{"id":132368,"date":"2020-02-20T14:44:23","date_gmt":"2020-02-20T11:44:23","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=132368"},"modified":"2020-02-20T14:44:23","modified_gmt":"2020-02-20T11:44:23","slug":"az%c9%99rbaycan-siyas%c9%99tind%c9%99-sosial-s%c9%99b%c9%99k%c9%99l%c9%99r-n%c9%99-bas-verir-arasdirma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=132368","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan siyas\u0259tind\u0259 sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r: n\u0259 ba\u015f verir? &#8211; ARA\u015eDIRMA"},"content":{"rendered":"<blockquote><p><em><strong>Facebook &#8211; 2,5 milyard, YouTube &#8211; 2 milyard, WhatsApp &#8211; 1,6 milyard. Planetimizin t\u0259xmin\u0259n yar\u0131s\u0131 ger\u00e7\u0259k d\u00fcnyadan f\u0259rqli qaydalarla ya\u015fayan sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rin, virtual al\u0259min hiss\u0259sidir.<\/strong><\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>Sosial median\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 yeni virtual media siyas\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259s\u0259vv\u00fcrl\u0259rimizi tam d\u0259yi\u015fdi. Hakimiyy\u0259tl\u0259 c\u0259miyy\u0259t aras\u0131ndak\u0131 t\u0259maslar daha s\u00fcr\u0259tli, bilavasit\u0259 olub. H\u0259r halda, zahir\u0259n bel\u0259dir.<\/p>\n<p>Siyas\u0259t\u00e7il\u0259r, siyas\u0259tl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmaq ist\u0259y\u0259nl\u0259r v\u0259 ya \u00f6zl\u0259rini siyas\u0259td\u0259 s\u0131namaq fikrin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259nl\u0259r ideyalar\u0131n\u0131 yaymaq, h\u0259mfikirl\u0259rini tapmaq \u00fc\u00e7\u00fcn sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259n aktiv istifad\u0259 etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131blar. Az\u0259rbaycanda fevral\u0131n 9-da ke\u00e7irilmi\u015f n\u00f6vb\u0259d\u0259nk\u0259nar parlament se\u00e7kil\u0259ri d\u0259 sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259ki botlar v\u0259 trollar\u0131n aktivliyi il\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olundu. Onlar bu v\u0259 dig\u0259r namiz\u0259d \u00fc\u00e7\u00fcn &#8220;\u00e7al\u0131\u015fd\u0131lar&#8221;.<\/p>\n<p>\u00c7a\u011fda\u015f d\u00fcnyan\u0131n reall\u0131qlar\u0131ndan biri d\u0259 budur ki, sosial media v\u0259 messencerl\u0259r vasit\u0259sil\u0259 insanlar\u0131n siyasi bax\u0131\u015flar\u0131na, m\u00f6vqel\u0259rin\u0259 t\u0259sir etm\u0259k olar. &#8220;Brexit&#8221;d\u0259n Donald Trampa v\u0259 Jair Bolsonaruyad\u0259k siyas\u0259t\u00e7il\u0259rin populyarl\u0131\u011f\u0131na Facebook-da bir status bel\u0259, t\u0259sir edib.<\/p>\n<p>Facebook v\u0259 ya YouTube kimi platformalardan siyasi kommunikasiyalar \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edil\u0259nd\u0259 insanlar siyasi proses\u0259 c\u0259lb olunurlar: yay\u0131lan m\u0259lumatlar yalan v\u0259 ya konspiroloji olmasa bel\u0259.<\/p>\n<p>Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n sosial media yeni siyasi diskursun h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7\u00f6z\u00fcm vasit\u0259sin\u0259 \u00e7evrilir.<\/p>\n<p>H\u0259l\u0259 2016-c\u0131 ild\u0259 AB\u015e-dak\u0131 prezident se\u00e7kil\u0259rind\u0259 s\u00fcbut olunmu\u015fdu ki, Facebook-un istifad\u0259\u00e7il\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259rtib etdiyi x\u0259b\u0259r lenti onlar\u0131n siyasi bax\u0131\u015flar\u0131na g\u00f6r\u0259 formala\u015f\u0131r. Bel\u0259 &#8220;informasiya k\u00f6p\u00fck&#8221;l\u0259ri d\u0259 t\u0259bii ki, se\u00e7icil\u0259rin bu v\u0259 dig\u0259r namiz\u0259di d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259si bax\u0131m\u0131ndan onlara t\u0259sir edib.