{"id":138072,"date":"2020-03-04T15:16:08","date_gmt":"2020-03-04T12:16:08","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=138072"},"modified":"2020-03-04T15:16:08","modified_gmt":"2020-03-04T12:16:08","slug":"%c9%99sg%c9%99r-dogmaq-ist%c9%99m%c9%99y%c9%99n-kol%c9%99-dogacaq","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=138072","title":{"rendered":"\u018fsg\u0259r do\u011fmaq ist\u0259m\u0259y\u0259n k\u00f6l\u0259 do\u011facaq"},"content":{"rendered":"<blockquote><p><em><strong>&#8220;Qaraba\u011f problemi niy\u0259 indiy\u0259d\u0259k h\u0259ll olunmay\u0131b?&#8221;, &#8220;Erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u0131nda olan \u0259razil\u0259rimiz n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn azad olunmur?&#8221;, &#8220;Bu v\u0259ziyy\u0259t n\u0259 q\u0259d\u0259r davam ed\u0259c\u0259k?&#8221;, &#8220;M\u0259n o\u011flumu niy\u0259 orduya, g\u00f6nd\u0259rm\u0259liy\u0259m?&#8221;, &#8220;Niy\u0259 h\u0259rbi xidm\u0259t\u0259 kas\u0131blar\u0131n \u00f6vladlar\u0131n\u0131 apar\u0131l\u0131r?&#8221; Bunlar sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 ill\u0259rd\u0259n b\u0259ri &#8220;ya\u015fayan&#8221; pasifistl\u0259rin, y\u0259ni sava\u015fa qar\u015f\u0131 olanlar\u0131n tez-tez, mantra kimi t\u0259krarlay\u0131b ibad\u0259t\u0259 \u00e7evirdikl\u0259ri s\u00f6zl\u0259rdir. Onlar sava\u015fa qar\u015f\u0131 olduqlar\u0131n\u0131 deyirl\u0259r. Onlar v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rliyi &#8220;v\u0259t\u0259n\u015f\u00fcv\u0259nlik&#8221; adland\u0131r\u0131r, V\u0259t\u0259nini v\u0259 ordusunu sev\u0259nl\u0259ri, bayra\u011f\u0131na say\u011f\u0131 b\u0259sl\u0259y\u0259nl\u0259ri \u0259l\u0259 sal\u0131r, la\u011f edirl\u0259r.<\/strong><\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>Onlar\u0131n fikrinc\u0259, \u0259n b\u00f6y\u00fck demokratlard\u0131r.<\/p>\n<p>H\u0259r d\u0259f\u0259 d\u0259 yeni iddia ir\u0259li s\u00fcr\u0259r\u0259k, yeni fikir s\u00f6yl\u0259dikl\u0259rini v\u0259 yazd\u0131qlar\u0131n\u0131 iddia edirl\u0259r. Halbuki h\u0259r \u015fey di\u015f a\u011fr\u0131s\u0131nad\u0259k asanl\u0131qla t\u0259xminl\u0259n\u0259ndir.<\/p>\n<p>Yerli pasifistl\u0259rimiz \u00fc\u00e7\u00fcn ordu, h\u0259rbi \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u00a0v\u0259 s. m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r kirpi, b\u0131\u00e7aq, \u00fclg\u00fcc kimi iti, a\u011fr\u0131l\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rdir.<\/p>\n<p>Sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 xeyli aktiv olan bu insanlar\u0131n tam \u0259ks\u0259riyy\u0259ti daha maraql\u0131, &#8220;demokratik&#8221; kokteyl yaratmaq \u00fc\u00e7\u00fcn &#8220;ateist&#8221; olduqlar\u0131n\u0131 da vur\u011fulay\u0131rlar.<\/p>\n<p>Y\u0259ni buyurun, n\u0259 din\u0259 inan\u0131r, n\u0259 Yaradana, n\u0259 yarad\u0131lan\u0131n v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rliyin\u0259, \u00e7\u00fcnki demokratd\u0131r, pasifistdir.<\/p>\n<p>Bel\u0259l\u0259rinin tam \u0259ks\u0259riyy\u0259tinin d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, d\u00fcnyadak\u0131 b\u00fct\u00fcn yax\u015f\u0131l\u0131qlar\u0131n be\u015fiyi v\u0259 m\u0259nb\u0259yi Q\u0259rb, b\u00fct\u00fcn pislikl\u0259rin m\u0259kan\u0131 v\u0259 s\u0259b\u0259bkar\u0131 da \u015e\u0259rqdir.<\/p>\n<p>\u0130nkar\u0131n \u0259n d\u0259rin qatlar\u0131na ba\u015f vuran bel\u0259 insanlar \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan\u0131n Milli Ordusu q\u0131naq m\u0259nb\u0259yidir. \u0130llah da ki, d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 sin\u0259 g\u0259r\u0259n, s\u0259ng\u0259rd\u0259 olan \u0259sg\u0259rl\u0259rimiz aras\u0131nda kimins\u0259 yaralanmas\u0131 x\u0259b\u0259ri yay\u0131lan kimi k\u00fctl\u0259vi isteriya ba\u015flan\u0131r.