{"id":14447,"date":"2018-09-20T09:29:49","date_gmt":"2018-09-20T06:29:49","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=14447"},"modified":"2018-09-20T09:29:49","modified_gmt":"2018-09-20T06:29:49","slug":"24-il-%c9%99vv%c9%99l-az%c9%99rbaycan-tarixinin-%c9%99n-s%c9%99r%c9%99fli-s%c9%99hif%c9%99l%c9%99rind%c9%99n-birin%c9%99-cevril%c9%99n-%c9%99srin-muqavil%c9%99si-imzalandi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=14447","title":{"rendered":"24 il \u0259vv\u0259l Az\u0259rbaycan tarixinin \u0259n \u015f\u0259r\u0259fli s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evril\u0259n \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201d imzaland\u0131"},"content":{"rendered":"<p><strong>ARANTV.AZ<\/strong>\u00a0 x\u0259b\u0259r verir ki, d\u00fcz 24 il \u00f6nc\u0259 Az\u0259rbaycan tarixinin \u0259n \u015f\u0259r\u0259fli s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evril\u0259n \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201d imzaland\u0131. Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin m\u00fcst\u0259sna xidm\u0259tl\u0259ri say\u0259sind\u0259 araya-\u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259l\u0259n bu m\u00fcqavil\u0259 el\u0259 o g\u00fcnd\u0259n etibar\u0259n \u00f6lk\u0259mizin h\u0259rt\u0259r\u0259fli v\u0259 u\u011furlu inki\u015faf\u0131na ya\u015f\u0131l i\u015f\u0131q yand\u0131rd\u0131&#8230;<\/p>\n<p>1994-c\u00fc il sentyabr\u0131n 20-d\u0259 Amerika Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar\u0131, B\u00f6y\u00fck Britaniya, T\u00fcrkiy\u0259, Rusiya, Norve\u00e7 v\u0259 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131n\u0131n 11 transmilli \u015firk\u0259tinin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201d h\u0259yata r\u0259sm\u0259n v\u0259siq\u0259 qazand\u0131. \u00d6t\u0259n m\u00fcdd\u0259td\u0259 bu yataqlar blokundan \u00e7\u0131xar\u0131la bil\u0259n ehtiyatlar 2 d\u0259f\u0259 art\u0131r\u0131laraq 1 milyard ton neft v\u0259 350 milyard kubmetr qaz h\u0259cmind\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirilir.<\/p>\n<p>M\u0259ntiqi, ard\u0131c\u0131l v\u0259 g\u0259rgin z\u0259hm\u0259t m\u00fctl\u0259q b\u0259hr\u0259sini verir. Bu bax\u0131mdan 1997-ci il noyabr ay\u0131n\u0131n 7-d\u0259 \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201d \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 ilk quyudan neftin fontan vurdu\u011fu g\u00fcn Heyd\u0259r \u018fliyev d\u00fchas\u0131n\u0131n n\u00f6vb\u0259ti t\u0259c\u0259ss\u00fcm\u00fc oldu. Haz\u0131rda \u201c\u00c7\u0131raq\u201d , \u201cAz\u0259ri\u201d yataqlar\u0131nda v\u0259 \u201cG\u00fcn\u0259\u015fli\u201d yata\u011f\u0131n\u0131n d\u0259rin sulu hiss\u0259sind\u0259 76 hasilat quyusundan ayda orta hesabla 2,6 milyon tona q\u0259d\u0259r neft v\u0259 1,5 milyard kubmetr s\u0259mt qaz\u0131 hasil olunur.<em>\u00a0<\/em>\u201c\u015eahd\u0259niz\u201d layih\u0259sinin ikinci m\u0259rh\u0259l\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 S\u0259ng\u0259\u00e7al terminal\u0131nda apar\u0131lan h\u0259rt\u0259r\u0259fli geni\u015fl\u0259ndirm\u0259 i\u015fl\u0259ri is\u0259 bu n\u0259h\u0259ng kompleksin Az\u0259rbaycan\u0131n neft-qaz s\u0259nayesi \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259tini daha da art\u0131r\u0131r v\u0259 \u00f6lk\u0259mizin ixrac imkanlar\u0131n\u0131 qat-qat geni\u015fl\u0259ndirir.