{"id":143700,"date":"2020-03-19T09:18:42","date_gmt":"2020-03-19T06:18:42","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=143700"},"modified":"2020-03-19T09:18:42","modified_gmt":"2020-03-19T06:18:42","slug":"qarabagli-ill%c9%99rin-novruz-ovqati","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=143700","title":{"rendered":"Qaraba\u011fl\u0131 ill\u0259rin Novruz ovqat\u0131"},"content":{"rendered":"<p>Bu milli bayram g\u00fcnl\u0259rind\u0259 h\u0259m d\u0259 biz\u0259 \u0259ziz v\u0259 m\u00fcq\u0259dd\u0259s insanlar\u0131n, do\u011fmalar\u0131m\u0131z\u0131n m\u0259zar\u0131n\u0131 ziyar\u0259t edir, xatir\u0259l\u0259rini an\u0131r, ruhlar\u0131na dualar oxuyuruq.\u00a0 Bu da xalq\u0131m\u0131z\u0131n\u00a0 milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 sadiqliyind\u0259n x\u0259b\u0259r verir.<\/p>\n<p>M\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 g\u00f6st\u0259rilir ki, Novruz n\u0259 bir m\u0259zh\u0259b, n\u0259 d\u0259 bir dini bayram deyil. Mahmud Ka\u015f\u011farl\u0131n\u0131n \u201cDivan-i-L\u00fc\u011f\u0259ti-t\u00fcrk\u201d\u00fcnd\u0259, S\u0259lcuqlu V\u0259zir Nizam\u00fclm\u00fclk\u00fcn \u201cSiyas\u0259tnam\u0259si\u201dnd\u0259, Qaraqoyunlu h\u00f6km\u00fcdar\u0131 Cahan \u015fah\u0131n t\u0259qvimind\u0259, A\u011fqoyunlu sultan\u0131 H\u0259s\u0259n xan Bayandurun \u00a0\u201cH\u0259s\u0259n Pad\u015fah Qanunlar\u0131\u201d\u00a0 toplusunda, Qazi B\u00fcrhan\u0259ddinin, S\u0259f\u0259vi-Q\u0131z\u0131lba\u015f \u015fah\u0131 \u015eah \u0130smay\u0131l\u0131n divan\u0131nda t\u00fcrkl\u0259rin ya\u015fam t\u0259rzini, ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259sini \u0259ks etdir\u0259n Novruz bayram\u0131n\u0131n ortaq t\u00fcrk bayram\u0131 oldu\u011fu g\u00f6st\u0259rilir.<\/p>\n<p>Q\u0259dim d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 bu bayram Tura adlanard\u0131. Tura &#8211; T\u00f6r\u0259 (t\u00f6r\u0259m\u0259k) s\u00f6z\u00fcnd\u0259n yaran\u0131b ki, bu g\u00fcn dilimizd\u0259 i\u015fl\u0259tdiyimiz Turan s\u00f6z\u00fc d\u0259 bu addan g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcb. Tura yeni g\u00fcn\u00fcn ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 kimi qeyd edildiyind\u0259n farslar bu s\u00f6z\u00fc Nov-yeni, ruz-g\u00fcn il\u0259 \u0259v\u0259zl\u0259yibl\u0259r. Sonralar bayram\u0131n ad\u0131 Novruz kimi yadda\u015flarda qal\u0131b&#8230;<\/p>\n<p>Akademik \u0130sa H\u0259bibb\u0259yli bayram\u0131 \u0259ks etdir\u0259n k\u0259lm\u0259nin \u201cNovruz\u201d deyil, \u201cNuh Ruz\u201d oldu\u011funu bildirir. Alimin fikrinc\u0259, yeni h\u0259yat, yeni n\u0259f\u0259s m\u0259nas\u0131n\u0131 ver\u0259n bu g\u00fcn\u00fcn bayram edilm\u0259si t\u0259sad\u00fcf say\u0131la bilm\u0259z. Novruzun tarixi t\u00fcrk xalqlar\u0131n\u0131n tarixi q\u0259d\u0259r q\u0259dimdir. Bilin\u0259n \u0259n q\u0259dim t\u00fcrk t\u0259qvimi \u201cOn iki heyvanl\u0131 t\u0259qvim\u201dd\u0259 yeni ilin ilk g\u00fcn\u00fc m\u0259hz 21 martdan hesablan\u0131r, y\u0259ni bildiyimiz Novruz bayram\u0131ndan.