{"id":135888,"date":"2020-02-28T13:34:21","date_gmt":"2020-02-28T10:34:21","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=135888"},"modified":"2020-02-28T13:34:21","modified_gmt":"2020-02-28T10:34:21","slug":"ruzi-ucuncu-hiss%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=135888","title":{"rendered":"Ruzi (\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc hiss\u0259)"},"content":{"rendered":"<p>(\u018fvv\u0259li:\u00a0\u00a0<a href=\"https:\/\/islam.az\/az\/mezhaleler\/i-slam-bu-zhun-sabah\/item\/2934-ruzi-birindzi-hissae\">https:\/\/islam.az\/az\/mezhaleler\/i-slam-bu-zhun-sabah\/item\/2934-ruzi-birindzi-hissae<\/a>;\u00a0<a href=\"https:\/\/islam.az\/az\/mezhaleler\/i-slam-bu-zhun-sabah\/item\/2935-ruzi-i-kindzi-hissae\">https:\/\/islam.az\/az\/mezhaleler\/i-slam-bu-zhun-sabah\/item\/2935-ruzi-i-kindzi-hissae<\/a>)<\/p>\n<p>B\u0259z\u0259n is\u0259 ruzinin azl\u0131\u011f\u0131 imtahan xarakteri da\u015f\u0131y\u0131r. Amma insanlar ilahi meyarlarla tan\u0131\u015f olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn onun h\u0259qiqi m\u0259nas\u0131n\u0131 d\u0259rk etmirl\u0259r. Allah-T\u0259ala buyurur:<\/p>\n<p>&#8220;Amma n\u0259 zaman (R\u0259bbin) onu imtahana \u00e7\u0259kib ruzisini \u0259skilts\u0259: &#8220;R\u0259bbim m\u0259ni al\u00e7altd\u0131 (m\u0259n\u0259 xor baxd\u0131)!&#8221; &#8211; s\u00f6yl\u0259y\u0259r&#8221; (F\u0259cr, 16).<\/p>\n<p>Ruzinin azl\u0131\u011f\u0131 imtahan ola bildiyi kimi Allah\u0131n ruzini bol etm\u0259si d\u0259 imtahan ola bil\u0259r:<\/p>\n<p>&#8220;\u0130nsana g\u0259ldikd\u0259, n\u0259 zaman R\u0259bbin onu imtahana \u00e7\u0259kib ehtiram ets\u0259, ona bir nem\u0259t vers\u0259, o: &#8220;R\u0259bbim m\u0259n\u0259 ehtiram g\u00f6st\u0259rdi!&#8221; &#8211; dey\u0259r&#8221; (F\u0259cr, 15).<\/p>\n<p>Bu iki ay\u0259d\u0259n bel\u0259 m\u0259lum olur ki, insan \u00f6z\u00fcn\u00fcn ehtiram v\u0259 t\u0259hqirinin meyar\u0131 kimi ruzisinin bol v\u0259 ya az olmas\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr. Halbuki bunlar\u0131n he\u00e7 biri deyil\u0259n kimi deyildir, n\u0259 d\u00f6vl\u0259tlilik Allah yan\u0131nda b\u00f6y\u00fck ehtirama malik olma\u011f\u0131 g\u00f6st\u0259rir, n\u0259 d\u0259 kas\u0131bl\u0131q t\u0259hqir ve h\u0259qar\u0259ti.<\/p>\n<p>Buradan da ilahi meyarlar\u0131n insan\u0131n fikirl\u0259\u015fdiyi meyarlardan tamamil\u0259 f\u0259rqli olmas\u0131 m\u0259lum olur. Bu bar\u0259d\u0259 Quran\u0131n daha bir ay\u0259sin\u0259 n\u0259z\u0259r salaq:<\/p>\n<p>&#8220;\u018fg\u0259r insanlar\u0131n (m\u00fc\u015frikl\u0259rin cah-c\u0259lal i\u00e7ind\u0259 ya\u015fad\u0131qlar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcb cahillikl\u0259ri \u00fcz\u00fcnd\u0259n k\u00fcfrd\u0259 birl\u0259\u015f\u0259c\u0259k) bir t\u0259k \u00fcmm\u0259t olmaq ehtimal\u0131 (t\u0259hl\u00fck\u0259si) olmasayd\u0131, R\u0259hman\u0131 inkar ed\u0259nl\u0259rin (axir\u0259t \u0259zab\u0131n\u0131 daha da art\u0131rmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259) evl\u0259rinin tavanlar\u0131n\u0131 v\u0259 (damlar\u0131na) \u00e7\u0131xd\u0131qlar\u0131 n\u0259rdivanlar\u0131 g\u00fcm\u00fc\u015fd\u0259n ed\u0259rdik. El\u0259c\u0259 d\u0259 evl\u0259rinin qap\u0131lar\u0131n\u0131 v\u0259 s\u00f6yk\u0259ndikl\u0259ri taxtlar\u0131 (g\u00fcm\u00fc\u015fd\u0259n d\u00fcz\u0259ld\u0259rdik). V\u0259 (bunlardan \u0259lav\u0259 onlar\u0131) q\u0131z\u0131l b\u0259z\u0259kl\u0259r (i\u00e7ind\u0259 q\u0259rq ed\u0259rdik, yaxud h\u0259min \u015feyl\u0259ri q\u0131z\u0131ldan d\u00fcz\u0259ld\u0259rdik). H\u0259qiq\u0259t\u0259n, b\u00fct\u00fcn bunlar fani d\u00fcnya mal\u0131d\u0131r. Axir\u0259t (C\u0259nn\u0259t) is\u0259 s\u0259nin R\u0259bbinin yan\u0131nda ancaq Allahdan qorxub pis \u0259m\u0259ll\u0259rd\u0259n \u00e7\u0259kin\u0259nl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcnd\u00fcr!&#8221; (Zuxruf, 33-35).<\/p>\n<p>Bu ay\u0259ni t\u0259fsir aliml\u0259ri bir ne\u00e7\u0259 c\u00fcr izah edirl\u0259r. B\u0259zil\u0259rinin fikrin\u0259 g\u00f6r\u0259, ay\u0259d\u0259 insanlar\u0131n ham\u0131s\u0131n\u0131n bir \u00fcmm\u0259t olmas\u0131ndan m\u0259qs\u0259d onlar\u0131n dind\u0259n \u00e7\u0131x\u0131b kafir olmalar\u0131d\u0131r. Y\u0259ni, \u0259g\u0259r insanlar\u0131n ham\u0131s\u0131n\u0131n kafirl\u0259rin v\u0259ziyy\u0259tinin yax\u015fi olmas\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcb kafir olmas\u0131 qorxusu olmasayd\u0131, Allah-T\u0259ala kafirl\u0259rin evl\u0259rinin damlar\u0131n\u0131, ora qalxmaq \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 etdikl\u0259ri n\u0259rdivanlar\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 qap\u0131lar\u0131n\u0131 v\u0259 taxtlar\u0131n\u0131 q\u0131z\u0131l-g\u00fcm\u00fc\u015fd\u0259n d\u00fcz\u0259ld\u0259rdi. Dig\u0259r bir g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259 g\u00f6r\u0259 is\u0259 Allah-T\u0259alan\u0131n &#8220;insanlar\u0131n t\u0259k bir \u00fcmm\u0259t olmas\u0131ndan&#8221; m\u0259qs\u0259di insanlar\u0131n ham\u0131s\u0131n\u0131n &#8211; ist\u0259r kafir olsun, ist\u0259r m\u00f6min &#8211; d\u00fcnya nem\u0259tl\u0259ri \u0259ld\u0259 etm\u0259k bar\u0259d\u0259 b\u0259rab\u0259r olmas\u0131d\u0131r. Bel\u0259 ki, Allah\u0131n qanunlar\u0131na \u0259sas\u0259n insanlar g\u00f6st\u0259rdikl\u0259ri s\u0259y v\u0259 t\u0259la\u015f m\u00fcqabilind\u0259 m\u00fcnasib n\u0259tic\u0259 \u0259ld\u0259 etm\u0259k bar\u0259d\u0259 b\u0259rab\u0259rdirl\u0259r. Y\u0259ni bel\u0259 deyil ki, m\u0259s\u0259l\u0259n, Allah-T\u0259ala kafir