{"id":136901,"date":"2020-03-02T11:21:16","date_gmt":"2020-03-02T08:21:16","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=136901"},"modified":"2020-03-02T11:21:16","modified_gmt":"2020-03-02T08:21:16","slug":"islam-v%c9%99-sigorta-birinci-hiss%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=136901","title":{"rendered":"\u0130slam v\u0259 s\u0131\u011forta (Birinci hiss\u0259)"},"content":{"rendered":"<p>M\u00fcasir d\u00fcnyada ictimai ya\u015fam\u0131n he\u00e7 bir sferas\u0131n\u0131 s\u0131\u011fortas\u0131z t\u0259s\u0259vv\u00fcr etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil. \u0130st\u0259r h\u0259yat\u0131n v\u0259 sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 m\u00fcxt\u0259lif m\u00fclkiyy\u0259t formalar\u0131n\u0131n s\u0131\u011fortalanmas\u0131 art\u0131q g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn adi t\u0259l\u0259bat\u0131na \u00e7evrilmi\u015fdir. M\u0259hz bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 m\u00fcasir d\u00fcnyada s\u0131\u011fortan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif n\u00f6vl\u0259ri iqtisadiyyat\u0131n \u0259n g\u0259lirli sah\u0259l\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Bildiyimiz kimi, s\u0131\u011forta &#8211; h\u0259r hans\u0131 bir i\u015fd\u0259 ortaya \u00e7\u0131xa bil\u0259c\u0259k bir z\u0259r\u0259rin qar\u015f\u0131lanaca\u011f\u0131na \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n zamin durmaqd\u0131r.<\/p>\n<p>S\u0131\u011forta s\u00f6z\u00fcn\u00fcn qar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olaraq, ingilis dilind\u0259 &#8220;security&#8221; v\u0259 ya &#8220;insurance&#8221;, frans\u0131z dilind\u0259 is\u0259 &#8220;assurance&#8221; k\u0259lm\u0259l\u0259ri i\u015fl\u0259dilir. Bu k\u0259lm\u0259 \u0259r\u0259b dilind\u0259 ilk d\u0259f\u0259 \u0130bn Abidin (v 1252\/1836) t\u0259r\u0259find\u0259n &#8220;s\u0259vkara&#8221; v\u0259 ya &#8220;suqirta&#8221; \u015f\u0259klind\u0259 i\u015fl\u0259dilmi\u015f, g\u00fcn\u00fcm\u00fczd\u0259 is\u0259 &#8220;s\u0131\u011forta&#8221; \u015f\u0259klini alm\u0131\u015fd\u0131r. M\u00fcasir \u0259r\u0259b yaz\u0131lar\u0131nda s\u0131\u011fortan\u0131n qar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olaraq &#8220;\u0259t&#8217;t\u0259min&#8221;, &#8220;\u0259t-t\u0259kafulu&#8217;l-ictimai&#8221; v\u0259 &#8220;\u0259t-t\u0259damun&#8221; terminl\u0259ri i\u015fl\u0259dilm\u0259kd\u0259dir.<\/p>\n<p>Yan\u011f\u0131ndan p\u0259nc\u0259r\u0259nin s\u0131nmas\u0131na, su basq\u0131n\u0131ndan o\u011furlu\u011fa, t\u0259yyar\u0259 v\u0259 ya g\u0259mi q\u0259zas\u0131ndan avtomobil q\u0259zas\u0131na, x\u0259st\u0259likd\u0259n \u00f6l\u00fcm\u0259 q\u0259d\u0259r m\u00fcxt\u0259lif z\u0259r\u0259r ehtimallar\u0131 s\u0131\u011forta m\u00f6vzusu ola bil\u0259r. S\u0131\u011forta, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 ba\u015f ver\u0259 bil\u0259c\u0259k bir z\u0259r\u0259ri qarantiya alt\u0131na almaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n h\u0259min z\u0259r\u0259rin ehtimal olunmas\u0131 dem\u0259kdir.