<\/p>\n<p>D\u0259rhal a\u011flams\u0131nmalar tirajlan\u0131r, buyurulur ki, s\u0259n dem\u0259, h\u0259min \u0259sg\u0259rin valideynl\u0259ri \u00e7ox kas\u0131b adamlard\u0131r v\u0259 bu, \u0259slind\u0259 &#8220;h\u0259rbi\u00a0xidm\u0259t\u0259 yaln\u0131z kas\u0131blar\u0131n \u00e7a\u011f\u0131r\u0131lmas\u0131&#8221; bar\u0259d\u0259 deyil\u0259nl\u0259rin daha bir &#8220;s\u00fcbutu&#8221;dur.<\/p>\n<p>D\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259 qar\u015f\u0131la\u015fmada \u015f\u0259hid d\u00fc\u015f\u0259n Az\u0259rbaycan \u0259sg\u0259ri is\u0259 pasifistl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn manipulyasiya vasit\u0259sin\u0259 \u00e7evrilir.<\/p>\n<p><strong>\u015e\u0259hidin, sonra onun valideynl\u0259rinin fotolar\u0131 payla\u015f\u0131l\u0131r, &#8220;Hara bax\u0131r hakimiyy\u0259t?!&#8221; tipli isteriyaya start verilir.<\/strong><\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlar sad\u0259c\u0259, d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sizlik v\u0259 ya sava\u015f\u0131 sevm\u0259m\u0259k \u015f\u00fcurunun n\u0259tic\u0259sidir?<\/p>\n<p>\u018fsla inanm\u0131ram, \u00e7\u00fcnki bel\u0259 inamda olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn sad\u0259l\u00f6vh deyil\u0259m.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/img.milli.az\/2020\/03\/04\/unnamed.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Yerli pasifistl\u0259rimizi \u00e7\u0131l\u011f\u0131na d\u00f6nd\u0259r\u0259n \u0259sas n\u0259sn\u0259 q\u0259hr\u0259man Az\u0259rbaycan \u0259sg\u0259rinin obraz\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>O \u0259sg\u0259r ki, \u00f6l\u00fcm\u00fc g\u00f6z\u0259 alaraq bir add\u0131m geri \u00e7\u0259kilm\u0259y\u0259c\u0259k, q\u0259l\u0259b\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r \u015fey ed\u0259c\u0259k. Bunu \u0259sg\u0259rin \u00f6z\u00fc d\u0259 bilir, \u0259traf\u0131 da hiss edir, d\u00f6vl\u0259t d\u0259 anlay\u0131r.<\/p>\n<p>\u018fsl insanlard\u0131r onlar. Bizim insanlar\u0131m\u0131z.<\/p>\n<p>V\u0259t\u0259ni sev\u0259nl\u0259r\u0259 &#8220;v\u0259t\u0259n\u015f\u00fcv\u0259n&#8221; dey\u0259nl\u0259ri is\u0259 bu, qorxudur. \u00c7\u00fcnki uduzduqlar\u0131n\u0131, t\u0259hl\u00fck\u0259nin g\u00f6z\u00fcn\u0259 dik baxa bilm\u0259y\u0259c\u0259kl\u0259rini d\u0259rk edirl\u0259r.<\/p>\n<p><strong>Facebook-da bel\u0259 aborigen antisava\u015f\u00e7\u0131lardan biri olan xan\u0131m yaz\u0131r: &#8220;\u018fsg\u0259r yox, normal v\u0259t\u0259nda\u015f do\u011fmaq ist\u0259yir\u0259m. \u0130st\u0259yir\u0259m ki, sava\u015f\u0131n n\u0259 oldu\u011funu bilm\u0259sin. M\u0259n d\u0259 o\u011flumun sava\u015fda h\u0259lak ola bil\u0259c\u0259yini d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259yin&#8221;.<\/strong><\/p>\n<p>\u0130st\u0259nil\u0259n qad\u0131n\u0131n arzusu \u00f6vlad\u0131n\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259siz v\u0259 rifahl\u0131 ya\u015fam\u0131d\u0131r. F\u0259q\u0259t, h\u0259min \u0259min-amanl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 rifah\u0131 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6vl\u0259t v\u0259 ordu g\u0259r\u0259kdir.<\/p>\n<p>\u00d6z ordusunu t\u0259min etm\u0259y\u0259n d\u00f6vl\u0259t m\u00fctl\u0259q \u015f\u0259kild\u0259 ba\u015fqa \u00f6lk\u0259nin ordusunu t\u0259min ed\u0259c\u0259k &#8211; tarix bunu d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 s\u00fcbut edib.