{"id":144066,"date":"2020-03-19T15:31:09","date_gmt":"2020-03-19T12:31:09","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=144066"},"modified":"2020-03-19T15:31:09","modified_gmt":"2020-03-19T12:31:09","slug":"islam-m%c9%99nb%c9%99l%c9%99rind%c9%99-dunya-obrazi-dorduncu-hiss%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=144066","title":{"rendered":"\u0130slam m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259 d\u00fcnya obraz\u0131 (D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc hiss\u0259)"},"content":{"rendered":"<div class=\"itemFullText\">\n<p>H\u0259zr\u0259t \u018fli ibn \u018fbutalib \u0259leyhissalam\u0131n \u201cDivani-\u018fmir\u0259lm\u00f6minin\u201dd\u0259ki \u015feirl\u0259rinin birind\u0259 d\u00fcnya h\u00f6r\u00fcm\u00e7\u0259k yuvas\u0131na (v\u0259 ya h\u00f6r\u00fcm\u00e7\u0259k toruna) b\u0259rab\u0259r tutulur (s\u0259h. 116, 370-ci beyt). \u0130mam M\u00fch\u0259mm\u0259d Baqir \u0259leyhissalam bu t\u0259\u015fbihi daha da d\u0259rinl\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k buyurur:<\/p>\n<p>\u201c&#8230;D\u00fcnyaya h\u0259ris olan insan barama qurduna b\u0259nz\u0259yir. \u00d6z \u0259traf\u0131n\u0131 torla n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7ox b\u00fcr\u00fcs\u0259, bir o q\u0259d\u0259r buradan xilas olma\u011f\u0131 gecik\u0259r. Ax\u0131rda is\u0259 q\u0259m-q\u00fcss\u0259d\u0259n ba\u011fr\u0131 \u00e7atlay\u0131b \u00f6l\u0259r&#8230;\u201d (V\u0259sail \u0259l-\u015fi\u0259, \u201cCihadun bi-l-n\u0259fs\u201d kitab\u0131, 64-c\u00fc bab, 1-ci h\u0259dis).<\/p>\n<p>\u015e\u0259hid Ay\u0259tullah Seyyid \u018fbd\u00fclh\u00fcseyn D\u0259stqeybin \u201cQ\u0259lbi-salim\u201d \u0259s\u0259rinda bu h\u0259disin \u015f\u0259rhi verilir: \u201cH\u0259qiq\u0259t\u0259n, d\u00fcnyaya h\u0259ris olan k\u0259s barama qurdundan daha pisdir. \u00c7\u00fcnki \u00f6z toxudu\u011fu yuvan\u0131n i\u00e7ind\u0259 ba\u011fl\u0131 qalan barama qurdu \u0259g\u0259r g\u00fcn\u00fcn h\u0259rar\u0259tind\u0259n yan\u0131b m\u0259hv olmasa, n\u0259inki \u00f6lm\u00fcr, h\u0259tta \u00f6z\u00fcn\u00fc t\u0259rp\u0259dib yuvan\u0131 c\u0131r\u0131r v\u0259 b\u0259z\u0259n k\u0259p\u0259n\u0259k hal\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcb \u00f6z\u00fcn\u00fc xilas edir. Amma d\u00fcnya h\u0259risi he\u00e7 vaxt \u00f6z\u00fcn\u00fc azad etm\u0259y\u0259 v\u0259 d\u00fcnya il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rini azaltma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fm\u0131r. O, c\u0259h\u0259nn\u0259m at\u0259\u015find\u0259 yanana kimi insanl\u0131\u011f\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc m\u0259rh\u0259l\u0259sini ya\u015fay\u0131r\u201d (\u015e\u0259hid D\u0259stqeyb. Q\u0259lbi-s\u0259lim, s\u0259h. 837).<\/p>\n<p>\u0130slam m\u00fcq\u0259dd\u0259sl\u0259rinin h\u0259disl\u0259rind\u0259 d\u00fcnya m\u00f6minin zindan\u0131 kimi d\u0259 t\u0259qdim edilir. M\u0259s\u0259l\u0259n, H\u0259zr\u0259t M\u00fch\u0259mm\u0259d Pey\u011f\u0259mb\u0259rin (s) xan\u0131m\u0131 Ai\u015f\u0259 \u043e h\u0259zr\u0259tin bel\u0259 buyurdu\u011funu r\u0259vay\u0259t edir: \u201cM\u00f6min \u015f\u0259xs d\u00fcnyan\u0131 xo\u015flamaz. Ax\u0131 d\u00fcnya onun zindan\u0131 v\u0259 b\u0259la m\u0259kan\u0131d\u0131r\u201d (M\u00fctt\u0259qi Hindi. K\u0259nz \u0259l-\u00fcmmal, 6090-ci h\u0259dis).