<\/p>\n<p>S\u0131\u011fortan\u0131n d\u0259qiq tarixi bilinmir. Amma s\u0131\u011fortaya ox\u015far b\u0259zi yard\u0131mla\u015fma m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin\u0259 h\u0259l\u0259 q\u0259dim d\u00f6vrl\u0259rd\u0259n rast g\u0259linmi\u015fdir. E.\u0259. 2-ci minillikd\u0259 Yunan\u0131standa, q\u0259dim Romada v\u0259 Misird\u0259 yoxsullara yard\u0131m ed\u0259n v\u0259qfl\u0259r m\u00f6vcud olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Bundan ba\u015fqa, bilirik ki, Hz Yusif Misird\u0259 yeddi bolluq ilind\u0259 anbarlara y\u0131\u011fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u0259kin m\u0259hsullar\u0131n\u0131 sonrak\u0131 yeddi q\u0131tl\u0131q ilind\u0259 \u0259haliy\u0259 paylam\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130slamda M\u0259din\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 haz\u0131rlanan ilk Konstitusiyada yer alan v\u0259 q\u0259bil\u0259l\u0259raras\u0131 yard\u0131mla\u015fman\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutan madd\u0259l\u0259r d\u0259 bu q\u0259bild\u0259ndir.<\/p>\n<p>S\u0259lcuqlu d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 s\u0259n\u0259tkar v\u0259 tacirl\u0259rin t\u0259\u015fkil etdikl\u0259ri &#8220;futuvv\u0259t&#8221; v\u0259 &#8220;\u0259xilik&#8221; ad\u0131 veril\u0259n birlikl\u0259r d\u0259 bu sinif\u0259 m\u0259nsub olanlar aras\u0131nda yard\u0131mla\u015fman\u0131 t\u0259min etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczd\u0259ki m\u0259nada s\u0131\u011forta\u00e7\u0131l\u0131q ilk d\u0259f\u0259 \u0130taliyada d\u0259niz s\u0131\u011forta\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 olaraq 15-ci \u0259srd\u0259 ortaya \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131r. 18-ci \u0259srd\u0259 iri kapitall\u0131 \u015firk\u0259tl\u0259r qurulduqca buna paralel olaraq iri v\u0259 professional s\u0131\u011forta \u015firk\u0259tl\u0259ri d\u0259 inki\u015faf etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. Vaxt ke\u00e7dikc\u0259 \u00f6z\u0259l s\u0131\u011forta \u015firk\u0259tl\u0259ri il\u0259 b\u0259rab\u0259r d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n idar\u0259 olunan sosial s\u0131\u011forta t\u0259\u015fkilatlar\u0131 da ortaya \u00e7\u0131xd\u0131.<\/p>\n<p>M\u00fcs\u0259lman al\u0259mind\u0259 s\u0131\u011forta<\/p>\n<p>\u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda is\u0259 s\u0131\u011fortaya bax\u0131\u015f birm\u0259nal\u0131 deyil. \u00c7\u00fcnki bildiyimiz kimi, s\u0131\u011forta \u0130slam\u0131n ilkin d\u00f6vrl\u0259rind\u0259 m\u00f6vcud olmam\u0131\u015f, sonrak\u0131 d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 ortaya \u00e7\u0131xm\u0131\u015f bir anlay\u0131\u015fd\u0131r. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 fiqh qaynaqlar\u0131m\u0131zda bununla ba\u011fl\u0131 bir a\u00e7\u0131qlama yoxdur. \u0130slam h\u00fcquq\u015f\u00fcnaslar\u0131 aras\u0131nda s\u0131\u011forta m\u00f6vzusunu v\u0259 bunun \u0130slami h\u00f6km\u00fcn\u00fc ilk ara\u015fd\u0131ran alim \u0130bn Abidin (v. 1252\/1836) olmu\u015fdur. \u00c7\u00fcnki s\u0131\u011forta anlay\u0131\u015f\u0131 \u015e\u0259rq \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 