<\/p>\n<p><strong>\u018fsg\u0259r do\u011fmaq ist\u0259m\u0259y\u0259n ana is\u0259 k\u00f6l\u0259 do\u011facaq.<\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131 t\u0259rk etm\u0259k, qa\u00e7maq, m\u00fchacir\u0259t etm\u0259k d\u0259 pasifistl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7\u0131x\u0131\u015f yolu deyil, \u00e7\u00fcnki hans\u0131 \u00f6lk\u0259y\u0259 gets\u0259l\u0259r v\u0259 arzular\u0131n\u0131 \u00e7in ed\u0259r\u0259k v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q ala bils\u0259l\u0259r, \u00f6vladlar\u0131 m\u00fctl\u0259q \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259min d\u00f6vl\u0259tin ordusunda xidm\u0259t etm\u0259lidir.<\/p>\n<p>Pasifistl\u0259rin t\u0259kzib arqumenti qismind\u0259 s\u00f6yl\u0259dikl\u0259ri v\u0259 yazd\u0131qlar\u0131 \u00e7ox primitiv iddia var: &#8220;Hollandiyaya, Fransaya, yaxud, misal \u00fc\u00e7\u00fcn, Almaniyaya v\u0259 \u0130taliyaya m\u00fchacir\u0259t ets\u0259k, \u00f6vlad\u0131m\u0131z he\u00e7 bir sava\u015fda olmayacaq&#8221;.<\/p>\n<p>Yanl\u0131\u015f d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259dir, \u00e7\u00fcnki adlar\u0131 \u00e7\u0259kil\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rin istisnas\u0131z olaraq ham\u0131s\u0131n\u0131n h\u0259rbi kontingentl\u0259ri d\u00fcnyan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif yerl\u0259rind\u0259ki lokal v\u0259 m\u0259h\u0259lli m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rd\u0259, h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlarda i\u015ftirak edirl\u0259r. Y\u0259ni arzulanan Q\u0259rb\u0259 qa\u00e7\u0131\u015f he\u00e7 bir halda h\u0259rbi xidm\u0259td\u0259n qurtulu\u015f deyil.<\/p>\n<p>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 pasifistl\u0259rin diskussiya yan\u011f\u0131s\u0131, ist\u0259kl\u0259ri b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. Onlar imkan d\u00fc\u015f\u0259n kimi, \u015f\u0259raiti m\u0259qbul v\u0259 uy\u011fun sayan t\u0259ki m\u00fcbahis\u0259l\u0259r\u0259 ba\u015flay\u0131rlar. Arqumentl\u0259ri d\u0259 d\u0259yi\u015fm\u0259zdir: Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259si h\u0259ll olunmay\u0131nca, erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u0131nda olan \u0259razil\u0259rimiz azad edilm\u0259yinc\u0259 m\u00fcharib\u0259 ehtimal\u0131 h\u0259dd\u0259n ziyad\u0259dir. Bel\u0259dirs\u0259, m\u00fcharib\u0259 ist\u0259y\u0259nl\u0259r v\u0259 arzulyanlar &#8220;v\u0259t\u0259n\u015f\u00fcv\u0259nl\u0259r&#8221;dir.<\/p>\n<p>Onlar sual verirl\u0259r ki, b\u0259s \u00f6vladlar\u0131n\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259siz ya\u015fam\u0131n\u0131 arzulayan insan m\u00fcharib\u0259 ist\u0259m\u0259lidirmi? Cavab\u0131nda &#8220;xeyr, biz d\u0259 m\u00fcharib\u0259 ist\u0259mirik, lakin m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin h\u0259ll yollar\u0131 aras\u0131nda d\u00fc\u015fm\u0259n ba\u015fqa variant qoymasa, sava\u015f qa\u00e7\u0131lmazd\u0131r&#8221; dedikd\u0259 xo\u015fhallan\u0131rlar. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrl\u0259r ki, &#8220;qar\u015f\u0131 t\u0259r\u0259f&#8221; sayd\u0131qlar\u0131 insan \u00f6z\u00fcn\u0259 b\u0259ra\u0259t qazanmaq ist\u0259yir.