{"id":148000,"date":"2020-04-01T09:23:17","date_gmt":"2020-04-01T06:23:17","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=148000"},"modified":"2020-04-01T09:23:17","modified_gmt":"2020-04-01T06:23:17","slug":"c%c9%99rrahi-%c9%99m%c9%99liyyat-zamani-pandemiyadan-qorunmagin-yollari-aciqlandi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=148000","title":{"rendered":"C\u0259rrahi \u0259m\u0259liyyat zaman\u0131 pandemiyadan qorunma\u011f\u0131n yollar\u0131 a\u00e7\u0131qland\u0131"},"content":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Tibb Universitetinin (ATU) \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 \u0259m\u0259liyyatdaxili profilaktika prinsipl\u0259rini a\u00e7\u0131qlay\u0131b.<\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ<\/strong>-\u0131n m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, a\u00e7\u0131qlamada bildirilib ki, COVID-19 adlanan infeksion x\u0259st\u0259liyinin pandemiyas\u0131 d\u00f6vr\u00fcn\u00fc ya\u015fay\u0131r\u0131q v\u0259 onunla m\u00fcbariz\u0259 aparmaqday\u0131q. Bu x\u0259st\u0259likl\u0259 sava\u015fda \u0259n effektiv yol &#8211; onun yay\u0131lmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaqd\u0131r:<\/p>\n<p>&#8220;Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6z\u00fcn\u00fct\u0259crid \u0259n vacib t\u0259dbirdir. H\u0259r sah\u0259d\u0259 birba\u015fa t\u0259maslar\u0131 azaltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn total izolyasiya t\u0259dbirl\u0259ri h\u0259yata ke\u00e7irilir. H\u0259yati vacib sah\u0259l\u0259r istisna olmaqla, \u0259ks\u0259r sferalar\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259ti dayand\u0131r\u0131l\u0131r v\u0259 ya distant formaya ke\u00e7irilir.<\/p>\n<p>Lakin el\u0259 sah\u0259l\u0259r var ki, orada birba\u015fa t\u0259mas\u0131 aradan qald\u0131rmaq m\u00fcmk\u00fcn deyil. Bunlardan biri d\u0259 tibbi f\u0259aliyy\u0259t sah\u0259sidir. Az\u0259rbaycan Tibb Universitetinin I c\u0259rrahi x\u0259st\u0259likl\u0259r kafedras\u0131n\u0131n m\u00fcdiri professor Nuru Bayramov qeyd edir ki, buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 tibbi f\u0259aliyy\u0259t sah\u0259sind\u0259 iki m\u00fch\u00fcm d\u0259yi\u015fiklik h\u0259yata ke\u00e7irilir.<\/p>\n<p>Bunlardan birincisi, COVID-19 x\u0259st\u0259liyi v\u0259 ya \u015f\u00fcbh\u0259si olan pasientl\u0259r\u0259 xidm\u0259tin izolyasiyas\u0131, ikincisi is\u0259, planl\u0131 xidm\u0259ti dayand\u0131maq v\u0259 yaln\u0131z t\u0259cili v\u0259 t\u0259xir\u0259sal\u0131nmaz tibbi xidm\u0259tl\u0259ri g\u00f6st\u0259rm\u0259kd\u0259n ibar\u0259tdir. Sonuncu t\u0259dbirin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259 birinci m\u0259qs\u0259d insani t\u0259maslar\u0131 azaltmaqd\u0131rsa, ikinci m\u0259qs\u0259di tibbi resurslar\u0131 qorumaqd\u0131r&#8221;.<\/p>\n<p>ATU-nun I c\u0259rrahi x\u0259st\u0259likl\u0259r kafedras\u0131n\u0131n m\u00fcdiri professor Nuru Bayramov bildirir ki, haz\u0131rda b\u0259zi x\u0259st\u0259l\u0259rd\u0259 t\u0259cili v\u0259 onkoloji \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n apar\u0131lmas\u0131 z\u0259rur\u0259ti ortaya \u00e7\u0131x\u0131r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u0259m\u0259liyyatdan \u0259vv\u0259l, \u0259m\u0259liyyat vaxt\u0131 v\u0259 \u0259m\u0259liyyatdan sonra koronovirus yay\u0131lmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn bir s\u0131ra t\u0259dbirl\u0259rin g\u00f6r\u00fclm\u0259sin\u0259 b\u00f6y\u00fck ehtiyac var.<\/p>\n<p>\u0130nfeksiyaya n\u0259zar\u0259t komit\u0259l\u0259rinin t\u00f6vsiy\u0259l\u0259rini, beyn\u0259lxalq protokollar\u0131, elmi t\u0259dqiqatlar\u0131, \u00c7in, \u0130taliya v\u0259 dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259ld\u0259 edil\u0259n d\u00fcnya t\u0259cr\u00fcb\u0259sini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq I c\u0259rrahi x\u0259st\u0259likl\u0259r kafedras\u0131n\u0131n m\u00fcdiri, professor Nuru Bayramov v\u0259 kafedran\u0131n assistenti, t.\u00fc.f.d. Sevinc Salahova COVID-19 pandemiyas\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 apar\u0131lan t\u0259cili v\u0259 onkoloji \u0259m\u0259liyyatlarda a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 profilaktik t\u0259dbirl\u0259rin g\u00f6r\u00fclm\u0259sini t\u00f6vsiy\u0259 edirl\u0259r:<\/p>\n<p>1. T\u0259lim. Tibbi personala sterilliyi qorumaq, davranmaq, geyinm\u0259k v\u0259 x\u00fcsusi c\u0259h\u0259tl\u0259r\u0259 diqq\u0259t etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259liml\u0259r ke\u00e7m\u0259k.