{"id":144070,"date":"2020-03-19T15:32:07","date_gmt":"2020-03-19T12:32:07","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=144070"},"modified":"2020-03-19T15:32:07","modified_gmt":"2020-03-19T12:32:07","slug":"islam-m%c9%99nb%c9%99l%c9%99rind%c9%99-dunya-obrazi-besinci-hiss%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=144070","title":{"rendered":"\u0130slam m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259 d\u00fcnya obraz\u0131 (Be\u015finci hiss\u0259)"},"content":{"rendered":"<p>H\u0259zr\u0259t \u018fli ibn \u018fbutalib \u0259leyhissalam x\u00fctb\u0259l\u0259rinin birind\u0259 d\u00fcnyan\u0131 bel\u0259 v\u0259sf edir:<\/p>\n<p>\u201c\u0415\u0443 insanlar! D\u00fcnya ke\u00e7id yeri, axir\u0259t qalar\u0131 yerdir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 ke\u00e7id yerind\u0259n \u0259b\u0259diyy\u0259t m\u0259kan\u0131na azuq\u0259 apar\u0131n. Sizin sirl\u0259rinizi bil\u0259nin (Allah\u0131n) yan\u0131nda sirr p\u0259rd\u0259l\u0259rini y\u0131rtmay\u0131n. B\u0259d\u0259niniz d\u00fcnyan\u0131 t\u0259rk etm\u0259zd\u0259n qabaq \u00fcr\u0259yinizi d\u00fcnyadan k\u0259nara \u00e7evirin. Siz d\u00fcnyada s\u0131na\u011fa \u00e7\u0259kilirsiniz, \u0259slind\u0259 ba\u015fqa bir al\u0259m (axir\u0259t) \u00fc\u00e7\u00fcn yarad\u0131lm\u0131s\u0131n\u0131z. \u0130nsan \u00f6l\u0259nd\u0259 adamlar deyirl\u0259r: \u201c\u00d6z\u00fcnd\u0259n sonra n\u0259 qoydu?\u201d M\u0259l\u0259kl\u0259r is\u0259 soru\u015furlar: \u201c\u00d6z\u00fcnd\u0259n \u0259vv\u0259l n\u0259 g\u00f6nd\u0259rdi? (xeyir \u0259m\u0259ll\u0259r n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur)\u201d. Allah ata-babalar\u0131n\u0131z\u0131 ba\u011f\u0131\u015flas\u0131n! \u00d6lm\u0259zd\u0259n qabaq mal\u0131n\u0131z\u0131n bir hiss\u0259sini g\u00f6nd\u0259rin (y\u0259ni ehtiyacl\u0131lara verin); bu, sizin xeyriniz\u0259dir. Mal\u0131n\u0131z\u0131 bu d\u00fcnyada qoyub getm\u0259yin ki, sizin ziyan\u0131n\u0131nzadlr\u201d (N\u0259hc \u0259l-b\u0259la\u011f\u0259, 194-c\u00fc x\u00fctb\u0259).<\/p>\n<p>D\u00fcnya haqq\u0131nda daha bir obrazl\u0131 ifad\u0259 d\u0259 \u0130mam \u018fli \u0259leyhissalama m\u0259xsusdur: \u201cD\u00fcnya bir t\u0259l\u0259dir. Bu t\u0259l\u0259ni tan\u0131mayan onun i\u00e7in\u0259 d\u00fc\u015f\u0259r\u201d (\u011e\u00fcr\u0259r \u0259l-hik\u0259m, 3865-ci hikm\u0259t).<\/p>\n<p>M\u00f6vlana C\u0259lal\u0259ddin Rumi \u201cM\u0259sn\u0259vi\u201d poemas\u0131nda d\u00fcnyan\u0131 insanlar\u0131 \u00f6z kam\u0131na \u00e7\u0259k\u0259n t\u0259l\u0259 kimi t\u0259svir edir (t\u0259rc\u00fcm\u0259si):<\/p>\n<p>Bu d\u00fcnya t\u0259l\u0259dir, onun i\u00e7in\u0259 qoyulmu\u015f yem is\u0259 arzu-x\u0259yallard\u0131r.<\/p>\n<p>T\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n qa\u00e7, ondan (d\u00fcnyadan) \u00fcz\u00fcn\u00fc k\u0259nara \u00e7evir!<\/p>\n<p>\u018fg\u0259r bel\u0259 ets\u0259n, y\u00fcz xeyir g\u00f6r\u0259rs\u0259n,<\/p>\n<p>\u018fg\u0259r \u0259ksin\u0259 ets\u0259n, ziyan g\u00f6r\u0259rs\u0259n.<\/p>\n<p>\u0130mam C\u0259f\u0259r Sadiq \u0259leyhissalam is\u0259 d\u00fcnyan\u0131 murdar le\u015f\u0259 b\u0259nz\u0259tmi\u015fdir: \u201cM\u0259nim g\u00f6z\u00fcmd\u0259 d\u00fcnya le\u015f kimi d\u0259y\u0259rsizdir. Yaln\u0131z son d\u0259r\u0259c\u0259 z\u0259rur\u0259t hal\u0131nda ondan n\u0259 is\u0259 yeyir\u0259m\u201d (Bihar \u0259l-\u0259nvar, 2-ci cild, s\u0259h. 27).