<\/p>\n<p>Halbuki bel\u0259 deyil. Normal d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259li v\u0259 adekvat \u015f\u00fcurlu kims\u0259 m\u00fcharib\u0259 yan\u011f\u0131s\u0131 il\u0259 qovrulmur. Lakin \u0259razil\u0259rimiz erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u0131ndad\u0131rsa, Erm\u0259nistan da g\u00fcnb\u0259g\u00fcn aqressivl\u0259\u015firs\u0259, r\u0259smi \u0130r\u0259van absurd v\u0259 sarsaq b\u0259yanatlar verm\u0259kl\u0259 proses\u0259 t\u0259sir etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rsa, n\u0259 etm\u0259liyik?! Sava\u015f variant\u0131ndan bilm\u0259rr\u0259 imtina ed\u0259r\u0259k k\u00fctl\u0259vi pasifizm\u0259 qat\u0131lmaq \u00f6lk\u0259nin sonu olar.<\/p>\n<p><strong>Bunu yerli pasifistl\u0259rimiz d\u0259rk etmirl\u0259r v\u0259 ist\u0259mirl\u0259r d\u0259.<\/strong><\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/img.milli.az\/2015\/10\/09\/esger_sengerde.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Onlar \u00fc\u00e7\u00fcn c\u0259miyy\u0259t iki d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir: sava\u015f ist\u0259y\u0259nl\u0259r v\u0259 sava\u015f ist\u0259m\u0259y\u0259nl\u0259r. \u018fslind\u0259, h\u0259min pasifistl\u0259rin \u015f\u00fcurunu ibtidail\u0259\u015fdir\u0259n, d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rini primitivl\u0259\u015fdir\u0259n t\u0259\u015fkilatlar, q\u00fcvv\u0259l\u0259r v\u0259 g\u00fccl\u0259r d\u0259 bunu ist\u0259yir.<\/p>\n<p>Manipulyasiyan\u0131n m\u0259qs\u0259di d\u0259 budur.<\/p>\n<p>&#8220;Pasifistl\u0259r&#8221; iddia edirl\u0259r ki, s\u0259n dem\u0259, onlar v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131, c\u0259miyy\u0259ti, \u00f6lk\u0259ni v\u0259 d\u00f6vl\u0259ti d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckl\u0259ri, demokratiyan\u0131 sevdikl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn bel\u0259 edirl\u0259r, \u00f6vladlar\u0131m\u0131z\u0131n d\u00fc\u015fm\u0259n g\u00fcll\u0259sind\u0259n h\u0259lak olmas\u0131n\u0131 ist\u0259mirl\u0259r v\u0259 s.<\/p>\n<p>Y\u0259ni v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rliy\u0259 qar\u015f\u0131 V\u0259t\u0259nl\u0259 alveri qoyurlar.<\/p>\n<p>Halbuki \u015f\u0259hidl\u0259rimiz sa\u011f olsayd\u0131lar, onlar\u0131n bu \u00e7\u0131\u011f\u0131rt\u0131lar\u0131n\u0131 an\u0131ndaca susdurard\u0131lar &#8211; V\u0259t\u0259n u\u011frunda canlar\u0131ndan ke\u00e7mi\u015f insanlar\u0131n adlar\u0131n\u0131 siyasi m\u0259qs\u0259dl\u0259rin\u0259, sosial ist\u0259kl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 h\u0259rraca \u00e7\u0131xarmaq niyy\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259.<\/p>\n<p>Bu insanlar \u00fc\u00e7\u00fcn V\u0259t\u0259n sevgisi, yurd yan\u011f\u0131s\u0131 kimi hissl\u0259r yadd\u0131r. Onlar \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6vl\u0259tin maraqlar\u0131 v\u0259 mill\u0259tin m\u0259nafel\u0259ri t\u0259hl\u00fck\u0259lidir.<\/p>\n<p><strong>Zaman ke\u00e7dikc\u0259 daha da aktivl\u0259\u015f\u0259c\u0259kl\u0259r daha \u00e7ox manipulyasiyalar ed\u0259c\u0259kl\u0259r.<\/strong><\/p>\n<p>Pasifistl\u0259r, antimilitaristl\u0259r merkantil insanlar olmad\u0131qlar\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u0259yirl\u0259r. Lakin t\u0259cr\u00fcb\u0259 g\u00f6st\u0259rir ki, onlar \u0259ks\u0259r zamanlarda s\u0131rf maliyy\u0259, iqtisadi, f\u0259rdi v\u0259 s. maraqlar\u0131na g\u00f6r\u0259 sava\u015fa qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131x\u0131rlar, \u00e7ox aqressiv davran\u0131rlar.