{"id":133639,"date":"2020-02-22T14:47:28","date_gmt":"2020-02-22T11:47:28","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=133639"},"modified":"2020-02-22T14:47:28","modified_gmt":"2020-02-22T11:47:28","slug":"muharib%c9%99nin-ayaq-s%c9%99sl%c9%99ri-kurdl%c9%99rin-muxtariyy%c9%99t-cagirislari-esidilir-t%c9%99hlil","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=133639","title":{"rendered":"M\u00fcharib\u0259nin \u201cayaq s\u0259sl\u0259ri\u201d: K\u00fcrdl\u0259rin muxtariyy\u0259t \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131 e\u015fidilir &#8211; T\u018fHL\u0130L"},"content":{"rendered":"<p>Suriyan\u0131n \u015fimal\u0131nda T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Suriya aras\u0131nda yaranm\u0131\u015f g\u0259rginlik k\u00fcrdl\u0259rin i\u015fin\u0259 yaray\u0131b. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 son g\u00fcnl\u0259r \u201cRojova\u201ddan (Suriyan\u0131n k\u00fcrd regionu \u2013 R.Q.) muxtariyyat \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131 y\u00fcks\u0259kd\u0259n e\u015fidilm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131b.<\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259 ondad\u0131r ki, \u0130dlib \u0259traf\u0131nda yaranm\u0131\u015f g\u0259rginlik T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Suriyan\u0131, h\u0259tta Pentaqonun son b\u0259yanat\u0131na inansaq, Rusiyan\u0131 m\u00fcharib\u0259nin kandar\u0131na g\u0259tirib.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiy\u0259 \u0130dlibd\u0259 at\u0259\u015fk\u0259si b\u0259rpa etm\u0259k v\u0259 Suriya ordusunu geri oturtmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0130dlib\u0259 be\u015f\u00a0mind\u0259n \u00e7ox h\u0259rbi q\u00fcvv\u0259 v\u0259 zirehli texnika g\u00f6nd\u0259rib. Bu v\u0259ziyy\u0259t, y\u0259ni Suriya v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 aras\u0131nda qar\u015f\u0131durma h\u0259m d\u0259 Suriya k\u00fcrdl\u0259rin\u0259 s\u0259rf edir. \u00c7\u00fcnki \u00e7ox uzaq ke\u00e7mi\u015fd\u0259 deyil, \u00f6t\u0259n ilin oktyabr\u0131nda T\u00fcrkiy\u0259 ordusu \u201cBar\u0131\u015f p\u0131nar\u0131\u201d \u0259m\u0259liyyat\u0131na ba\u015flayan k\u00fcrdl\u0259r t\u0259kl\u0259nmi\u015fdi.<\/p>\n<p>AB\u015e ordusunun \u00e7\u0259kilm\u0259sind\u0259n sonra k\u00fcrdl\u0259r faktiki olaraq T\u00fcrkiy\u0259 ordusu qar\u015f\u0131s\u0131nda yaln\u0131z qald\u0131 v\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 h\u0259m \u015fimalda T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 s\u0259rh\u0259d \u0259razil\u0259ri itirdi, h\u0259m d\u0259 Menbic, Raqqa, Hasake kimi rayonlar\u0131 Suriya ordusuna g\u00fcz\u0259\u015ft\u0259 getm\u0259y\u0259 m\u0259cbur oldu.<\/p>\n<p>\u0130ndi is\u0259 k\u00fcrdl\u0259rin iki \u0259sas d\u00fc\u015fm\u0259ni olan T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Suriya qar\u015f\u0131-qar\u015f\u0131ya g\u0259lib v\u0259 bu v\u0259ziyy\u0259td\u0259 k\u00fcrdl\u0259r kimins\u0259 yad\u0131na d\u00fc\u015fm\u00fcr. \u0130dlibd\u0259 yaranm\u0131\u015f m\u00fcharib\u0259 riski k\u00fcrd m\u0259s\u0259l\u0259sini arxa plana atmaqla yana\u015f\u0131, r\u0259smi D\u0259m\u0259\u015fqi k\u00fcrdl\u0259rl\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlara s\u00f6vq edir.