ilk d\u0259f\u0259 onun d\u00f6vr\u00fcnd\u0259, y\u0259ni hicri 13-c\u00fc \u0259srd\u0259 daxil olmu\u015fdur. Bu \u0259srd\u0259 Avropa s\u0259naye inki\u015faf\u0131na paralel olaraq \u015e\u0259rq il\u0259 Q\u0259rb aras\u0131ndak\u0131 ticar\u0259t \u0259laq\u0259l\u0259ri g\u00fccl\u0259nm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131. \u0130dxalatla ba\u011fl\u0131 dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131 aparmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0130slam \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 g\u0259l\u0259n xarici \u015firk\u0259tl\u0259rin t\u0259msil\u00e7il\u0259ri vasit\u0259si il\u0259 Avropadan idxal olunan mallar\u0131n s\u0131\u011fortalanmas\u0131 yolu il\u0259 bu anlay\u0131\u015f \u0130slam d\u00fcnyas\u0131na q\u0259d\u0259m qoydu. Bu t\u0259msil\u00e7il\u0259r idxal edil\u0259c\u0259k mallar\u0131 d\u0259niz s\u0131\u011fortas\u0131 ed\u0259r\u0259k s\u0131\u011forta anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 \u0130slam \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 g\u0259tirmi\u015f oldular. \u0130bn Abidin s\u0131\u011forta m\u00f6vzusunu &#8220;Raddu&#8217;l-Muxtar&#8221; adl\u0131 kitab\u0131n\u0131n &#8220;Kitabu&#8217;l-cihad&#8221; b\u00f6lm\u0259sind\u0259, &#8220;Must\u0259&#8217;m\u0259n&#8221; (&#8220;Pasportlu \u0259cn\u0259bi qeyri-m\u00fcs\u0259lman&#8221;) ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda \u0259l\u0259 alm\u0131\u015fd\u0131r. \u00c7\u00fcnki o d\u00f6vrd\u0259 bu m\u00fcqavil\u0259ni ba\u011flayan \u0259cn\u0259bi qeyri-m\u00fcs\u0259lman tacirl\u0259r\u0259 bel\u0259 ad verilirdi.<\/p>\n<p>\u0130bn Abidin\u0259 g\u00f6r\u0259, d\u0259niz vasit\u0259l\u0259ri il\u0259 da\u015f\u0131nma zaman\u0131 t\u0259l\u0259f olan mal\u0131n t\u0259zminat\u0131n\u0131 \u00f6d\u0259m\u0259yi n\u0259z\u0259rd\u0259 tutan d\u0259niz s\u0131\u011fortas\u0131 caiz deyil. \u00c7\u00fcnki a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 \u00fc\u00e7 s\u0259b\u0259bd\u0259n \u00f6tr\u00fc t\u0259l\u0259f olan s\u0131\u011fortal\u0131 mal\u0131n b\u0259d\u0259lini almaq olmaz:<\/p>\n<p>1. S\u0131\u011forta m\u00fcqavil\u0259si dinin \u0259mr etm\u0259diyi bir borcun alt\u0131na girm\u0259kdir. \u0130slamda bir \u015feyin t\u0259zminat\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6rd t\u0259zminat s\u0259b\u0259bind\u0259n biri olmal\u0131d\u0131r:<\/p>\n<p>a) Z\u0259r\u0259rin haqs\u0131z bir h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259 olmas\u0131;<\/p>\n<p>b) Mal\u0131n t\u0259l\u0259fin\u0259 s\u0259b\u0259b olmaq. \u0130ctimaiyy\u0259tin istifad\u0259 etdiyi bir yolda \u00e7uxur a\u00e7maq v\u0259 buraya d\u00fc\u015f\u0259n bir insan v\u0259 ya heyvan\u0131n t\u0259l\u0259fin\u0259 s\u0259b\u0259b olmaq kimi;<\/p>\n<p>c) Bir mal\u0131 haqs\u0131z yer\u0259 m\u0259nims\u0259m\u0259k. Q\u0259sb, o\u011furluq, sat\u0131lan mal\u0131n sat\u0131c\u0131n\u0131n \u0259lind\u0259 ik\u0259n t\u0259l\u0259f olmas\u0131 kimi;<\/p>\n<p>d) Z\u0259man\u0259t raz\u0131la\u015fmas\u0131 \u0259ld\u0259 etm\u0259k;<\/p>\n<p>S\u0131\u011forta \u015firk\u0259ti ortaya \u00e7\u0131xan z\u0259r\u0259ri n\u0259 haqs\u0131z bir h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259 ortaya \u00e7\u0131xarm\u0131\u015f, n\u0259 mal\u0131n t\u0259l\u0259fin\u0259 s\u0259b\u0259b olmu\u015f, n\u0259 z\u0259r\u0259r\u0259 u\u011frayan mal\u0131 m\u0259nims\u0259mi\u015f, n\u0259 d\u0259 bu z\u0259r\u0259r\u0259 zamin durmu\u015fdur.