<\/p>\n<p>Bu \u015f\u0259xsl\u0259rin dedikl\u0259rine\u0259 g\u00f6r\u0259, sad\u0259c\u0259, zorak\u0131l\u0131\u011f\u0131 r\u0259dd edirl\u0259r. H\u0259r hans\u0131 istisna olmadan. S\u0259b\u0259bl\u0259r, motivl\u0259r v\u0259 m\u00fcmk\u00fcn sonuclar \u0259sas deyil &#8211; \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259 ist\u0259nil\u0259n formada zorak\u0131l\u0131\u011f\u0131n, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 sava\u015f\u0131n q\u0259bul olunmamas\u0131d\u0131r. S\u00fclh\u00fcn\u00a0\u0259ld\u0259 olunmas\u0131 vasit\u0259si kimi sava\u015f\u0131 onlar q\u0259bul etmirl\u0259r. Dedikl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, m\u00fcharib\u0259 he\u00e7 bir halda \u0259dal\u0259t vasit\u0259si ola bilm\u0259z. B\u00fct\u00fcn insanlar s\u00fclh v\u0259 \u0259min-amanl\u0131q i\u00e7ind\u0259 ya\u015famal\u0131, b\u00fct\u00fcn m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r sad\u0259c\u0259, s\u00fclh yolu il\u0259 h\u0259ll olunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Pasifistl\u0259r \u0259ks\u0259r hallarda siyas\u0259ti sevmirl\u0259r, insana sevgini, tolerantl\u0131\u011f\u0131, d\u00f6z\u00fcml\u00fcl\u00fcy\u00fc, \u00f6l\u00fcm h\u00f6km\u00fcn\u00fcn l\u0259\u011fvini ist\u0259yir, vegetarianl\u0131\u011f\u0131 t\u0259bli\u011f edirl\u0259r. Onlar\u0131n \u00e7oxu orduda xidm\u0259t etm\u0131\u0259k ist\u0259mir. X\u00fcsusil\u0259 &#8220;ideyal\u0131&#8221; pasifistl\u0259r is\u0259 h\u0259tta d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131 yegan\u0259 yol say\u0131rlar.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/img.milli.az\/2020\/03\/04\/download.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>&#8220;Sava\u015f onu dadmayana \u015firindir&#8221;. Bu s\u00f6zl\u0259r dahi filosof Rotterdaml\u0131 Erazma m\u0259xsusdur. Holland d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259r 1517-ci ild\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 &#8220;S\u00fclh\u00fcn \u015fikay\u0259ti&#8221; traktat\u0131nda sava\u015f\u0131 &#8220;b\u00fct\u00fcn b\u0259lalar\u0131n v\u0259 \u015e\u0259rin ilkin s\u0259b\u0259bi, etinas\u0131zcas\u0131na h\u0259r \u015feyi udan dibsiz okean&#8221; kimi pisl\u0259mi\u015fdi.<\/p>\n<p>&#8220;Humanistl\u0259rin \u015fahzad\u0259si&#8221; kimi tarix\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n Erazm s\u00f6z\u00fcn \u0259sl m\u0259nas\u0131nda sava\u015f\u0131 pisl\u0259y\u0259n, l\u0259n\u0259tl\u0259y\u0259n ilk filosof idi. Onun fikrinc\u0259, m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r insan\u0131n xisl\u0259tind\u0259 olsa da, bel\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259ri sava\u015f s\u0259viyy\u0259sin\u0259d\u0259k art\u0131ranlar var. Onlar tiranlard\u0131r. M\u00fcdrik insanlarsa s\u00fclh\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259li, \u00f6z aralar\u0131nda d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilik etm\u0259m\u0259lidirl\u0259r.<\/p>\n<p>S\u00fclh\u00fcn sava\u015fdan daha faydal\u0131 olmas\u0131 ideyas\u0131 16-c\u0131 \u0259sr \u00fc\u00e7\u00fcn yeni v\u0259 cazib\u0259dard\u0131. \u00dcst\u0259lik, xristian \u0259n\u0259n\u0259l\u0259r d\u0259 pasifizm ideyalar\u0131n\u0131n m\u0259kan\u0131 idi. Amma pasifizmin \u0259sl k\u00f6kl\u0259ri ziyan vurmamaq f\u0259ls\u0259f\u0259sinin (&#8220;ahimsa&#8221;) yer ald\u0131\u011f\u0131 induizmd\u0259 idi. Pasifist Lev Tolstoyun davam\u00e7\u0131lar\u0131 aras\u0131nda m\u0259hz bu s\u0259b\u0259bd\u0259n Mahatma Qandi x\u00fcsusi yer tutur. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, BMT onun v\u0259fat g\u00fcn\u00fcn\u00fc 2007-ci ild\u0259 Beyn\u0259lxalq Zorak\u0131l\u0131qla M\u00fcbariz\u0259 G\u00fcn\u00fc b\u0259yan etmi\u015fdi.