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/img.milli.az\/2020\/02\/20\/hqdefault.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>2018-ci ilin noyabr\u0131nda Facebook r\u0259hb\u0259rliyi etiraf etdi ki, Myanmada m\u00fcs\u0259lman rohincalara qar\u015f\u0131 nifr\u0259tin t\u0259bli\u011finin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259r\u0259kli add\u0131mlar atmay\u0131b. Xat\u0131rladaq ki, Myanmada rohincalar faktiki soyq\u0131r\u0131ma m\u0259ruz qal\u0131blar.<\/p>\n<p>Facebook ill\u0259rdir ki, siyasi reklama g\u00f6r\u0259 t\u0259nqib olunur. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n 2019-cu ilin \u0259vv\u0259lind\u0259 sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259d\u0259 yeni qayda t\u0259tbiq olundu: siyasi reklam sifari\u015f\u00e7il\u0259ri kim olduqlar\u0131n\u0131, hans\u0131 maraqlar\u0131n t\u0259minat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bu reklama pul verdikl\u0259rini a\u00e7\u0131qlamal\u0131yd\u0131lar.<\/p>\n<p>F\u0259q\u0259t, bu m\u0259hdudiyy\u0259ti d\u0259 biznes-akkauntlar vasit\u0259sil\u0259 asanl\u0131qla a\u015fmaq olur.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycana g\u0259ldikd\u0259 is\u0259, sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 Facebook siyasi v\u0259 sosial\u00a0prosesl\u0259r\u0259 bilavasit\u0259 t\u0259sir ed\u0259n amill\u0259rd\u0259n birin\u0259 \u00e7evrilib.<\/p>\n<p>Parlament se\u00e7kil\u0259ri \u0259snas\u0131nda Facebook-da qapal\u0131 qruplar x\u00fcsusil\u0259 aktivl\u0259\u015fmi\u015fdi.<\/p>\n<p>Facebook r\u0259hb\u0259rliyinin sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259d\u0259 dezinformasiya il\u0259 m\u00fcbariz\u0259si n\u0259zar\u0259t v\u0259 t\u0259nziml\u0259nm\u0259 sxeml\u0259rinin t\u0259kmil, h\u0259tta normal olmamas\u0131 c\u0259hdl\u0259rin u\u011fursuzlu\u011funa s\u0259b\u0259b oldu. Se\u00e7kil\u0259r\u0259 qat\u0131lm\u0131\u015f subyektl\u0259r d\u0259 bundan gen-bol istifad\u0259 etdil\u0259r.<\/p>\n<p>N\u0259tic\u0259d\u0259 Facebook-un Az\u0259rbaycan seqmentind\u0259 saxta v\u0259 yalan x\u0259b\u0259rl\u0259rin say\u0131 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 artd\u0131.\u00a0 &#8220;Lamestream&#8221;, y\u0259ni saxta x\u0259b\u0259rl\u0259rin yay\u011f\u0131nl\u0131\u011f\u0131 indi az qala t\u0259hl\u00fck\u0259li h\u0259dd\u0259 \u00e7at\u0131b.<\/p>\n<p>YouTube-a g\u0259ldikld\u0259 is\u0259, bu videoservisd\u0259 istifad\u0259\u00e7il\u0259r\u0259 t\u0259klif olunan videolar siyah\u0131s\u0131n\u0131n hans\u0131 alqoritml\u0259r \u0259sas\u0131nda formala\u015fd\u0131\u011f\u0131 b\u0259lli deyil. Bu bir yana: videolar\u0131n avtomatik i\u015f\u0259 sal\u0131nmas\u0131 mexanizmi \u0259ks\u0259r halda radikal v\u0259 ya konsprioloji m\u0259zmunlu kadrlar\u0131 g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>Son ill\u0259r YouTube m\u0259hz bu alqoritmd\u0259n qidalanan siyasi radikalla\u015fman\u0131n sakit dayverin\u0259 \u00e7evrilib. \u0130\u015f o yer\u0259 \u00e7at\u0131b ki, s\u00f6z\u00fcged\u0259n videoservis istifad\u0259\u00e7il\u0259r\u0259 v\u0259 abun\u0259\u00e7il\u0259r\u0259 daha radikal kontent t\u0259klif edib.