<\/p>\n<p>Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, \u00f6t\u0259n h\u0259ft\u0259 regiona s\u0259f\u0259r ed\u0259n AB\u015e prezidentinin Suriya \u00fczr\u0259 x\u00fcsusi n\u00fcmay\u0259nd\u0259si Ceyms Cefri SDQ-nin komandiri Mazlum Abdi il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcb.<\/p>\n<p>Fevral\u0131n 2-d\u0259 \u201cHmeymim\u201d h\u0259rbi bazas\u0131nda k\u00fcrdl\u0259r v\u0259 Suriya h\u00f6kum\u0259t t\u0259msil\u00e7il\u0259ri aras\u0131nda dan\u0131\u015f\u0131qlar ba\u015flay\u0131b. Suriya t\u0259r\u0259fd\u0259n vitse-prezident v\u0259 milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik m\u00fc\u015faviri \u018fli M\u0259ml\u00fck, k\u00fcrdl\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n is\u0259 Demokratik Suriya M\u0259clisinin h\u0259ms\u0259dri \u0130lham \u018fhm\u0259d v\u0259 daha bir ne\u00e7\u0259 k\u00fcrd partiyas\u0131 t\u0259msil\u00e7isi i\u015ftirak edib.<\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259 ondad\u0131r ki, dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n ilk g\u00fcnl\u0259rind\u0259 D\u0259m\u0259\u015fq h\u00f6kum\u0259ti k\u00fcrdl\u0259r\u0259 muxtariyy\u0259t verilm\u0259sin\u0259 isti yana\u015fmay\u0131b. \u00c7\u00fcnki Suriya qanunlar\u0131 etnik qruplara muxtariyy\u0259t verilm\u0259sini qada\u011fan edir. Suriya Xarici \u0130\u015fl\u0259r nazirinin m\u00fcavini Faysal Miqdad bildirib ki, Suriyada h\u0259r hans\u0131 muxtariyy\u0259t qurumunu q\u0259bul etm\u0259y\u0259c\u0259kl\u0259r.<\/p>\n<p>O, r\u0259smi D\u0259m\u0259\u015fqin Suriyan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc qorumaqda israr\u00e7\u0131 oldu\u011funu deyib. R\u0259smi D\u0259m\u0259\u015fqin k\u00fcrdl\u0259r\u0259 muxtariyy\u0259t verilm\u0259y\u0259c\u0259yini bildirm\u0259si PYD c\u0259bh\u0259sind\u0259 naraz\u0131l\u0131qla qar\u015f\u0131lan\u0131b.<\/p>\n<p>SDQ komandan\u0131 Mazlum Abdi bildirib ki, he\u00e7 kim muxtariyy\u0259t layih\u0259sini l\u0259\u011fv ed\u0259 bilm\u0259y\u0259c\u0259k. Abdi deyib ki, k\u00fcrdl\u0259r olmadan Suriya m\u00fcnaqi\u015f\u0259sinin h\u0259lli m\u00fcmk\u00fcn deyil. Ancaq o, Suriya h\u00f6kum\u0259ti il\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar yolu il\u0259 raz\u0131la\u015fman\u0131n t\u0259r\u0259fdar\u0131 oldu\u011funu da a\u00e7\u0131qlamas\u0131na \u0259lav\u0259 edib. Lakin indi \u0130dlibd\u0259 yaranm\u0131\u015f v\u0259ziyy\u0259t k\u00fcrdl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259la f\u00fcrs\u0259t\u0259 \u00e7evrilib.<\/p>\n<p>\u00d6t\u0259n ilin oktyabr\u0131nda T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Suriya ordular\u0131 aras\u0131nda s\u0131x\u0131\u015f\u0131b qalan k\u00fcrdl\u0259r indi ke\u00e7mi\u015f m\u00fctt\u0259fiql\u0259rin sava\u015f\u0131ndan faydalana bil\u0259c\u0259kl\u0259rini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. H\u0259l\u0259lik k\u00fcrdl\u0259rl\u0259 Suriya hakimiyy\u0259ti aras\u0131nda hans\u0131sa raz\u0131la\u015fman\u0131n oldu\u011fu bilinmir, ancaq \u00f6t\u0259n