<\/p>\n<p>Tolstoy v\u0259 Qandinin ideyalar\u0131n\u0131 davam etdir\u0259n Martin L\u00fcter kinq is\u0259 pasifizm\u0259 d\u0259qiq t\u0259yin vermi\u015fdi. Onun dediyin\u0259 g\u00f6r\u0259, pasifizm \u015e\u0259r \u0259m\u0259l etm\u0259k \u0259v\u0259zin\u0259 \u015e\u0259r\u0259 d\u00f6zm\u0259y\u0259 \u0259saslanan sevginin g\u00fcc\u00fc il\u0259 \u015e\u0259rin qar\u015f\u0131durmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>M\u0259\u015fhur rus filosof, anarxosindikalizmin &#8220;ata&#8221;s\u0131 Nikolay Berdyayevs\u0259 hesab edirdi ki, pasifizmin k\u00f6k\u00fcnd\u0259 ifrat maddiyyat\u00e7\u0131l\u0131q v\u0259 burjua qorxaql\u0131\u011f\u0131 dayan\u0131r.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/img.milli.az\/2020\/03\/04\/2167.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnki i\u015f\u011fal\u00e7\u0131ya silahl\u0131 m\u00fcqavim\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259k ist\u0259m\u0259y\u0259n onu dolay\u0131 yolla d\u0259st\u0259kl\u0259yir.<\/p>\n<p><strong>Pasifistl\u0259r ill\u00fcziyalarla ya\u015famaqda, reall\u0131\u011f\u0131 g\u00f6rm\u0259m\u0259kd\u0259, \u00e7\u0259tinlikd\u0259n qa\u00e7maqda, m\u0259ntiqsizlikd\u0259 d\u0259 su\u00e7lay\u0131rlar.<\/strong><\/p>\n<p>\u00c7ox sad\u0259 m\u0259ntiq var: g\u0259r\u00e7i pasifistl\u0259r s\u00fclh\u0259 bu q\u0259d\u0259r d\u0259y\u0259r verirl\u0259rs\u0259, n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn s\u00fclh\u00fcn m\u00fcdafi\u0259sin\u0259 qalxm\u0131r, i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alm\u0131rlar?!<\/p>\n<p>\u018fslind\u0259, qeyri-zorak\u0131l\u0131q ideayalar\u0131na s\u00fcr\u0259kli riay\u0259t ed\u0259r\u0259k sadiq qalan absolyut pasifistl\u0259r h\u0259dd\u0259n ziyad\u0259 azd\u0131r.<\/p>\n<p>Lev Tolstoy m\u0259hz bu s\u0259b\u0259bd\u0259n yazm\u0131\u015fd\u0131: &#8220;Pasifizm \u0259slind\u0259 sinirli, amma uza\u011f\u0131 g\u00f6rm\u0259y\u0259n me\u015fanlarla ki\u00e7ik burjualar\u0131n naraz\u0131l\u0131qlar\u0131n\u0131 izhar etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn vasit\u0259dir. T\u0259bii ki, iri kapital\u0131n n\u0259zar\u0259tind\u0259, onun raz\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259. M\u00fct\u0259r\u0259qqi xalqlar m\u0259hz pasifizm bayra\u011f\u0131 alt\u0131nda sava\u015f\u0131r, bir-birl\u0259rini q\u0131r\u0131rlar, iri kapital is\u0259 bu sava\u015flardan milyardlar qazan\u0131r.<\/p>\n<p>Pasifizmin \u0259sas problemi odur ki, cinay\u0259t say\u0131lan q\u0259tll\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc f\u0259rql\u0259ndirmir. H\u0259r \u0259sg\u0259ri az qala qatil saymaqla pasifistl\u0259r he\u00e7 bir su\u00e7u olmayanlar\u0131 su\u00e7lay\u0131rlar.<\/p>\n<p>H\u0259, yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, sava\u015fda bel\u0259 q\u0259tl yasaqd\u0131r. Sava\u015f\u0131n apar\u0131lmas\u0131 il\u0259 q\u0259tl aras\u0131ndak\u0131 f\u0259rqin qulaqard\u0131na vurulmas\u0131 pasifistl\u0259rin \u0259sas ritorik &#8220;silah&#8221;\u0131d\u0131r. \u018fg\u0259r h\u0259min &#8220;arqument&#8221;i n\u0259z\u0259r\u0259 almasaq, ist\u0259nil\u0259n pasifistin ideoloji &#8220;c\u0259bb\u0259xana&#8221;s\u0131nda &#8220;S\u00fclh sava\u015fdan yax\u015f\u0131d\u0131r&#8221; v\u0259 ya &#8220;g\u0259lin, dost kimi ya\u015fayaq&#8221; t\u0259ki banal, maymaq ifad\u0259l\u0259r qalacaq.<\/p>\n<p>D\u00fc\u015fm\u0259nin canl\u0131 q\u00fcvv\u0259sinin z\u0259r\u0259rsizl\u0259\u015fdirilm\u0259si he\u00e7 bir halda q\u0259tl deyil.<\/p>\n<p>2005-ci ild\u0259 Nobel m\u00fckafat\u0131 alm\u0131\u015f Robert Auman da pasifizmi s\u0259rt t\u0259nqid edirdi.