{"id":144058,"date":"2020-03-19T15:29:21","date_gmt":"2020-03-19T12:29:21","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=144058"},"modified":"2020-03-19T15:29:21","modified_gmt":"2020-03-19T12:29:21","slug":"islam-m%c9%99nb%c9%99l%c9%99rind%c9%99-dunya-obrazi-ucuncu-hiss%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=144058","title":{"rendered":"\u0130slam m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259 d\u00fcnya obraz\u0131 (\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc hiss\u0259)"},"content":{"rendered":"<p>\u0130\u015fv\u0259kar qad\u0131n<\/p>\n<p>\u0130st\u0259r \u0130slam m\u00fcq\u0259dd\u0259sl\u0259rinin h\u0259disl\u0259rind\u0259, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 irfani-didaktik \u0259s\u0259rl\u0259rd\u0259 d\u00fcnya \u00e7ox zaman qad\u0131n sif\u0259tind\u0259 t\u0259c\u0259ss\u00fcm etdirilir. Bu, b\u0259z\u0259n g\u00f6z\u0259l v\u0259 yara\u015f\u0131ql\u0131 g\u0259lin, b\u0259z\u0259n is\u0259 qar\u0131m\u0131\u015f qoca qad\u0131nd\u0131r. H\u0259r iki obraz ki\u015fil\u0259ri (y\u0259ni \u00fcmumilikd\u0259 insanlar\u0131) \u00f6z cilv\u0259l\u0259ri il\u0259 yoldan \u00e7ixar\u0131b, \u00f6z\u00fcn\u0259 valeh v\u0259 a\u015fiq edir. Amma ax\u0131rda ham\u0131n\u0131n murad\u0131n\u0131 g\u00f6z\u00fcnd\u0259 qoyur, v\u00fcsal\u0131n\u0131 he\u00e7 kim\u0259 qism\u0259t etmir. D\u00fcnyaya a\u015fiq olanlar \u00f6z ist\u0259kl\u0259rin\u0259 yetm\u0259d\u0259n, el\u0259 onun \u0259lind\u0259 h\u0259lak olurlar. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 bir \u00e7ox m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 d\u00fcnya g\u0259rd\u0259kd\u0259 \u00f6z \u0259rini \u00f6ld\u00fcr\u0259n qad\u0131n sif\u0259tind\u0259 \u015f\u0259kill\u0259ndirilir.<\/p>\n<p>\u201cDivani-\u018fmir\u0259lm\u00f6minin\u201dd\u0259ki \u015feirl\u0259rin birind\u0259 deyilir (33-35-ci beytl\u0259r):<\/p>\n<p>D\u00fcnyaya \u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259 talaq ver va ba\u015fqa qad\u0131n al,<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnki o, pis qad\u0131nd\u0131r v\u0259 \u00f6z \u0259rl\u0259rind\u0259n \u00e7\u0259kinib-qorxmur.<\/p>\n<p>\u00d6z ist\u0259yin\u0259 \u00e7atandan sonra \u0259rin\u0259 arxa \u00e7evirib gedir.<\/p>\n<p>\u0130rfan \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck simalar\u0131ndan olan Hafiz \u015eirazi q\u0259z\u0259ll\u0259rinin birind\u0259 deyir (t\u0259rc\u00fcm\u0259si):<\/p>\n<p>D\u00fcnya g\u00f6z\u0259l \u00e7\u00f6hr\u0259li bir g\u0259lindir, amma<\/p>\n<p>Ona ba\u011flanan k\u0259s \u00f6z \u00f6mr\u00fcn\u00fc k\u0259binpulu kimi verm\u0259li olur.<\/p>\n<p>\u0130mam Kazim \u0259leyhissalam\u0131n dilind\u0259n r\u0259vay\u0259t edil\u0259n bir h\u0259disd\u0259 buyurulur:<\/p>\n<p>\u201cD\u00fcnya alag\u00f6zl\u00fc qad\u0131n sif\u0259tind\u0259 H\u0259zr\u0259t \u0130sa M\u0259sih \u0259leyhissalam\u0131n g\u00f6z\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u00fcnd\u00fc. H\u0259zr\u0259t ondan soru\u015fdu: \u201cNe\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 \u0259r\u0259 getmis\u0259n?