{"id":136837,"date":"2020-03-02T10:47:51","date_gmt":"2020-03-02T07:47:51","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=136837"},"modified":"2020-03-02T10:47:51","modified_gmt":"2020-03-02T07:47:51","slug":"mehr-islamin-qadina-verdiyi-haqq","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=136837","title":{"rendered":"Mehr &#8211; \u0130slam\u0131n qad\u0131na verdiyi haqq"},"content":{"rendered":"<p>\u0130slam\u0131n insana, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 qad\u0131na n\u0259 q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck \u00f6n\u0259m verdiyi h\u0259r k\u0259s\u0259 b\u0259lli olan bir h\u0259qiq\u0259tdir. Bu g\u00fcn biz, \u0130slam\u0131n ail\u0259 h\u0259yat\u0131 qurma\u011fa haz\u0131rla\u015fan qad\u0131na verdiyi haqqdan &#8211; mehrd\u0259n dan\u0131\u015faca\u011f\u0131q.<\/p>\n<p>Ki\u015finin evl\u0259n\u0259rk\u0259n qad\u0131na verdiyi v\u0259 ya verm\u0259yi v\u0259d etdiyi pul, q\u0131z\u0131l, g\u00fcm\u00fc\u015f, h\u0259r hans\u0131 bir mal v\u0259 ya m\u0259nf\u0259\u0259t\u0259 mehr deyilir. \u0130slam xristianl\u0131qda oldu\u011fu kimi qad\u0131n\u0131n ki\u015fiy\u0259 verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn pul y\u0131\u011fmas\u0131n\u0131 (drahoma) deyil, \u0259ksin\u0259 ki\u015fil\u0259rin qad\u0131nlara r\u0259\u011fb\u0259tinin bir simvolu olsun dey\u0259 h\u0259diyy\u0259 q\u0259bilind\u0259n bir m\u0259bl\u0259\u011fin ona verilm\u0259sini \u0259mr etmi\u015fdir. Bu, \u0130slamda qad\u0131na olan bir ehtiram\u0131n n\u0259tic\u0259sidir. Qurani K\u0259rimin Nisa sur\u0259sinin 4-c\u00fc ay\u0259sind\u0259 bel\u0259 buyurulur: &#8220;Qad\u0131nlar\u0131n\u0131z\u0131n mehrl\u0259rini k\u00f6n\u00fcl xo\u015flu\u011fuyla verin! \u018fg\u0259r onlar q\u0259lb\u0259n, \u00f6z raz\u0131l\u0131qlar\u0131 il\u0259 bundan siz\u0259 bir \u015fey ba\u011f\u0131\u015flasalar, onu halal olaraq, nu\u015fcanl\u0131qla yeyin!&#8221;.<\/p>\n<p>Mehr evl\u0259nm\u0259k ist\u0259y\u0259n ki\u015fi t\u0259r\u0259find\u0259n evl\u0259n\u0259c\u0259yi qad\u0131na verilm\u0259lidir. Bunu qad\u0131n\u0131n \u0259lind\u0259n n\u0259 v\u0259lisi (atas\u0131, anas\u0131 v\u0259 s.), n\u0259 d\u0259 evlilikd\u0259n ne\u00e7\u0259 il ke\u00e7s\u0259 bel\u0259 \u00f6z h\u0259yat yolda\u015f\u0131 ala bilm\u0259z. Yaln\u0131z, ay\u0259d\u0259n d\u0259 g\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, \u0259g\u0259r qad\u0131n \u00f6z\u00fc ist\u0259y\u0259rs\u0259, mehri ail\u0259 i\u015fl\u0259rin\u0259 x\u0259rcl\u0259y\u0259 v\u0259 ya h\u0259yat yolda\u015f\u0131na ver\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>Mehrin miqdar\u0131 qad\u0131n t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilir. Amma burada z\u0259man\u0259nin iqtisadi t\u0259l\u0259bl\u0259ri v\u0259 t\u0259r\u0259fl\u0259rin maddi v\u0259ziyy\u0259ti d\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. Bel\u0259 ki, M\u0259h\u0259mm\u0259d pey\u011f\u0259mb\u0259rin d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 bir ovuc xurma, bir c\u00fct ayaqqab\u0131, h\u0259tta Qurandan bir ne\u00e7\u0259 ay\u0259 \u00f6yr\u0259tm\u0259k \u015f\u0259klind\u0259 mehrl\u0259r verilmi\u015fdir. Lakin g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn t\u0259l\u0259bl\u0259ri f\u0259rqlidir. M\u0259s\u0259l\u0259n, K\u00fcveyt, B\u018fM