<\/p>\n<p>\u0130slamiyy\u0259td\u0259n sonra hicri t\u0259qvimi q\u0259bul edilm\u0259kl\u0259 b\u0259rab\u0259r S\u0259lcuq Sultan\u0131 M\u0259lik \u015fah zaman\u0131nda \u201cC\u0259lal\u0259 T\u0259qvimi\u201d adl\u0131 yeni t\u0259qvim q\u0259bul etdirilmi\u015fdir ki, orada da 21 mart yeni ilin ilk g\u00fcn\u00fc kimi qeyd olunur.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda\u00a0 Sovet h\u00f6k\u00fcm\u0259ti qurulandan bir m\u00fcdd\u0259t sonra\u00a0 Novruz milli-dini bayram kimi bol\u015fevikl\u0259rin h\u00fccumuna m\u0259ruz qal\u0131b. M\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 g\u00f6st\u0259rilir ki, \u201cM\u00fcbariz allahs\u0131zlar ittifaq\u0131\u201d deyil\u0259n t\u0259\u015fkilat bayram g\u00fcnl\u0259rind\u0259 k\u00fc\u00e7\u0259-k\u00fc\u00e7\u0259, ev-ev g\u0259zir, bayram\u0131 qeyd ed\u0259n, evind\u0259 s\u0259m\u0259ni yeti\u015fdir\u0259n, tonqal \u00fcst\u00fcnd\u0259n at\u0131lan kommunist v\u0259 komsomol\u00e7ular\u0131 c\u0259zaland\u0131r\u0131rd\u0131lar. Bel\u0259 c\u0259zalar\u00a0 \u0259sas\u0259n ictimai q\u0131naqdan ibar\u0259t olurdu. Buna baxmayaraq Novruzu uzun m\u00fcdd\u0259t \u0259ziz bayram kimi\u00a0 ail\u0259 \u00e7evr\u0259sind\u0259 ke\u00e7iribl\u0259r.<\/p>\n<p>&#8230;1967-ci ild\u0259 d\u00f6vl\u0259t m\u0259hz h\u0259min ilin bahar\u0131nda Suraxan\u0131 at\u0259\u015fgah\u0131ndan g\u0259tirilmi\u015f od Bak\u0131n\u0131n qoynunda &#8211; m\u0259\u011frur v\u0259 \u0259fsan\u0259vi Q\u0131z Qalas\u0131n\u0131n yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda b\u00f6y\u00fck Novruz\u00a0 tonqal\u0131n\u0131 \u015f\u00f6l\u0259l\u0259ndirdi. G\u0259lin kimi b\u0259z\u0259dilmi\u015f Bahar q\u0131z obraz\u0131n\u0131 canland\u0131ran S\u0259fur\u0259 \u0130brahimovan\u0131n \u015f\u0259nliy\u0259 at belind\u0259 g\u0259lm\u0259si v\u0259 t\u0259briki a\u011f-qara kinolentin yadda\u015f\u0131na h\u0259kk olunub.\u00a0 B\u00f6y\u00fck\u00a0 bayram\u00a0 tonqal\u0131\u00a0 g\u00fcn\u0259\u015fin yerd\u0259ki simvolu kimi xalq\u0131m\u0131z\u0131n\u00a0\u00a0 taleyini\u00a0 nura q\u0259rq etdi. Novruzun h\u0259r g\u0259li\u015fi Odlar Yurdunun ad\u0131na ucal\u0131q, \u0259z\u0259m\u0259tin\u0259 \u0259z\u0259m\u0259t, v\u00fcqar\u0131na v\u00fcqar qatd\u0131, bayram \u015f\u0259nlikl\u0259ri t\u0259nt\u0259n\u0259li m\u0259qamlarla z\u0259nginl\u0259\u015fdi. Novruzun Az\u0259rbaycanda r\u0259smi \u201cmilli v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q v\u0259siq\u0259si\u201d almas\u0131 onun Orta Asiyadak\u0131 sovet respublikalar\u0131nda da bayram kimi qeyd olunms\u0131na\u00a0 r\u0259vac verdi.<\/p>\n<p>Novruz bayram\u0131n\u0131n b\u0259rpa olunmas\u0131 mahiyy\u0259tc\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n azadl\u0131q \u0259zminin n\u00fcmayi\u015fi idi\u00a0 v\u0259 ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259\u00a0 milli d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik quruculu\u011funa xidm\u0259t edirdi.