n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7al\u0131\u015fsa da onun s\u0259yl\u0259rini n\u0259tic\u0259siz qoysun, amma m\u00f6min h\u0259tta \u00e7al\u0131\u015fmasa bel\u0259, onu firavanl\u0131q i\u00e7ind\u0259 ya\u015fats\u0131n. H\u0259r halda, ay\u0259nin insanlara \u00e7atd\u0131rmaq ist\u0259diyi \u0259sas m\u0259nalardan biri budur ki, Allah yan\u0131nda var-d\u00f6vl\u0259t v\u0259 s\u0259rv\u0259t n\u0259inki insan\u0131n \u00fcst\u00fcn v\u0259 ya al\u00e7aq olmas\u0131n\u0131n g\u00f6st\u0259ricisi deyil, h\u0259tta b\u0259z\u0259n Allah\u0131n q\u0259z\u0259b \u0259lam\u0259tidir.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bu deyil\u0259nl\u0259rd\u0259n \u0259lav\u0259, Quran bax\u0131m\u0131ndan ruzinin azalmasi s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 imans\u0131zl\u0131q ve g\u00fcnahlard\u0131r. \u018flb\u0259tt\u0259, ruzinin azalmasinin s\u0259b\u0259bi h\u0259mi\u015f\u0259 g\u00fcnah deyil. Amma bir sira g\u00fcnahlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 ruzinin azald\u0131\u011f\u0131 bildirilmi\u015fdir. Bir s\u0131ra \u0259m\u0259ll\u0259r ruzinin azalmas\u0131na v\u0259 b\u0259la g\u0259lm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b oldu\u011fu kimi, b\u0259zi \u0259m\u0259ll\u0259r d\u0259 ruzinin artmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. Allah-T\u0259ala buyurur:<\/p>\n<p>&#8220;\u018fg\u0259r o m\u0259ml\u0259k\u0259tl\u0259rin \u0259halisi iman g\u0259tirib (pis \u0259m\u0259ll\u0259rd\u0259n) \u00e7\u0259kins\u0259ydil\u0259r, s\u00f6zs\u00fcz ki, onlar\u0131n ba\u015flar\u0131na g\u00f6yd\u0259n v\u0259 yerd\u0259n b\u0259r\u0259k\u0259t ya\u011fd\u0131rard\u0131q. Lakin onlar (\u00f6z pey\u011f\u0259mb\u0259rl\u0259rini) yalan\u00e7\u0131 hesab etdil\u0259r, Biz d\u0259 onlar\u0131 qazand\u0131qlar\u0131na (qazand\u0131qlar\u0131 g\u00fcnahlara) g\u00f6r\u0259 m\u0259hv etdik&#8221; (\u018fraf, 96).<\/p>\n<p>Bu, Allah\u0131n \u0259n\u0259n\u0259vi qanunlar\u0131ndand\u0131r. Allah-T\u0259ala Maid\u0259 sur\u0259sinin 66-c\u0131 ay\u0259sind\u0259 d\u0259 y\u0259hudi v\u0259 xristianlar haqq\u0131nda buna b\u0259nz\u0259r ifad\u0259 i\u015fl\u0259tmi\u015fdir. Bu kimi ay\u0259l\u0259r insanlar\u0131n iman v\u0259 t\u0259qvalar\u0131n\u0131n onlar\u0131n maddi h\u0259yat\u0131ndak\u0131 t\u0259sirini v\u0259 rolunu b\u0259yan edir. Burada bel\u0259 bir sual yaran\u0131r ki, \u0259g\u0259r iman b\u0259r\u0259k\u0259t\u0259, imans\u0131zl\u0131q is\u0259 b\u0259laya s\u0259b\u0259b olursa, b\u0259s n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n bir \u00e7ox imans\u0131z m\u0259ml\u0259k\u0259tl\u0259ri naz-nem\u0259t i\u00e7ind\u0259 x\u00f6\u015fb\u0259xt h\u0259yat s\u00fcr\u00fcrl\u0259r? Bu suala cavab olaraq qeyd etm\u0259k ist\u0259rdik ki, \u0259vv\u0259la