\u201d D\u00fcnya cavab verdi: \u201c\u00c7\u043e\u0445\u201d. M\u0259sih soru\u015fdu: \u201cB\u00fct\u00fcn \u0259rl\u0259rin s\u0259n\u0259 talaq veribmi?\u201d D\u00fcnya cavab verdi: \u201cXeyr, m\u0259n onlar\u0131n ham\u0131s\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015f\u0259m\u201d. \u0130sa \u0259leyhissalam heyr\u0259t i\u00e7ind\u0259 buyurdu: \u201cVay olsun indiki \u0259rl\u0259rinin hal\u0131na! \u018fvv\u0259lkil\u0259rin aqib\u0259tind\u0259n niy\u0259 ibr\u0259t g\u00f6t\u00fcrm\u00fcrl\u0259r?\u201d (\u0130bn \u015e\u00f6b\u0259 H\u0259rrani. T\u00fch\u0259f\u00fcl-\u00fcqul, s\u0259h. 418).<\/p>\n<p>M\u00fcxt\u0259lif h\u0259disl\u0259rd\u0259 h\u0259m H\u0259zr\u0259t M\u00fch\u0259mm\u0259d Pey\u011f\u0259mb\u0259r salavatullah\u0131n, h\u0259m d\u0259 \u0130mam \u018fli \u0259leyhissalam\u0131n d\u00fcnyaya \u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259 talaq verm\u0259si s\u00f6yl\u0259nilir. M\u0259s\u0259l\u0259n, \u018fli \u0259leyhissalam \u00f6z\u00fc bu bar\u0259d\u0259 bel\u0259 buyurmu\u015fdur:<\/p>\n<p>\u201cM\u0259n d\u00fcnyaya \u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259 talaq vermi\u015f\u0259m, qay\u0131tma\u011f\u0131ma imkan yoxdur\u201d (\u011e\u00fcr\u0259r\u00fcl-hik\u0259m, 3782-ci hikm\u0259t). \u0130slam \u015f\u0259ri\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u0259r \u00f6z h\u0259yat yolda\u015f\u0131na \u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259 talaq ver\u0259rs\u0259, onlar\u0131n aras\u0131nda k\u0259bin tam pozulmu\u015f olur. \u018fg\u0259r bir v\u0259 ya iki d\u0259f\u0259 talaq verildikd\u0259n sonra ki\u015finin \u00f6z arvad\u0131n\u0131n yan\u0131na qay\u0131tmaq \u015fans\u0131 olursa, \u00fc\u00e7 talaqdan sonra bu imkan aradan qalx\u0131r. Yaln\u0131z qad\u0131n ba\u015fqa bir ki\u015fiy\u0259 \u0259r\u0259 gedib, sonra ondan bo\u015fand\u0131qdan sonra birinci \u0259ri il\u0259 nikah\u0131n\u0131 t\u0259z\u0259l\u0259y\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>M\u00fcq\u0259dd\u0259sl\u0259rin d\u00fcnyaya \u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259 talaq verm\u0259l\u0259ri da onlar\u0131n d\u00fcnyadan bird\u0259f\u0259lik \u00fcz \u00e7evirm\u0259l\u0259ri v\u0259 aralar\u0131ndak\u0131 rabit\u0259ni h\u0259mi\u015f\u0259lik q\u0131rmalar\u0131 m\u0259nas\u0131na g\u0259lir.