<\/p>\n<p>2. Total skrininq. X\u0259st\u0259xanaya m\u00fcraci\u0259t ed\u0259n b\u00fct\u00fcn x\u0259st\u0259l\u0259ri COVID-19 g\u00f6r\u0259 klinik v\u0259 laborator olaraq yoxlamaq.<\/p>\n<p>3. \u0130zolyasiya. COVID-19 olan x\u0259st\u0259l\u0259rl\u0259 olmayan x\u0259st\u0259l\u0259rin b\u00fct\u00fcn c\u0259rrahi xidm\u0259tl\u0259rini bir-birind\u0259n t\u0259crid etm\u0259k &#8211; yat\u0131\u015f \u015f\u00f6b\u0259l\u0259ri, \u0259m\u0259liyyatxanalar\u0131 v\u0259 tibbi personal\u0131 ayr\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn x\u0259st\u0259xanalar\u0131 ay\u0131rmaq v\u0259 ya x\u0259st\u0259xana daxilind\u0259 izolyasiya etm\u0259k laz\u0131m g\u0259lir.<\/p>\n<p>4. Total qoruma. Haz\u0131rki yoxlama \u00fcsullar\u0131n\u0131n n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 h\u0259ssas v\u0259 spesifik oldu\u011funu d\u0259qiq bilm\u0259diyimizi, yoluxman\u0131n h\u0259r m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 ba\u015f ver\u0259 bil\u0259c\u0259yini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq h\u0259m virus pozitiv, h\u0259m d\u0259 neqativ olanlar\u0131n m\u00fcalic\u0259 m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 y\u00fcks\u0259k d\u0259r\u0259c\u0259li qoruma t\u0259dbirl\u0259ri h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<div id=\"AdviadNativeVideo0\" class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p>5. X\u0259st\u0259l\u0259rl\u0259 \u0259m\u0259liyyatdan \u0259vv\u0259l v\u0259 sonra t\u0259mas qaydalar\u0131 \u0130nfeksion komit\u0259nin verdiyi t\u00f6vsiy\u0259l\u0259r \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>6. Tibbi personal\u0131 qorumaq (ikiqat geyim v\u0259 de\u015film\u0259ni \u00f6nl\u0259m\u0259k).<\/p>\n<p>a. \u018fm\u0259liyyat vaxt\u0131 c\u0259rrah, tibb bac\u0131lar\u0131 v\u0259 anestezioloqlar\u0131n geyiml\u0259ri steril v\u0259 iki-\u00fc\u00e7qat olmald\u0131r: ikiqat papaq, \u0259lc\u0259k, maska v\u0259 xalat, qoruyucu \u00fczl\u00fck.<\/p>\n<p>b. \u018fm\u0259liyyat vaxt\u0131 \u0259lc\u0259kl\u0259rin de\u015film\u0259m\u0259si v\u0259 y\u0131rt\u0131lmamas\u0131na s\u0259y g\u00f6st\u0259rm\u0259k, ba\u015f ver\u0259rs\u0259, an\u0131nda d\u0259yi\u015fdirm\u0259k.<\/p>\n<p>7. A\u011fciy\u0259ri qorumaq. A\u011fciy\u0259rl\u0259ri qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn laparoskopik \u0259m\u0259liyyatlarda qar\u0131ndaxili t\u0259zyiqi a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259 tutmaq v\u0259 Tredlenburq v\u0259ziyy\u0259tind\u0259n q\u0131sam\u00fcdd\u0259tli istifad\u0259 etm\u0259k.<\/p>\n<p>8. T\u00fcst\u00fcn\u00fcn yay\u0131lmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq. Elektrokoterl\u0259rin v\u0259 ultras\u0259s b\u0131\u00e7aqlar\u0131n\u0131n t\u00f6r\u0259tdiyi t\u00fcst\u00fc virus v\u0259 mikroblar\u0131n yay\u0131lmas\u0131nda rol oynay\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 h\u0259m a\u00e7\u0131q, h\u0259m d\u0259 laparoskopik \u0259m\u0259liyyatlarda t\u00fcst\u00fcn\u00fcn \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259sini v\u0259 yay\u0131lmas\u0131n\u0131 azaltmaq laz\u0131md\u0131r. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 koterl\u0259rin m\u0259hdud \u015f\u0259kild\u0259, a\u015fa\u011f\u0131 rejimd\u0259 v\u0259 q\u0131sam\u00fcdd\u0259tli istif\u0259d\u0259si, t\u00fcst\u00fcn\u00fc sormaq \u00fc\u00e7\u00fcn aspiratorlardan istifad\u0259 etm\u0259k t\u00f6vsiyy\u0259 olunur.<\/p>\n<p>9. \u018fm\u0259liyyat vaxt\u0131 \u201cmayel\u0259rin\u201d k\u0259nara \u00e7\u0131xmamas\u0131. \u018fm\u0259liyyat vaxt\u0131 qan v\u0259 dig\u0259r mayel\u0259rin \u0259trafa \u00e7\u0131xmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131 maksimal d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 al\u0131nmal\u0131d\u0131r v\u0259 bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 sorucular\u0131n istifad\u0259si \u015f\u0259rtdir.