{"id":149498,"date":"2020-04-07T17:25:04","date_gmt":"2020-04-07T14:25:04","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=149498"},"modified":"2020-04-07T17:25:04","modified_gmt":"2020-04-07T14:25:04","slug":"80-yasli-az%c9%99rbaycanli-akademik-cinsi-%c9%99laq%c9%99-koronavirus-x%c9%99st%c9%99liyini-artira-bil%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=149498","title":{"rendered":"80 ya\u015fl\u0131 az\u0259rbaycanl\u0131 akademik: &#8220;Cinsi \u0259laq\u0259 koronavirus x\u0259st\u0259liyini art\u0131ra bil\u0259r&#8221;"},"content":{"rendered":"<p>D\u00fcnyan\u0131 l\u0259rz\u0259y\u0259 salan koronavirus (COV\u0130D-19) virusunun insan ya\u015fam\u0131na vurdu\u011fu z\u0259rb\u0259l\u0259r h\u0259r g\u00fcn g\u00f6z \u00f6n\u00fcnd\u0259dir. Aliml\u0259rin \u0259ks\u0259ri virusa qar\u015f\u0131 f\u0259rqli t\u00f6vsiyy\u0259l\u0259r verirl\u0259r. Orqanizmin immunitetinin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259sini qabardan elm \u0259hli bu d\u0259f\u0259 cinsi aktivliyi g\u00f6z \u00f6n\u00fcn\u0259 s\u0259r\u0259r\u0259k karantin d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u0259r- arvad aras\u0131nda cinsi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri artirma\u011f\u0131n xeyirli oldu\u011funu bildiribl\u0259r. H\u0259m\u00e7inin xarici m\u0259tbuatda koronavirusa yoluxmu\u015f insanlar\u0131n x\u0259st\u0259liy\u0259 m\u00fcqavim\u0259ti art\u0131rmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn cinsi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin normal olmas\u0131 haqq\u0131nda fikirl\u0259r m\u00f6vcuddur.<\/p>\n<p>Bununla ba\u011fl\u0131 Sonxeber.az- dan\u0131\u015fan Az\u0259rbaycan Tibb Universtetinin \u0130nsan antomiyas\u0131 v\u0259 tibbi terminologiya kafedras\u0131n\u0131n m\u00fcdiri akademik Vaqif \u015eadlinski virus haqq\u0131nda fikirl\u0259rini b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcb:<\/p>\n<p>&#8220;Bu virusun b\u0259las\u0131 bunun m\u0259n\u015f\u0259yi v\u0259 istifad\u0259 edil\u0259n z\u0259rdab\u0131n h\u0259l\u0259ki taplmama\u011f\u0131ndad\u0131r. X\u0259st\u0259liyi m\u00fcalic\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn birinci onun m\u0259n\u015f\u0259yini bilm\u0259k laz\u0131md\u0131r. X\u0259st\u0259liyin yarasadan ke\u00e7diyi deyilir. Tarix boyu \u00e7inlil\u0259r yarasa yeyibl\u0259r. Buna g\u00f6r\u0259 virusun yarasadan \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259ldiyini dem\u0259k olmaz. B\u0259zil\u0259ri deyir ki, koronavirus insanlar\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 pozdu\u011funa g\u00f6r\u0259 Allah\u0131n g\u00f6nd\u0259rdiyi c\u0259zad\u0131r. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, bu x\u0259st\u0259lik t\u0259bii hadis\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 meydana g\u0259l\u0259n infeksiyad\u0131r. \u0130nsan t\u0259bi\u0259ti korlayanda, t\u0259bi\u0259t ona cavab g\u00f6nd\u0259rir&#8221;.<\/p>\n<p>Akademik Vaqif \u015eadlinski virusun m\u00fcalic\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn insanlar\u0131n \u0259traf m\u00fchitd\u0259n t\u0259crid olunma\u011f\u0131n\u0131 t\u00f6vsiyy\u0259 edib:<\/p>\n<p>&#8220;Virusun m\u00fcalic\u0259si tam olaraq olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn insanlar t\u0259crid olunmal\u0131d\u0131rlar. T\u0259crid olunmaq x\u0259st\u0259liyin \u00e7ox yay\u0131lmamas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcnd\u00fcr. Virus az yay\u0131landa d\u00f6vl\u0259t bunun qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 ala bilir. N\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259halimiz qapal\u0131 \u015f\u0259raitd\u0259 t\u0259crid olsa, x\u0259st\u0259likd\u0259n tez qurtaraca\u011f\u0131q. \u0130nsanlar k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259r\u0259 b\u0259han\u0259 il\u0259 \u00e7\u0131xsalar, bir-birl\u0259ri il\u0259 \u00fcnsiyy\u0259t yaratsalar, x\u0259st\u0259liyin ard\u0131-aras\u0131 k\u0259silm\u0259y\u0259c\u0259k. \u0130nsanlar ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259lidir ki, qapanmaq ba\u015fqa m\u0259qs\u0259d da\u015f\u0131m\u0131r. Bu ay\u0131n ax\u0131r\u0131nad\u0259k insanlar k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259rd\u0259n tamam y\u0131\u011f\u0131\u015fmal\u0131d\u0131rlar. Respublikada bu g\u00fcn \u0259n b\u00f6y\u00fck x\u0259st\u0259xanalar bel\u0259 bu qrup x\u0259st\u0259l\u0259rin m\u00fcalic\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259y\u0259 verilib. Koronavirusa tutulan x\u0259st\u0259l\u0259r \u0259n az\u0131 18-28 g\u00fcn aras\u0131 m\u00fcalic\u0259 olunur. Bird\u0259n 2000, 3000 insan x\u0259st\u0259l\u0259ns\u0259, h\u0259min insanlar\u0131 x\u0259st\u0259xanaya yerl\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6vl\u0259t g\u00f6r\u00fcn n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259c\u0259k?<br \/>\nT\u0259kc\u0259 bu virusda deyil, ke\u00e7mi\u015fd\u0259 v\u0259r\u0259m h\u00fcceyr\u0259l\u0259ri tap\u0131lmayanda da x\u0259st\u0259liyin m\u00fcalic\u0259si \u00e7\u0259tin olurdu. Vaxtil\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259 olark\u0259n biz m\u00fc\u015fahid\u0259 aparm\u0131\u015fd\u0131q. Qruplardan o q\u0259d\u0259r v\u0259r\u0259mli x\u0259st\u0259l\u0259r \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131 ki\u2026 Buna baxmayaraq, onlar \u00f6zl\u0259rinin v\u0259r\u0259m olduqlar\u0131n\u0131 hiss etmirdil\u0259r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 bu x\u0259st\u0259liyin yegan\u0259 yard\u0131m\u00e7\u0131s\u0131, h\u0259l\u0259ki t\u0259crid olunmaqd\u0131r&#8221;<\/p>\n<p>Akademik h\u0259m\u00e7inin koronavirus infeksiyas\u0131ndan qorunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn insanlar\u0131n cinsi h\u0259yatlar\u0131ndak\u0131 aktivliyind\u0259n d\u0259 s\u00f6z a\u00e7\u0131b:<\/p>\n<p>&#8220;Cinsi yolla b\u0259d\u0259nin m\u00fcqavim\u0259tinin y\u00fcks\u0259lm\u0259si sa\u011flam insanlarda, m\u0259s\u0259l\u0259n, idman\u00e7\u0131larda var. Bu m\u0259s\u0259l\u0259 insan b\u0259d\u0259ninin qurulu\u015fundan as\u0131l\u0131d\u0131r. Ola bil\u0259r ki, cinsi \u0259laq\u0259nin yaranmas\u0131 x\u0259st\u0259liyi art\u0131rs\u0131n. \u00c7\u00fcnki cinsi \u0259laq\u0259d\u0259 olan partnyorlar x\u0259st\u0259liyin hans\u0131nda olmas\u0131n\u0131 bilmirl\u0259r. \u0130ki n\u0259f\u0259r pozitiv n\u0259tic\u0259si olan koronaviruslu \u015f\u0259xsin cinsi \u0259laq\u0259d\u0259 olmas\u0131n\u0131 dem\u0259k v\u0259 x\u0259st\u0259liy\u0259 immunitet yaradaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k f\u0259rziyy\u0259dir. S\u0131naqdan ke\u00e7m\u0259y\u0259n m\u00fcalic\u0259 i\u015fini t\u00f6vsiyy\u0259 etm\u0259k olmaz&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00fcnyan\u0131 l\u0259rz\u0259y\u0259 salan koronavirus (COV\u0130D-19) virusunun insan ya\u015fam\u0131na vurdu\u011fu z\u0259rb\u0259l\u0259r h\u0259r g\u00fcn g\u00f6z \u00f6n\u00fcnd\u0259dir. Aliml\u0259rin \u0259ks\u0259ri virusa qar\u015f\u0131 