<\/p>\n<p>O h\u0259zr\u0259tin m\u00fcbar\u0259k h\u0259dislarinin topland\u0131\u011f\u0131 \u201cMisbah \u0259l-\u015f\u0259ri\u0259\u201d kitab\u0131nda deyilir (Bihar \u0259l-\u0259nvar, 70-ci cild, s\u0259h. 105; \u201c\u0130man v\u0259 k\u00fcfr\u201d kitab\u0131, 122-ci bab, \u201cD\u00fcnya sevgisi, onun bayanilm\u0259m\u0259si&#8230;\u201d bab\u0131, 100-c\u00fc h\u0259dis): \u201cD\u00fcnya el\u0259 bir sur\u0259t m\u0259nzil\u0259sind\u0259dir ki, onun ba\u015f\u0131 &#8211; kibr (t\u0259k\u0259bb\u00fcrl\u00fcl\u00fck), g\u00f6z\u00fc &#8211; hirs (h\u0259rislik), qula\u011f\u0131 &#8211; tamah, dili &#8211; riya, \u0259li \u2013 \u015f\u0259hv\u0259t, aya\u011f\u0131 &#8211; \u00fccb (xudbinlik), \u00fcr\u0259yi \u2013 q\u0259fl\u0259t, varl\u0131\u011f\u0131 \u2013 f\u0259na, hasili &#8211; zavald\u0131r. Kim onu sevs\u0259, ona kibr libas\u0131 ver\u0259r. Kim onu b\u0259y\u0259ns\u0259, ona hirs (h\u0259rislik) miras\u0131 ver\u0259r. Kim onu t\u0259l\u0259b ets\u0259, ona tamah miras\u0131 ver\u0259r. Kim onu t\u0259rifl\u0259s\u0259, ona riya libas\u0131 geydir\u0259r. Kim onun arzusunda olsa, \u00fccbd\u0259n ona m\u0259kan ver\u0259r. Kim ona arxalansa, q\u0259fl\u0259t\u0259 u\u011frayar. Kim onun m\u0259ta\u0131n\u0131 xo\u015flasa, onu fitn\u0259y\u0259 salar va ona s\u0259daq\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259z. Kim orada mal c\u0259m edib toplasa v\u0259 x\u0259sislik ets\u0259, onu \u00f6z daimi yerin\u0259 qaytarar; bu daimi yer c\u0259h\u0259nn\u0259mdir\u201d (Misbah \u0259l-\u015f\u0259ri\u0259, az\u0259rb. t\u0259rc.: \u018f.\u018fhm\u0259dov, s\u0259h. 44).<\/p>\n<p>\u0130mam Sadiq \u0259leyhissalama m\u0259nsub edilan ba\u015fqa bir h\u0259disd\u0259 buyurulur ki, bir g\u00fcn H\u0259zr\u0259t M\u00fch\u0259mm\u0259d Pey\u011f\u0259mb\u0259r (s) \u00f6z s\u0259hab\u0259l\u0259ri il\u0259 yol ged\u0259rk\u0259n, zibillikd\u0259 \u00f6l\u00fcb murdar olmu\u015f ke\u00e7i le\u015fin\u0259 rast g\u0259ldi. \u041e h\u0259zr\u0259t yan\u0131ndak\u0131lardan soru\u015fdu: \u201cBu le\u015fin n\u0259 q\u0259d\u0259r qiym\u0259ti olar?\u201d Cavab verdil\u0259r: \u201cBu ke\u00e7i sa\u011f olanda qiym\u0259ti bir dirh\u0259m olmazd\u0131. (Y\u0259ni indi murdar olandan son\u00acra he\u00e7 \u043e qiym\u0259t\u0259 d\u0259 malik deyil)\u201d. Pey\u011f\u0259mb\u0259r buyurdu: \u201c\u0130xtiyar\u0131nda oldu\u011fum Allaha and olsun, Allah\u0131n n\u0259zdind\u0259 d\u00fcnyan\u0131n d\u0259y\u0259ri bu ke\u00e7i le\u015finin \u00f6z sahibi \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259y\u0259rind\u0259n daha a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r\u201d (\u018fl-Kafi, 2-ci cild, s\u0259h. 129).<\/p>\n<p>M\u0259rhum N\u0259simi d\u0259 q\u0259z\u0259ll\u0259rinin birind\u0259 d\u00fcnyaya murdar le\u015f kimi bax\u0131rd\u0131:<\/p>\n<p>Dunya \u00e7\u00fcn murdard\u0131r, igr\u0259n, k\u00f6n\u00fcl, murdard\u0259n!<\/p>\n<p>G\u00fcl degil d\u00fcnya, tikand\u0131r, n\u0259 umarsan xard\u0259n?!<\/p>\n<p>D\u00fcnyada bir yar v\u0259fal\u0131 kims\u0259n\u0259 g\u00f6rm\u00fc\u015f degil,<\/p>\n<p>Fari\u011f ol bar\u0131, n\u0259 hasil \u015fol v\u0259fas\u0131z yard\u0259n?!<\/p>\n<p>Axir\u0259t dar\u0131ndan ist\u0259 h\u0259r n\u0259 m\u0259qsudin ki var,<\/p>\n<p>D\u00fcnyan\u0131n miqdar\u0131 yoxdur, ke\u00e7 bu bimiqdard\u0259n!