h\u0259ft\u0259 H\u0259l\u0259b \u0259traf\u0131nda Suriya ordusunun h\u00fccumu zaman\u0131 k\u00fcrd q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin d\u0259 d\u0259st\u0259k verdiyi bar\u0259d\u0259 m\u0259lumatlar yay\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>Bu is\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n yax\u0131nla\u015fma olmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u015f\u00fcbh\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olub. M\u0259s\u0259l\u0259 ondad\u0131r ki, k\u00fcrdl\u0259r indi Suriyan\u0131n \u015fimal\u0131nda Suriya m\u00fcxalif\u0259tind\u0259n d\u0259 g\u00fccl\u00fc m\u00f6vqed\u0259dirl\u0259r. T\u0259bii ki, \u0130raq t\u0259cr\u00fcb\u0259sind\u0259 oldu\u011fu kimi, Suriya k\u00fcrdl\u0259ri d\u0259 yaranm\u0131\u015f \u015f\u0259raitd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k, m\u0259rk\u0259zi hakimiyy\u0259td\u0259n daha \u00e7ox s\u0259lahiyy\u0259t, y\u0259ni muxtariyy\u0259t t\u0259l\u0259b edirl\u0259r.<\/p>\n<p>K\u00fcrdl\u0259r anlay\u0131r ki, onlar\u0131n bu t\u0259l\u0259bi normal \u015f\u0259rtl\u0259rd\u0259 regionun d\u00f6rd\u00a0d\u00f6vl\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259bul olunmayacaq. \u00c7\u00fcnki \u0259razisind\u0259 k\u00fcrd azl\u0131q olan T\u00fcrkiy\u0259, \u0130ran, \u0130raq v\u0259 Suriya k\u00fcrd t\u0259hl\u00fck\u0259sini h\u0259r zaman hiss edir v\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 son ill\u0259rd\u0259 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 m\u0259hz k\u00fcrd amili bu \u00f6lk\u0259l\u0259ri yax\u0131nla\u015fd\u0131r\u0131b.<\/p>\n<p>\u018fn son olaraq \u0130raq k\u00fcrdl\u0259rinin 2017-ci ilin sentyabr\u0131nda m\u00fcst\u0259qillik referendumu ke\u00e7irm\u0259si h\u0259min vaxt aralar\u0131nda ciddi soyuqluq olan \u0130ran, \u0130raq v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259ni bir araya g\u0259tirib, k\u00fcrdl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 birg\u0259 \u0259m\u0259liyyatlara s\u00f6vq el\u0259mi\u015fdi. \u00c7\u00fcnki h\u0259r k\u0259s anlay\u0131r ki, k\u00fcrdl\u0259rin bir \u00f6lk\u0259d\u0259 g\u00fccl\u0259nm\u0259si dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 eyni t\u0259hl\u00fck\u0259ni yaradacaq. Lakin indi situasiya d\u0259yi\u015fib v\u0259 Suriyada T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Suriya, h\u0259m\u00e7inin, \u0130ran aras\u0131nda soyuqluq yaran\u0131b.<\/p>\n<p>Yaranm\u0131\u015f v\u0259ziyy\u0259td\u0259n h\u0259m Suriya hakimiyy\u0259ti, h\u0259m d\u0259 k\u00fcrdl\u0259r faydalanma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. G\u00f6r\u00fcn\u00fcr, k\u00fcrdl\u0259r bu f\u00fcrs\u0259td\u0259n istifad\u0259 edib, daha \u00e7ox g\u00fcz\u0259\u015ftl\u0259r, y\u0259ni n\u0259tic\u0259 etibaril\u0259 m\u00fcxtariyy\u0259t \u0259ld\u0259 etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. R\u0259smi D\u0259m\u0259\u015fq is\u0259 k\u00fcrd kart\u0131 il\u0259 Ankaran\u0131 a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 olmasa da, t\u0259hdid edir.