{"id":136430,"date":"2020-02-29T15:08:13","date_gmt":"2020-02-29T12:08:13","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=136430"},"modified":"2020-02-29T15:08:13","modified_gmt":"2020-02-29T12:08:13","slug":"istanbula-koc-ed%c9%99nl%c9%99r-seyid-%c9%99hm%c9%99dd%c9%99ki-q%c9%99rib-m%c9%99zar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=136430","title":{"rendered":"\u0130stanbula k\u00f6\u00e7 ed\u0259nl\u0259r &#8211; Seyid \u018fhm\u0259dd\u0259ki q\u0259rib m\u0259zar"},"content":{"rendered":"<p><strong>1960-c\u0131 ild\u0259 \u0130stanbulda \u00e7ap olunmu\u015f &#8220;\u0130stanbul Ensiklopediyas\u0131&#8221;n\u0131n (\u0130stanbul Ansiklopedisi) \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc cildind\u0259 &#8220;Az\u0259rbaycanl\u0131lar. \u0130stanbulda&#8221; ba\u015fl\u0131ql\u0131 b\u00f6lm\u0259 var. Bu b\u00f6lm\u0259ni az\u0259rbaycanl\u0131 m\u00fchacir \u018fli G\u0259nc\u0259li haz\u0131rlay\u0131b.<\/strong><\/p>\n<p>M\u00fc\u0259llif m\u0259qal\u0259sind\u0259 son iki \u0259srd\u0259 m\u00fcxt\u0259lif s\u0259b\u0259bl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 \u0130stanbula k\u00f6\u00e7 etmi\u015f m\u0259\u015fhur az\u0259rbaycanl\u0131 ail\u0259l\u0259r haqq\u0131nda m\u0259lumat verib. M\u0259qal\u0259d\u0259 G\u0259nc\u0259d\u0259n, \u0130r\u0259vandan, T\u0259brizd\u0259n, Qaraba\u011fdan, \u015eirvandan, Bak\u0131dan g\u0259l\u0259n ail\u0259l\u0259rin adlar\u0131 qeyd olunub, q\u0131sa \u015f\u0259kild\u0259 f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rind\u0259n b\u0259hs edilib.<\/p>\n<p>M\u0259qal\u0259nin giri\u015find\u0259 \u018fli G\u0259nc\u0259li \u0130stanbulun f\u0259thind\u0259n sonra Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131ndan buraya g\u0259l\u0259nl\u0259r bar\u0259d\u0259 yaz\u0131b: &#8220;\u0130stanbulun f\u0259thind\u0259n g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u0259d\u0259k m\u00fcxt\u0259lif d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 m\u00fcxt\u0259lif vasit\u0259l\u0259rl\u0259, f\u0259rqli yollarla \u0130stanbula xeyli az\u0259rbaycanl\u0131 t\u00fcrkl\u0259r g\u0259lib, burada yerl\u0259\u015fib, b\u00f6y\u00fck bir qismi bir-iki n\u0259sil sonra istanbullularla qaynay\u0131b qar\u0131\u015f\u0131blar. Fateh h\u0259l\u0259 u\u015faq ik\u0259n M\u00f6vlan\u0259 \u015eirvani vasit\u0259sil\u0259 &#8220;G\u00fcl\u00fcstan&#8221;\u0131 oxuyub.<\/p>\n<p>Fateh d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn \u015fairl\u0259rind\u0259n M\u00f6vlan\u0259 Kabulinin d\u0259 \u015eirvandan g\u0259lm\u0259sini divan\u0131ndan \u00f6yr\u0259nirik. Birinci D\u00fcnya M\u00fcharib\u0259sind\u0259n \u0259vv\u0259l \u0130stanbulda 25 min az\u0259rbaycanl\u0131 vard\u0131; he\u00e7 bir d\u00f6vl\u0259tin pasportunu da\u015f\u0131may\u0131b ba\u015f\u0131bo\u015f g\u0259z\u0259nl\u0259r buraya daxil deyildir. \u0130stanbulda az\u0259rbaycanl\u0131lar h\u0259r i\u015fd\u0259, h\u0259r yerd\u0259, h\u0259r s\u0259n\u0259td\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u0259r&#8221;.