kimi d\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259 iqtisadi v\u0259ziyy\u0259t yax\u015f\u0131 oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn, mehrin s\u0259viyy\u0259sinin d\u0259 y\u00fcks\u0259k oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcr\u00fck. Daha kas\u0131b \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 is\u0259, qad\u0131nlar t\u0259r\u0259find\u0259n mehr kimi a\u015fa\u011f\u0131 m\u0259bl\u0259\u011fl\u0259r t\u0259l\u0259b olunur. \u0130slam\u0131n ilk ill\u0259rind\u0259 d\u0259, mehrin miqdar\u0131 m\u00fcxt\u0259lif olmu\u015fdur. Hz. \u00d6m\u0259rin d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 f\u0259thl\u0259r \u00e7oxald\u0131qca m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n maddi rifah\u0131 yax\u015f\u0131la\u015f\u0131r, n\u0259tic\u0259d\u0259 d\u0259 qad\u0131nlar mehrin miqdar\u0131n\u0131 art\u0131rma\u011fa ba\u015flay\u0131rd\u0131lar. Hz. \u00d6m\u0259r buna \u0259n \u00e7ox 400 dirh\u0259m s\u0259rh\u0259d qoymaq ist\u0259y\u0259nd\u0259 bir q\u00fcrey\u015fli qad\u0131n aya\u011fa qalxaraq etiraz etmi\u015f v\u0259 Quran\u0131n Nisa sur\u0259sinin 20-ci ay\u0259sini oxumu\u015fdu: &#8220;\u018fg\u0259r bir arvad\u0131n yerin\u0259 ba\u015fqa bir arvad almaq ist\u0259s\u0259niz, onlardan birin\u0259 \u00e7oxlu mal vermi\u015f olsan\u0131z da, ondan he\u00e7 bir \u015fey geri almay\u0131n. M\u0259g\u0259r bu mal\u0131 b\u00f6htan atmaq v\u0259 a\u015fkar bir g\u00fcnah i\u015f g\u00f6rm\u0259kl\u0259 geri alacaqs\u0131n\u0131z?!&#8221;<\/p>\n<p>Hz. Ai\u015f\u0259d\u0259n r\u0259vay\u0259t olundu\u011funa g\u00f6r\u0259 Hz. Pey\u011f\u0259mb\u0259rin xan\u0131mlar\u0131na verdiyi mehrin miqdar\u0131 t\u0259xmin\u0259n be\u015f y\u00fcz dirh\u0259m olmu\u015fdur. Hz. \u018fli is\u0259 Hz. Fatim\u0259 il\u0259 evl\u0259n\u0259rk\u0259n mehr \u00fc\u00e7\u00fcn he\u00e7 bir \u015fey tapmam\u0131\u015f, Pey\u011f\u0259mb\u0259rin m\u0259sl\u0259h\u0259ti il\u0259 \u00f6z zirehini mehr olaraq Hz. Fatim\u0259y\u0259 vermi\u015fdir. B\u00fct\u00fcn bunlar mehrin n\u0259 q\u0259d\u0259r vacib bir \u015fey oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir. M\u0259h\u0259mm\u0259d pey\u011f\u0259mb\u0259r mehrsiz he\u00e7 bir evliliy\u0259 yol verm\u0259mi\u015f v\u0259 buyurmu\u015fdur ki, mehr verm\u0259m\u0259k niyy\u0259ti il\u0259 evl\u0259n\u0259n k\u0259s, Qiyam\u0259t g\u00fcn\u00fc o\u011frular aras\u0131nda h\u0259\u015fr olunacaqd\u0131r (Riyazu&#8217;n-nasihin).<\/p>\n<p>Mehr olaraq sat\u0131\u015f\u0131 v\u0259 istifad\u0259si qada\u011fan olunmayan h\u0259r bir \u015fey veril\u0259 bil\u0259r. Da\u015f\u0131nan v\u0259 da\u015f\u0131nmayan \u0259mlak, zin\u0259t \u0259\u015fyas\u0131, heyvan, h\u0259tta da\u015f\u0131nan v\u0259 da\u015f\u0131nmayan \u0259mlakdan istifad\u0259 haqq\u0131n\u0131 buraya aid etm\u0259k olar. Ancaq, \u0130slam\u0131n qada\u011fan etdiyi \u015feyl\u0259r, m\u0259s\u0259l\u0259n, donuz, alkoqollu i\u00e7kil\u0259r mehr ola bilm\u0259z.