<\/p>\n<p>Onun fikrinc\u0259, i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 \u00f6lk\u0259 onun metodlar\u0131n\u0131n i\u015fl\u0259k oldu\u011funu, ciddi m\u00fcqavim\u0259tl\u0259 qar\u015f\u0131la\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u0259nd\u0259 aqressiyas\u0131n\u0131 davam etdirir, yeni \u015f\u0259rtl\u0259r ir\u0259li s\u00fcr\u00fcr, i\u015ftah\u0131 art\u0131r. \u0130\u015f\u011fal\u00e7\u0131 \u00f6lk\u0259 s\u0259rt m\u00fcqavim\u0259t v\u0259 sava\u015fla qar\u015f\u0131la\u015fanda is\u0259 davran\u0131\u015f\u0131n\u0131, taktikas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fm\u0259li olur.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/img.milli.az\/2020\/03\/04\/1456559571178142239.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, b\u0259lli olur ki, s\u0259n dem\u0259, pasifizm \u0259slind\u0259 sava\u015fa apar\u0131r. \u00c7\u00fcnki pasifizmin geni\u015f yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 k\u00fctl\u0259 i\u015f\u011falla bar\u0131\u015fmaq ist\u0259m\u0259y\u0259nd\u0259 sava\u015fa ba\u015flay\u0131r.<\/p>\n<p>Bundan ba\u015fqa, d\u00f6vl\u0259tl\u0259 c\u0259miyy\u0259tin sava\u015f h\u00fcququnu tan\u0131mayan, ist\u0259nil\u0259n m\u00fcbahis\u0259 v\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin sal\u0259c\u0259, dinc dan\u0131\u015f\u0131qlar yolu il\u0259 h\u0259ll edil\u0259c\u0259yin\u0259 sidq-\u00fcr\u0259kd\u0259n inanan adamlar etiraf etm\u0259s\u0259l\u0259r d\u0259, bel\u0259 m\u00fcbahis\u0259l\u0259r\u0259 \u00e7\u00f6z\u00fcm tap\u0131la bil\u0259c\u0259yi hans\u0131sa beyn\u0259lxalq, \u00fcmumd\u00fcnya m\u0259hk\u0259m\u0259sin\u0259 \u00fcmid edirl\u0259r.<\/p>\n<p>B\u0259hs olunan ideya utopikdir: \u0259n az\u0131 ona g\u00f6r\u0259 ki, b\u00fct\u00fcn m\u00fcbahis\u0259l\u0259rin h\u00fcquqi t\u0259bi\u0259ti var. \u018fsas is\u0259 odur ki, h\u0259min m\u0259hk\u0259m\u0259nin q\u0259rarlar\u0131n\u0131n tan\u0131nmas\u0131 v\u0259 onlara \u0259m\u0259l olunmas\u0131 d\u00f6vl\u0259t suverenliyinin k\u00f6n\u00fcll\u00fc m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. Suverenitets\u0259 d\u00f6vl\u0259tin m\u00fcst\u0259qilliyi, \u00f6z\u00fc olmas\u0131 v\u0259 azad siyas\u0259t y\u00fcr\u00fctm\u0259sidir. Sava\u015fdan imtinan\u0131 t\u0259bli\u011f ed\u0259r\u0259k qeyri-zorak\u0131l\u0131q t\u0259r\u0259fdar\u0131 olanlar \u0259slind\u0259 d\u00f6vl\u0259ti suverenlikd\u0259n m\u0259hrum etm\u0259yi arzulay\u0131rlar. Bil\u0259r\u0259kd\u0259n, ya bilm\u0259y\u0259r\u0259kd\u0259n. \u00c7\u00fcnki d\u00f6vl\u0259t n\u0259 q\u0259d\u0259r suverendirs\u0259, orada ya\u015fayan insanlar bir o q\u0259d\u0259r v\u0259t\u0259nda\u015fd\u0131r. D\u00f6vl\u0259t n\u0259 q\u0259d\u0259r m\u00fcst\u0259qildirs\u0259, v\u0259t\u0259nda\u015flar da bir o q\u0259d\u0259r azadd\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Azadl\u0131\u011f\u0131n v\u0259 suverenliyin m\u00fcdafi\u0259sind\u0259n imtina pu\u00e7lu\u011fa, he\u00e7liy\u0259 aparan yoldur.<\/strong><\/p>\n<p>V\u0259 onu da unutmayaq: \u0259g\u0259r c\u0259miyy\u0259t sava\u015fla m\u0259\u011flubiyy\u0259t aras\u0131nda se\u00e7im ed\u0259nd\u0259 pasifizmi se\u00e7irs\u0259, sonucda h\u0259m sava\u015f\u0131, h\u0259m m\u0259\u011flubiyy\u0259ti al\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;Qaraba\u011f problemi niy\u0259 indiy\u0259d\u0259k h\u0259ll olunmay\u0131b?&#8221;, &#8220;Erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u0131nda olan \u0259razil\u0259rimiz n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn azad olunmur?