<\/p>\n<p>\u00dcmumilikd\u0259, Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259sdiq olunmu\u015f karbohidrogen ehtiyatlar\u0131 4,2 milyard ton, proqnozla\u015fd\u0131r\u0131lan karbohidrogen ehtiyatlar\u0131 is\u0259 10 milyard ton h\u0259cmind\u0259dir. Haz\u0131rda \u201cAz\u0259ri\u201d, \u201c\u00c7iraq\u201d v\u0259 \u201cG\u00fcn\u0259\u015fli\u201d yata\u011f\u0131n\u0131n d\u0259rinlikd\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n hiss\u0259sinin tammiqyasl\u0131 i\u015fl\u0259nm\u0259si , el\u0259c\u0259d\u0259, dig\u0259r silsil\u0259 layih\u0259l\u0259r u\u011furla icra olunur. Bu m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259t z\u0259ngin t\u0259cr\u00fcb\u0259y\u0259, m\u00fcasir texnologiyalara, h\u0259rt\u0259r\u0259fli infrastruktura, b\u00f6y\u00fck miqdarda investisiyalara, layih\u0259nin pe\u015f\u0259karcas\u0131na \u0259laq\u0259l\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 v\u0259 yerli i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259sinin potensial\u0131na \u0259saslan\u0131r. \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201dnin u\u011furla realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259 ilk d\u0259f\u0259 nadir texnologiyalar\u0131n t\u0259tbiqi d\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r.<\/p>\n<p>H\u0259r birinin \u00f6t\u00fcr\u00fcc\u00fcl\u00fck g\u00fcc\u00fc ild\u0259 6 milyon tona \u00e7atan Bak\u0131-Novorossiysk v\u0259 Bak\u0131-Supsa k\u0259m\u0259rl\u0259ri Az\u0259rbaycan neftinin m\u00fcxt\u0259lif istiqam\u0259tl\u0259r\u0259 n\u0259qlin\u0259 alternativ imkanlar a\u00e7\u0131r. \u018flb\u0259tt\u0259, \u00f6lk\u0259mizin qara q\u0131z\u0131l\u0131n\u0131n n\u0259qli sisteminin ba\u015fl\u0131ca arteriyas\u0131n\u0131 Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan \u0259sas ixrac boru k\u0259m\u0259ri t\u0259\u015fkil edir. 2006-c\u0131 ild\u0259n istismarda olan 1769 kilometr uzunlu\u011funda Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan \u0259sas ixrac boru k\u0259m\u0259ri Avrasiya regionunda \u0259n iri neft k\u0259m\u0259rl\u0259rind\u0259n biridir.<\/p>\n<p>Ehtiyat\u0131 1,2 trilyon kubmetr qaz v\u0259 240 milyon tondan \u00e7ox kondensat h\u0259cmind\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndiril\u0259n \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d yata\u011f\u0131 haz\u0131rda d\u00fcnyada \u0259n iri qaz-kondensat yataqlar\u0131ndan biri say\u0131l\u0131r. 2006-c\u0131 ild\u0259n etibar\u0259n bu yataqdan \u00e7\u0131xar\u0131lan qaz S\u0259ng\u0259\u00e7al terminal\u0131nda ilkin emaldan ke\u00e7iril\u0259r\u0259k \u00fcmumi uzunlu\u011fu 997 kilometr\u0259 \u00e7atan v\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fcc\u00fcl\u00fck qabiliyy\u0259ti ild\u0259 20 milyard kubmetr t\u0259\u015fkil ed\u0259n C\u0259nubi Qafqaz Boru K\u0259m\u0259ri vasit\u0259sil\u0259\u00a0 Bak\u0131-Tbilisi-\u018frzurum mar\u015frutu \u00fczr\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 ixrac olunur&#8230;<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan beyn\u0259lxalq \u015f\u0259ffafl\u0131q t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcn\u00fcn \u0259n f\u0259al t\u0259r\u0259fdarlar\u0131ndan biri kimi d\u0259 d\u00fcnyada b\u00f6y\u00fck n\u00fcfuza malikdir. Prezident \u0130lham \u018fliyevin tap\u015fr\u0131qlar\u0131na uy\u011fun h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n\u00a0 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc t\u0259dbirl\u0259r hesab\u0131na haz\u0131rda\u00a0\u00a0Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Neft \u015eirk\u0259ti modern, \u00e7evik v\u0259 r\u0259qab\u0259t\u0259davaml\u0131 beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259li \u015firk\u0259t kimi tan\u0131n\u0131r. \u00d6lk\u0259mizin xaricd\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck m\u0259bl\u0259\u011fd\u0259 investisya qoydu\u011fu\u00a0 T\u00fcrkiy\u0259nin n\u0259h\u0259ng \u201cPetkim\u201d \u015firk\u0259ti art\u0131q SOKAR-\u0131n idar\u0259\u00e7iliyind\u0259dir. Bundan ba\u015fqa respublikam\u0131z\u0131n neft-qaz sektorunda silsil\u0259 nailiyy\u0259tl\u0259r qazanan Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Neft \u015eirk\u0259ti \u0130sve\u00e7r\u0259, Ukrayna, Rum\u0131niya v\u0259 dig\u0259r Avropa\u00a0 \u00f6lk\u0259l\u0259rinin p\u0259rak\u0259nd\u0259 yanacaq sat\u0131\u015f\u0131 bazarlar\u0131na da inamla daxil olub.