<\/p>\n<p>10. Pnevmoperitoneum qaz\u0131n\u0131n k\u0259nara \u00e7\u0131xmamas\u0131. Pnevmoperitoneum qaz\u0131nda viruslar\u0131n olma ehtimal\u0131 vard\u0131r, ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 bu havan\u0131n k\u0259nara \u00e7\u0131xmamas\u0131na diqq\u0259t etm\u0259k laz\u0131md\u0131r: resirkulyator sisteml\u0259r istif\u0259d\u0259 edilm\u0259m\u0259lidir, portlardan buraxmalara, x\u00fcsus\u0259n q\u0259fl\u0259ti qaz \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131na yol verilm\u0259m\u0259lidir, m\u00fcmk\u00fcns\u0259, karbon qaz filtrl\u0259ri istifad\u0259 edilm\u0259lidir.<\/p>\n<p>11. Dezinfeksiya. \u018fm\u0259liyyatdan sonra \u0259m\u0259liyyat ota\u011f\u0131 v\u0259 cihazlar, tullant\u0131lar y\u00fcks\u0259k dezinfeksiya t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 uy\u011fun olaraq i\u015fl\u0259nm\u0259lidir.Trend<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Tibb Universitetinin (ATU) \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 \u0259m\u0259liyyatdaxili profilaktika prinsipl\u0259rini a\u00e7\u0131qlay\u0131b. ARANTV.AZ-\u0131n m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, a\u00e7\u0131qlamada bildirilib ki, COVID-19 adlanan infeksion x\u0259st\u0259liyinin pandemiyas\u0131 d\u00f6vr\u00fcn\u00fc ya\u015fay\u0131r\u0131q v\u0259 onunla m\u00fcbariz\u0259 aparmaqday\u0131q. Bu x\u0259st\u0259likl\u0259 sava\u015fda \u0259n effektiv yol &#8211; onun yay\u0131lmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaqd\u0131r: &#8220;Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6z\u00fcn\u00fct\u0259crid \u0259n vacib t\u0259dbirdir. H\u0259r sah\u0259d\u0259 birba\u015fa t\u0259maslar\u0131 azaltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn total izolyasiya t\u0259dbirl\u0259ri h\u0259yata ke\u00e7irilir. H\u0259yati vacib sah\u0259l\u0259r istisna olmaqla, \u0259ks\u0259r sferalar\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259ti dayand\u0131r\u0131l\u0131r v\u0259 ya distant formaya ke\u00e7irilir. Lakin el\u0259 sah\u0259l\u0259r var ki, orada birba\u015fa t\u0259mas\u0131 aradan qald\u0131rmaq m\u00fcmk\u00fcn deyil. Bunlardan biri d\u0259 tibbi f\u0259aliyy\u0259t sah\u0259sidir. Az\u0259rbaycan Tibb Universitetinin I&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":148001,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/operation_160719.jpg",1000,667,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/operation_160719.jpg",1000,667,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/operation_160719.jpg",1000,667,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/operation_160719-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/operation_160719-300x200.jpg",300,200,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/operation_160719.jpg",640,427,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/operation_160719.jpg",1000,667,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/operation_160719.jpg",1000,667,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/operation_160719-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/operation_160719-1000x620.jpg",1000,620,true]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycan Tibb Universitetinin (ATU) \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 \u0259m\u0259liyyatdaxili profilaktika prinsipl\u0259rini a\u00e7\u0131qlay\u0131b. ARANTV.AZ-\u0131n m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, a\u00e7\u0131qlamada bildirilib ki, COVID-19 adlanan infeksion x\u0259st\u0259liyinin pandemiyas\u0131 d\u00f6vr\u00fcn\u00fc ya\u015fay\u0131r\u0131q v\u0259 onunla m\u00fcbariz\u0259 aparmaqday\u0131q. Bu x\u0259st\u0259likl\u0259 sava\u015fda \u0259n effektiv yol &#8211; onun yay\u0131lmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaqd\u0131r: &#8220;Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6z\u00fcn\u00fct\u0259crid \u0259n vacib t\u0259dbirdir. H\u0259r sah\u0259d\u0259 birba\u015fa t\u0259maslar\u0131 azaltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn total izolyasiya t\u0259dbirl\u0259ri h\u0259yata ke\u00e7irilir. H\u0259yati&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/148000"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=148000"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/148000\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/148001"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=148000"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=148000"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=148000"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}