onlar\u0131n naz-nem\u0259t i\u00e7ind\u0259 xo\u015fb\u0259xt olmas\u0131n\u0131 g\u00fcman etm\u0259k tamamil\u0259 yanl\u0131\u015fd\u0131r. Bu yaln\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n s\u0259b\u0259bi s\u0259rv\u0259ti xo\u015fb\u0259xtlik amili hesab etm\u0259kdir. \u018fslind\u0259, s\u0259rv\u0259t he\u00e7 d\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 xo\u015fb\u0259xtlik v\u0259 rahatl\u0131q deyil. \u018fg\u0259r kims\u0259 bu c\u0259miyy\u0259tl\u0259rin i\u00e7in\u0259 girib insanlar\u0131n \u0259hval-ruhiyy\u0259si il\u0259 tan\u0131\u015f olsa g\u00f6r\u0259r ki, onlar\u0131n ya\u015fad\u0131qlar\u0131 m\u0259n\u0259vi sars\u0131nt\u0131lar olduqca cans\u0131x\u0131c\u0131 v\u0259 a\u011fr\u0131l\u0131d\u0131r. Maddi nailiyy\u0259tl\u0259rin s\u0259b\u0259bi t\u0259bii ki, onlar\u0131n s\u0259y v\u0259 t\u0259la\u015flar\u0131d\u0131r. Bunu inkar etm\u0259k olmaz. Amma bu o dem\u0259k deyil ki, kimin maddi v\u0259ziyy\u0259ti yax\u015f\u0131d\u0131rsa, h\u0259yat\u0131 da g\u00f6z\u0259ldir v\u0259 o, \u00f6z\u00fcn\u00fc xo\u015fb\u0259xt hiss edir. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, h\u0259tta bu nem\u0259tl\u0259rin onlara Allah t\u0259r\u0259find\u0259n birba\u015fa \u0259ta edilm\u0259sini f\u0259rz ets\u0259k bel\u0259, yen\u0259 d\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 qaranl\u0131q bir m\u0259qam qalm\u0131r. Bu m\u0259qam\u0131 bir m\u0259s\u0259ll\u0259 daha ayd\u0131n d\u0259rk etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. M\u0259s\u0259l\u0259n, iki n\u0259f\u0259r eyni x\u0259st\u0259likl\u0259 h\u0259kim\u0259 m\u00fcraci\u0259t edir. H\u0259kim bu x\u0259st\u0259l\u0259r\u0259 m\u00fcalic\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 bir s\u0131ra \u015feyl\u0259ri qada\u011fan edir. Amma bir m\u00fcdd\u0259td\u0259n sonra onlar\u0131n birin\u0259 &#8220;get \u00fcr\u0259yin ist\u0259y\u0259ni ye&#8221;, dig\u0259rin\u0259 is\u0259 &#8220;s\u0259n h\u0259l\u0259 p\u0259hrizd\u0259 qal&#8221; deyir. M\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 zahiri c\u0259h\u0259td\u0259n yana\u015fsaq, h\u0259min x\u0259st\u0259l\u0259rin birinin sa\u011falmas\u0131n\u0131, ikincisinin is\u0259 sa\u011falmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259l\u0259 d\u0259 m\u0259hrumiyy\u0259td\u0259 qalmas\u0131n\u0131 g\u00fcman ed\u0259rik. Amma \u0259g\u0259r gedib h\u0259kimd\u0259n bu m\u0259s\u0259l\u0259nin s\u0259b\u0259bini ara\u015fd\u0131rsaq, g\u00f6r\u0259rik ki, s\u0259n dem\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259 tamamil\u0259 \u0259ksin\u0259 imi\u015f. S\u0259n dem\u0259 birinci x\u0259st\u0259y\u0259 h\u0259r \u015f\u0259y yem\u0259k icaz\u0259sinin verilm\u0259sinin s\u0259b\u0259bi i\u015fin-i\u015fd\u0259n ke\u00e7m\u0259si v\u0259 onun sa\u011falmaq ehtimal\u0131n\u0131n olmamas\u0131d\u0131r. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 h\u0259kim ona he\u00e7 bir p\u0259hrizin fayda verm\u0259y\u0259c\u0259yini g\u00f6r\u00fcb \u00fcr\u0259yi ist\u0259y\u0259ni yem\u0259k icaz\u0259si verir. \u0130kinci x\u0259st\u0259d\u0259 is\u0259 sa\u011falma ehtimal\u0131 oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn p\u0259hrizin saxlan\u0131lmas\u0131 tap\u015f\u0131r\u0131l\u0131r. Allah\u0131n b\u0259zil\u0259rin\u0259 nem\u0259t verm\u0259sinin v\u0259 ya b\u0259zil\u0259rind\u0259n t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri b\u00fct\u00fcn f\u0259sadlara baxmayaraq nem\u0259tl\u0259ri almamas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bi d\u0259 b\u0259zi hallarda budur. \u00c7\u00fcnki Allah g\u00fcnahlara g\u00f6r\u0259 insanlara ona g\u00f6r\u0259 bir s\u0131ra m\u0259hrumiyy\u0259tl\u0259r verir ki, b\u0259lk\u0259 q\u0259fl\u0259t yuxusundan ay\u0131laraq ibr\u0259t g\u00f6t\u00fcrd\u00fcl\u0259r. Amma i\u015f o yer\u0259 \u00e7atanda ki, daha ibr\u0259t g\u00f6t\u00fcrm\u0259y\u0259 he\u00e7 bir \u00fcmid qalm\u0131r, onda nem\u0259ti ba\u015flar\u0131ndan t\u00f6k\u00fcr. M\u00fcs\u0259lman c\u0259miyy\u0259td\u0259 is\u0259 ay\u0131lmaq ehtimal\u0131 oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn b\u0259zi m\u0259hrumiyy\u0259tl\u0259r t\u0259tbiq edilir.<\/p>\n<p>Rifah i\u00e7ind\u0259 ya\u015fayan v\u0259 b\u0259z\u0259n bir \u00e7oxlar\u0131nda sual do\u011furan c\u0259miyy\u0259tl\u0259r bar\u0259d\u0259 bunu da qeyd etm\u0259k lazimd\u0131r ki, onlar\u0131n malik olduqlar\u0131 s\u0259rv\u0259tl\u0259rin ham\u0131s\u0131 n\u0259 Allah\u0131n onlara \u0259ta etdiyi nem\u0259tl\u0259rdir, n\u0259 d\u0259 onlar\u0131n \u00f6z istedad v\u0259 bacar\u0131qlar\u0131 il\u0259 \u0259ld\u0259 etdikl\u0259ri qazanclar. H\u0259min s\u0259rv\u0259tl\u0259rin \u00e7ox hiss\u0259si d\u0259 onlar\u0131n tarix boyu m\u00fcxt\u0259lif mill\u0259tl\u0259ri qar\u0259t edib istismar\u00e7\u0131l\u0131qla \u0259ld\u0259 etdikl\u0259ri s\u0259rv\u0259tl\u0259rdir. Odur ki, h\u0259min \u015feyl\u0259ri n\u0259inki arzulamaq laz\u0131m deyil, h\u0259tta Allahdan bu kimi \u015feyl\u0259ri bizd\u0259n uzaq etm\u0259sini ist\u0259m\u0259k laz\u0131md\u0131r. \u00c7\u00fcnki sa\u011flam d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259li insan hans\u0131sa o\u011frunun o\u011furlad\u0131\u011f\u0131 mal\u0131n onun olmas\u0131n\u0131 ist\u0259m\u0259z.