<\/p>\n<p>2. S\u0131\u011forta &#8211; m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259bl\u0259\u011f qar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda mal\u0131 \u0259man\u0259t etm\u0259k mahiyy\u0259tind\u0259 d\u0259 deyil ki, \u0259man\u0259t qoyulan mal t\u0259l\u0259f olduqda h\u0259min \u015f\u0259xs bu mal\u0131n t\u0259zminat\u0131n\u0131 \u00f6d\u0259sin. \u00c7\u00fcnki mal s\u0131\u011forta \u015firk\u0259tin\u0259 t\u0259hvil verilmir. M\u0259s\u0259l\u0259n d\u0259niz yolu il\u0259 da\u015f\u0131nan mal g\u0259mi sahibinin \u0259lind\u0259dir. Ancaq g\u0259mi sahibi eyni zamanda s\u0131\u011forta ed\u0259ndirs\u0259, bu t\u0259qdird\u0259 \u0259man\u0259t\u00e7i deyil, ortaq i\u015f\u00e7i (m\u00fc\u015ft\u0259r\u0259k) olur. \u018fman\u0259t\u00e7i v\u0259 ya ortaq i\u015f\u00e7i is\u0259 qa\u00e7\u0131lmaz z\u0259r\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 (m\u0259s\u0259l\u0259n, \u00f6l\u00fcm, yan\u011f\u0131n v\u0259 suda batma kimi) t\u0259zminat \u00f6d\u0259m\u0259k m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 deyildir.<\/p>\n<p>3. S\u0131\u011forta &#8211; kimis\u0259 z\u0259r\u0259r\u0259 sald\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259zminat \u00f6d\u0259m\u0259k mahiyy\u0259tind\u0259 d\u0259 deyil. S\u0131\u011forta \u015firk\u0259tinin taciri aldatmaq niyy\u0259ti olmur. M\u0259s\u0259l\u0259n, bir g\u0259minin d\u0259nizd\u0259 bat\u0131b batmayaca\u011f\u0131n\u0131 \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n bil\u0259 bilm\u0259z. Ancaq s\u0131\u011forta \u015firk\u0259ti v\u0259 s\u0131\u011forta etdir\u0259n tacir o\u011furluq, yol k\u0259sm\u0259 kimi yol risqini \u0259vv\u0259ld\u0259n bils\u0259l\u0259r, s\u0131\u011forta \u015f\u0259klind\u0259 t\u0259zminat \u00f6d\u0259m\u0259k caiz olar. Lakin s\u0131\u011forta m\u00fcqavil\u0259si buna tam olaraq uy\u011fun g\u0259lmir. M\u0259s\u0259l\u0259n, bir n\u0259f\u0259r o birin\u0259 &#8220;Bu yolla get. \u018fg\u0259r mal\u0131n q\u0259sb edils\u0259 m\u0259n t\u0259zminat \u00f6d\u0259y\u0259c\u0259y\u0259m&#8221; des\u0259, h\u0259min yol il\u0259 ged\u0259n \u015f\u0259xs h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259, ziyana d\u00fc\u015fs\u0259, t\u0259zminat \u00f6d\u0259nm\u0259lidir. \u00c7\u00fcnki bel\u0259 olan halda mal sahibi il\u0259 z\u0259man\u0259t raz\u0131la\u015fmas\u0131 \u0259ld\u0259 edimi\u015f olur.