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/img.milli.az\/2020\/02\/20\/medium.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Sa\u011f radikal v\u0259 x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycanda m\u00f6vcud hakimiyy\u0259t\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n m\u00f6vqe tutmu\u015f &#8220;bloqer&#8221;l\u0259r b\u0259hs etdiyimiz alqoritmd\u0259n yararlanma\u011fa, &#8220;m\u0259hsul&#8221;lar\u0131n\u0131n servisin &#8220;bax\u0131lmas\u0131 m\u0259sl\u0259h\u0259t bilin\u0259n&#8221; videolar v\u0259 &#8220;trendd\u0259ki videolar&#8221; b\u00f6lm\u0259l\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259l\u0259rin\u0259 nail olma\u011f\u0131 \u00f6yr\u0259nibl\u0259r.<\/p>\n<p>T\u0259bii ki, bu da \u0259sas\u0259n reklama yat\u0131r\u0131lan v\u0259sait hesab\u0131na \u0259ld\u0259 olunur.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda siyas\u0259t\u00e7iliyin klassik davran\u0131\u015f\u0131na s\u0259daq\u0259tli olanlar az deyil. Onlar \u0259mindirl\u0259r ki, v\u0259t\u0259nda\u015flarla birba\u015fa \u00fcnsiyy\u0259ti he\u00e7 n\u0259 \u0259v\u0259zl\u0259y\u0259 bilm\u0259z. Lakin son ill\u0259r b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada oldu\u011fu kimi, Az\u0259rbaycanda da onlayn, \u0259sas\u0259n d\u0259 sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r vasit\u0259sil\u0259 vizual kommunikasiya verbal kommunikasiyan\u0131 bir \u00e7ox n\u00fcanslar bax\u0131m\u0131ndan \u00fcst\u0259l\u0259yib.<\/p>\n<p>Adi siyas\u0259td\u0259n f\u0259rqli olaraq sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259d\u0259 orta statistik v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n \u00f6z\u00fc sosial mediaya can at\u0131r, bo\u015f vaxt\u0131 il\u0259 bah\u0259m, i\u015f vaxt\u0131n\u0131n xeyli hiss\u0259sini m\u0259hz onlayn x\u0259b\u0259rl\u0259rd\u0259n m\u0259lumatl\u0131 olma\u011fa s\u0259rf edir.<\/p>\n<p>M\u0259hz bu s\u0259b\u0259bd\u0259n indi sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r asud\u0259 vaxt siyas\u0259tin\u0259 \u00e7evrilib v\u0259 bilavasit\u0259 istifad\u0259\u00e7i t\u0259r\u0259find\u0259n kontrolda saxlan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>\u018fn\u0259n\u0259vi, klassik siyas\u0259t veril\u0259n iinformasiyan\u0131n v\u0259 ya yay\u0131lan b\u0259yanat\u0131n \u00e7e\u015fidl\u0259nm\u0259sin\u0259, &#8220;yanl\u0131\u015f&#8221; v\u0259 &#8220;s\u0259hih&#8221; b\u00f6l\u00fcnm\u0259sin\u0259 s\u00f6yk\u0259n\u0259n xarici senzuran\u0131 ehtiva edirdi. \u0130ndis\u0259 siyas\u0259t \u015f\u0259rti senzoru sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259 istifad\u0259\u00e7inin &#8220;daxili&#8221;n\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcb v\u0259 konkret insan onlayn mediada oxudu\u011fu m\u0259lumatlar\u0131n hans\u0131n\u0131n yalan, hans\u0131n\u0131n da d\u00fcr\u00fcst oldu\u011funa q\u0259rar verir.<\/p>\n<p>M\u0259hz bu s\u0259b\u0259bd\u0259n \u00e7a\u011fda\u015f siyas\u0259t effektivliyini ba\u015fqa sah\u0259l\u0259rd\u0259 s\u00fcbut etmi\u015f ist\u0259nil\u0259n vasit\u0259l\u0259ri d\u0259rhal \u0259xz edir. M\u0259s\u0259l\u0259n, haz\u0131rda Az\u0259rbaycanda da siyas\u0259t\u00e7il\u0259rin Facebook-da istifad\u0259 etdikl\u0259ri &#8220;mikrotarqetinq&#8221; anlay\u0131\u015f\u0131 biznesd\u0259n g\u0259lib.