<\/p>\n<p>\u018fli G\u0259nc\u0259li qeyd edib ki, bir ne\u00e7\u0259 s\u0259n\u0259t sah\u0259si var ki, \u0130stanbula g\u0259l\u0259n az\u0259rbaycanl\u0131lar aras\u0131nda daha geni\u015f yay\u0131l\u0131b, bu da onlar\u0131n g\u0259ldikl\u0259ri \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, t\u0259brizlil\u0259r xal\u0131 ticar\u0259ti, ka\u011f\u0131z v\u0259 d\u0259ft\u0259rxana i\u015fl\u0259ri il\u0259, salmasl\u0131lar v\u0259 xoylular \u00e7uval\u00e7\u0131l\u0131q, sand\u0131q\u00e7\u0131l\u0131q, g\u00f6mr\u00fck hamball\u0131\u011f\u0131, vasit\u0259\u00e7ilikl\u0259, \u015firvanl\u0131lar xal\u0131, ip\u0259k, quma\u015f ticar\u0259ti, pamb\u0131q par\u00e7a, d\u0259smal v\u0259 ba\u015fqa i\u015fl\u0259rl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olublar. \u015eirvandan g\u0259l\u0259nl\u0259rin \u00e7oxu alim v\u0259 fazil insanlar olduqlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yax\u015f\u0131 v\u0259zif\u0259l\u0259r\u0259, xocal\u0131\u011fa v\u0259 ziyal\u0131 z\u00fcmr\u0259y\u0259 m\u0259xsus i\u015fl\u0259r\u0259 q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259libl\u0259r. G\u0259nc\u0259lil\u0259r xal\u0131, quma\u015f, \u00e7ay v\u0259 q\u0259hv\u0259 i\u015fl\u0259ri il\u0259 daha \u00e7ox m\u0259\u015f\u011ful olublar.<\/p>\n<p>Qaraba\u011fdan g\u0259l\u0259nl\u0259r is\u0259 \u00e7ay ticar\u0259ti, q\u0131z\u0131l-g\u00fcm\u00fc\u015f, \u0259ntiq \u0259\u015fya\u00e7\u0131l\u0131q, s\u0259b\u00fc\u015ft\u0259rlil\u0259r q\u0259hv\u0259\u00e7ilik, hotel\u00e7ilik, t\u00fct\u00fcn\u00e7\u00fcl\u00fck, s\u0259l\u0259m\u00e7ilik i\u015fl\u0259ri g\u00f6r\u00fcbl\u0259r.<\/p>\n<p>\u018fli G\u0259nc\u0259li m\u0259qal\u0259sind\u0259 \u0130stanbulda ya\u015fayan m\u0259\u015fhur ail\u0259l\u0259rin adlar\u0131n\u0131 \u00e7\u0259kib, onlar\u0131n hans\u0131 b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259n g\u0259ldiyini qeyd edib.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda bol\u015fevik hakimiyy\u0259ti qurulduqdan sonra siyas\u0259t\u00e7il\u0259rin, h\u0259rb\u00e7il\u0259rin bir qismi g\u00fcll\u0259l\u0259ndi, bir qismi is\u0259 \u018fnz\u0259li v\u0259 Batum \u00fcz\u0259rind\u0259n T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 m\u00fchacir\u0259t ed\u0259 bildil\u0259r. \u018fsas\u0259n, \u0130stanbul \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 m\u0259skunla\u015fan bu \u015f\u0259xsl\u0259r ya\u015fad\u0131qlar\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n istiqlal m\u00fcbariz\u0259sini apard\u0131lar. \u0130stanbulla yana\u015f\u0131, Ankara, Trabzon, Qars, I\u011fd\u0131r, Amasiya kimi \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 d\u0259 m\u00fchacir\u0259t h\u0259yat\u0131 ya\u015fayanlar oldu. H\u0259min ail\u0259l\u0259rd\u0259n birinci v\u0259 ikinci n\u0259sil T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 v\u0259fat etdikl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn burada d\u0259fn olundular. Sovet Az\u0259rbaycan\u0131 d\u00f6n\u0259mind\u0259 bu \u015f\u0259xsl\u0259rin f\u0259aliyy\u0259ti v\u0259t\u0259nda\u015flardan gizl\u0259dildi, uzun m\u00fcdd\u0259t onlardan x\u0259b\u0259rsiz qal\u0131nd\u0131.<\/p>\n<p>\u0130stanbulda ya\u015fayan az\u0259rbaycanl\u0131lar F\u0259rik\u00f6y, Qaraca \u018fhm\u0259d, Zincirliquyu, \u018fdirn\u0259qap\u0131 kimi m\u0259zarl\u0131qlarda d\u0259fn olunublar. Qaraca \u018fhm\u0259d q\u0259bristanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n &#8220;\u0130ranl\u0131lar m\u0259zarl\u0131\u011f\u0131&#8221; v\u0259 ya &#8220;Seyid \u018fhm\u0259d d\u0259r\u0259si&#8221; adlanan hiss\u0259si is\u0259 \u015fi\u0259 m\u0259zh\u0259bli m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n d\u0259fn edildiyi yerdir. Biz h\u0259min m\u0259zarl\u0131qdak\u0131 m\u0259zarlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259tinin siyah\u0131s\u0131n\u0131 t\u0259rtib etmi\u015fik. M\u0259zarl\u0131qda t\u0259dqiqat aparark\u0259n q\u0259rib\u0259 bir m\u0259zara rast g\u0259ldik&#8230; \u018fvv\u0259lc\u0259, m\u0259zarl\u0131\u011f\u0131n tarixin\u0259 n\u0259z\u0259r salaq.