<\/p>\n<p>Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n imanl\u0131 c\u0259miyy\u0259tl\u0259rin m\u0259hrumiyy\u0259td\u0259 ya\u015fmalar\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bi bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fark\u0259n n\u0259z\u0259r\u0259 almaq laz\u0131md\u0131r ki, Allah\u0131n iman g\u0259tir\u0259c\u0259kl\u0259ri t\u0259qdird\u0259 ba\u015flar\u0131ndan nem\u0259t t\u00f6km\u0259k v\u0259di verdiyi insanlar s\u0131rf iman iddias\u0131 il\u0259 ya\u015fayanlar deyil, imanla h\u0259yat s\u00fcr\u0259nl\u0259rdir. B\u0259li, c\u0259miyy\u0259t iman g\u0259tirs\u0259, Allah-T\u0259ala v\u0259d verdiyi kimi nem\u0259ti onun ba\u015f\u0131ndan t\u00f6k\u0259r. Amma nec\u0259 iman? Dild\u0259 m\u00fcs\u0259lman\u00e7\u0131l\u0131q iddias\u0131 etm\u0259k h\u0259min m\u0259qama nail olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn yet\u0259rli deyil. \u0130slam pakl\u0131\u011fa, d\u00fczl\u00fcy\u0259, \u0259man\u0259tdarl\u0131\u011fa, s\u0259y v\u0259 t\u0259la\u015fa, f\u0259dakarl\u0131\u011fa d\u0259v\u0259t edir. Bunlar is\u0259 t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n b\u00f6y\u00fck bir qisminin h\u0259yat\u0131n\u0131n \u0259n nadir m\u0259qamlar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Qurani-K\u0259rimd\u0259 buyurulur:<\/p>\n<p>&#8220;Kim Allahdan qorxsa, Allah ona (h\u0259r \u00e7\u0259tinlikd\u0259n) bir \u00e7\u0131x\u0131\u015f yolu \u0259ta ed\u0259r. V\u0259 ona g\u00f6zl\u0259m\u0259diyi yerd\u0259n ruzi ver\u0259r. Kim Allaha t\u0259v\u0259kk\u00fcl ets\u0259, (Allah) ona kifay\u0259t ed\u0259r. Allah \u00d6z \u0259mrini yerin\u0259 yetir\u0259ndir. Allah h\u0259r \u015fey \u00fc\u00e7\u00fcn bir \u00f6l\u00e7\u00fc (h\u0259dd, m\u00fcdd\u0259t) t\u0259yin etmi\u015fdir&#8221; (Talaq, 2-3).<\/p>\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259, bu ay\u0259d\u0259n m\u0259qs\u0259d h\u0259r \u015feyd\u0259n \u0259l \u00e7\u0259kib ibad\u0259tl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmaq deyil. \u0130nsan bir t\u0259r\u0259fd\u0259n Allah\u0131n \u0259mrl\u0259rin\u0259 tabe olmal\u0131, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n d\u0259 ruzi qazanmaq istiqam\u0259tind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki el\u0259 bunun \u00f6z\u00fc d\u0259 Allaha ibad\u0259tin bir n\u00f6v\u00fc, ita\u0259tin n\u00fcmun\u0259l\u0259rind\u0259ndir. \u0130mam Sadiq (\u0259) buyurur: &#8220;Kim ruzi arxas\u0131nca getm\u0259yi (s\u0259y v\u0259 t\u0259la\u015f\u0131) t\u0259rk ets\u0259, duas\u0131 q\u0259bul olmaz&#8221;.<\/p>\n<p>Ruzinin artmas\u0131na s\u0259b\u0259b olan dig\u0259r bir amil \u015f\u00fckrd\u00fcr.<\/p>\n<p>&#8220;\u018fg\u0259r (M\u0259n\u0259) \u015f\u00fck\u00fcr ets\u0259niz, siz\u0259 (olan nem\u0259timi) art\u0131raca\u011fam. Yox, \u0259g\u0259r nankorluq ets\u0259niz, (unutmay\u0131n ki) M\u0259nim \u0259zab\u0131m, h\u0259qiq\u0259t\u0259n \u015fidd\u0259tlidir!&#8221; (\u0130brahim, 7).