-c\u00fc ild\u0259 Fransa inqilab\u0131 zaman\u0131 gilyotinl\u0259 edam olunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn apar\u0131lan Mariye Antoynettenin sa\u00e7lar\u0131 gec\u0259yar\u0131 bird\u0259n-bir\u0259 a\u011fappaq a\u011farm\u0131\u015fd\u0131. Yaz\u0131q krali\u00e7an\u0131n ad\u0131 o zamandan sa\u00e7lar\u0131n\u0131n stresd\u0259n a\u011farmas\u0131 hadis\u0259si il\u0259 yadda qal\u0131b. Bel\u0259 a\u011farman\u0131n arxas\u0131nda dayanan bioloji mexanizm uzun ill\u0259r sirr olaraq qalm\u0131\u015fd\u0131. \u00d6t\u0259n h\u0259ft\u0259 aliml\u0259r bu sirri a\u00e7ma\u011fa m\u00fcv\u0259ff\u0259q olublar. Bel\u0259 ki, m\u0259lum olub ki, sa\u00e7lar\u0131n bird\u0259n-bir\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/131375"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=131375"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/131375\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/131376"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=131375"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=131375"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=131375"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}