<\/p>\n<p>Son g\u00fcnl\u0259r k\u00fcrdl\u0259rin Suriya h\u00f6kum\u0259ti il\u0259 muxtariyy\u0259t m\u00fczakir\u0259l\u0259ri aparmas\u0131 bar\u0259d\u0259 informasiyalar m\u0259hz bu m\u0259qs\u0259d\u0259 xidm\u0259t edir. R\u0259smi D\u0259m\u0259\u015fq d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ki, T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 anla\u015fa bilm\u0259s\u0259, o zaman Suriya k\u00fcrdl\u0259rin\u0259, ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, PKK-n\u0131n Suriya qoluna siyasi status, ba\u015fqa ad\u0131 il\u0259 muxtariyy\u0259t ver\u0259c\u0259k v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn daha d\u0259h\u015f\u0259tli problem yaradacaq.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnki T\u00fcrkiy\u0259 hakimiyy\u0259ti PKK-n\u0131n Suriya qanad\u0131 olan PYD-nin Suriyada siyasi legitimlik v\u0259 hakimiyy\u0259t \u0259ld\u0259 etm\u0259sini \u00f6z\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hdid hesab edir. Ankaran\u0131n bir m\u0259nada buna haqq\u0131 var. \u00c7\u00fcnki PYD faktiki olaraq PKK-n\u0131n Suriya qanad\u0131 olaraq yarad\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>Suriya k\u00fcrdl\u0259rinin \u0259sas siyasi t\u0259\u015fkilat\u0131 olan PYD, y\u0259ni tam ad\u0131 Demokratik Birlik Partiyas\u0131 (k\u00fcrdc\u0259 ad\u0131: Partiya Yekitiya Demokrat &#8211; PYD) 2003-c\u00fc il oktyabr\u0131n 17-d\u0259 PKK lideri Abdullah \u00d6calan\u0131n t\u0259limat\u0131 il\u0259 yarad\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>\u00d6calan 2002-ci il fevral\u0131n 16-da v\u0259kill\u0259ri vasit\u0259sil\u0259 yeni t\u0259\u015fkilatlar\u0131n qurulmas\u0131n\u0131 tap\u015f\u0131r\u0131b. H\u0259min ilin 1-4 aprel tarixl\u0259rind\u0259 PKK-n\u0131n 8-ci qurultay\u0131 ke\u00e7irilib v\u0259 bu qurultayda t\u0259\u015fkilat\u0131n \u0130ran, \u0130raq v\u0259 Suriya kimi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 yan t\u0259\u015fkilatlar\u0131 qurulub.<\/p>\n<p>PYD d\u0259 m\u0259hz bu t\u0259limatla yarad\u0131lm\u0131\u015f qurum olub. T\u0259bii ki, PYD-nin parlaq d\u00f6vr\u00fc Suriyada xaos ba\u015flad\u0131qdan sonra, y\u0259ni 2011-ci ild\u0259n hesablan\u0131r. 2003-c\u00fc ild\u0259 qurulan PYD-nin 2010-cu il\u0259 q\u0259d\u0259rki s\u0259dri Fuad \u00d6m\u0259r olub. Ancaq bu ill\u0259rd\u0259 Suriya hakimiyy\u0259ti \u00f6lk\u0259d\u0259ki bu c\u00fcr etnik, dini v\u0259 siyasi qruplar\u0131 s\u0259rt c\u0259zaland\u0131r\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>K\u00fcrdl\u0259rin 2000-ci ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259ki etirazlar\u0131ndan sonra h\u00f6kum\u0259t s\u0259rt m\u00fcdaxil\u0259 edib v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259, PYD liderl\u0259ri, o c\u00fcml\u0259d\u0259n, t\u0259\u015fkilata \u201c\u0259r\u0259b bahar\u0131\u201d prosesind\u0259 r\u0259hb\u0259rlik etmi\u015f Saleh M\u00fcslim \u0130raqa qa\u00e7\u0131b. H\u0259min ill\u0259rd\u0259 PYD \u015eimali \u0130raqa PKK-n\u0131n \u0259sas d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259si olan Q\u0259ndil da\u011flar\u0131nda yerl\u0259\u015fib.