{"id":136450,"date":"2020-02-29T15:16:42","date_gmt":"2020-02-29T12:16:42","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=136450"},"modified":"2020-02-29T15:16:42","modified_gmt":"2020-02-29T12:16:42","slug":"h%c9%99l%c9%99-vaxti-catmayib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=136450","title":{"rendered":"H\u0259l\u0259 vaxt\u0131 \u00e7atmay\u0131b?!"},"content":{"rendered":"<div class=\"itemFullText\">\n<p>Allah-T\u0259alan\u0131n bizl\u0259rin h\u0259yat proqram\u0131m\u0131z olaraq g\u00f6nd\u0259rdiyi m\u00fcq\u0259dd\u0259s kitab\u0131 Qurani-K\u0259rimd\u0259 insanlara m\u00fcxt\u0259lif suallar \u00fcnvanlanm\u0131\u015fd\u0131r. Quranda olan suallar \u00fcmumilikd\u0259 m\u00fcxt\u0259lif m\u0259qs\u0259dl\u0259r da\u015f\u0131y\u0131r v\u0259 onlar\u0131n b\u0259zisi t\u0259\u0259cc\u00fcb, b\u0259zisi inkar, b\u0259zisi m\u0259z\u0259mm\u0259t, b\u0259zisi d\u0259 t\u0259kid m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131r. N\u00f6v\u00fcnd\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq b\u00fct\u00fcn sual ay\u0259l\u0259rind\u0259n son m\u0259qs\u0259d insanlar\u0131n diqq\u0259tini ay\u0259d\u0259 s\u00f6z\u00fc ged\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 c\u0259lb etm\u0259k v\u0259 onlar\u0131 q\u0259fl\u0259t\u0259 d\u00fc\u015f\u0259r\u0259k mahiyy\u0259tin\u0259 varmad\u0131qlar\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r bar\u0259d\u0259 daha d\u0259rind\u0259n d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259y\u0259 s\u00f6vq etm\u0259kdir.<\/p>\n<p>Quran\u0131n \u00e7ox t\u0259sirli v\u0259 insan\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259y\u0259 vadar ed\u0259n ay\u0259l\u0259rind\u0259n biri d\u0259 m\u00fcbar\u0259k H\u0259did sur\u0259sinin 16-c\u0131 ay\u0259sidir. \u0130slam tarixind\u0259 \u00e7oxlar\u0131n\u0131n t\u00f6vb\u0259 ed\u0259r\u0259k Allah yoluna qay\u0131tmas\u0131na s\u0259b\u0259b olmu\u015f bu ay\u0259 bar\u0259d\u0259 maraql\u0131 hadisl\u0259r ba\u015f vermi\u015fdir.<\/p>\n<p>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259 Quran\u0131n m\u00f6c\u00fcz\u0259vi c\u0259h\u0259tl\u0259rind\u0259n biri onun insana daim yeni t\u0259sir ba\u011f\u0131\u015flamas\u0131d\u0131r. Quranla \u00fcnsiyy\u0259td\u0259 olan h\u0259r bir k\u0259sin etiraf etdiyi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri onda sanki h\u0259mi\u015f\u0259 yeni ay\u0259l\u0259rin k\u0259\u015ff edilm\u0259si, \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xmas\u0131d\u0131r. Bel\u0259 ki, Quran\u0131 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 oxuyub m\u0259nas\u0131na diqq\u0259t etm\u0259sin\u0259 baxmayaraq adam b\u0259z\u0259n el\u0259 ay\u0259l\u0259rl\u0259 rastla\u015f\u0131r ki, sanki h\u0259min ay\u0259 \u0259vv\u0259ll\u0259r Quranda omay\u0131b v\u0259 ona birinci d\u0259f\u0259dir rast g\u0259linir. H\u0259min s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 tarix boyu bir \u00e7oxlari baxmayaraq ki, Qurani oxuyub ondan x\u0259b\u0259rdar olublar, amma haradasa H\u0259did sur\u0259sinin qeyd etdiyimiz ay\u0259sini e\u015fid\u0259nd\u0259, onu birinci d\u0259f\u0259 e\u015fidirmi\u015f kimi t\u0259sirl\u0259n\u0259r\u0259k t\u00f6vb\u0259 edibl\u0259r. S\u00f6z\u00fc ged\u0259n ay\u0259 budur:<\/p>\n<p>&#8220;\u0130man g\u0259tir\u0259nl\u0259rin q\u0259lbl\u0259rinin Allah\u0131n zikri v\u0259 haqdan nazil olan (Quran) \u00fc\u00e7\u00fcn yum\u015falmas\u0131 vaxt\u0131 g\u0259lib \u00e7atmad\u0131m\u0131?!