<\/p>\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259 \u015f\u00fck\u00fcrd\u0259n m\u0259qs\u0259d t\u0259kc\u0259 dil il\u0259 h\u0259md-s\u0259na etm\u0259k deyil. \u015e\u00fckr\u00fcn \u0259n g\u00f6z\u0259l n\u00fcmun\u0259l\u0259rind\u0259n biri h\u0259r bir nem\u0259ti \u00f6z yerind\u0259 s\u0259rf etm\u0259kdir, ist\u0259r Allahin verdiyi b\u0259d\u0259n \u00fczvl\u0259rind\u0259n halal istiqam\u0259td\u0259 b\u0259hr\u0259l\u0259nm\u0259k olsun, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 s\u0259rv\u0259tin halal yolda x\u0259rcl\u0259nm\u0259si.<\/p>\n<p>Bu m\u0259naya h\u0259disl\u0259rd\u0259 d\u0259 \u00e7ox t\u0259kid edilmi\u015f v\u0259 bir \u00e7ox \u0259m\u0259ll\u0259rin ruzinin artmas\u0131na s\u0259b\u0259b oldu\u011fu vur\u011fulanm\u0131\u015fd\u0131r. Pey\u011f\u0259mb\u0259r (s) buyurmu\u015fdur:<\/p>\n<p>&#8220;\u00c7ox s\u0259d\u0259q\u0259 verin ki, Allah siz\u0259 ruzi versin.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130mam Sadiq (\u0259) buyurmu\u015fdur:<\/p>\n<p>&#8220;Ail\u0259sin\u0259 qar\u015f\u0131 yax\u015f\u0131 olan\u0131n ruzisi artar.&#8221;<\/p>\n<p>H\u0259disl\u0259rd\u0259 bunlardan \u0259lav\u0259 z\u0259kat verm\u0259yin, \u0259man\u0259t\u0259 riay\u0259t etm\u0259yin, niyy\u0259ti g\u00f6z\u0259ll\u0259\u015fdirm\u0259yin, m\u00f6minl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn dua etm\u0259yin, qohum-\u0259qr\u0259ba il\u0259 g\u00f6z\u0259l m\u00fcnasib\u0259tin, g\u00fcl\u0259r\u00fczl\u00fcl\u00fcy\u00fcn v\u0259 dig\u0259r \u0259m\u0259ll\u0259rin d\u0259 ruzini art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bildirilmi\u015fdir. B\u00fct\u00fcn bunlar g\u00f6st\u0259rir ki, ruzinin \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259 yegan\u0259 amil t\u0259kc\u0259 maddi s\u0259b\u0259bl\u0259r deyil, onlar\u0131n k\u0259nar\u0131nda m\u0259n\u0259vi amill\u0259r d\u0259 \u00f6z t\u0259sirini g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(\u018fvv\u0259li:\u00a0\u00a0https:\/\/islam.az\/az\/mezhaleler\/i-slam-bu-zhun-sabah\/item\/2934-ruzi-birindzi-hissae;\u00a0https:\/\/islam.az\/az\/mezhaleler\/i-slam-bu-zhun-sabah\/item\/2935-ruzi-i-kindzi-hissae) B\u0259z\u0259n is\u0259 ruzinin azl\u0131\u011f\u0131 imtahan xarakteri da\u015f\u0131y\u0131r. Amma insanlar ilahi meyarlarla tan\u0131\u015f olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn onun h\u0259qiqi m\u0259nas\u0131n\u0131 d\u0259rk etmirl\u0259r. Allah-T\u0259ala buyurur: &#8220;Amma n\u0259 zaman (R\u0259bbin) onu imtahana \u00e7\u0259kib ruzisini \u0259skilts\u0259: &#8220;R\u0259bbim m\u0259ni al\u00e7altd\u0131 (m\u0259n\u0259 xor baxd\u0131)!&#8221; &#8211; s\u00f6yl\u0259y\u0259r&#8221; (F\u0259cr, 16). Ruzinin azl\u0131\u011f\u0131 imtahan ola bildiyi kimi Allah\u0131n ruzini bol etm\u0259si d\u0259 imtahan ola bil\u0259r: &#8220;\u0130nsana g\u0259ldikd\u0259, n\u0259 zaman R\u0259bbin onu imtahana \u00e7\u0259kib ehtiram ets\u0259, ona bir nem\u0259t vers\u0259, o: &#8220;R\u0259bbim m\u0259n\u0259 ehtiram g\u00f6st\u0259rdi!