<\/p>\n<p>Pey\u011f\u0259mb\u0259rimiz \u00f6z\u00fcn\u00fcn zahidliyi v\u0259 n\u00fcmun\u0259vi \u0259xlaq\u0131 il\u0259 tan\u0131nan s\u0259hab\u0259si \u018fbuz\u0259r Qiffariy\u0259 bel\u0259 s\u00f6yl\u0259mi\u015fdi: \u201cEy \u018fbuz\u0259r! H\u0259qiq\u0259t\u0259n, d\u00fcnya m\u00f6minin zindan\u0131, q\u0259bir &#8211; \u0259min-amanl\u0131q v\u0259 rahatl\u0131q yeri, c\u0259nn\u0259t &#8211; qalma m\u0259kan\u0131d\u0131r. Kafir \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 d\u00fcnya c\u0259nn\u0259t kimidir, q\u0259bir &#8211; onun \u0259zab yeri, c\u0259h\u0259nn\u0259m at\u0259\u015fi qalma m\u0259kan\u0131d\u0131r\u201d (Deyl\u0259mi. \u0130r\u015fad \u0259l-q\u00fclub, 2-ci bab, s\u0259h. 74).<\/p>\n<p>Buna ox\u015far m\u0259zmunlu bir h\u0259disi d\u0259 \u0130mam C\u0259f\u0259r Sadiq \u0259leyhissalamdan r\u0259vay\u0259t etmi\u015fl\u0259r: \u201cD\u00fcnya m\u00f6minin zindan\u0131, q\u0259bir &#8211; s\u0131\u011f\u0131naca\u011f\u0131, c\u0259nn\u0259t is\u0259 m\u0259kan\u0131d\u0131r. D\u00fcnya kafirin c\u0259nn\u0259ti, q\u0259bir &#8211; zindan\u0131, c\u0259h\u0259nn\u0259m at\u0259\u015fi is\u0259 m\u0259kan\u0131d\u0131r\u201d (\u015eeyx S\u0259duq. \u018fl-Xisal, s\u0259h. 108, 74-c\u00fc h\u0259dis).<\/p>\n<p>D\u00fcnya haqq\u0131nda s\u00f6yl\u0259nmi\u015f \u0259n m\u0259\u015fhur fikir is\u0259, \u015f\u00fcbh\u0259siz, bundan ibar\u0259tdir ki, d\u00fcnya karvansara kimidir. Xalq\u0131m\u0131z\u0131n milli t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn\u00fcn v\u0259 tarixi t\u0259cr\u00fcb\u0259sinin m\u0259hsulu olan bayat\u0131lar\u0131m\u0131zda da bu fikrin izl\u0259rin\u0259 rast g\u0259lirik:<\/p>\n<p>&#8230;D\u00fcnya bir p\u0259nc\u0259r\u0259dir,<\/p>\n<p>H\u0259r g\u0259l\u0259n baxar, ged\u0259r.<\/p>\n<p>Deyirl\u0259r ki, t\u0259s\u0259vv\u00fcf tarixinin g\u00f6rk\u0259mli simalar\u0131ndan olan \u0130brahim \u018fdh\u0259m \u0259slind\u0259 y\u00fcks\u0259k r\u00fctb\u0259li d\u00f6vlat m\u0259murlar\u0131ndan birinin o\u011flu imi\u015f. \u00d6mr\u00fcn\u00fcn g\u0259nclik ill\u0259rini malikan\u0259d\u0259 ke\u00e7irmi\u015fdi, z\u00f6hd va q\u0259na\u0259td\u0259n x\u0259b\u0259rsiz idi. Bir gec\u0259 \u0130brahim sarayda yatark\u0259n, damda s\u0259s-k\u00fcy e\u015fidir. Sanki kims\u0259 damda ora-bura qa\u00e7\u0131rd\u0131. \u0130brahim h\u0259y\u0259t\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r, dama bax\u0131b h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 orada bir n\u0259f\u0259rin vurnuxdu\u011funu g\u00f6r\u00fcr. \u201cDamda n\u0259 edirs\u0259n?\u201d \u2013 dey\u0259 soru\u015fanda hamin adam cavab verir: \u201cD\u0259v\u0259mi itirmi\u015f\u0259m, onu axtar\u0131ram\u201d. \u0130brahim q\u0259z\u0259b i\u00e7ind\u0259 q\u0131\u015fq\u0131r\u0131r: \u201cM\u0259g\u0259r m\u0259nim m\u00fclk\u00fcm\u00fcn dam\u0131 karvansarad\u0131r ki, orda d\u0259v\u0259 axtar\u0131rsan!?\u201d Damdak\u0131 adam cavab verir: \u201cBu malikan\u0259d\u0259 \u0259vv\u0259ll\u0259r s\u0259nin baban ya\u015fay\u0131b. \u041e \u00f6l\u0259nd\u0259n sonra onun o\u011flu, y\u0259ni s\u0259nin atan burada m\u0259skun olub. Atan \u00f6l\u0259nd\u0259n sonra m\u00fclk\u00fcn sahibi s\u0259n olacaqsan. S\u0259n \u00f6l\u0259nd\u0259n sonra da o\u011flun bura sahib \u00e7\u0131xacaq. \u0130ndi de g\u00f6r\u00fcm, bu malikan\u0259 karvansara deyil, n\u0259dir?