<\/p>\n<p>2011-ci ilin mart\u0131n 15-d\u0259 Suriyan\u0131n c\u0259nubunda ba\u015flayan etirazlar tezlikl\u0259 b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259ni b\u00fcr\u00fcy\u0259n m\u00fcharib\u0259y\u0259 \u00e7evrilib. Maraql\u0131d\u0131r ki, Suriya k\u00fcrdl\u0259ri aras\u0131nda islam\u00e7\u0131 qruplar olsa da, sonradan bu qruplar v\u0259 onlar\u0131n liderl\u0259ri s\u0131radan \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131r v\u0259 q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 PYD Suriyan\u0131n \u015fimal\u0131nda k\u00fcrdl\u0259rin \u0259sas h\u0259rbi-siyasi t\u0259\u015fkilat\u0131na \u00e7evrilir.<\/p>\n<p>Saleh M\u00fcslim v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 Suriyaya qay\u0131d\u0131r v\u0259 tezlikl\u0259 PYD m\u0259rk\u0259zi Qam\u0131\u015fl\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri olmaqla, Afrin, Ayn \u0259l-\u018fr\u0259b, Hasake kantonlar\u0131n\u0131 n\u0259zar\u0259t\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. 2012-ci ild\u0259 is\u0259 k\u00fcrdl\u0259r Kobani \u015f\u0259h\u0259rini n\u0259zar\u0259t\u0259 al\u0131r,\u00a0bu d\u00f6vrd\u0259 h\u00f6kum\u0259t q\u00fcvv\u0259l\u0259ri il\u0259 k\u00fcrdl\u0259r aras\u0131nda ciddi toqqu\u015fmalar olmur.<\/p>\n<p>Ehtimal olunur ki, B\u0259\u015f\u0259r \u018fs\u0259d hakimiyy\u0259ti o ill\u0259rd\u0259 k\u00fcrdl\u0259rin \u015fimalda g\u00fccl\u0259nm\u0259sind\u0259 maraql\u0131 olub. \u00c7\u00fcnki k\u00fcrdl\u0259r, \u0259sas\u0259n, sol meyilli t\u0259\u015fkilat olaraq islam\u00e7\u0131 silahl\u0131 qruplarla k\u0259skin r\u0259qab\u0259t v\u0259 \u0259razi toqqu\u015fmalar\u0131 i\u00e7\u0259risind\u0259 olub. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 \u018fs\u0259d \u00f6lk\u0259d\u0259 hakimiyy\u0259ti \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan islam\u00e7\u0131 m\u00fcxalifl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 \u015fimalda k\u00fcrdl\u0259rin alternativ q\u00fcvv\u0259 kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f etm\u0259sin\u0259 \u015f\u0259rait yarad\u0131b v\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 bir s\u0131ra m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rd\u0259n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n, s\u0259rh\u0259dd\u0259n q\u00fcvv\u0259l\u0259rini geri \u00e7\u0259kib.<\/p>\n<p>Bu taktika xeyli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 u\u011furlu olub, Suriya ordusunun \u00e7\u0259kilm\u0259sind\u0259n sonra \u015fimalda Azad Suriya Ordusu, el\u0259c\u0259 d\u0259, \u0259n-Nusra v\u0259 dig\u0259r islam\u00e7\u0131 qruplar, \u0130\u015e\u0130D aras\u0131nda toqqu\u015fmalar ba\u015flay\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130\u015e\u0130D dig\u0259r qruplar\u0131 \u0259z\u0259r\u0259k, 2014-c\u00fc ild\u0259 b\u00f6y\u00fck \u0259razil\u0259ri \u0259l\u0259 ke\u00e7irir v\u0259 bu zaman \u015fimal-\u015f\u0259rqd\u0259 k\u00fcrdl\u0259rl\u0259 qar\u015f\u0131la\u015f\u0131r. 2014-c\u00fc ild\u0259 Kobani \u015f\u0259h\u0259ri u\u011furunda be\u015f ay davam ed\u0259n m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra \u0130\u015e\u0130D Kobanini k\u00fcrdl\u0259rd\u0259n ala bilmir v\u0259 ilk d\u0259f\u0259 m\u0259\u011flub olaraq geri \u00e7\u0259kilm\u0259li olur.