<\/p>\n<p>Deyil\u0259nl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, m\u0259\u015fhur f\u0259qihl\u0259rd\u0259n biri qocalanda deyib: \u201cNikah \u0259hkam\u0131na aid qal\u0131n-qal\u0131n kitablar\u0131 oxuyandan sonra bunu ba\u015fa d\u00fc\u015fd\u00fcm ki, iki bac\u0131 il\u0259 eyni zamanda evl\u0259nm\u0259k olmaz. M\u00fctl\u0259q bac\u0131lar\u0131n birini bo\u015famaq laz\u0131md\u0131r ki, \u043e birini almaq m\u00fcmk\u00fcn olsun. D\u00fcnya il\u0259 axir\u0259t d\u0259 ekiz bac\u0131lard\u0131r. D\u00fcnya h\u0259v\u0259si il\u0259 ya\u015fayan axir\u0259ti \u0259ld\u0259 ed\u0259 bilm\u0259z. Axir\u0259t e\u015fqini \u00fcr\u0259yind\u0259 g\u0259zdir\u0259n d\u0259 d\u00fcnyaya ba\u011flana bilm\u0259z. Talaq haqq\u0131ndak\u0131 kitablardan is\u0259 bunu anlad\u0131m ki, H\u0259zr\u0259t M\u00fch\u0259mm\u0259d Pey\u011f\u0259mb\u0259r salavatullah\u0131n h\u0259yat yolda\u015flar\u0131 m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n anas\u0131 kimidir; buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 onlar m\u00fcs\u0259lmanlara h\u0259mi\u015f\u0259lik haramd\u0131rlar. \u0130st\u0259r \u043e qad\u0131nlara Pey\u011f\u0259mb\u0259r talaq vermi\u015f olsun, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 Pey\u011f\u0259mb\u0259r v\u0259fat etdikd\u0259n sonra \u043e qad\u0131nlar dul qalm\u0131\u015f olsunlar \u2013 h\u0259r bir halda onlarla evl\u0259nm\u0259k biz\u0259 qada\u011fan olunub. Pey\u011f\u0259mb\u0259r d\u00fcnyaya \u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259 talaq verib bo\u015fay\u0131b. Dem\u0259li, d\u00fcnya bizl\u0259r\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259lik haramd\u0131r\u201d (Seyyid \u018fhm\u0259d Behi\u015fti \u015eirazi. \u015e\u0259rhi-c\u00fcnun (Hafiz \u015eirazi divan\u0131n\u0131n \u015f\u0259rhi), 1-ci cild, s\u0259h. 532-533).<\/p>\n<p>Sonuncu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 bir q\u0259d\u0259r f\u0259rqli \u015f\u0259kild\u0259 H\u0259zr\u0259t \u018fli el\u0259yhissalam da h\u0259disl\u0259rinin birind\u0259 toxunmu\u015fdur. \u041e h\u0259zr\u0259t buyurur:<\/p>\n<p>\u201cD\u00fcnya il\u0259 axir\u0259t bir ki\u015finin iki arvad\u0131 kimidir; onlardan birini raz\u0131 salsa, \u043e birini incitmi\u015f olar\u201d (\u011e\u00fcr\u0259r\u00fcl-hik\u0259m, 3531-ci hikm\u0259t).<\/p>\n<p>Dig\u0259r b\u0259nz\u0259tm\u0259l\u0259r<\/p>\n<p>H\u0259dis v\u0259 r\u0259vay\u0259tl\u0259rd\u0259 d\u00fcnyan\u0131n yuxar\u0131da g\u00f6st\u0259ril\u0259nl\u0259rd\u0259n \u0259lav\u0259, f\u0259rqli obrazlar\u0131 il\u0259 d\u0259 rastla\u015f\u0131r\u0131q. M\u0259s\u0259l\u0259n, H\u0259zr\u0259t \u0130sa M\u0259sih \u0259leyhissalam\u0131n \u00f6z h\u0259varil\u0259rin\u0259 bel\u0259 buyurdu\u011fu r\u0259vay\u0259t olunur: \u201cD\u00fcnya korp\u00fcd\u00fcr; onun \u00fcst\u00fcnd\u0259n ke\u00e7in, amma onu t\u0259mir etm\u0259yin\u201d (\u015eeyx S\u0259duq. \u018fl-Xisal, s\u0259h. 64, 95-ci h\u0259dis).<\/p>\n<p>\u0130mam Zeyn\u00fclabidin \u0259leyhissalam\u0131n bir h\u0259disind\u0259 d\u00fcnya t\u0259r\u0259zi g\u00f6z\u00fc kimi t\u0259qdim olunur: \u201cVallahi, d\u00fcnya v\u0259 axir\u0259t t\u0259r\u0259zinin iki g\u00f6z\u00fcnd\u0259n ba\u015fqa bir \u015fey deyil. Bunlar\u0131n hans\u0131 biri a\u011f\u0131r g\u0259ls\u0259, \u043e biri y\u00fcng\u00fcl olar\u201d.