\u201d Bu s\u00f6zl\u0259r \u0130brahim\u0259 el\u0259 t\u0259sir edir ki, el\u0259 h\u0259min gec\u0259 mal-m\u00fclk\u00fcn\u00fc at\u0131b saraydan \u00e7\u0131x\u0131r v\u0259 sufiyan\u0259 h\u0259yat s\u00fcrm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r&#8230;<\/p>\n<p>D\u0130QQ\u018fT!<\/p>\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259, ay\u0259 v\u0259 h\u0259disl\u0259rd\u0259 d\u00fcnyan\u0131n m\u0259z\u0259mm\u0259t edilm\u0259si v\u0259 m\u0259nfi t\u0259\u015fbehl\u0259rl\u0259 g\u00f6st\u0259rilm\u0259si d\u00fcnyaya m\u00fctl\u0259q m\u0259nada nifr\u0259tl\u0259 yana\u015fma\u011f\u0131 t\u0259bli\u011f etmir. Bu deyil\u0259nl\u0259r d\u00fcnyaya alud\u0259 olan, d\u00fcnyan\u0131 axir\u0259td\u0259n \u00fcst\u00fcn tutan, h\u0259r \u015feyin d\u00fcnya h\u0259yat\u0131 il\u0259 m\u0259hdudla\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 \u00fcnvanlan\u0131r. O \u015f\u0259xsl\u0259r ki, yaln\u0131z d\u00fcnya nem\u0259tl\u0259rini \u0259ld\u0259 etm\u0259kd\u0259n \u00f6tr\u00fc \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar, d\u00fcnyada qazand\u0131qlar\u0131na q\u00fcrr\u0259l\u0259nirl\u0259r, h\u0259r \u015feyi d\u00fcnya d\u0259y\u0259rl\u0259ri il\u0259 \u00f6l\u00e7\u00fcrl\u0259r, bir s\u00f6zl\u0259, d\u00fcnya m\u0259rk\u0259zli h\u0259yat s\u00fcr\u00fcrl\u0259r. Halbuki, d\u00fcnya \u2013 axir\u0259ti \u0259ld\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bir vasit\u0259dir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 d\u00fcnyaya saymazyana m\u00fcnasib\u0259t b\u0259sl\u0259m\u0259k olmaz. D\u00fcnya olmasayd\u0131, axir\u0259tin m\u0259nas\u0131 qalmazd\u0131. \u00c7\u00fcnki insanlar bu d\u00fcnyadak\u0131 \u00f6z \u0259m\u0259ll\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 c\u0259nn\u0259ti (v\u0259 ya c\u0259h\u0259nn\u0259mi) qazan\u0131rlar. D\u00fcnya h\u0259yat\u0131 &#8211; \u0259b\u0259di c\u0259nn\u0259t h\u0259yat\u0131n\u0131 qazanmaq \u00fc\u00e7\u00fcn biz\u0259 veril\u0259n f\u00fcrs\u0259tdir. Bu f\u00fcrs\u0259td\u0259n a\u011f\u0131lla faydalanan \u015f\u0259xs u\u011fur qazan\u0131r, bu f\u00fcrs\u0259ti itir\u0259n \u015f\u0259xs \u0259b\u0259di ziyana u\u011fray\u0131r.<\/p>\n<p>M\u00f6min \u015f\u0259xs d\u00fcnyaya, malik oldu\u011fu miqdarda d\u0259y\u0259r ver\u0259r. D\u00fcnya h\u0259yat\u0131na ba\u011flanmamaqla yana\u015f\u0131, h\u0259m d\u0259 onu m\u0259suliyy\u0259tl\u0259 \u201cx\u0259rcl\u0259m\u0259k\u201d v\u0259 q\u0259drini bilm\u0259k laz\u0131md\u0131r. \u00c7\u00fcnki yegan\u0259 geri qay\u0131tmayan \u015fey zamand\u0131r&#8230;<\/p>\n<p>(ard\u0131 var)<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"itemContentSingle\">\n<div class=\"itemContainerSingle\">\n<div class=\"itemBody\">\n<div class=\"clr\"><\/div>\n<div class=\"clr\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u0259zr\u0259t \u018fli ibn \u018fbutalib \u0259leyhissalam\u0131n \u201cDivani-\u018fmir\u0259lm\u00f6minin\u201dd\u0259ki \u015feirl\u0259rinin birind\u0259 d\u00fcnya h\u00f6r\u00fcm\u00e7\u0259k yuvas\u0131na (v\u0259 ya h\u00f6r\u00fcm\u00e7\u0259k toruna) b\u0259rab\u0259r tutulur (s\u0259h. 116, 370-ci beyt). \u0130mam M\u00fch\u0259mm\u0259d Baqir \u0259leyhissalam bu t\u0259\u015fbihi daha da d\u0259rinl\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k buyurur: \u201c&#8230;D\u00fcnyaya h\u0259ris olan insan barama qurduna b\u0259nz\u0259yir. \u00d6z \u0259traf\u0131n\u0131 torla n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7ox b\u00fcr\u00fcs\u0259, bir o q\u0259d\u0259r buradan xilas olma\u011f\u0131 gecik\u0259r. Ax\u0131rda is\u0259 q\u0259m-q\u00fcss\u0259d\u0259n ba\u011fr\u0131 \u00e7atlay\u0131b \u00f6l\u0259r&#8230;\u201d (V\u0259sail \u0259l-\u015fi\u0259, \u201cCihadun bi-l-n\u0259fs\u201d kitab\u0131, 64-c\u00fc bab, 1-ci h\u0259dis). \u015e\u0259hid Ay\u0259tullah Seyyid \u018fbd\u00fclh\u00fcseyn D\u0259stqeybin \u201cQ\u0259lbi-salim\u201d \u0259s\u0259rinda bu h\u0259disin \u015f\u0259rhi verilir: \u201cH\u0259qiq\u0259t\u0259n, d\u00fcnyaya h\u0259ris olan k\u0259s barama qurdundan daha pisdir. \u00c7\u00fcnki \u00f6z toxudu\u011fu&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":144067,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/9a7f0bf980eabc0549a2ac0ee1000479_M.jpg",300,201,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/9a7f0bf980eabc0549a2ac0ee1000479_M.jpg",300,201,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/9a7f0bf980eabc0549a2ac0ee1000479_M.jpg",300,201,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/9a7f0bf980eabc0549a2ac0ee1000479_M-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/9a7f0bf980eabc0549a2ac0ee1000479_M-300x201.jpg",300,201,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/9a7f0bf980eabc0549a2ac0ee1000479_M.jpg",300,201,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/9a7f0bf980eabc0549a2ac0ee1000479_M.jpg",300,201,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/9a7f0bf980eabc0549a2ac0ee1000479_M.jpg",300,201,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/9a7f0bf980eabc0549a2ac0ee1000479_M-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/9a7f0bf980eabc0549a2ac0ee1000479_M.jpg",300,201,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"H\u0259zr\u0259t \u018fli ibn \u018fbutalib \u0259leyhissalam\u0131n \u201cDivani-\u018fmir\u0259lm\u00f6minin\u201dd\u0259ki \u015feirl\u0259rinin birind\u0259 d\u00fcnya h\u00f6r\u00fcm\u00e7\u0259k yuvas\u0131na (v\u0259 ya h\u00f6r\u00fcm\u00e7\u0259k toruna) b\u0259rab\u0259r tutulur (s\u0259h. 116, 370-ci beyt). \u0130mam M\u00fch\u0259mm\u0259d Baqir \u0259leyhissalam bu t\u0259\u015fbihi daha da d\u0259rinl\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k buyurur: \u201c&#8230;D\u00fcnyaya h\u0259ris olan insan barama qurduna b\u0259nz\u0259yir. \u00d6z \u0259traf\u0131n\u0131 torla n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7ox b\u00fcr\u00fcs\u0259, bir o q\u0259d\u0259r buradan xilas olma\u011f\u0131 gecik\u0259r. Ax\u0131rda is\u0259 q\u0259m-q\u00fcss\u0259d\u0259n&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/144066"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=144066"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/144066\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/144067"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=144066"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=144066"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=144066"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}