<\/p>\n<p>K\u00fcrdl\u0259r \u015eimali Suriyada n\u0259zar\u0259t etdikl\u0259ri b\u00f6lg\u0259l\u0259r\u0259 Rojova deyir. Bu b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 Konqre-Gel deyil\u0259n ali xalq qanunverici orqan\u0131d\u0131r. Abdullah \u00d6calan\u0131n PKK \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 t\u0259tbiq etdiyi h\u0259ms\u0259drlik institutu, r\u0259hb\u0259rliyin bir qad\u0131n v\u0259 bir ki\u015fid\u0259n ibar\u0259t olmas\u0131 qaydas\u0131 PYD-d\u0259 d\u0259 t\u0259tbiq olunur.<\/p>\n<p>Ankara is\u0259 PYD-ni PKK-n\u0131n Suriya qolu olaraq terror t\u0259\u015fkilat\u0131 kimi tan\u0131y\u0131r. T\u00fcrkiy\u0259 h\u00f6kum\u0259ti PYD-nin Suiryan\u0131n \u015fimal\u0131nda g\u00fcc\u0259 \u00e7evrilm\u0259sini suverenliyi \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hdid olaraq g\u00f6r\u00fcr. Haz\u0131rda Suriyan\u0131n \u015fimal-\u015f\u0259rqind\u0259 \u00f6lk\u0259 \u0259razisinin t\u0259xmin\u0259n 25 faiz\u0259 q\u0259d\u0259rin\u0259 \u201cSuriya Demokratik Q\u00fcvv\u0259l\u0259ri\u201d (SDQ) adl\u0131 h\u0259rbi-siyasi koalisiya n\u0259zar\u0259t edir.<\/p>\n<p>\u00d6t\u0259n il ke\u00e7iril\u0259n \u201cBar\u0131\u015f p\u0131nar\u0131\u201d h\u0259r\u0259kat\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 k\u00fcrdl\u0259r Suriya s\u0259rh\u0259dind\u0259 140 kilometrlik zolaqdan \u00e7\u0131xar\u0131lsalar da, h\u0259l\u0259 d\u0259 Suriyada ciddi q\u00fcvv\u0259 hesab olunurlar. Suriyan\u0131n \u0259sas\u0259n \u015fimal b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259, T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 \u0130raq s\u0259rh\u0259din\u0259 yax\u0131n \u00fc\u00e7\u00a0kantonunda (sonradan k\u00fcrdl\u0259r daha bir kantonu \u0259l\u0259 ke\u00e7ir\u0259r\u0259k d\u00f6rd\u00a0etdil\u0259r \u2013 K.R.) ya\u015fayan k\u00fcrdl\u0259rin say\u0131 b\u0259zi m\u0259lumatlara g\u00f6r\u0259, iki milyondan \u00e7oxdur.<\/p>\n<p>2017-ci ild\u0259 is\u0259 \u0130\u015e\u0130D-in Suriyadak\u0131 \u201cpaytaxt\u0131\u201d Raqqan\u0131 AB\u015e q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin d\u0259st\u0259yil\u0259 \u0259l\u0259 ke\u00e7ir\u0259n k\u00fcrdl\u0259r art\u0131q b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n hesabla\u015fd\u0131\u011f\u0131 h\u0259rbi-siyasi g\u00fcc\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdil\u0259r. 2015-ci ild\u0259 Suriyan\u0131n \u015fimal\u0131nda k\u00fcrdl\u0259r n\u0259zar\u0259t ed\u0259n b\u00f6lg\u0259d\u0259 dig\u0259r etnik qruplar\u0131n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n, qism\u0259n t\u00fcrkm\u0259n, \u0259r\u0259b, s\u00fcryani v\u0259 erm\u0259nil\u0259rin d\u0259 i\u015ftirak etdiyi \u201cSuriya Demokratik Q\u00fcvv\u0259l\u0259ri\u201d adl\u0131 koalisiyan\u0131 yaratmaqla faktiki olaraq muxtariyy\u0259t\u0259 do\u011fru bir add\u0131m daha yax\u0131nla\u015fd\u0131lar.