<\/p>\n<p>S\u00f6zs\u00fcz ki, Bahar bayram\u0131 son ill\u0259r xalqla d\u00f6vl\u0259tin v\u0259hd\u0259ti i\u015f\u0131\u011f\u0131nda ke\u00e7irilir; d\u00f6vl\u0259t xadiml\u0259ri d\u0259, el a\u015f\u0131\u011f\u0131 da, u\u015fa\u011fdan\u00a0 b\u00f6y\u00fcy\u0259c\u0259n sad\u0259 insanlar da \u00fcmumxalq \u015f\u0259nliyind\u0259 birlikd\u0259 i\u015ftirak edirl\u0259r. Q\u0259dim xalq oyunlar\u0131n\u0131, Kosa il\u0259 Ke\u00e7\u0259lin m\u0259zh\u0259k\u0259si, Novruz at\u0259\u015ff\u0259\u015fanl\u0131\u011f\u0131, xoruz d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc, halay qurub yall\u0131 ged\u0259nl\u0259r bahar m\u0259clisl\u0259rin\u0259 \u00fclf\u0259t g\u0259tirir, sevinc, g\u00fcl\u00fc\u015f t\u00f6hf\u0259si b\u0259x\u015f edirl\u0259r&#8230;<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn \u00fc\u00e7r\u0259ngli bayra\u011f\u0131m\u0131z da all\u0131-g\u00fcll\u00fc Novruzun g\u00f6z\u0259lliyin\u0259 g\u00f6z\u0259llik qat\u0131r&#8230; Novruz abadl\u0131q, s\u0259liq\u0259 sahman, bar\u0131\u015f\u0131q v\u0259 s. il\u0259 yana\u015f\u0131, h\u0259mr\u0259ylik v\u0259 s\u00fclh r\u0259mzidir, b\u00fct\u00fcn n\u0259sill\u0259rd\u0259n olan insanlar\u0131n bir-birin\u0259 b\u0259nz\u0259rsiz ehtiram v\u0259d\u0259sidir.<\/p>\n<p>Novruz Az\u0259rbaycanda v\u0259 d\u00fcnyada ya\u015fayan m\u00fcxt\u0259lif mill\u0259tl\u0259rin aras\u0131nda birliyin v\u0259 mehribanl\u0131\u011f\u0131n m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259sind\u0259, onlar\u0131n bir-birin\u0259 m\u0259rh\u0259m\u0259t v\u0259 diqq\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259sind\u0259 humanizm \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rin\u0259 malik bayramd\u0131r.<\/p>\n<p>Sevindirici hald\u0131r ki, Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin t\u0259klifi il\u0259 Novruz bayram\u0131 UNESKO-nun qeyri-maddi m\u0259d\u0259ni irs siyah\u0131s\u0131na daxil edilib v\u0259 2010-cu ilin fevral\u0131n 23-d\u0259\u00a0 BMT Ba\u015f M\u0259clisi\u00a0 mart\u0131n 21-ni\u00a0 \u201cBeyn\u0259lxlaq Novruz G\u00fcn\u00fc\u201d elan etdi&#8230;<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda q\u0259dimd\u0259n Novruz g\u00fcn\u00fc b\u00fct\u00fcn ail\u0259 \u00fczvl\u0259rinin birlikd\u0259 m\u00fcbar\u0259k bayram s\u00fcfr\u0259sinin ba\u015f\u0131na y\u0131\u011f\u0131\u015fmas\u0131 yax\u015f\u0131 \u0259lam\u0259t say\u0131l\u0131r. Son ill\u0259r Novruz \u0259r\u0259f\u0259si c\u0259za\u00e7\u0259km\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 azadl\u0131qdan m\u0259rhum olmu\u015f y\u00fczl\u0259rc\u0259 m\u0259hbus \u0259hv olunaraq, ail\u0259l\u0259ri il\u0259 birlikd\u0259 bayram sevincini ya\u015fay\u0131rlar. Milli ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259rimiz\u0259 d\u0259rin ehtiramdan ir\u0259li g\u0259l\u0259n v\u0259 humanizm meyarlar\u0131na s\u00f6yk\u0259n\u0259n bu add\u0131m\u0131n at\u0131lmas\u0131 \u00e7ox t\u0259qdir\u0259layiq hald\u0131r.