<\/p>\n<p>\u00dcmumilikd\u0259, 1994-c\u00fc ild\u0259n b\u0259ri Az\u0259ri-\u00c7\u0131raq-G\u00fcn\u0259\u015fli yata\u011f\u0131n\u0131n tammiqyasl\u0131 i\u015fl\u0259nm\u0259si, \u015eahd\u0259niz-1 m\u0259rh\u0259l\u0259si, Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan v\u0259 C\u0259nubi Qafqaz\u00a0 Boru K\u0259m\u0259ri layih\u0259l\u0259ri \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 50 milyard dollara q\u0259d\u0259r investisiya qoyulub.<strong>\u00a0<\/strong>Vaxtil\u0259 t\u0259bii qaz idxal ed\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259sas mavi yanacaq ixracat\u00e7\u0131lar\u0131ndan birin\u0259 \u00e7evrilm\u0259si d\u0259 ulu \u00f6nd\u0259rin yeni neft strategiyas\u0131n\u0131n t\u0259nt\u0259n\u0259si, Prezident \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin n\u00f6vb\u0259ti q\u0259l\u0259b\u0259si v\u0259 \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201dnin m\u00fch\u00fcm t\u00f6hf\u0259l\u0259rind\u0259ndir.<\/p>\n<p>2015-ci ilin yaz\u0131nda T\u00fcrkiy\u0259nin Qars vilay\u0259tinin Selim rayonunda Trans-Anadolu qaz boru k\u0259m\u0259ri \u2013 TANAP-\u0131n t\u0259m\u0259linin qoyulmas\u0131 m\u00fcnasib\u0259til\u0259 t\u0259nt\u0259n\u0259li m\u0259rasim ke\u00e7irildi. 2016-c\u0131 il may\u0131n 17-d\u0259 Yunan\u0131stan\u0131n Saloniki \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 daha bir m\u00fch\u00fcm layih\u0259nin &#8211; \u201cTrans-Adriatik\u201d qaz boru k\u0259m\u0259rinin t\u0259m\u0259lqoyma m\u0259rasimi oldu.<\/p>\n<p>2017-ci il may\u0131n 18-d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n neft s\u0259nayesinin tarxind\u0259 n\u00f6vb\u0259ti tarixi hadis\u0259 ba\u015f verdi, Heyd\u0259r \u018fliyev ad\u0131na yar\u0131mdalma qazma qur\u011fusunun a\u00e7\u0131l\u0131\u015f m\u0259rasimi ke\u00e7irildi. H\u0259min layih\u0259nin icras\u0131na D\u00f6vl\u0259t Neft Fondu v\u0259 D\u00f6vl\u0259t Neft \u015eirk\u0259ti x\u0259ttil\u0259 1 milyard dollara q\u0259d\u0259r v\u0259sait qoyulub. D\u00fcnyada \u00f6z texnoloji keyfiyy\u0259tl\u0259ri v\u0259 qazma x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 b\u0259nz\u0259rsizliyi il\u0259 se\u00e7il\u0259n\u00a0 bu qur\u011funun \u00e7\u0259kisi 26 min tondur.<\/p>\n<p>2017-ci ild\u0259 SOCAR-\u0131n Bibiheyb\u0259t m\u0259d\u0259ninin \u0259razisind\u0259 d\u00fcnyada s\u0259naye \u00fcsulu il\u0259 qaz\u0131lm\u0131\u015f ilk quyunun a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 oldu. Tarixi m\u0259nb\u0259l\u0259r v\u0259 son ill\u0259rd\u0259 Rusiyan\u0131n M\u0259rk\u0259zi D\u00f6vl\u0259t Tarix Arxivind\u0259n tap\u0131lm\u0131\u015f s\u0259n\u0259dl\u0259r d\u00fcnyada s\u0259naye \u00fcsulu il\u0259 neft quyusunun qaz\u0131lmas\u0131na Bibiheyb\u0259td\u0259 ba\u015flan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir daha s\u00fcbut edir. M\u00fcxt\u0259lif r\u0259smi s\u0259n\u0259dl\u0259rd\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n, 1847-ci il 8-14 iyul tarixl\u0259rind\u0259 Qafqaz cani\u015fini knyaz Mixail Vorontsovun imzalad\u0131\u011f\u0131 hesabatlarda da d\u00fcnyada ilk neft quyusunun X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin sahilind\u0259 qaz\u0131lmas\u0131 fakt\u0131 t\u0259sdiq olunur.