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u0259zr\u0259t \u018fli ibn \u018fbutalib \u0259leyhissalam x\u00fctb\u0259l\u0259rinin birind\u0259 d\u00fcnyan\u0131 bel\u0259 v\u0259sf edir: \u201c\u0415\u0443 insanlar! D\u00fcnya ke\u00e7id yeri, axir\u0259t qalar\u0131 yerdir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 ke\u00e7id yerind\u0259n \u0259b\u0259diyy\u0259t m\u0259kan\u0131na azuq\u0259 apar\u0131n. Sizin sirl\u0259rinizi bil\u0259nin (Allah\u0131n) yan\u0131nda sirr p\u0259rd\u0259l\u0259rini y\u0131rtmay\u0131n. B\u0259d\u0259niniz d\u00fcnyan\u0131 t\u0259rk etm\u0259zd\u0259n qabaq \u00fcr\u0259yinizi d\u00fcnyadan k\u0259nara \u00e7evirin. Siz d\u00fcnyada s\u0131na\u011fa \u00e7\u0259kilirsiniz, \u0259slind\u0259 ba\u015fqa bir al\u0259m (axir\u0259t) \u00fc\u00e7\u00fcn yarad\u0131lm\u0131s\u0131n\u0131z. \u0130nsan \u00f6l\u0259nd\u0259 adamlar deyirl\u0259r: \u201c\u00d6z\u00fcnd\u0259n sonra n\u0259 qoydu?\u201d M\u0259l\u0259kl\u0259r is\u0259 soru\u015furlar: \u201c\u00d6z\u00fcnd\u0259n \u0259vv\u0259l n\u0259 g\u00f6nd\u0259rdi? (xeyir \u0259m\u0259ll\u0259r n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur)\u201d. Allah ata-babalar\u0131n\u0131z\u0131 ba\u011f\u0131\u015flas\u0131n! \u00d6lm\u0259zd\u0259n qabaq mal\u0131n\u0131z\u0131n bir hiss\u0259sini g\u00f6nd\u0259rin (y\u0259ni ehtiyacl\u0131lara verin); bu, sizin xeyriniz\u0259dir.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":144071,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/9139277f75f0cb04c93c4cbca610d35b_M.jpg",300,188,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/9139277f75f0cb04c93c4cbca610d35b_M.jpg",300,188,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/9139277f75f0cb04c93c4cbca610d35b_M.jpg",300,188,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/9139277f75f0cb04c93c4cbca610d35b_M-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/9139277f75f0cb04c93c4cbca610d35b_M-300x188.jpg",300,188,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/9139277f75f0cb04c93c4cbca610d35b_M.jpg",300,188,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/9139277f75f0cb04c93c4cbca610d35b_M.jpg",300,188,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/9139277f75f0cb04c93c4cbca610d35b_M.jpg",300,188,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/9139277f75f0cb04c93c4cbca610d35b_M-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/9139277f75f0cb04c93c4cbca610d35b_M.jpg",300,188,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"H\u0259zr\u0259t \u018fli ibn \u018fbutalib \u0259leyhissalam x\u00fctb\u0259l\u0259rinin birind\u0259 d\u00fcnyan\u0131 bel\u0259 v\u0259sf edir: \u201c\u0415\u0443 insanlar! D\u00fcnya ke\u00e7id yeri, axir\u0259t qalar\u0131 yerdir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 ke\u00e7id yerind\u0259n \u0259b\u0259diyy\u0259t m\u0259kan\u0131na azuq\u0259 apar\u0131n. Sizin sirl\u0259rinizi bil\u0259nin (Allah\u0131n) yan\u0131nda sirr p\u0259rd\u0259l\u0259rini y\u0131rtmay\u0131n. B\u0259d\u0259niniz d\u00fcnyan\u0131 t\u0259rk etm\u0259zd\u0259n qabaq \u00fcr\u0259yinizi d\u00fcnyadan k\u0259nara \u00e7evirin. Siz d\u00fcnyada s\u0131na\u011fa \u00e7\u0259kilirsiniz, \u0259slind\u0259 ba\u015fqa bir al\u0259m (axir\u0259t) \u00fc\u00e7\u00fcn&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/144070"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=144070"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/144070\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/144071"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=144070"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=144070"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=144070"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}