&#8221;<\/p>\n<p>Bu ay\u0259 h\u0259r bir k\u0259sd\u0259n cavab ist\u0259yir. \u0130slam, insanin Allah qar\u015f\u0131s\u0131nda t\u0259slim olmas\u0131 m\u0259nas\u0131ndad\u0131r. Ay\u0259d\u0259 q\u0259lbin Allah\u0131n zikri v\u0259 haqdan nazil olan Quran qar\u015f\u0131s\u0131nda yum\u015falmas\u0131 da bir n\u00f6v h\u0259min m\u0259naya i\u015far\u0259dir. Y\u0259ni, Allah v\u0259 Quran qar\u015f\u0131s\u0131nda t\u0259slim olma\u011f\u0131n vaxti \u00e7atmay\u0131b? Ay\u0259d\u0259ki sual inkar m\u0259nal\u0131 suald\u0131r, y\u0259ni, Allaha \u00fcz tutma\u011f\u0131n vaxt\u0131 \u00e7at\u0131b v\u0259 h\u0259tta n\u0259inki vaxt\u0131 \u00e7at\u0131b, b\u0259lk\u0259 bir az gecikib d\u0259. \u00c7\u00fcnki Allaha do\u011fru bu d\u00f6n\u00fc\u015f \u00e7oxdan olmal\u0131 idi.<\/p>\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259, b\u0259z\u0259n b\u0259zi nadanlar cahilllik \u00fcz\u00fcnd\u0259n bu d\u00f6n\u00fc\u015f vaxt\u0131n\u0131n \u00e7atmamas\u0131n\u0131 deyirl\u0259r. \u00c7oxumuz b\u0259zil\u0259rinin &#8220;h\u0259l\u0259 g\u0259ncs\u0259n, in\u015fallah qocalanda namaz q\u0131larsan, oruc tutarsan, h\u0259l\u0259 s\u0259nin n\u0259 ya\u015f\u0131n var ki?&#8221; kimi s\u00f6zl\u0259rini e\u015fitmi\u015fik. Bu v\u0259 buna b\u0259nz\u0259r s\u00f6zl\u0259r \u0259g\u0259r m\u0259nas\u0131 d\u0259rk edil\u0259r\u0259k deyils\u0259, birba\u015fa Allaha qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xmaq, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r Onun s\u00f6z\u00fcn\u00fcn qaba\u011f\u0131na s\u00f6z \u00e7\u0131xarmaqd\u0131r. Bel\u0259 ki, Allah-T\u0259ala dini ayinl\u0259rin yerin\u0259 yetirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131m olan ya\u015f\u0131n, m\u0259s\u0259l\u0259n, 15 ya\u015f olmas\u0131n\u0131 deyir, h\u0259min \u015f\u0259xs is\u0259 60 ya\u015f! Qeyd edil\u0259n v\u0259 ona b\u0259nz\u0259r ifad\u0259l\u0259rin m\u0259nas\u0131 dolay\u0131s\u0131 il\u0259 budur ki, &#8211; n\u0259uzu billah &#8211; Allah n\u0259yin n\u0259 vaxt edilm\u0259sini yax\u015f\u0131 bilmir v\u0259 ayinl\u0259rin yerin\u0259 yetirilm\u0259 vaxt\u0131n\u0131 tez deyib.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u0259s\u0259n bel\u0259l\u0259rin\u0259 qocalaca\u011f\u0131 bar\u0259d\u0259 kim t\u0259minat verib? M\u0259g\u0259r g\u0259nc ya\u015f\u0131nda d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015f\u0259nl\u0259r azd\u0131r? B\u00fct\u00fcn bunlar \u015feytan\u0131n v\u0259sv\u0259s\u0259l\u0259rind\u0259n ba\u015fqa bir \u015fey deyil. \u015eeytan\u0131n insanlar\u0131 Allah yolundan azd\u0131rmaq \u00fcsullar\u0131ndan biri onlar\u0131 uzun-uzad\u0131 arzulara d\u00fc\u00e7ar etm\u0259k v\u0259 uzun\u00f6m\u00fcrl\u00fcl\u00fck bar\u0259d\u0259 h\u0259qiq\u0259td\u0259n uzaq olan \u00fcmidl\u0259r verm\u0259kdir. \u0130slam insanin nikbinliyin\u0259 v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 \u00fcmidvar olmas\u0131na m\u00fcsb\u0259t m\u00fcnasib\u0259t b\u0259sl\u0259yir v\u0259 insanlar\u0131 bel\u0259 bir \u0259hval-ruhiyy\u0259y\u0259 t\u0259\u015fviq edir. Amma n\u0259 q\u0259d\u0259r v\u0259 hans\u0131 h\u0259dd\u0259? H\u0259m Pey\u011f\u0259mb\u0259rd\u0259n (s), h\u0259m d\u0259 imamlardan (\u0259) n\u0259ql edilmi\u015f h\u0259disl\u0259rin birind\u0259 nec\u0259 d\u0259 g\u00f6z\u0259l buyurulmu\u015fdur:<\/p>\n<p>&#8220;D\u00fcnyan \u00fc\u00e7\u00fcn el\u0259 \u00e7al\u0131\u015f ki, sanki \u0259b\u0259di ya\u015fayacaqsan, axir\u0259tin \u00fc\u00e7\u00fcn el\u0259 \u00e7al\u0131\u015f ki, sanki sabah \u00f6l\u0259c\u0259ks\u0259n.&#8221;<\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 bu m\u0259ntiql\u0259 yana\u015fanda insan \u00f6z h\u0259yat\u0131nda h\u0259m d\u00fcnyas\u0131n\u0131n, h\u0259m d\u0259 axir\u0259tinin yerini t\u0259yin ed\u0259 bil\u0259r. Bu iki al\u0259m bar\u0259sind\u0259ki s\u0259yl\u0259r aras\u0131nda tarazl\u0131q pozulanda is\u0259, t\u0259bii ki, Allah\u0131n ay\u0259d\u0259k\u0131 sual\u0131na cavab &#8220;yox, h\u0259l\u0259 vaxt\u0131 \u00e7atmay\u0131b!&#8221; olacaqd\u0131r. Vaxt\u0131n \u00e7atmamas\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259nd\u0259 is\u0259, t\u0259bii ki, insan ist\u0259nil\u0259n x\u0259yan\u0259t v\u0259 cinay\u0259t\u0259 \u0259l atar. Vaxt is\u0259 bizim onun \u00e7at\u0131b-\u00e7atmamas\u0131n\u0131 q\u0259bul edib etm\u0259m\u0259yimizd\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq \u00f6z i\u015fini g\u00f6r\u00fcr. Bel\u0259c\u0259, ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z h\u0259r bir n\u0259f\u0259s h\u0259disl\u0259rd\u0259 deyildiyi kimi, bizi \u00f6l\u00fcm\u0259 bir add\u0131m da yax\u0131nla\u015fd\u0131r\u0131r. H\u0259min o \u00f6l\u00fcm\u0259 ki, bizi n\u0259 vaxt yaxalayaca\u011f\u0131n\u0131 Allahdan ba\u015fqa he\u00e7 k\u0259s bilmir. Bizi haqlayandan sonra is\u0259 geriy\u0259 yol yoxdur v\u0259 onda daha bizl\u0259r\u0259 ikinci bir f\u00fcrs\u0259t verilm\u0259y\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p>Allah-T\u0259ala insan\u0131 yaradaraq onun kamillik istiqam\u0259tind\u0259 add\u0131mlamas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn t\u0259dbirl\u0259ri g\u00f6rm\u00fc\u015fd\u00fcr. Ona a\u011f\u0131l verib, elm verib, pey\u011f\u0259mb\u0259rl\u0259r g\u00f6nd\u0259rib, kitab nazil edib. Kitab\u0131nda m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin b\u00fct\u00fcn c\u0259h\u0259tl\u0259rini d\u0259 a\u00e7\u0131qlay\u0131b ki, sabah kimins\u0259 &#8220;bilm\u0259dim, ba\u015fa salan olmad\u0131&#8221; dem\u0259y\u0259 b\u0259han\u0259si olmas\u0131n. Bel\u0259 ki, b\u0259han\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn yollar ba\u011fl\u0131d\u0131r. Odur ki, bu h\u0259yat yolunda add\u0131mlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259f\u0259r yolda\u015f\u0131n\u0131 se\u00e7m\u0259k q\u0259rar\u0131 \u00f6z \u0259limizd\u0259dir. Bir ne\u00e7\u0259 saatl\u0131q s\u0259f\u0259r\u0259 \u00e7\u0131xanda biziml\u0259 yol yolda\u015f\u0131 olacaq \u015f\u0259xs bar\u0259d\u0259 sor\u011fu-sual apar\u0131b onun kimliyi bar\u0259d\u0259 ara\u015fd\u0131rma aparan bizl\u0259r, bizi \u0259b\u0259diyy\u0259t\u0259 qovu\u015fduracaq h\u0259yat yoluna kiml\u0259rl\u0259 v\u0259 hans\u0131 proqramla \u00e7\u0131xma\u011f\u0131m\u0131z bar\u0259d\u0259 d\u0259rind\u0259n d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259y\u0259 daha m\u00f6htac\u0131q. \u00c7\u00fcnki bu yolun sonu ya \u0259b\u0259di s\u0259ad\u0259t, ya da \u0259b\u0259di f\u0259lak\u0259t v\u0259 b\u0259db\u0259xtlikdir.