<\/p>\n<p>Etiraf ed\u0259k ki, n\u0259 q\u0259d\u0259r t\u0259mtaraql\u0131 ke\u00e7irils\u0259 d\u0259 indiki Novruz n\u0259 u\u015faql\u0131q,\u00a0 n\u0259 d\u0259 g\u0259nclik d\u00f6vr\u00fcm\u00fcz\u00fcn Novruzuna b\u0259nz\u0259yir. \u00c7\u00fcnki uzun ill\u0259rdir ki,\u00a0 biz bu bayram\u0131 Qaraba\u011fs\u0131z\u00a0 ke\u00e7iririk.<\/p>\n<p>H\u0259r il Ulu Tanr\u0131dan dil\u0259yirik ki, \u00e7al-\u00e7a\u011f\u0131rl\u0131 Novruz \u015f\u0259nlikl\u0259rini tezlikl\u0259 yurdumuzun Qaraba\u011f adl\u0131 c\u0259nn\u0259t g\u00fc\u015f\u0259sind\u0259 d\u0259 ke\u00e7ir\u0259k&#8230;<\/p>\n<p>M\u0259n d\u0259 bu yaz\u0131ma nikbin ovqatla son n\u00f6qt\u0259ni qoymaq ist\u0259dim. Qoy bu Novruzun q\u0259d\u0259ml\u0259ri u\u011furlu olsun! T\u0259krars\u0131z s\u0259n\u0259t incimiz olan mu\u011fam festivallar\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n musiqi be\u015fiyi \u015eu\u015fada ke\u00e7irilsin! Qoy \u0259z\u0259li torpaqlar\u0131m\u0131zda bayram tonqallar\u0131 \u015f\u00f6l\u0259l\u0259nsin! Bax, o zaman, novb\u0259ti Novruz daha \u0259z\u0259m\u0259tli, daha m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m, \u00e7al-\u00e7a\u011f\u0131rl\u0131 olacaq. Bu arzunu ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn &#8211; Yurda sevgimizi, Ulu Novruzun biz\u0259 b\u0259x\u015f etdiyi milli birliyimizi \u0259m\u0259li i\u015fl\u0259rimizl\u0259 s\u00fcbut etm\u0259liyik.<\/p>\n<p>H\u0259r biriniz\u0259 t\u00fck\u0259nm\u0259z yurd sevgisi, xeyir \u0259m\u0259l, cansa\u011fl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 bir d\u0259 tezlikl\u0259 C\u0131d\u0131r\u00a0 d\u00fcz\u00fcnd\u0259\u00a0 Novruz bayram\u0131n\u0131\u00a0 ke\u00e7irm\u0259k ist\u0259yi il\u0259<\/p>\n<p><strong>Nur\u0259ddin \u018fdilo\u011flu,\u00a0<\/strong><em>\u201c\u0130ki sahil\u201d<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu milli bayram g\u00fcnl\u0259rind\u0259 h\u0259m d\u0259 biz\u0259 \u0259ziz v\u0259 m\u00fcq\u0259dd\u0259s insanlar\u0131n, do\u011fmalar\u0131m\u0131z\u0131n m\u0259zar\u0131n\u0131 ziyar\u0259t edir, xatir\u0259l\u0259rini an\u0131r, ruhlar\u0131na dualar oxuyuruq.\u00a0 Bu da xalq\u0131m\u0131z\u0131n\u00a0 milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 sadiqliyind\u0259n x\u0259b\u0259r verir. M\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 g\u00f6st\u0259rilir ki, Novruz n\u0259 bir m\u0259zh\u0259b, n\u0259 d\u0259 bir dini bayram deyil. Mahmud Ka\u015f\u011farl\u0131n\u0131n \u201cDivan-i-L\u00fc\u011f\u0259ti-t\u00fcrk\u201d\u00fcnd\u0259, S\u0259lcuqlu V\u0259zir Nizam\u00fclm\u00fclk\u00fcn \u201cSiyas\u0259tnam\u0259si\u201dnd\u0259, Qaraqoyunlu h\u00f6km\u00fcdar\u0131 Cahan \u015fah\u0131n t\u0259qvimind\u0259, A\u011fqoyunlu sultan\u0131 H\u0259s\u0259n xan