{"id":140623,"date":"2020-03-12T09:50:04","date_gmt":"2020-03-12T06:50:04","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=140623"},"modified":"2020-03-12T09:50:04","modified_gmt":"2020-03-12T06:50:04","slug":"iqtisadiyyatimiz-neqativ-cagirislara-hazirdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=140623","title":{"rendered":"\u0130qtisadiyyat\u0131m\u0131z neqativ \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flara haz\u0131rd\u0131r"},"content":{"rendered":"<p><strong>D\u00fcnya bazarlar\u0131nda neftin qiym\u0259tl\u0259rinin k\u0259skin a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259sinin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 \u00c7ind\u0259n g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015f koranovirusla qoyuldu.<\/strong><\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ\u00a0<\/strong> bildirir ki, bunu\u00a0<a href=\"http:\/\/az.trend.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Trend<\/a>-\u0259\u00a0a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda iqtisad elml\u0259ri doktoru, professor Fikr\u0259t Yusifov bildirib.<\/p>\n<p>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, virusun q\u0131sa zaman k\u0259siyind\u0259 dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 s\u0131\u00e7ramas\u0131ndan bir q\u0259d\u0259r sonra beyn\u0259lxalq maliyy\u0259 bazarlar\u0131nda, bunun ard\u0131nca is\u0259 neft bazar\u0131nda t\u0259lat\u00fcml\u0259r ya\u015fanma\u011fa ba\u015fland\u0131:<\/p>\n<p>&#8220;Bir s\u00f6zl\u0259, konkret m\u00fcalic\u0259 peyv\u0259ndi h\u0259l\u0259lik tap\u0131lmayan v\u0259 co\u011frafiyas\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259 geni\u015fl\u0259n\u0259n bu virus d\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131na ciddi t\u0259hdidl\u0259r yaradaraq, beyn\u0259lxalq bazarlarda neft\u0259 olan t\u0259l\u0259bat\u0131n k\u0259skin azalmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xartd\u0131. Yaranm\u0131\u015f problemin h\u0259lli yollar\u0131 axtar\u0131l\u0131b tap\u0131lana q\u0259d\u0259r, neft bazar\u0131ndak\u0131 durumun t\u0259ziml\u0259nm\u0259sinin yegan\u0259 d\u00fczg\u00fcn yolu OPEC v\u0259 onunla \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rin bir araya g\u0259l\u0259r\u0259k hasilat\u0131n h\u0259cmini azaltmaqla ba\u011fl\u0131 q\u0259rar\u0131 ola bil\u0259rdi.<\/p>\n<p>Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 OPEC bu ilin mart ay\u0131n\u0131n 6-da topland\u0131, lakin bu toplant\u0131da neft bazar\u0131n\u0131n g\u00f6zl\u0259diyi q\u0259rar q\u0259bul edilm\u0259di. Bunun \u0259v\u0259zind\u0259 is\u0259 bu ilin aprel ay\u0131n\u0131n 1-d\u0259n etibar\u0259n 2016-c\u0131 ild\u0259n hasilat\u0131n azald\u0131lmas\u0131na dair q\u0259rar\u0131n q\u00fcvv\u0259d\u0259n d\u00fc\u015f\u0259c\u0259yi m\u0259lum oldu. Bu az imi\u015f ki, d\u00fcnyan\u0131n iki \u0259n b\u00f6y\u00fck neft hasil ed\u0259n \u00f6lk\u0259si &#8211; Rusiya v\u0259 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 aras\u0131nda hasilat\u0131n h\u0259cmi il\u0259 ba\u011fl\u0131 bir fikir ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 yarand\u0131. S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 hasilat\u0131 tezlikl\u0259 art\u0131raraq onun g\u00fcnd\u0259lik h\u0259cmini 13 milyon barel\u0259 \u00e7atd\u0131raca\u011f\u0131 bar\u0259d\u0259 b\u0259yanat verdi. Bunun ard\u0131nca Rusiya cari ilin aprel ay\u0131ndan etibar\u0259n g\u00fcnd\u0259lik hasilat\u0131n h\u0259cmini daha 300 min barel art\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 sonradan onu 500 min barel\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq niyy\u0259tini ortaya qoydu. M\u0259hz bu b\u0259yanatlar fonunda mart ay\u0131n\u0131n 9-da neftin qiym\u0259ti bir barel \u00fc\u00e7\u00fcn 31 dollara q\u0259d\u0259r ucuzla\u015fd\u0131. Bu, cari ilin \u0259vv\u0259li il\u0259 m\u00fcqais\u0259d\u0259 neft qiym\u0259tl\u0259rinin 60%-d\u0259n \u00e7ox azalmas\u0131 dem\u0259k idi&#8221;.