<\/p>\n<p>\u0130mam \u018fli N\u0259qi \u0259leyhissalama m\u0259nsub olan bir h\u0259disd\u0259 is\u0259 d\u00fcnya bazar kimi t\u0259svir edilir: \u201cD\u00fcnya bir bazard\u0131r ki, b\u0259zil\u0259ri m\u0259nf\u0259\u0259t \u0259ld\u0259 edir, b\u0259zil\u0259ri is\u0259 ziyana d\u00fc\u015f\u00fcrl\u0259r\u201d (\u0130bn \u015e\u00f6b\u0259 H\u0259rrani. T\u00fch\u0259f\u00fcl-\u00fcqul, s\u0259h. 483). Ayd\u0131nd\u0131r ki, bu bazarda xeyir qazanan &#8211; Allah\u0131n buyurdu\u011fu kimi \u00f6m\u00fcr s\u00fcr\u00fcb, d\u00fcnyadan yaln\u0131z ehtiyac\u0131 q\u0259d\u0259r faydalanan v\u0259 \u043e biri al\u0259m\u0259 aln\u0131a\u00e7\u0131q, \u00fcz\u00fca\u011f ged\u0259n adamd\u0131r. Ziyan \u00e7\u0259k\u0259n is\u0259 axir\u0259ti unudub, f\u0259q\u0259t bu d\u00fcnya il\u0259 ya\u015fayan \u015f\u0259xsdir. Amma insanlar\u0131n \u00e7oxu d\u00fcnyaya aldand\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ziyana u\u011frayanlar xeyir qazananlardan daha \u00e7oxdur. Qurani-K\u0259rimin m\u0259\u015fhur bir ay\u0259si d\u0259 bunu s\u00fcbut edir:<\/p>\n<p>\u201cH\u0259qiq\u0259t\u0259n, insan ziyan i\u00e7ind\u0259dir\u201d (\u018fsr sur\u0259si, 2-ci ay\u0259).<\/p>\n<p>El\u0259 buna gor\u0259 d\u0259 H\u0259zr\u0259t \u018fli \u0259leyhissalam d\u00fcnya haqq\u0131nda buyururdu: \u201cD\u00fcnya ziyan g\u0259tir\u0259n bazard\u0131r\u201d (\u011e\u00fcr\u0259r\u00fcl-hik\u0259m, 396-c\u0131 hikm\u0259t).<\/p>\n<p>\u041e h\u0259zr\u0259tin n\u00f6vb\u0259ti h\u0259disi d\u0259 d\u00fcnyan\u0131n ox\u015far simas\u0131n\u0131 zehnimizd\u0259 canland\u0131r\u0131r: \u201cD\u00fcnya ke\u00e7id yeridir, qalacaq yer deyil. \u0130nsanlar d\u00fcnyada iki d\u0259st\u0259dirl\u0259r. Bir d\u0259st\u0259 oz\u00fcn\u00fc sat\u0131r v\u0259 qa\u00e7q\u0131n qul kimi ya\u015fay\u0131r; \u043e biri d\u0259st\u0259 is\u0259 oz\u00fcn\u00fc sat\u0131n al\u0131r v\u0259 azad edir\u201d (N\u0259hc\u00fcl-b\u0259la\u011f\u0259, 129-cu hikm\u0259tli k\u0259lam).<\/p>\n<p>(ard\u0131 var)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130\u015fv\u0259kar qad\u0131n \u0130st\u0259r \u0130slam m\u00fcq\u0259dd\u0259sl\u0259rinin h\u0259disl\u0259rind\u0259, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 irfani-didaktik \u0259s\u0259rl\u0259rd\u0259 d\u00fcnya \u00e7ox zaman qad\u0131n sif\u0259tind\u0259 t\u0259c\u0259ss\u00fcm etdirilir. Bu, b\u0259z\u0259n g\u00f6z\u0259l v\u0259 yara\u015f\u0131ql\u0131 g\u0259lin, b\u0259z\u0259n is\u0259 qar\u0131m\u0131\u015f qoca qad\u0131nd\u0131r. H\u0259r iki obraz ki\u015fil\u0259ri (y\u0259ni \u00fcmumilikd\u0259 insanlar\u0131) \u00f6z cilv\u0259l\u0259ri il\u0259 yoldan \u00e7ixar\u0131b, \u00f6z\u00fcn\u0259 valeh v\u0259 a\u015fiq edir. Amma ax\u0131rda ham\u0131n\u0131n murad\u0131n\u0131 g\u00f6z\u00fcnd\u0259 qoyur, v\u00fcsal\u0131n\u0131 he\u00e7 kim\u0259 qism\u0259t etmir. D\u00fcnyaya a\u015fiq olanlar \u00f6z ist\u0259kl\u0259rin\u0259 yetm\u0259d\u0259n, el\u0259 onun \u0259lind\u0259 h\u0259lak olurlar. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 bir \u00e7ox m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 d\u00fcnya g\u0259rd\u0259kd\u0259 \u00f6z \u0259rini \u00f6ld\u00fcr\u0259n qad\u0131n sif\u0259tind\u0259 \u015f\u0259kill\u0259ndirilir. \u201cDivani-\u018fmir\u0259lm\u00f6minin\u201dd\u0259ki \u015feirl\u0259rin birind\u0259 deyilir (33-35-ci beytl\u0259r): D\u00fcnyaya \u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":144059,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/ec70d63452f15ed65051b106ae1cb2b7_M.jpg",300,253,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/ec70d63452f15ed65051b106ae1cb2b7_M.jpg",300,253,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/ec70d63452f15ed65051b106ae1cb2b7_M.jpg",300,253,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/ec70d63452f15ed65051b106ae1cb2b7_M-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/ec70d63452f15ed65051b106ae1cb2b7_M-300x253.jpg",300,253,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/ec70d63452f15ed65051b106ae1cb2b7_M.jpg",300,253,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/ec70d63452f15ed65051b106ae1cb2b7_M.jpg",300,253,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/ec70d63452f15ed65051b106ae1cb2b7_M.jpg",300,253,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/ec70d63452f15ed65051b106ae1cb2b7_M-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/ec70d63452f15ed65051b106ae1cb2b7_M.jpg",300,253,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u0130\u015fv\u0259kar qad\u0131n \u0130st\u0259r \u0130slam m\u00fcq\u0259dd\u0259sl\u0259rinin h\u0259disl\u0259rind\u0259, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 irfani-didaktik \u0259s\u0259rl\u0259rd\u0259 d\u00fcnya \u00e7ox zaman qad\u0131n sif\u0259tind\u0259 t\u0259c\u0259ss\u00fcm etdirilir. Bu, b\u0259z\u0259n g\u00f6z\u0259l v\u0259 yara\u015f\u0131ql\u0131 g\u0259lin, b\u0259z\u0259n is\u0259 qar\u0131m\u0131\u015f qoca qad\u0131nd\u0131r. H\u0259r iki obraz ki\u015fil\u0259ri (y\u0259ni \u00fcmumilikd\u0259 insanlar\u0131) \u00f6z cilv\u0259l\u0259ri il\u0259 yoldan \u00e7ixar\u0131b, \u00f6z\u00fcn\u0259 valeh v\u0259 a\u015fiq edir. Amma ax\u0131rda ham\u0131n\u0131n murad\u0131n\u0131 g\u00f6z\u00fcnd\u0259 qoyur, v\u00fcsal\u0131n\u0131 he\u00e7 kim\u0259 qism\u0259t&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/144058"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=144058"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/144058\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/144059"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=144058"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=144058"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=144058"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}