<\/p>\n<p>Mehrin \u00f6d\u0259n\u0259c\u0259yi vaxt t\u0259r\u0259fl\u0259r aras\u0131nda raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Miqdar\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilmi\u015f mehr nigah m\u0259rasimind\u0259 \u00f6d\u0259n\u0259 bil\u0259c\u0259yi kimi, daha sonra da \u00f6d\u0259n\u0259 bil\u0259r. Nigah zaman\u0131 \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n \u00f6d\u0259nil\u0259n mehr\u0259 mehr-i muacc\u0259l deyilir. B\u0259z\u0259n d\u0259 mehrin ham\u0131s\u0131n\u0131n \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n deyil, evliliyin sona \u00e7atmas\u0131, be\u015f ild\u0259n, on ild\u0259n sonra v\u0259 ya \u0259rin \u00f6lm\u0259si hal\u0131nda \u00f6d\u0259nm\u0259si d\u0259 q\u0259rarla\u015fd\u0131r\u0131la bil\u0259r. Bu \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6d\u0259n\u0259n mehr\u0259 mehr-i m\u00fc\u0259cc\u0259l deyilir v\u0259 bu c\u00fcr raz\u0131la\u015fd\u0131qdan sonra qad\u0131n, v\u0259d olunmu\u015f vaxt g\u0259lm\u0259mi\u015fd\u0259n \u0259vv\u0259l mehri ist\u0259y\u0259 bilm\u0259z. \u018fg\u0259r mehrin miqdar\u0131 \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fibs\u0259, buna mehr-i m\u00fcs\u0259mma, m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fm\u0259yibs\u0259 mehr-i misl deyilir. Mehr-i misl qad\u0131na, tay-tu\u015flar\u0131n\u0131n mehrin\u0259 baxaraq verilir.<\/p>\n<p>Mehr b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u0259 qad\u0131na m\u0259xsusdur v\u0259 qad\u0131n ondan ist\u0259diyi \u015f\u0259kild\u0259 istifad\u0259 etm\u0259k h\u00fcququna malikdir. C\u0259miyy\u0259timizd\u0259 tez-tez rast g\u0259ldiyimiz ba\u015fl\u0131q pulu, s\u00fcd pulu v\u0259 s. adlarla q\u0131z\u0131n valideynl\u0259rin\u0259 \u00e7atan pulun mehrl\u0259 he\u00e7 bir \u0259laq\u0259si yoxdur. \u018fr\u0259bl\u0259rd\u0259 d\u0259 cahiliyy\u0259t d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 mehri q\u0131z\u0131n v\u0259lil\u0259ri al\u0131r v\u0259 ad\u0131na da &#8220;nihl\u0259&#8221; deyilirdi. Ba\u015fqa bir cahiliyy\u0259t ad\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 iki v\u0259li bir-birinin himay\u0259sind\u0259 olan qad\u0131n\u0131 mehrsiz-filans\u0131z, bir mal kimi d\u0259yi\u015fdirirdil\u0259r. \u0130slam bu c\u00fcr evlilikl\u0259rin ham\u0131s\u0131n\u0131 qada\u011fan etdi. Evliliyi iki insan\u0131n bir-birini ist\u0259y\u0259r\u0259k v\u0259 se\u00e7\u0259r\u0259k birl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 \u00e7evirdi. Mehri d\u0259 qad\u0131n\u0131n v\u0259lisi \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, qad\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcn bir haqq kimi m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirdi. Mehri qad\u0131n\u0131n ad\u0131ndan v\u0259lisi ala bils\u0259 d\u0259, ona sahib ola bilm\u0259z.<\/p>\n<p>N\u0259tic\u0259 olaraq qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, mehr evlilik h\u0259yat\u0131 boyunca qad\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcn bir s\u0131\u011forta kimidir. Qad\u0131n\u0131n g\u00f6zl\u0259nilm\u0259d\u0259n \u0259rini itirm\u0259si v\u0259 ya bo\u015fand\u0131qlar\u0131 halda, \u00f6z h\u0259yat\u0131n\u0131 yenid\u0259n qura bilm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn mehr ona \u0259m\u0259lli-ba\u015fl\u0131 k\u00f6m\u0259k ola bil\u0259r. El\u0259 mehrin \u0259mr olunmas\u0131n\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck hikm\u0259ti d\u0259 bundad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130slam\u0131n insana, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 qad\u0131na n\u0259 