<\/p>\n<p>1853-c\u00fc ilin dekabr\u0131n \u0259vv\u0259lind\u0259 74 iranl\u0131 tacir Osmanl\u0131 h\u00f6kum\u0259tin\u0259 \u0259riz\u0259 il\u0259 m\u00fcraci\u0259t edib. \u018friz\u0259d\u0259n m\u0259lum olur ki, h\u0259min d\u00f6n\u0259md\u0259 Qacar d\u00f6vl\u0259tind\u0259n \u0130stanbula g\u0259lmi\u015f tacirl\u0259r, burada ya\u015fayan t\u00fcrkl\u0259r v\u0259 farslar Seyid \u018fhm\u0259d D\u0259r\u0259si adlanan m\u0259kan\u0131 m\u0259zarl\u0131q olaraq se\u00e7ibl\u0259r. \u018friz\u0259y\u0259 imza atanlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti T\u0259briz, Xoy v\u0259 \u015eiraz \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259ndir. M\u0259zarl\u0131\u011f\u0131n da h\u0259min il sal\u0131nd\u0131\u011f\u0131 ehtimal olunur.<\/p>\n<p>XIX \u0259srin ikinci yar\u0131s\u0131ndan etibar\u0259n bu m\u0259zarl\u0131q Qacar d\u00f6vl\u0259tinin t\u0259b\u0259\u0259l\u0259rinin, el\u0259c\u0259 d\u0259, Qafqazdan k\u00f6\u00e7\u0259n \u0130slam\u0131n c\u0259f\u0259ri qoluna m\u0259xsus m\u00fcs\u0259lman \u0259halinin d\u0259fn edildiyi yer\u0259 \u00e7evrilib. Burada d\u0259fn edil\u0259nl\u0259rin b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259ti Az\u0259rbaycan t\u00fcrkl\u0259ridir. Bu m\u0259zarl\u0131qda d\u0259fn olunanlar aras\u0131nda Az\u0259rbaycan C\u00fcmhuriyy\u0259tinin Tehran s\u0259firi Adil xan Ziyadxan v\u0259 onun ail\u0259 \u00fczvl\u0259ri d\u0259 var.<\/p>\n<p>M\u0259zarl\u0131qda dola\u015fd\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman \u0130r\u0259vandan, \u015eamax\u0131dan, Bak\u0131dan, G\u0259nc\u0259d\u0259n olan h\u0259myerlil\u0259rimizin m\u0259zar da\u015flar\u0131na rast g\u0259ldim. Bu \u015f\u0259xsl\u0259rin b\u0259zil\u0259ri haqq\u0131nda m\u0259lumat\u0131m\u0131z yoxdur. Bu m\u0259zarl\u0131qda m\u0259ni \u0259n \u00e7ox t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u0259ndir\u0259n m\u0259zar da\u015f\u0131 ir\u0259vanl\u0131 bir \u015f\u0259xs\u0259 aid oldu. T\u0259sad\u00fcf\u0259n iki m\u0259zar aras\u0131nda torpa\u011fa batm\u0131\u015f v\u0259 yox olmaq \u00fczr\u0259 olan m\u0259zar da\u015f\u0131n\u0131n\u0131n torpaq dolu \u00fcst t\u0259b\u0259q\u0259sini t\u0259mizl\u0259dikd\u0259n, su il\u0259 yuduqdan sonra bu yaz\u0131n\u0131 oxuya bildim:<\/p>\n<p>&#8220;Huvel Baki.<br \/>\nZair bu mezar bir abide-i yesi kederdir.<\/p>\n<p>Bir genc g\u00fczelin g\u00f6z yumarak yatt\u0131\u011f\u0131 yerdir.<\/p>\n<p>Bir g\u00f6n\u00e7e iken a\u00e7mad\u0131 bir g\u00fcn soluverdi.<\/p>\n<p>Anne-baban\u0131n matemi ta g\u00f6\u011flere erdi.<\/p>\n<p>Tevell\u00fcd\u00fc 1907. Azeri T\u00fcrk m\u00fchacirlerinden erivanl\u0131 Celil mahdumu nakam Asger efendinin ruhuna fatiha&#8221;. (Teleqraf.com)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1960-c\u0131 ild\u0259 \u0130stanbulda \u00e7ap olunmu\u015f &#8220;\u0130stanbul Ensiklopediyas\u0131&#8221;n\u0131n (\u0130stanbul Ansiklopedisi) \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc cildind\u0259 &#8220;Az\u0259rbaycanl\u0131lar. \u0130stanbulda&#8221; ba\u015fl\u0131ql\u0131 b\u00f6lm\u0259 var. Bu b\u00f6lm\u0259ni az\u0259rbaycanl\u0131 m\u00fchacir \u018fli G\u0259nc\u0259li haz\u0131rlay\u0131b. M\u00fc\u0259llif m\u0259qal\u0259sind\u0259 