<\/p>\n<p>F.Yusifovun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, d\u00fcnya neft bazarlar\u0131nda yaranm\u0131\u015f duruma Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259ti d\u0259rhal m\u00fcnasib\u0259t bildirdi:<\/p>\n<p>&#8220;Ba\u015f Nazirin yan\u0131nda h\u00f6kum\u0259tin iqtisadi blokunun r\u0259hb\u0259rl\u0259ri v\u0259 M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131n r\u0259hb\u0259rinin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 operativ toplant\u0131 ke\u00e7irildi. Apar\u0131lan m\u00fczakir\u0259l\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 d\u00fcnya bazar\u0131nda xam neftin qiym\u0259tinin a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259sinin Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131na m\u00fcmk\u00fcn neqativ t\u0259sirl\u0259rinin neytralla\u015fd\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn preventiv t\u0259dbirl\u0259r plan\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirildi. Qeyd edildi ki, neftin qiym\u0259tinin k\u0259skin ucuzla\u015fmas\u0131n\u0131n yax\u0131n v\u0259 orta perspektivd\u0259 \u00f6lk\u0259nin t\u0259diy\u0259 balans\u0131na m\u00fck\u00fcn t\u0259sirl\u0259rin\u0259 dair bir ne\u00e7\u0259 ssenaril\u0259ril\u0259r i\u015fl\u0259nib haz\u0131rlan\u0131b.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131 2015-2016 ill\u0259rin iqtisadi b\u00f6hran\u0131n\u0131 arxada qoyaraq, yeni inki\u015faf templ\u0259ri \u0259ld\u0259 etm\u0259kd\u0259dir. Cari ilin birinci iki ay\u0131n\u0131n iqtisadi g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri bu reall\u0131\u011f\u0131 \u0259yani \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdirir. D\u00fcnyan\u0131 silk\u0259l\u0259y\u0259n virusun beyn\u0259lxalq iqtisadi m\u00fcst\u0259vid\u0259 t\u0259lat\u00fcml\u0259r yaratd\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6n\u0259md\u0259 Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131 yanvar-fevral aylar\u0131 \u0259rzind\u0259 3 faiz\u0259 q\u0259d\u0259r, onun qeyri-neft sektoru is\u0259 7 faiz\u0259 q\u0259d\u0259r art\u0131b. Qeyri-neft sektorunun iki d\u0259f\u0259d\u0259n daha \u00fcst\u00fcn artmas\u0131 Prezident \u0130lham \u018fliyevin m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirdiyi iqtisadi strategiyan\u0131n f\u0259ls\u0259f\u0259sin\u0259 tam uy\u011fundur. H\u00f6kum\u0259tin y\u00fcr\u00fctd\u00fcy\u00fc iqtisadi siyas\u0259tin ba\u015fl\u0131ca h\u0259d\u0259fi, onun \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 neftd\u0259n as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n tam optimalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131ndan ibar\u0259tdir.<\/p>\n<p>D\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131nda \u00f6nc\u0259 ba\u015flanm\u0131\u015f b\u00f6hran\u0131n on ild\u0259n sonra h\u0259r hans\u0131 bir virusla yenil\u0259n\u0259c\u0259yi n\u0259 q\u0259d\u0259r g\u00f6zl\u0259nilm\u0259z olsa da, Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259ti ondan d\u00fczg\u00fcn n\u0259tic\u0259l\u0259r \u00e7\u0131xarma\u011f\u0131 bacard\u0131. El\u0259 bunun n\u0259tic\u0259sidir ki, bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan d\u00fcnyan\u0131 yenid\u0259n a\u011fu\u015funa alan iqtisadi b\u00f6hran\u0131n \u00f6lk\u0259mizin iqtisadiyyat\u0131na t\u0259sirl\u0259rinin minimuma endirilm\u0259sini t\u0259min ed\u0259 bil\u0259c\u0259k \u0259n yax\u015f\u0131 haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 olan \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. \u00d6lk\u0259nin valyuta ehtiyatlar\u0131 52 milyard dollar olmaqla, onun \u00dcmumi Daxili M\u0259hsulundan 8 faiz \u00e7ox, bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259ri, o c\u00fcml\u0259d\u0259n, region \u00f6lk\u0259l\u0259rini diz \u00fcst\u0259 qoyan xarici borcdan as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z is\u0259 yox s\u0259viyy\u0259sind\u0259dir. Az\u0259rbaycan\u0131n xarici borcu \u00dcDM-un 17 faizd\u0259n \u00e7ox deyil v\u0259 bu g\u00f6st\u0259riciy\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00f6lk\u0259miz d\u00fcnya birincil\u0259ri s\u0131ras\u0131nda yer al\u0131b&#8221;.<\/p>\n<p>&#8220;Az\u0259rbaycan bu g\u00fcn d\u00fcnya iqtisadi b\u00f6hran\u0131n\u0131n yarada bil\u0259c\u0259yi b\u00fct\u00fcn \u00e7\u0259tinlikl\u0259ri ram etm\u0259yi bacaracaq iqtisadi v\u0259 maliyy\u0259 dayan\u0131ql\u0131\u011f\u0131na sahibdir&#8221;, &#8211; dey\u0259 o \u0259lav\u0259 edib:<\/p>\n<p>&#8220;Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 beyn\u0259lxalq iqtisadi m\u00fcst\u0259vid\u0259 ba\u015f ver\u0259nl\u0259rd\u0259n \u00f6z \u00e7irkin m\u0259qs\u0259dl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 etm\u0259k ist\u0259y\u0259nl\u0259r yan\u0131l\u0131rlar. Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan\u0131n maliyy\u0259 bazarlar\u0131nda sabitlik h\u00f6km s\u00fcr\u00fcr. Milli valyutan\u0131n m\u0259z\u0259nn\u0259si \u0259traf\u0131nda b\u0259zi q\u00fcvv\u0259l\u0259rin yaratd\u0131\u011f\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n g\u0259rginliyin is\u0259 he\u00e7 bir \u0259sas\u0131 yoxdur. Banklarda v\u0259 valyuta d\u0259yi\u015fm\u0259 m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rind\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r valyuta ehtiyatlar\u0131 var v\u0259 kimins\u0259 valyuta al\u0131\u015f\u0131na he\u00e7 bir m\u0259hdudiyy\u0259t qoyulmur.<\/p>\n<p>Neftin qiym\u0259tl\u0259rinin ist\u0259nil\u0259n ssenarisind\u0259 D\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259si sosial t\u0259dbirl\u0259rin v\u0259 sosial layih\u0259l\u0259rin proqnozla\u015fd\u0131r\u0131lan s\u0259viyy\u0259d\u0259 maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259sini h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259 bil\u0259c\u0259kdir. X\u0259rcl\u0259rd\u0259 q\u0259na\u0259t\u0259 ehtiyac yarand\u0131\u011f\u0131 halda is\u0259 \u00f6nc\u0259d\u0259n n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan mexanzml\u0259r vasit\u0259sil\u0259 ikinci, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u0259r\u0259c\u0259li x\u0259rcl\u0259r ixtisar edilm\u0259si m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr ki, bu da tam normald\u0131r.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlarla yana\u015f\u0131 d\u00f6vl\u0259t istehlak bazar\u0131ndak\u0131 v\u0259ziyy\u0259ti tam n\u0259zar\u0259t alt\u0131nda saxlay\u0131r v\u0259 burada kiml\u0259rins\u0259 yaranm\u0131\u015f durumdan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k, s\u00fcni qiym\u0259t art\u0131mlar\u0131 yolu il\u0259 spikulyasiya etm\u0259sin\u0259 imkan verilm\u0259y\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Sonda bir s\u00f6zl\u0259 &#8211; Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131 v\u0259 onun maliyy\u0259 sistemi beyn\u0259lxalq m\u00fcst\u0259vid\u0259 ba\u015f ver\u0259n b\u00fct\u00fcn neqativ \u00e7a\u011fr\u0131\u015flara cavab ver\u0259 bil\u0259c\u0259k g\u00fccd\u0259dir&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00fcnya bazarlar\u0131nda neftin qiym\u0259tl\u0259rinin k\u0259skin a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259sinin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 \u00c7ind\u0259n g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015f koranovirusla qoyuldu. ARANTV.AZ\u00a0 bildirir ki, bunu\u00a0Trend-\u0259\u00a0a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda iqtisad elml\u0259ri doktoru, professor Fikr\u0259t Yusifov bildirib. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, virusun q\u0131sa zaman k\u0259siyind\u0259 dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 s\u0131\u00e7ramas\u0131ndan bir q\u0259d\u0259r sonra beyn\u0259lxalq maliyy\u0259 bazarlar\u0131nda, bunun ard\u0131nca is\u0259 neft bazar\u0131nda t\u0259lat\u00fcml\u0259r ya\u015fanma\u011fa ba\u015fland\u0131: &#8220;Bir s\u00f6zl\u0259, konkret m\u00fcalic\u0259 peyv\u0259ndi h\u0259l\u0259lik tap\u0131lmayan v\u0259 co\u011frafiyas\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259 geni\u015fl\u0259n\u0259n bu virus d\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131na ciddi t\u0259hdidl\u0259r yaradaraq, beyn\u0259lxalq bazarlarda neft\u0259 olan t\u0259l\u0259bat\u0131n k\u0259skin azalmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xartd\u0131. Yaranm\u0131\u015f problemin h\u0259lli yollar\u0131 axtar\u0131l\u0131b tap\u0131lana q\u0259d\u0259r, neft bazar\u0131ndak\u0131 durumun t\u0259ziml\u0259nm\u0259sinin yegan\u0259 d\u00fczg\u00fcn yolu OPEC v\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":140624,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/833007.jpg",800,600,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/833007.jpg",800,600,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/833007.jpg",800,600,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/833007-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/833007-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/833007.jpg",640,480,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/833007.jpg",800,600,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/833007.jpg",800,600,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/833007-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/833007.jpg",800,600,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"D\u00fcnya bazarlar\u0131nda neftin qiym\u0259tl\u0259rinin k\u0259skin a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259sinin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 \u00c7ind\u0259n g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015f koranovirusla qoyuldu. ARANTV.AZ\u00a0 bildirir ki, bunu\u00a0Trend-\u0259\u00a0a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda iqtisad elml\u0259ri doktoru, professor Fikr\u0259t Yusifov bildirib. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, virusun q\u0131sa zaman k\u0259siyind\u0259 dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 s\u0131\u00e7ramas\u0131ndan bir q\u0259d\u0259r sonra beyn\u0259lxalq maliyy\u0259 bazarlar\u0131nda, bunun ard\u0131nca is\u0259 neft bazar\u0131nda t\u0259lat\u00fcml\u0259r ya\u015fanma\u011fa ba\u015fland\u0131: &#8220;Bir s\u00f6zl\u0259, konkret m\u00fcalic\u0259 peyv\u0259ndi h\u0259l\u0259lik tap\u0131lmayan v\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/140623"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=140623"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/140623\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/140624"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=140623"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=140623"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=140623"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}