f\u0259rqli t\u00f6vsiyy\u0259l\u0259r verirl\u0259r. Orqanizmin immunitetinin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259sini qabardan elm \u0259hli bu d\u0259f\u0259 cinsi aktivliyi g\u00f6z \u00f6n\u00fcn\u0259 s\u0259r\u0259r\u0259k karantin d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u0259r- arvad aras\u0131nda cinsi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri artirma\u011f\u0131n xeyirli oldu\u011funu bildiribl\u0259r. H\u0259m\u00e7inin xarici m\u0259tbuatda koronavirusa yoluxmu\u015f insanlar\u0131n x\u0259st\u0259liy\u0259 m\u00fcqavim\u0259ti art\u0131rmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn cinsi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin normal olmas\u0131 haqq\u0131nda fikirl\u0259r m\u00f6vcuddur. Bununla ba\u011fl\u0131 Sonxeber.az- dan\u0131\u015fan Az\u0259rbaycan Tibb Universtetinin \u0130nsan antomiyas\u0131 v\u0259 tibbi terminologiya kafedras\u0131n\u0131n m\u00fcdiri akademik Vaqif \u015eadlinski virus haqq\u0131nda fikirl\u0259rini b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcb: &#8220;Bu virusun b\u0259las\u0131 bunun m\u0259n\u015f\u0259yi v\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":149499,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[24],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/27_11586261087.jpg",424,262,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/27_11586261087.jpg",424,262,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/27_11586261087.jpg",424,262,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/27_11586261087-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/27_11586261087-300x185.jpg",300,185,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/27_11586261087.jpg",424,262,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/27_11586261087.jpg",424,262,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/27_11586261087.jpg",424,262,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/27_11586261087-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/27_11586261087.jpg",424,262,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=24\" rel=\"category\">Maraql\u0131<\/a>","rttpg_excerpt":"D\u00fcnyan\u0131 l\u0259rz\u0259y\u0259 salan koronavirus (COV\u0130D-19) virusunun insan ya\u015fam\u0131na vurdu\u011fu z\u0259rb\u0259l\u0259r h\u0259r g\u00fcn g\u00f6z \u00f6n\u00fcnd\u0259dir. Aliml\u0259rin \u0259ks\u0259ri virusa qar\u015f\u0131 f\u0259rqli t\u00f6vsiyy\u0259l\u0259r verirl\u0259r. Orqanizmin immunitetinin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259sini qabardan elm \u0259hli bu d\u0259f\u0259 cinsi aktivliyi g\u00f6z \u00f6n\u00fcn\u0259 s\u0259r\u0259r\u0259k karantin d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u0259r- arvad aras\u0131nda cinsi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri artirma\u011f\u0131n xeyirli oldu\u011funu bildiribl\u0259r. H\u0259m\u00e7inin xarici m\u0259tbuatda koronavirusa yoluxmu\u015f insanlar\u0131n x\u0259st\u0259liy\u0259 m\u00fcqavim\u0259ti art\u0131rmas\u0131&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/149498"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=149498"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/149498\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/149499"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=149498"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=149498"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=149498"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}