<\/p>\n<p>Sonda H\u0259did sur\u0259sinin i\u015far\u0259 etdiyimiz ay\u0259si bar\u0259d\u0259 \u0130slam tarixind\u0259 ba\u015f vermi\u015f maraql\u0131 hadis\u0259l\u0259rd\u0259n birini n\u0259ql etm\u0259yi m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fun hesab edirik.<\/p>\n<p>Yaz\u0131rlar ki, Xorasandan olan Fuzeyl ibn \u018fyyaz adl\u0131 bir \u015f\u0259xs quldurluq v\u0259 yol k\u0259sm\u0259kl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful imi\u015f. Abyurd v\u0259 S\u0259r\u0259xsd\u0259 yol k\u0259sm\u0259kl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan bu \u015f\u0259xs ticar\u0259tl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olanlar\u0131 lap bezdiribmi\u015f. Bir g\u00fcn Fuzeyl bir k\u0259ndin k\u0259nar\u0131ndan ke\u00e7\u0259nd\u0259 bir q\u0131z g\u00f6r\u00fcr v\u0259 ondan xo\u015fu g\u0259lir. Q\u0131z\u0131n e\u015fqi Fuzeyli d\u0259rd\u0259 sal\u0131r v\u0259 o, q\u0259rara al\u0131r ki, gec\u0259 n\u0259 yolla olur olsun \u00f6z\u00fcn\u00fc q\u0131za yetirsin. Gec\u0259 q\u0131z\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ev\u0259 yax\u0131nla\u015faraq hasardan a\u015f\u0131b h\u0259y\u0259t\u0259 ke\u00e7ir. El\u0259 bu vaxt qon\u015fuluqda olan evl\u0259rin birind\u0259 Quran oxuyan bir \u015f\u0259xsin s\u0259sini e\u015fidir. Quran oxuyan \u015f\u0259xs Fuzeyl divardan a\u015f\u0131b h\u0259y\u0259t\u0259 daxil olanda bu ay\u0259y\u0259 \u00e7at\u0131r: &#8220;\u0130man g\u0259tir\u0259nl\u0259rin q\u0259lbl\u0259rinin Allah\u0131n zikri v\u0259 haqdan nazil olan (Quran) \u00fc\u00e7\u00fcn yum\u015falmas\u0131 vaxt\u0131 g\u0259lib \u00e7atmad\u0131m\u0131?!&#8221; Bu ay\u0259 Fuzeylin q\u0259lbin\u0259 ox kimi bat\u0131r v\u0259 o, q\u0259lbind\u0259 a\u011fr\u0131 hiss edir. E\u015fitdiyi ay\u0259d\u0259n h\u0259dsiz t\u0259sirl\u0259n\u0259n Fuzeyl &#8220;b\u0259li, and olsun Allaha, vaxt\u0131 \u00e7at\u0131b, and olsun Allaha, vaxt\u0131 \u00e7at\u0131b&#8221; dey\u0259-dey\u0259 hasardan a\u015f\u0131b h\u0259y\u0259td\u0259n \u00e7\u0131x\u0131r v\u0259 k\u0259ndin k\u0259nar\u0131ndak\u0131 xarabal\u0131qlardan birin\u0259 gedir. Xarabal\u0131\u011fa \u00e7atanda g\u00f6r\u00fcr ki, orada bir karvan oturaq sal\u0131b. Diqq\u0259t ed\u0259nd\u0259 g\u00f6r\u00fcr ki, ticar\u0259t karvan\u0131 olan bu karvan\u0131n adamlar\u0131 \u00f6z aralar\u0131nda yola \u00e7\u0131xmaq bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015f\u0131rlar. Onlar\u0131n b\u0259zisi el\u0259 indi yola \u00e7\u0131xma\u011f\u0131 m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u00fcr, b\u0259zisi d\u0259 &#8220;s\u0259h\u0259r\u0259 kimi burda qalaq, yoxsa Fuzeyl h\u00fccum edib var-yoxumuzu \u0259limizd\u0259n alar&#8221; deyir. Fuzeyl bu s\u00f6zl\u0259ri e\u015fid\u0259nd\u0259 daha da t\u0259sirl\u0259nir v\u0259 \u00f6z-\u00f6z\u00fcn\u0259 deyir: &#8220;G\u00f6r m\u0259n n\u0259 q\u0259d\u0259r pis adamam. Bu n\u0259 b\u0259db\u0259xt\u00e7ilikdir ki m\u0259n d\u00fc\u00e7ar olmu\u015fam? Gec\u0259nin bu vaxt\u0131 m\u0259n g\u00fcnah m\u0259qs\u0259di il\u0259 evd\u0259n \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131m. Bu m\u00fcs\u0259lman d\u0259st\u0259 d\u0259 m\u0259nim qorxumdan xarabal\u0131\u011fa s\u0131\u011f\u0131n\u0131b.