<\/p>\n<p>\u0130bn Abidinin s\u0131\u011forta\u00e7\u0131dan t\u0259zminat alma\u011f\u0131n caiz olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc \u0259sasland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 prinsipl\u0259r bunlardan ibar\u0259tdir. Onun fikirl\u0259rini q\u0131sa \u015f\u0259kild\u0259 bu c\u00fcr ifad\u0259 ed\u0259 bil\u0259rik ki, s\u0131\u011forta\u00e7\u0131 bir m\u00fcqavil\u0259 il\u0259 \u0259slind\u0259 m\u00fck\u0259ll\u0259f olmad\u0131\u011f\u0131 bir borcun alt\u0131na girmi\u015f olur. \u018fslin\u0259 baxanda o, yan\u0131nda bir \u015fey \u0259man\u0259t (v\u0259dia) qoyulan v\u0259 ya kiray\u0259 veril\u0259n bir k\u0259s kimidir. Bunlar\u0131n is\u0259 niyy\u0259ti, s\u0259hvi v\u0259 ya laqeydsizliyi olmad\u0131\u011f\u0131 t\u0259qdird\u0259, ortaya \u00e7\u0131xan z\u0259r\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u0259zminat \u00f6d\u0259m\u0259k m\u0259suliyy\u0259ti yoxdur. Burada t\u0259zminat \u00f6d\u0259m\u0259k m\u0259suliyy\u0259ti m\u00fcqavil\u0259y\u0259 daxil edils\u0259 bel\u0259, bu \u015f\u0259rt ke\u00e7\u0259rli olmaz.<\/p>\n<p>Lakin bununla bel\u0259, m\u00fcs\u0259lman\u0131n xarici \u00f6lk\u0259d\u0259ki bir s\u0131\u011forta \u015firk\u0259ti il\u0259 m\u00fcqavil\u0259 ba\u011flamas\u0131 \u0130bn Abidin t\u0259r\u0259find\u0259n caiz g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr.<\/p>\n<p>G\u00f6rd\u00fcy\u00fcm\u00fcz kimi, \u0130bn Abidinin s\u0131\u011fortaya m\u00fcnasib\u0259ti kifay\u0259t q\u0259d\u0259r s\u0259rt olmu\u015f v\u0259 \u00fcmumi g\u00f6t\u00fcrd\u00fckd\u0259 bunu caiz g\u00f6rm\u0259mi\u015fdir. Lakin g\u00fcn\u00fcm\u00fczd\u0259 s\u0131\u011fortaya m\u00fcnasib\u0259t nisb\u0259t\u0259n f\u0259rqlidir. \u0130qtisadiyyat\u0131n bu sah\u0259si haqq\u0131nda m\u00fcst\u0259qil \u0259s\u0259rl\u0259r yazaraq m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 liberal yana\u015fan \u0130slam aliml\u0259ri il\u0259 yana\u015f\u0131 m\u00fcxt\u0259lif iddialar ir\u0259li s\u00fcr\u0259r\u0259k s\u0131\u011fortan\u0131n \u0130slama uy\u011fun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ir\u0259li s\u00fcr\u0259nl\u0259r d\u0259 vard\u0131r. Biz burada \u0259vv\u0259lc\u0259 s\u0131\u011fortan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif n\u00f6vl\u0259rin\u0259 \u0130slam\u0131n bax\u0131\u015f\u0131n\u0131 \u0259l\u0259 alacaq, sonra is\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u0259n iddialara cavab verm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131q.<\/p>\n<p>(ard\u0131 var)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u00fcasir d\u00fcnyada ictimai ya\u015fam\u0131n he\u00e7 bir sferas\u0131n\u0131 s\u0131\u011fortas\u0131z t\u0259s\u0259vv\u00fcr etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil. \u0130st\u0259r h\u0259yat\u0131n v\u0259 sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 m\u00fcxt\u0259lif m\u00fclkiyy\u0259t formalar\u0131n\u0131n s\u0131\u011fortalanmas\u0131 art\u0131q g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn adi t\u0259l\u0259bat\u0131na \u00e7evrilmi\u015fdir. M\u0259hz bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 m\u00fcasir d\u00fcnyada s\u0131\u011fortan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif n\u00f6vl\u0259ri iqtisadiyyat\u0131n \u0259n g\u0259lirli sah\u0259l\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdir. Bildiyimiz kimi, s\u0131\u011forta &#8211; h\u0259r hans\u0131 bir i\u015fd\u0259 ortaya \u00e7\u0131xa