<\/p>\n<p>Sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r \u0259n\u0259n\u0259vi siyas\u0259ti d\u0259yi\u015f\u0259r\u0259k onu texnologiyaya meyill\u0259nmi\u015f yeni \u0259m\u0259liyyatlar s\u0259viyy\u0259sin\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcb v\u0259 bu, se\u00e7ki kampaniyalar\u0131nda se\u00e7icil\u0259rl\u0259 kommunikasiyalar\u0131 \u0259sasl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 d\u0259yi\u015fm\u0259y\u0259 imkan verib.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/img.milli.az\/2020\/02\/20\/5cc2001eb14bf466537470df.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycada da sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rin bel\u0259 populyarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259ri ist\u0259nil\u0259n b\u00f6y\u00fck auditoriyaya ani v\u0259 s\u00fcr\u0259tli \u00e7\u0131x\u0131\u015f, &#8220;yad&#8221; kommunikasiyalar\u0131n se\u00e7icinin\u00a0f\u0259rdi kommunikasiyalar sistemin\u0259 uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n t\u0259minat\u0131, habel\u0259 m\u0259lumatlar\u0131n el\u0259 se\u00e7icil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n yay\u0131lmas\u0131d\u0131r. \u0130st\u0259nil\u0259n siyasi kampaniyada oldu\u011fu kimi, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 d\u0259 se\u00e7kil\u0259r prosesind\u0259 m\u0259nfi, neqativ x\u0259b\u0259rl\u0259r pozitiv m\u0259lumatlarla m\u00fcqayis\u0259d\u0259 daha s\u00fcr\u0259tl\u0259 yay\u0131l\u0131b. Se\u00e7ici d\u0259 sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259d\u0259 formala\u015fan yeni sistemd\u0259 onun s\u0259si oldu\u011funu hesab ed\u0259r\u0259k kommuniksiyan\u0131n m\u00fcasirliyind\u0259n, ikit\u0259r\u0259fli olmas\u0131ndan, idar\u0259etm\u0259nin asanl\u0131\u011f\u0131ndan faydalan\u0131r.<\/p>\n<p>Bu is\u0259 yeni, aktiv auditoriya fenomenidir. Sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r siyas\u0259ti &#8220;evcill\u0259\u015fm\u0259&#8221; prosesin\u0259 m\u0259ruz qoyublar v\u0259 sonucda se\u00e7icil\u0259rin \u00f6zl\u0259ri d\u0259st\u0259kl\u0259dikl\u0259ri namiz\u0259d bar\u0259d\u0259 m\u0259lumatlar\u0131 payla\u015f\u0131rlar. S\u0259b\u0259b sad\u0259dir: orta statistik se\u00e7ici \u0259n\u0259n\u0259vi median\u0131n v\u0259 ya k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259rd\u0259ki siyasi reklamlar\u0131n t\u0259sirind\u0259n qurtulmaq \u00fc\u00e7\u00fcn azadl\u0131q hissini ya\u015famaq ist\u0259yir.<\/p>\n<p>Fevral\u0131n 9-da ke\u00e7irilmi\u015f n\u00f6vb\u0259d\u0259nk\u0259nar parlament se\u00e7kil\u0259ri g\u00f6st\u0259rdi ki, sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r bu kampaniyada maraql\u0131 olan, bu v\u0259 dig\u0259r se\u00e7ici qrupunun e\u015fidib g\u00f6rm\u0259k ist\u0259diyi m\u0259umatlar\u0131 yayan, onlar\u0131 daha aktiv ed\u0259c\u0259k x\u0259b\u0259rl\u0259ri payla\u015fan adamlar daha \u00f6nd\u0259 olurlar. Bel\u0259likl\u0259, sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r siyas\u0259t\u0259 ani reaksiya, v\u0259dl\u0259r payla\u015f\u0131b ittihamlar tirajlamaq v\u0259 su\u00e7lamalar\u0131 \u00e7oxaltmaq imkanlar\u0131 verdi.<\/p>\n<p>Sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r konkret se\u00e7iciy\u0259 \u00e7ox yax\u0131nd\u0131r. \u00c7\u00fcnki v\u0259t\u0259nda\u015fda m\u0259hz onun prosesi idar\u0259 etm\u0259si, aktiv i\u015ftirak\u00e7\u0131 olmas\u0131 kimi ill\u00fczor hissl\u0259r yarad\u0131r.<\/p>\n<p>Sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 aktiv olan\u00a0insana siyas\u0259t\u00e7inin obraz\u0131n\u0131n f\u0259rqli, yeni m\u0259cahlar\u0131 g\u0259r\u0259kdir.