q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck \u00f6n\u0259m verdiyi h\u0259r k\u0259s\u0259 b\u0259lli olan bir h\u0259qiq\u0259tdir. Bu g\u00fcn biz, \u0130slam\u0131n ail\u0259 h\u0259yat\u0131 qurma\u011fa haz\u0131rla\u015fan qad\u0131na verdiyi haqqdan &#8211; mehrd\u0259n dan\u0131\u015faca\u011f\u0131q. Ki\u015finin evl\u0259n\u0259rk\u0259n qad\u0131na verdiyi v\u0259 ya verm\u0259yi v\u0259d etdiyi pul, q\u0131z\u0131l, g\u00fcm\u00fc\u015f, h\u0259r hans\u0131 bir mal v\u0259 ya m\u0259nf\u0259\u0259t\u0259 mehr deyilir. \u0130slam xristianl\u0131qda oldu\u011fu kimi qad\u0131n\u0131n ki\u015fiy\u0259 verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn pul y\u0131\u011fmas\u0131n\u0131 (drahoma) deyil, \u0259ksin\u0259 ki\u015fil\u0259rin qad\u0131nlara r\u0259\u011fb\u0259tinin bir simvolu olsun dey\u0259 h\u0259diyy\u0259 q\u0259bilind\u0259n bir m\u0259bl\u0259\u011fin ona verilm\u0259sini \u0259mr etmi\u015fdir. Bu, \u0130slamda qad\u0131na olan bir ehtiram\u0131n n\u0259tic\u0259sidir. Qurani K\u0259rimin Nisa sur\u0259sinin&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":136838,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/2cdbed97a3252cdb5d2744be0d0f852f_M.jpg",300,288,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/2cdbed97a3252cdb5d2744be0d0f852f_M.jpg",300,288,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/2cdbed97a3252cdb5d2744be0d0f852f_M.jpg",300,288,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/2cdbed97a3252cdb5d2744be0d0f852f_M-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/2cdbed97a3252cdb5d2744be0d0f852f_M-300x288.jpg",300,288,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/2cdbed97a3252cdb5d2744be0d0f852f_M.jpg",300,288,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/2cdbed97a3252cdb5d2744be0d0f852f_M.jpg",300,288,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/2cdbed97a3252cdb5d2744be0d0f852f_M.jpg",300,288,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/2cdbed97a3252cdb5d2744be0d0f852f_M-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/2cdbed97a3252cdb5d2744be0d0f852f_M.jpg",300,288,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u0130slam\u0131n insana, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 qad\u0131na n\u0259 q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck \u00f6n\u0259m verdiyi h\u0259r k\u0259s\u0259 b\u0259lli olan bir h\u0259qiq\u0259tdir. Bu g\u00fcn biz, \u0130slam\u0131n ail\u0259 h\u0259yat\u0131 qurma\u011fa haz\u0131rla\u015fan qad\u0131na verdiyi haqqdan &#8211; mehrd\u0259n dan\u0131\u015faca\u011f\u0131q. Ki\u015finin evl\u0259n\u0259rk\u0259n qad\u0131na verdiyi v\u0259 ya verm\u0259yi v\u0259d etdiyi pul, q\u0131z\u0131l, g\u00fcm\u00fc\u015f, h\u0259r hans\u0131 bir mal v\u0259 ya m\u0259nf\u0259\u0259t\u0259 mehr deyilir. \u0130slam xristianl\u0131qda oldu\u011fu kimi&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/136837"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=136837"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/136837\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/136838"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=136837"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=136837"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=136837"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}