<\/p>\n<p>2017-ci il sentyabr\u0131n 14-d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n neft s\u0259nayesi tarixind\u0259 daha bir \u0259lam\u0259tdar hadis\u0259 ba\u015f verdi. Bak\u0131da, Heyd\u0259r \u018fliyev M\u0259rk\u0259zind\u0259 X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin Az\u0259rbaycan sektorunda \u201cAz\u0259ri\u201d, \u201c\u00c7\u0131raq\u201d yataqlar\u0131n\u0131n v\u0259 \u201cG\u00fcn\u0259\u015fli\u201d yata\u011f\u0131n\u0131n d\u0259rinlikd\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n hiss\u0259sinin birg\u0259 i\u015fl\u0259nm\u0259si v\u0259 neft hasilat\u0131n\u0131n pay b\u00f6lg\u00fcs\u00fc haqq\u0131nda d\u00fcz\u0259li\u015f edilmi\u015f v\u0259 yenid\u0259n t\u0259rtib olunmu\u015f Sazi\u015fin imzalanmas\u0131 m\u0259rasimi ke\u00e7irildi. H\u0259min sazi\u015fin m\u00fcdd\u0259ti 2050-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r uzad\u0131ld\u0131&#8230;<\/p>\n<p>2017-ci il noyabr ay\u0131n\u0131n 8-i d\u0259 respublikam\u0131z\u0131n h\u0259yat\u0131nda\u00a0 \u0259n \u0259lam\u0259tdar g\u00fcnl\u0259rind\u0259n biri kimi tarix\u0259 d\u00fc\u015fd\u00fc.<strong>\u00a0<\/strong>H\u0259min g\u00fcn Az\u0259rbaycanda 2 milyard\u0131nc\u0131 ton neft hasil olundu.\u00a0 Bu q\u0259d\u0259r qara q\u0131z\u0131l\u0131n 700 milyon tonu m\u00fcst\u0259qillik ill\u0259rind\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n, 460 milyon tonu \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201d \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 son 20 ild\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131b.\u00a0Prezident \u0130lham \u018fliyevin 2018-ci il yanvar\u0131n 24-d\u0259 Davosda D\u00fcnya \u0130qtisadi Forumu \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u201cNeft v\u0259 qaz s\u0259nayesi siyas\u0259ti \u00fczr\u0259 liderl\u0259rin toplant\u0131s\u0131\u201d adl\u0131 sessiyada i\u015ftirak\u0131 \u00f6lk\u0259mizin bu sah\u0259d\u0259 d\u0259 k\u0259s\u0259rli s\u00f6z sahibi olmas\u0131n\u0131n v\u0259 beyn\u0259lxalq n\u00fcfuzunun n\u00f6vb\u0259ti \u0259yani n\u00fcmun\u0259si kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirlilm\u0259lidir.<\/p>\n<p>21-ci \u0259srin layih\u0259si statusunu qazanmaqda olan C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi layih\u0259sinin realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda 2018-\u0441i il m\u00fch\u00fcm ir\u0259lil\u0259yi\u015fl\u0259rl\u0259 yadda qald\u0131. C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi M\u0259\u015fv\u0259r\u0259t \u015euras\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 nazirl\u0259rin 4-c\u00fc toplant\u0131s\u0131 da bu format\u0131n m\u00fck\u0259mm\u0259lliyini, s\u0259m\u0259r\u0259liliyini v\u0259 yax\u015f\u0131 n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 yol a\u00e7d\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir daha t\u0259sdiql\u0259di.\u00a02018-ci il may\u0131n 29-u da \u0259lam\u0259tdar g\u00fcnl\u0259rd\u0259n biri kimi tarix\u0259 d\u00fc\u015fd\u00fc. C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin r\u0259smi a\u00e7\u0131l\u0131\u015f m\u0259rasimi XXV yubiley Beyn\u0259lxalq \u201cX\u0259z\u0259r Neft v\u0259 Qaz-2018\u201d s\u0259rgisi il\u0259 \u00fcst-\u00fcst\u0259 d\u00fc\u015fd\u00fc. X\u0259z\u0259rin Az\u0259rbaycan sektorunda yerl\u0259\u015f\u0259n \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d yata\u011f\u0131 bu vaxtad\u0259k Az\u0259rbaycanda a\u015fkar edilmi\u015f \u0259n b\u00f6y\u00fck qaz yata\u011f\u0131d\u0131r. Bu n\u0259h\u0259ng yataq t\u0259xmin\u0259n 860 kvadratkilometr \u0259razini \u0259hat\u0259 edir v\u0259 onun ilkin geoloji qaz ehtiyat\u0131 1,2 trilyon kubmetrdir. \u201c\u015eahd\u0259niz 2\u201d layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 hasil olunacaq qaz C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi il\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259c\u0259k. Qaz t\u0259xmin\u0259n 3500 kilometr uzunlu\u011funda boru k\u0259m\u0259ri vasit\u0259sil\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan, T\u00fcrkiy\u0259, Yunan\u0131stan, Bolqar\u0131stan, Albaniya v\u0259 \u0130taliya \u0259razisin\u0259 n\u0259ql olunacaq. T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 ilk qaz 2018-ci ild\u0259, Avropaya is\u0259 2020-ci ild\u0259 \u00e7atacaq. Prezident \u0130lham \u018fliyev C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 tarixi g\u00fcn kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirdi.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259miz \u00fc\u00e7\u00fcn daha bir m\u00fch\u00fcm v\u0259 \u0259lam\u0259tdar hadis\u0259 2018-ci ilin iyun ay\u0131na t\u0259sad\u00fcf etdi.\u00a0 \u0130yunun 12-d\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin \u018fski\u015f\u0259h\u0259r \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 TANAP qaz k\u0259m\u0259rinin istifad\u0259y\u0259 verilm\u0259si m\u00fcnasib\u0259til\u0259 t\u0259nt\u0259n\u0259li m\u0259rasim ke\u00e7irildi. TANAP layih\u0259si X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin Az\u0259rbaycan sektorundak\u0131 \u201c\u015eahd\u0259niz-2\u201d yata\u011f\u0131ndan v\u0259 X\u0259z\u0259rin dig\u0259r sah\u0259l\u0259rind\u0259n hasil edil\u0259n t\u0259bii qaz\u0131n T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 v\u0259 Avropaya n\u0259qlini n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur. C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin \u0259sas seqmentl\u0259rind\u0259n biri olan TANAP G\u00fcrc\u00fcstandan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin 20 vilay\u0259tind\u0259n ke\u00e7\u0259r\u0259k Yunan\u0131stan s\u0259rh\u0259din\u0259 q\u0259d\u0259r uzan\u0131r.<\/p>\n<p>Yax\u0131n 2 il \u0259rzind\u0259 TAP layih\u0259si d\u0259 tamamlanacaq v\u0259 bel\u0259likl\u0259 40 milyard dollardan \u00e7ox s\u0259rmay\u0259 yat\u0131r\u0131lacaq C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 icra olunacaq. Bu tarixi nailiyy\u0259t is\u0259 Az\u0259rbaycana z\u0259ngin qaz ehtiyatlar\u0131n\u0131 T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Avropa bazarlar\u0131na t\u0259hl\u00fck\u0259siz v\u0259 \u015fax\u0259l\u0259ndirmi\u015f qaydada \u00e7atd\u0131rma\u011fa h\u0259rt\u0259r\u0259fli imkan yaradacaq.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyevin \u00fcmummilli liderin siyasi kursunu u\u011furla davam etdirm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan yenid\u0259n d\u00fcnyan\u0131n neft-qaz biznesinin be\u015fiyin\u0259 \u00e7evrilm\u0259kd\u0259, tarixi \u0259n\u0259n\u0259y\u0259 uy\u011fun\u00a0 halal haqq\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcn\u0259 qaytarmaqdad\u0131r. \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201d ild\u0259n-il\u0259 \u015fax\u0259l\u0259n\u0259r\u0259k art\u0131q X\u0259z\u0259r, Qara v\u0259 Baltik d\u0259nizi m\u0259kan\u0131n\u0131 \u0259hat\u0259 edir. \u00d6t\u0259n ill\u0259rin t\u0259cr\u00fcb\u0259si g\u00f6st\u0259rir ki, zaman \u00f6td\u00fckc\u0259 Az\u0259rbaycan planetin \u0259n perspektivli \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n birin\u0259, \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201d\u00a0\u00a0\u00a0is\u0259 t\u0259dric\u0259n \u201cMinilliyin m\u00fcqavil\u0259si\u201dn\u0259 \u00e7evrilm\u0259kd\u0259dir&#8230;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ARANTV.AZ\u00a0 x\u0259b\u0259r verir ki, d\u00fcz 24 il \u00f6nc\u0259 Az\u0259rbaycan tarixinin \u0259n \u015f\u0259r\u0259fli s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evril\u0259n \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201d imzaland\u0131. Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin m\u00fcst\u0259sna xidm\u0259tl\u0259ri say\u0259sind\u0259 araya-\u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259l\u0259n bu m\u00fcqavil\u0259 el\u0259 o g\u00fcnd\u0259n etibar\u0259n \u00f6lk\u0259mizin h\u0259rt\u0259r\u0259fli v\u0259 u\u011furlu inki\u015faf\u0131na ya\u015f\u0131l i\u015f\u0131q yand\u0131rd\u0131&#8230; 1994-c\u00fc il sentyabr\u0131n 20-d\u0259 Amerika Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar\u0131, B\u00f6y\u00fck Britaniya, T\u00fcrkiy\u0259, Rusiya, Norve\u00e7 v\u0259 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131n\u0131n 11 transmilli \u015firk\u0259tinin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201d h\u0259yata r\u0259sm\u0259n v\u0259siq\u0259 qazand\u0131. \u00d6t\u0259n m\u00fcdd\u0259td\u0259 bu yataqlar blokundan \u00e7\u0131xar\u0131la bil\u0259n ehtiyatlar 2 d\u0259f\u0259 art\u0131r\u0131laraq 1 milyard ton neft v\u0259 350 milyard kubmetr qaz h\u0259cmind\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirilir. M\u0259ntiqi,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":14448,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/gsi49q21vt7br2tkln31pnidk4esr.jpg",1280,880,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/gsi49q21vt7br2tkln31pnidk4esr.jpg",1280,880,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/gsi49q21vt7br2tkln31pnidk4esr.jpg",1280,880,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/gsi49q21vt7br2tkln31pnidk4esr-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/gsi49q21vt7br2tkln31pnidk4esr-300x206.jpg",300,206,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/gsi49q21vt7br2tkln31pnidk4esr-1024x704.jpg",640,440,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/gsi49q21vt7br2tkln31pnidk4esr.jpg",1280,880,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/gsi49q21vt7br2tkln31pnidk4esr.jpg",1280,880,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/gsi49q21vt7br2tkln31pnidk4esr-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/gsi49q21vt7br2tkln31pnidk4esr-1200x620.jpg",1200,620,true]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"ARANTV.AZ\u00a0 x\u0259b\u0259r verir ki, d\u00fcz 24 il \u00f6nc\u0259 Az\u0259rbaycan tarixinin \u0259n \u015f\u0259r\u0259fli s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evril\u0259n \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201d imzaland\u0131. Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin m\u00fcst\u0259sna xidm\u0259tl\u0259ri say\u0259sind\u0259 araya-\u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259l\u0259n bu m\u00fcqavil\u0259 el\u0259 o g\u00fcnd\u0259n etibar\u0259n \u00f6lk\u0259mizin h\u0259rt\u0259r\u0259fli v\u0259 u\u011furlu inki\u015faf\u0131na ya\u015f\u0131l i\u015f\u0131q yand\u0131rd\u0131&#8230; 1994-c\u00fc il sentyabr\u0131n 20-d\u0259 Amerika Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar\u0131, B\u00f6y\u00fck Britaniya, T\u00fcrkiy\u0259, Rusiya, Norve\u00e7 v\u0259 S\u0259udiyy\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14447"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=14447"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14447\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/14448"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=14447"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=14447"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=14447"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}