bil\u0259c\u0259k bir z\u0259r\u0259rin qar\u015f\u0131lanaca\u011f\u0131na \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n zamin durmaqd\u0131r. S\u0131\u011forta s\u00f6z\u00fcn\u00fcn qar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olaraq, ingilis dilind\u0259 &#8220;security&#8221; v\u0259 ya &#8220;insurance&#8221;, frans\u0131z dilind\u0259 is\u0259 &#8220;assurance&#8221; k\u0259lm\u0259l\u0259ri i\u015fl\u0259dilir. Bu k\u0259lm\u0259 \u0259r\u0259b dilind\u0259 ilk d\u0259f\u0259 \u0130bn Abidin (v 1252\/1836) t\u0259r\u0259find\u0259n &#8220;s\u0259vkara&#8221; v\u0259 ya &#8220;suqirta&#8221;&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":136902,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/c993942768468b0a92cf91306a302af2_M.jpg",300,221,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/c993942768468b0a92cf91306a302af2_M.jpg",300,221,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/c993942768468b0a92cf91306a302af2_M.jpg",300,221,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/c993942768468b0a92cf91306a302af2_M-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/c993942768468b0a92cf91306a302af2_M-300x221.jpg",300,221,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/c993942768468b0a92cf91306a302af2_M.jpg",300,221,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/c993942768468b0a92cf91306a302af2_M.jpg",300,221,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/c993942768468b0a92cf91306a302af2_M.jpg",300,221,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/c993942768468b0a92cf91306a302af2_M-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/c993942768468b0a92cf91306a302af2_M.jpg",300,221,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"M\u00fcasir d\u00fcnyada ictimai ya\u015fam\u0131n he\u00e7 bir sferas\u0131n\u0131 s\u0131\u011fortas\u0131z t\u0259s\u0259vv\u00fcr etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil. \u0130st\u0259r h\u0259yat\u0131n v\u0259 sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 m\u00fcxt\u0259lif m\u00fclkiyy\u0259t formalar\u0131n\u0131n s\u0131\u011fortalanmas\u0131 art\u0131q g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn adi t\u0259l\u0259bat\u0131na \u00e7evrilmi\u015fdir. M\u0259hz bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 m\u00fcasir d\u00fcnyada s\u0131\u011fortan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif n\u00f6vl\u0259ri iqtisadiyyat\u0131n \u0259n g\u0259lirli sah\u0259l\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdir. Bildiyimiz kimi, s\u0131\u011forta &#8211; h\u0259r hans\u0131 bir i\u015fd\u0259 ortaya \u00e7\u0131xa bil\u0259c\u0259k bir z\u0259r\u0259rin&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/136901"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=136901"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/136901\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/136902"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=136901"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=136901"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=136901"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}