Bayandurun \u00a0\u201cH\u0259s\u0259n Pad\u015fah Qanunlar\u0131\u201d\u00a0 toplusunda, Qazi B\u00fcrhan\u0259ddinin, S\u0259f\u0259vi-Q\u0131z\u0131lba\u015f \u015fah\u0131 \u015eah \u0130smay\u0131l\u0131n divan\u0131nda t\u00fcrkl\u0259rin ya\u015fam t\u0259rzini, ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259sini \u0259ks etdir\u0259n Novruz bayram\u0131n\u0131n ortaq t\u00fcrk bayram\u0131 oldu\u011fu g\u00f6st\u0259rilir. Q\u0259dim d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 bu bayram Tura adlanard\u0131. Tura &#8211;&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":143701,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/326fb04c158454955684468089910595713.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/326fb04c158454955684468089910595713.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/326fb04c158454955684468089910595713.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/326fb04c158454955684468089910595713-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/326fb04c158454955684468089910595713-300x166.jpg",300,166,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/326fb04c158454955684468089910595713.jpg",640,354,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/326fb04c158454955684468089910595713.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/326fb04c158454955684468089910595713.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/326fb04c158454955684468089910595713-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/326fb04c158454955684468089910595713.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Bu milli bayram g\u00fcnl\u0259rind\u0259 h\u0259m d\u0259 biz\u0259 \u0259ziz v\u0259 m\u00fcq\u0259dd\u0259s insanlar\u0131n, do\u011fmalar\u0131m\u0131z\u0131n m\u0259zar\u0131n\u0131 ziyar\u0259t edir, xatir\u0259l\u0259rini an\u0131r, ruhlar\u0131na dualar oxuyuruq.\u00a0 Bu da xalq\u0131m\u0131z\u0131n\u00a0 milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 sadiqliyind\u0259n x\u0259b\u0259r verir. M\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 g\u00f6st\u0259rilir ki, Novruz n\u0259 bir m\u0259zh\u0259b, n\u0259 d\u0259 bir dini bayram deyil. Mahmud Ka\u015f\u011farl\u0131n\u0131n \u201cDivan-i-L\u00fc\u011f\u0259ti-t\u00fcrk\u201d\u00fcnd\u0259, S\u0259lcuqlu V\u0259zir Nizam\u00fclm\u00fclk\u00fcn \u201cSiyas\u0259tnam\u0259si\u201dnd\u0259, Qaraqoyunlu h\u00f6km\u00fcdar\u0131 Cahan \u015fah\u0131n t\u0259qvimind\u0259, A\u011fqoyunlu sultan\u0131&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/143700"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=143700"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/143700\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/143701"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=143700"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=143700"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=143700"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}