&#8221; &#8211; dey\u0259r&#8221; (F\u0259cr, 15). Bu iki ay\u0259d\u0259n bel\u0259 m\u0259lum olur ki, insan \u00f6z\u00fcn\u00fcn ehtiram v\u0259 t\u0259hqirinin&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":135889,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/9fd7904a388a488789cce12ebbc2a649_M.jpg",300,225,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/9fd7904a388a488789cce12ebbc2a649_M.jpg",300,225,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/9fd7904a388a488789cce12ebbc2a649_M.jpg",300,225,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/9fd7904a388a488789cce12ebbc2a649_M-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/9fd7904a388a488789cce12ebbc2a649_M-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/9fd7904a388a488789cce12ebbc2a649_M.jpg",300,225,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/9fd7904a388a488789cce12ebbc2a649_M.jpg",300,225,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/9fd7904a388a488789cce12ebbc2a649_M.jpg",300,225,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/9fd7904a388a488789cce12ebbc2a649_M-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/9fd7904a388a488789cce12ebbc2a649_M.jpg",300,225,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"(\u018fvv\u0259li:\u00a0\u00a0https:\/\/islam.az\/az\/mezhaleler\/i-slam-bu-zhun-sabah\/item\/2934-ruzi-birindzi-hissae;\u00a0https:\/\/islam.az\/az\/mezhaleler\/i-slam-bu-zhun-sabah\/item\/2935-ruzi-i-kindzi-hissae) B\u0259z\u0259n is\u0259 ruzinin azl\u0131\u011f\u0131 imtahan xarakteri da\u015f\u0131y\u0131r. Amma insanlar ilahi meyarlarla tan\u0131\u015f olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn onun h\u0259qiqi m\u0259nas\u0131n\u0131 d\u0259rk etmirl\u0259r. Allah-T\u0259ala buyurur: &#8220;Amma n\u0259 zaman (R\u0259bbin) onu imtahana \u00e7\u0259kib ruzisini \u0259skilts\u0259: &#8220;R\u0259bbim m\u0259ni al\u00e7altd\u0131 (m\u0259n\u0259 xor baxd\u0131)!&#8221; &#8211; s\u00f6yl\u0259y\u0259r&#8221; (F\u0259cr, 16). Ruzinin azl\u0131\u011f\u0131 imtahan ola bildiyi kimi Allah\u0131n ruzini bol etm\u0259si d\u0259 imtahan ola bil\u0259r:&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/135888"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=135888"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/135888\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/135889"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=135888"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=135888"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=135888"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}