&#8221; Fuzeyl \u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6y\u0259 tutub deyir: &#8220;Allah\u0131m, t\u00f6vb\u0259 edib S\u0259n\u0259 do\u011fru qay\u0131d\u0131ram. T\u00f6vb\u0259min \u015f\u0259rtini d\u0259 bundan sonra S\u0259nin evinin k\u0259nar\u0131nda m\u0259skunla\u015fmaq t\u0259yin edir\u0259m&#8230;.&#8221; Bel\u0259c\u0259 q\u0259lb\u0259n t\u00f6vb\u0259 ed\u0259r\u0259k Xorasandan M\u0259kk\u0259y\u0259 yollan\u0131r v\u0259 K\u0259b\u0259nin \u0259traf\u0131nda m\u0259skunla\u015faraq \u00f6mr\u00fcn\u00fcn sonuna kimi (v\u0259fat\u0131 187 h.q.) orada qal\u0131r.<\/p>\n<p>S\u0259mimi q\u0259lbd\u0259n t\u00f6vb\u0259 ed\u0259n Fuzeyl Allah\u0131n ona g\u00f6st\u0259rdiyi l\u00fctf v\u0259 m\u0259rh\u0259m\u0259t say\u0259sind\u0259 y\u00fcks\u0259k m\u0259qamlara \u00e7at\u0131r v\u0259 o, \u0130slami h\u0259dis m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259 \u0259n etibarl\u0131 ravil\u0259rd\u0259n say\u0131l\u0131r. Fuzeyl sonradan \u00f6z\u00fcn\u00fc o q\u0259d\u0259r islah edir v\u0259 y\u00fcks\u0259k m\u0259qama \u00e7at\u0131r ki, tarixi m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 aliml\u0259rin onun haqq\u0131ndak\u0131 s\u00f6zl\u0259rini e\u015fid\u0259nd\u0259 adam\u0131 heyr\u0259t b\u00fcr\u00fcy\u00fcr. Aliml\u0259r onun haqqinda dani\u015fark\u0259n &#8220;yer \u00fcz\u00fcn\u00fcn \u0259n t\u0259qval\u0131 insan\u0131, \u0259n f\u0259zil\u0259tli adam\u0131&#8221; kimi ifad\u0259l\u0259r i\u015fl\u0259dirl\u0259r.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlar g\u00f6st\u0259rir ki, \u0259g\u0259r b\u0259nd\u0259 s\u0259mimi q\u0259lbd\u0259n t\u00f6vb\u0259 ed\u0259r\u0259k Allaha \u00fcz tutsa, Allah onun t\u00f6vb\u0259sini q\u0259bul ed\u0259r v\u0259 onu y\u00fcks\u0259k m\u0259qamlara qald\u0131rar. Bel\u0259likl\u0259 d\u0259, h\u0259m Allah yan\u0131nda \u0259ziz olar, h\u0259m d\u0259 b\u0259nd\u0259 yan\u0131nda. Uca v\u0259 mehriban Allah ham\u0131m\u0131za bel\u0259 bir t\u00f6vb\u0259 n\u0259sib etsin. Amin!<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"itemContentSingle\">\n<div class=\"itemContainerSingle\">\n<div class=\"itemBody\">\n<div class=\"clr\"><\/div>\n<div class=\"clr\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Allah-T\u0259alan\u0131n bizl\u0259rin h\u0259yat proqram\u0131m\u0131z olaraq g\u00f6nd\u0259rdiyi m\u00fcq\u0259dd\u0259s kitab\u0131 Qurani-K\u0259rimd\u0259 insanlara m\u00fcxt\u0259lif suallar \u00fcnvanlanm\u0131\u015fd\u0131r. Quranda olan suallar \u00fcmumilikd\u0259 m\u00fcxt\u0259lif m\u0259qs\u0259dl\u0259r da\u015f\u0131y\u0131r v\u0259 onlar\u0131n b\u0259zisi t\u0259\u0259cc\u00fcb, b\u0259zisi inkar, b\u0259zisi m\u0259z\u0259mm\u0259t, b\u0259zisi d\u0259 t\u0259kid m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131r. N\u00f6v\u00fcnd\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq b\u00fct\u00fcn sual ay\u0259l\u0259rind\u0259n son m\u0259qs\u0259d insanlar\u0131n diqq\u0259tini ay\u0259d\u0259 s\u00f6z\u00fc