son iki \u0259srd\u0259 m\u00fcxt\u0259lif s\u0259b\u0259bl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 \u0130stanbula k\u00f6\u00e7 etmi\u015f m\u0259\u015fhur az\u0259rbaycanl\u0131 ail\u0259l\u0259r haqq\u0131nda m\u0259lumat verib. M\u0259qal\u0259d\u0259 G\u0259nc\u0259d\u0259n, \u0130r\u0259vandan, T\u0259brizd\u0259n, Qaraba\u011fdan, \u015eirvandan, Bak\u0131dan g\u0259l\u0259n ail\u0259l\u0259rin adlar\u0131 qeyd olunub, q\u0131sa \u015f\u0259kild\u0259 f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rind\u0259n b\u0259hs edilib. M\u0259qal\u0259nin giri\u015find\u0259 \u018fli G\u0259nc\u0259li \u0130stanbulun f\u0259thind\u0259n sonra Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131ndan buraya g\u0259l\u0259nl\u0259r bar\u0259d\u0259 yaz\u0131b: &#8220;\u0130stanbulun f\u0259thind\u0259n g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u0259d\u0259k m\u00fcxt\u0259lif d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 m\u00fcxt\u0259lif vasit\u0259l\u0259rl\u0259, f\u0259rqli yollarla \u0130stanbula xeyli az\u0259rbaycanl\u0131 t\u00fcrkl\u0259r g\u0259lib, burada yerl\u0259\u015fib, b\u00f6y\u00fck bir qismi bir-iki&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":136431,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/829974.jpg",800,600,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/829974.jpg",800,600,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/829974.jpg",800,600,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/829974-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/829974-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/829974.jpg",640,480,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/829974.jpg",800,600,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/829974.jpg",800,600,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/829974-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/829974.jpg",800,600,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"1960-c\u0131 ild\u0259 \u0130stanbulda \u00e7ap olunmu\u015f &#8220;\u0130stanbul Ensiklopediyas\u0131&#8221;n\u0131n (\u0130stanbul Ansiklopedisi) \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc cildind\u0259 &#8220;Az\u0259rbaycanl\u0131lar. \u0130stanbulda&#8221; ba\u015fl\u0131ql\u0131 b\u00f6lm\u0259 var. Bu b\u00f6lm\u0259ni az\u0259rbaycanl\u0131 m\u00fchacir \u018fli G\u0259nc\u0259li haz\u0131rlay\u0131b. M\u00fc\u0259llif m\u0259qal\u0259sind\u0259 son iki \u0259srd\u0259 m\u00fcxt\u0259lif s\u0259b\u0259bl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 \u0130stanbula k\u00f6\u00e7 etmi\u015f m\u0259\u015fhur az\u0259rbaycanl\u0131 ail\u0259l\u0259r haqq\u0131nda m\u0259lumat verib. M\u0259qal\u0259d\u0259 G\u0259nc\u0259d\u0259n, \u0130r\u0259vandan, T\u0259brizd\u0259n, Qaraba\u011fdan, \u015eirvandan, Bak\u0131dan g\u0259l\u0259n ail\u0259l\u0259rin adlar\u0131 qeyd olunub, q\u0131sa \u015f\u0259kild\u0259 f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rind\u0259n&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/136430"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=136430"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/136430\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/136431"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=136430"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=136430"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=136430"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}