&#8221;, &#8220;Bu v\u0259ziyy\u0259t n\u0259 q\u0259d\u0259r davam ed\u0259c\u0259k?&#8221;, &#8220;M\u0259n o\u011flumu niy\u0259 orduya, g\u00f6nd\u0259rm\u0259liy\u0259m?&#8221;, &#8220;Niy\u0259 h\u0259rbi xidm\u0259t\u0259 kas\u0131blar\u0131n \u00f6vladlar\u0131n\u0131 apar\u0131l\u0131r?&#8221; Bunlar sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 ill\u0259rd\u0259n b\u0259ri &#8220;ya\u015fayan&#8221; pasifistl\u0259rin, y\u0259ni sava\u015fa qar\u015f\u0131 olanlar\u0131n tez-tez, mantra kimi t\u0259krarlay\u0131b ibad\u0259t\u0259 \u00e7evirdikl\u0259ri s\u00f6zl\u0259rdir. Onlar sava\u015fa qar\u015f\u0131 olduqlar\u0131n\u0131 deyirl\u0259r. Onlar v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rliyi &#8220;v\u0259t\u0259n\u015f\u00fcv\u0259nlik&#8221; adland\u0131r\u0131r, V\u0259t\u0259nini v\u0259 ordusunu sev\u0259nl\u0259ri, bayra\u011f\u0131na say\u011f\u0131 b\u0259sl\u0259y\u0259nl\u0259ri \u0259l\u0259 sal\u0131r, la\u011f edirl\u0259r. Onlar\u0131n fikrinc\u0259, \u0259n b\u00f6y\u00fck demokratlard\u0131r. H\u0259r d\u0259f\u0259 d\u0259 yeni iddia ir\u0259li s\u00fcr\u0259r\u0259k, yeni fikir s\u00f6yl\u0259dikl\u0259rini v\u0259 yazd\u0131qlar\u0131n\u0131 iddia edirl\u0259r. Halbuki h\u0259r&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":138073,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/esker_28748587.jpg",800,600,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/esker_28748587.jpg",800,600,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/esker_28748587.jpg",800,600,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/esker_28748587-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/esker_28748587-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/esker_28748587.jpg",640,480,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/esker_28748587.jpg",800,600,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/esker_28748587.jpg",800,600,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/esker_28748587-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/esker_28748587.jpg",800,600,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"&#8220;Qaraba\u011f problemi niy\u0259 indiy\u0259d\u0259k h\u0259ll olunmay\u0131b?&#8221;, &#8220;Erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u0131nda olan \u0259razil\u0259rimiz n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn azad olunmur?&#8221;, &#8220;Bu v\u0259ziyy\u0259t n\u0259 q\u0259d\u0259r davam ed\u0259c\u0259k?&#8221;, &#8220;M\u0259n o\u011flumu niy\u0259 orduya, g\u00f6nd\u0259rm\u0259liy\u0259m?&#8221;, &#8220;Niy\u0259 h\u0259rbi xidm\u0259t\u0259 kas\u0131blar\u0131n \u00f6vladlar\u0131n\u0131 apar\u0131l\u0131r?&#8221; Bunlar sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 ill\u0259rd\u0259n b\u0259ri &#8220;ya\u015fayan&#8221; pasifistl\u0259rin, y\u0259ni sava\u015fa qar\u015f\u0131 olanlar\u0131n tez-tez, mantra kimi t\u0259krarlay\u0131b ibad\u0259t\u0259 \u00e7evirdikl\u0259ri s\u00f6zl\u0259rdir. Onlar sava\u015fa qar\u015f\u0131 olduqlar\u0131n\u0131 deyirl\u0259r. Onlar&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/138072"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=138072"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/138072\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/138073"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=138072"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=138072"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=138072"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}