ged\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 c\u0259lb etm\u0259k v\u0259 onlar\u0131 q\u0259fl\u0259t\u0259 d\u00fc\u015f\u0259r\u0259k mahiyy\u0259tin\u0259 varmad\u0131qlar\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r bar\u0259d\u0259 daha d\u0259rind\u0259n d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259y\u0259 s\u00f6vq etm\u0259kdir. Quran\u0131n \u00e7ox t\u0259sirli v\u0259 insan\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259y\u0259 vadar ed\u0259n ay\u0259l\u0259rind\u0259n biri d\u0259 m\u00fcbar\u0259k H\u0259did sur\u0259sinin 16-c\u0131 ay\u0259sidir. \u0130slam tarixind\u0259 \u00e7oxlar\u0131n\u0131n t\u00f6vb\u0259 ed\u0259r\u0259k Allah yoluna qay\u0131tmas\u0131na s\u0259b\u0259b olmu\u015f bu ay\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":136451,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/97e01ec200ffa55bfa3bc0ba309a83fa_M.jpg",300,311,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/97e01ec200ffa55bfa3bc0ba309a83fa_M.jpg",300,311,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/97e01ec200ffa55bfa3bc0ba309a83fa_M.jpg",300,311,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/97e01ec200ffa55bfa3bc0ba309a83fa_M-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/97e01ec200ffa55bfa3bc0ba309a83fa_M-289x300.jpg",289,300,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/97e01ec200ffa55bfa3bc0ba309a83fa_M.jpg",300,311,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/97e01ec200ffa55bfa3bc0ba309a83fa_M.jpg",300,311,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/97e01ec200ffa55bfa3bc0ba309a83fa_M.jpg",300,311,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/97e01ec200ffa55bfa3bc0ba309a83fa_M-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/97e01ec200ffa55bfa3bc0ba309a83fa_M.jpg",300,311,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Allah-T\u0259alan\u0131n bizl\u0259rin h\u0259yat proqram\u0131m\u0131z olaraq g\u00f6nd\u0259rdiyi m\u00fcq\u0259dd\u0259s kitab\u0131 Qurani-K\u0259rimd\u0259 insanlara m\u00fcxt\u0259lif suallar \u00fcnvanlanm\u0131\u015fd\u0131r. Quranda olan suallar \u00fcmumilikd\u0259 m\u00fcxt\u0259lif m\u0259qs\u0259dl\u0259r da\u015f\u0131y\u0131r v\u0259 onlar\u0131n b\u0259zisi t\u0259\u0259cc\u00fcb, b\u0259zisi inkar, b\u0259zisi m\u0259z\u0259mm\u0259t, b\u0259zisi d\u0259 t\u0259kid m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131r. N\u00f6v\u00fcnd\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq b\u00fct\u00fcn sual ay\u0259l\u0259rind\u0259n son m\u0259qs\u0259d insanlar\u0131n diqq\u0259tini ay\u0259d\u0259 s\u00f6z\u00fc ged\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 c\u0259lb etm\u0259k v\u0259 onlar\u0131 q\u0259fl\u0259t\u0259 d\u00fc\u015f\u0259r\u0259k mahiyy\u0259tin\u0259 varmad\u0131qlar\u0131&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/136450"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=136450"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/136450\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/136451"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=136450"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=136450"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=136450"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}