<\/p>\n<p>Ancaq 2019-cu ilin 9 oktyabr\u0131nda ba\u015flayan \u201cBar\u0131\u015f p\u0131nar\u0131\u201d \u0259m\u0259liyyat\u0131 b\u00f6y\u00fck m\u0259nada k\u00fcrd muxtariyy\u0259ti ideyas\u0131n\u0131 laxlatd\u0131. T\u00fcrkiy\u0259 Suriya k\u00fcrdl\u0259rinin SDQ ad\u0131 alt\u0131nda olmas\u0131na baxmayaraq, \u0259slind\u0259, PKK terror t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n Suriya qolu adland\u0131r\u0131r v\u0259 Suriya il\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 s\u0259rh\u0259din\u0259 PYD\/YPG-nin n\u0259zar\u0259t etm\u0259sini \u00f6z\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259 elan etdi. YPG d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259rinin d\u0259qiq say\u0131 bilinm\u0259s\u0259 d\u0259, b\u0259zi m\u0259lumatlara \u0259sas\u0259n, 60 mind\u0259n \u00e7ox \u00fczv\u00fc var. Ancaq YPG il\u0259 yana\u015f\u0131, Suriyan\u0131n \u015fimal\u0131nda daha bir ne\u00e7\u0259 h\u0259rbi birl\u0259\u015fm\u0259 var.<\/p>\n<p>Bu birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r YPG il\u0259 birlikd\u0259 \u0259m\u0259liyyatlara qat\u0131l\u0131r. Bir qismi is\u0259 Sudiya Demokratik Q\u00fcvv\u0259l\u0259ri koalisiyas\u0131na daxildir. K\u00fcrdl\u0259ri h\u0259m\u00e7inin Q\u0259rb \u00f6lk\u0259l\u0259ri d\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259yir. Daha \u0259vv\u0259l \u0130\u015e\u0130D-\u0259 qar\u015f\u0131 kaolisiyan\u0131n aktiv \u00fczv\u00fc olan k\u00fcrd silahl\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259rin\u0259 AB\u015e h\u00f6kum\u0259ti silah v\u0259 maliyy\u0259 d\u0259st\u0259yi verir. Va\u015finqtonun k\u00fcrdl\u0259r\u0259 verdiyi silah v\u0259 texnika d\u0259st\u0259yi bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 prezidenti t\u0259r\u0259find\u0259n dil\u0259 g\u0259tirilib v\u0259 Va\u015finqtonu t\u0259nqid edib.<\/p>\n<p>Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, AB\u015e M\u00fcdafi\u0259 Nazirliyinin 2021-ci il n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan h\u0259rbi b\u00fcdc\u0259sind\u0259 Suriya k\u00fcrdl\u0259rin\u0259, daha d\u0259qiq des\u0259k, \u201cSuriya Demokratik Q\u00fcvv\u0259l\u0259ri\u201d Koalisiyas\u0131na 200 milyon dollar h\u0259rbi yard\u0131m edilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlara baxd\u0131qda, Suriyada g\u0259rginliyin y\u00fcks\u0259lm\u0259si v\u0259 \u0130dlibd\u0259 yeni m\u00fcharib\u0259nin ba\u015flamas\u0131 n\u00f6vb\u0259ti, ikinci k\u00fcrd muxtariyy\u0259tinin ortaya \u00e7\u0131xmas\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Bu is\u0259 yaln\u0131z T\u00fcrkiy\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, h\u0259m d\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 region \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn yeni h\u0259rbi-siyasi v\u0259ziyy\u0259t dem\u0259k olar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Suriyan\u0131n \u015fimal\u0131nda T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Suriya aras\u0131nda yaranm\u0131\u015f g\u0259rginlik k\u00fcrdl\u0259rin i\u015fin\u0259 yaray\u0131b. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 son g\u00fcnl\u0259r \u201cRojova\u201ddan (Suriyan\u0131n k\u00fcrd regionu \u2013 R.Q.) muxtariyyat \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131 y\u00fcks\u0259kd\u0259n e\u015fidilm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131b. M\u0259s\u0259l\u0259 ondad\u0131r ki, \u0130dlib \u0259traf\u0131nda yaranm\u0131\u015f g\u0259rginlik T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Suriyan\u0131, h\u0259tta Pentaqonun son b\u0259yanat\u0131na inansaq, Rusiyan\u0131 m\u00fcharib\u0259nin kandar\u0131na g\u0259tirib. T\u00fcrkiy\u0259 \u0130dlibd\u0259 at\u0259\u015fk\u0259si b\u0259rpa etm\u0259k v\u0259 Suriya ordusunu geri oturtmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0130dlib\u0259 be\u015f\u00a0mind\u0259n \u00e7ox h\u0259rbi q\u00fcvv\u0259 v\u0259 zirehli texnika g\u00f6nd\u0259rib. Bu v\u0259ziyy\u0259t, y\u0259ni Suriya v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 aras\u0131nda qar\u015f\u0131durma h\u0259m d\u0259 Suriya k\u00fcrdl\u0259rin\u0259 s\u0259rf edir. \u00c7\u00fcnki \u00e7ox uzaq ke\u00e7mi\u015fd\u0259 deyil, \u00f6t\u0259n ilin oktyabr\u0131nda T\u00fcrkiy\u0259 ordusu&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":133640,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/idlib-2.jpg",620,346,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/idlib-2.jpg",620,346,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/idlib-2.jpg",620,346,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/idlib-2-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/idlib-2-300x167.jpg",300,167,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/idlib-2.jpg",620,346,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/idlib-2.jpg",620,346,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/idlib-2.jpg",620,346,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/idlib-2-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/idlib-2.jpg",620,346,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Suriyan\u0131n \u015fimal\u0131nda T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Suriya aras\u0131nda yaranm\u0131\u015f g\u0259rginlik k\u00fcrdl\u0259rin i\u015fin\u0259 yaray\u0131b. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 son g\u00fcnl\u0259r \u201cRojova\u201ddan (Suriyan\u0131n k\u00fcrd regionu \u2013 R.Q.) muxtariyyat \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131 y\u00fcks\u0259kd\u0259n e\u015fidilm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131b. M\u0259s\u0259l\u0259 ondad\u0131r ki, \u0130dlib \u0259traf\u0131nda yaranm\u0131\u015f g\u0259rginlik T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Suriyan\u0131, h\u0259tta Pentaqonun son b\u0259yanat\u0131na inansaq, Rusiyan\u0131 m\u00fcharib\u0259nin kandar\u0131na g\u0259tirib. T\u00fcrkiy\u0259 \u0130dlibd\u0259 at\u0259\u015fk\u0259si b\u0259rpa etm\u0259k v\u0259 Suriya ordusunu geri&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/133639"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=133639"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/133639\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/133640"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=133639"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=133639"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=133639"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}