<\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n, hans\u0131sa obyektin istifad\u0259y\u0259 verilm\u0259 m\u0259rasimind\u0259 q\u0131rm\u0131z\u0131 lenti k\u0259s\u0259n anda \u00e7\u0259kilmi\u015f\u00a0foto adi insana, daha do\u011frusu, sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259 istifad\u0259\u00e7isin\u0259 maraqs\u0131zd\u0131r. O, d\u0259st\u0259kl\u0259diyi siyas\u0259t\u00e7id\u0259n &#8211; konkret halda namiz\u0259dd\u0259n &#8211; yadda qalan davran\u0131\u015f v\u0259 b\u0259yanatlar g\u00f6zl\u0259yirdi.<\/p>\n<p>Facebook-un virus yay\u0131m\u0131 kimi x\u00fcsusiyy\u0259ti var: y\u0259ni ist\u0259nil\u0259n adam\u0131n payla\u015f\u0131m\u0131 haqq\u0131nda \u00e7ox q\u0131sa zamanda on minl\u0259rl\u0259, y\u00fcz minl\u0259rl\u0259 insan x\u0259b\u0259r tuta bil\u0259r.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/img.milli.az\/2020\/02\/20\/voter-supression.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 Facebook-dak\u0131 post \u0259ks\u0259r hallarda \u0259n\u0259n\u0259vi median\u0131n reaksiyas\u0131n\u0131 i\u015f\u0259 salan triqqer\u0259 \u00e7evrilir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbayycanda siyas\u0259tl\u0259 sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r aras\u0131ndak\u0131 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259rin m\u0259\u011fzi bel\u0259dir:<\/p>\n<p>1.\u00a0 Sosial media ax\u0131nlar\u0131nda emosionall\u0131q rasionall\u0131\u011f\u0131 \u00fcst\u0259l\u0259yir, &#8220;rasio&#8221; \u0259n\u0259n\u0259vi davran\u0131\u015f\u0131n al\u0259ti olaraq qal\u0131r<\/p>\n<p>2. Sosial median\u0131n b\u00fct\u00fcn palitras\u0131ndan istifad\u0259 olunur. \u0130nstagram art\u0131q pe\u015f\u0259karlar\u0131n v\u0259 \u015fou-biznes ulduzlar\u0131n\u0131n xitab m\u0259kan\u0131 yox, adi v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n x\u0259b\u0259r m\u0259nb\u0259yin\u0259 d\u00f6n\u00fcr. Facebook orta ya\u015fl\u0131lar\u0131n siyasi m\u00fcbariz\u0259 vasit\u0259si olmaqdan \u00e7\u0131xaraq b\u00fct\u00fcn ya\u015f qruplar\u0131n\u0131 c\u0259lb edir.<\/p>\n<p>3. Siyasi kampaniyalar\u0131n m\u0259nfi, neqativ \u00e7alarlar\u0131 art\u0131b. S\u0259b\u0259b &#8211; &#8220;dirty politics&#8221;l\u0259rin ist\u0259nil\u0259n adam v\u0259 ya sayt t\u0259r\u0259find\u0259n asanl\u0131qla yay\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>4. V\u0259t\u0259nda\u015flarla kommunikasiya x\u00fcsusi s\u0259hif\u0259l\u0259r v\u0259 qruplar vasit\u0259sil\u0259 apar\u0131lma\u011fa da ba\u015flan\u0131b.<\/p>\n<p>&#8230;. Az\u0259rbaycan\u0131n daxili siyas\u0259tind\u0259 sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r aktiv, bir s\u0131ra olaylarda is\u0259 h\u0259lledici &#8220;oyun\u00e7u&#8221;ya \u00e7ervilm\u0259kd\u0259dir.\u00a0Lakin qalibl\u0259r v\u0259 m\u0259\u011flublar oyun qaydalar\u0131na riay\u0259t etm\u0259lidirl\u0259r. \u0130st\u0259nil\u0259n halda, sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r daha \u00e7evik oldu\u011fundan, \u0259n\u0259n\u0259vi median\u0131 bir s\u0131ra hallarda qabaqlama\u011fa ba\u015flay\u0131blar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Facebook &#8211; 2,5 milyard, YouTube &#8211; 2 milyard, WhatsApp &#8211; 1,6 milyard. Planetimizin t\u0259xmin\u0259n yar\u0131s\u0131 ger\u00e7\u0259k d\u00fcnyadan f\u0259rqli qaydalarla ya\u015fayan sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rin, virtual al\u0259min hiss\u0259sidir. Sosial median\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 yeni virtual media siyas\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259s\u0259vv\u00fcrl\u0259rimizi tam d\u0259yi\u015fdi. Hakimiyy\u0259tl\u0259 c\u0259miyy\u0259t aras\u0131ndak\u0131 t\u0259maslar daha s\u00fcr\u0259tli, bilavasit\u0259 olub. H\u0259r halda, zahir\u0259n bel\u0259dir. Siyas\u0259t\u00e7il\u0259r, siyas\u0259tl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmaq ist\u0259y\u0259nl\u0259r v\u0259 ya \u00f6zl\u0259rini siyas\u0259td\u0259 s\u0131namaq fikrin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259nl\u0259r ideyalar\u0131n\u0131 yaymaq, h\u0259mfikirl\u0259rini tapmaq \u00fc\u00e7\u00fcn sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259n aktiv istifad\u0259 etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131blar. Az\u0259rbaycanda fevral\u0131n 9-da ke\u00e7irilmi\u015f n\u00f6vb\u0259d\u0259nk\u0259nar parlament se\u00e7kil\u0259ri d\u0259 sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259ki botlar v\u0259 trollar\u0131n aktivliyi il\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olundu. Onlar bu&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":132369,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/facebook_2378478667.jpg",800,600,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/facebook_2378478667.jpg",800,600,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/facebook_2378478667.jpg",800,600,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/facebook_2378478667-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/facebook_2378478667-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/facebook_2378478667.jpg",640,480,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/facebook_2378478667.jpg",800,600,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/facebook_2378478667.jpg",800,600,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/facebook_2378478667-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/facebook_2378478667.jpg",800,600,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Facebook &#8211; 2,5 milyard, YouTube &#8211; 2 milyard, WhatsApp &#8211; 1,6 milyard. Planetimizin t\u0259xmin\u0259n yar\u0131s\u0131 ger\u00e7\u0259k d\u00fcnyadan f\u0259rqli qaydalarla ya\u015fayan sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rin, virtual al\u0259min hiss\u0259sidir. Sosial median\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 yeni virtual media siyas\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259s\u0259vv\u00fcrl\u0259rimizi tam d\u0259yi\u015fdi. Hakimiyy\u0259tl\u0259 c\u0259miyy\u0259t aras\u0131ndak\u0131 t\u0259maslar daha s\u00fcr\u0259tli, bilavasit\u0259 olub. H\u0259r halda, zahir\u0259n bel\u0259dir. Siyas\u0259t\u00e7il\u0259r, siyas\u0259tl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmaq ist\u0259y\u0259nl\u0259r v\u0259 ya&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/132368"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=132368"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/132368\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/132369"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=132368"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=132368"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=132368"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}