{"id":150256,"date":"2020-04-11T13:28:01","date_gmt":"2020-04-11T10:28:01","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=150256"},"modified":"2020-04-11T13:28:01","modified_gmt":"2020-04-11T10:28:01","slug":"ceyhun-ismayilzad%c9%99-butun-c%c9%99tinlikl%c9%99r%c9%99-baxmayaraq-bizim-ucun-%c9%99n-vacib-insan-h%c9%99yatidir-musahib%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=150256","title":{"rendered":"Ceyhun \u0130smay\u0131lzad\u0259: \u201cB\u00fct\u00fcn \u00e7\u0259tinlikl\u0259r\u0259 baxmayaraq, bizim \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n vacib insan h\u0259yat\u0131d\u0131r\u201d &#8211; M\u00dcSAH\u0130B\u018f"},"content":{"rendered":"<p>Bu g\u00fcn h\u0259kiml\u0259r koronavirusa qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 \u00f6nd\u0259 gedirl\u0259r. Onlar h\u0259yatlar\u0131n\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259y\u0259 ataraq yoluxanlar il\u0259 daim t\u0259masda olurlar.<\/p>\n<p>Media.Az onlardan biri \u2013 h\u0259kim-pulmonoloq, Az\u0259rbaycan Tibb Universitetinin a\u011fciy\u0259r x\u0259st\u0259likl\u0259ri kafedras\u0131n\u0131n dosenti Ceyhun \u0130smay\u0131lzad\u0259 il\u0259 s\u00f6hb\u0259t edib.<\/p>\n<p>&#8211; Koronavirus x\u0259st\u0259l\u0259ri il\u0259 daim \u00fcnsiyy\u0259td\u0259 olursunuz?<\/p>\n<p>&#8211; B\u0259li, indi Az\u0259rbaycan Tibb Universitetinin terapevtik klinikas\u0131nda i\u015fl\u0259yir\u0259m. Virusa yoluxanlar mart\u0131n 20-d\u0259n buraya g\u0259lm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131blar. \u00dc\u00e7 n\u00f6vb\u0259 il\u0259 i\u015fl\u0259yirik: saat 08:00-dan 16:00-a, 16:00-dan 00:00-a v\u0259 00:00-dan 08:00-a q\u0259d\u0259r.<\/p>\n<p>&#8211; Bu tibb m\u00fc\u0259ssis\u0259sind\u0259 t\u0259sdiql\u0259nmi\u015f diaqnozu olan ne\u00e7\u0259 x\u0259st\u0259 var?<\/p>\n<p>&#8211; Haz\u0131rda 100 n\u0259f\u0259rd\u0259n \u00e7ox x\u0259st\u0259 var.<\/p>\n<p>&#8211; X\u0259st\u0259l\u0259r hans\u0131 palatalarda yerl\u0259\u015fdirilir?<\/p>\n<p>&#8211; H\u0259m t\u0259k, h\u0259m iki n\u0259f\u0259rlik, b\u0259z\u0259n d\u0259 \u00fc\u00e7 n\u0259f\u0259rlik otaqlarda. Qeyd edim ki, \u0259ks\u0259r hallarda x\u0259st\u0259l\u0259r simptomsuz olur. \u00dcst\u0259lik, onlar virus da\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>&#8211; B\u0259s onlarda virus nec\u0259 a\u015fkarlan\u0131r?<\/p>\n<p>&#8211; Bir qayda olaraq, koronavirusa b\u0259nz\u0259r simptomlar\u0131 meydana g\u0259l\u0259n v\u0259t\u0259nda\u015flar t\u0259cili yard\u0131m \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rlar. Onlar m\u00fcayin\u0259 olunur v\u0259 test n\u0259tic\u0259l\u0259ri m\u00fcsb\u0259t n\u0259tic\u0259 ver\u0259rs\u0259, h\u0259min \u015f\u0259xs x\u0259st\u0259xanaya yerl\u0259\u015fdirilir. Sonra onun t\u0259masda oldu\u011fu adamlar\u0131 test edirik. Sad\u0259c\u0259, onlar\u0131n aras\u0131nda simptomsuz, eyni zamanda, da\u015f\u0131y\u0131c\u0131 olan x\u0259st\u0259l\u0259r d\u0259 var. Buna g\u00f6r\u0259, bel\u0259 x\u0259st\u0259l\u0259r d\u0259 x\u0259st\u0259xanaya apar\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>&#8211; Onlar da m\u00fcalic\u0259 olunur?<\/p>\n<p>&#8211; X\u00fcsusi m\u00fcalic\u0259y\u0259 ehtiyac yoxdur, ad\u0259t\u0259n yaln\u0131z ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131 h\u0259bl\u0259ri, sakitl\u0259\u015fdirici d\u0259rmanlar q\u0259bul edirl\u0259r. 14 g\u00fcnd\u0259n sonra ham\u0131 t\u0259krar testd\u0259n ke\u00e7irilir. Virus a\u015fkarlanmad\u0131\u011f\u0131 t\u0259qdird\u0259, \u015f\u0259xsin ev\u0259 getm\u0259sin\u0259 icaz\u0259 verilir. Lakin Tibbi \u018frazi B\u00f6lm\u0259l\u0259rinin \u0130dar\u0259etm\u0259 Birliyinin (T\u018fB\u0130B) n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri v\u0259t\u0259nda\u015flara yaz\u0131l\u0131 t\u00f6vsiy\u0259l\u0259r verirl\u0259r. B\u00fct\u00fcn m\u00fcalic\u0259 olunan \u015f\u0259xsl\u0259r bu s\u0259n\u0259di imzalayaraq, t\u00f6vsiy\u0259l\u0259r\u0259 riay\u0259t etm\u0259yi \u00f6hd\u0259l\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fcrl\u0259r.<\/p>\n<p>&#8211; T\u00f6vsiy\u0259l\u0259r n\u0259l\u0259rdir?<\/p>\n<p>&#8211; V\u0259t\u0259nda\u015flara evd\u0259 7-14 g\u00fcn m\u00fcdd\u0259tind\u0259 t\u0259crid olunmu\u015f v\u0259ziyy\u0259td\u0259 qalmalar\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 olunur. B\u00fct\u00fcn profilaktik t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik t\u0259dbirl\u0259rin\u0259 \u0259m\u0259l etm\u0259k &#8211; \u0259ll\u0259ri yumaq, sosial m\u0259saf\u0259ni saxlamaq&#8230;<\/p>\n<p>&#8211; Test n\u0259tic\u0259l\u0259ri hans\u0131 m\u00fcdd\u0259td\u0259n sonra m\u0259lum olur?<\/p>\n<p>&#8211; \u018fvv\u0259ll\u0259r bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn \u00e7\u0259kirdi, indi bir ne\u00e7\u0259 saat kifay\u0259tdir. Virusun m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn b\u0259z\u0259n g\u00fcnd\u0259 4000-\u0259 q\u0259d\u0259r test edilir. H\u0259r bir ixtisasla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f x\u0259st\u0259xana laz\u0131mi miqdarda d\u0259rmanla t\u0259chiz edilib.<\/p>\n<p>&#8211; X\u0259st\u0259l\u0259r hans\u0131 d\u0259rmanlarla m\u00fcalic\u0259 edilir?<\/p>\n<p>&#8211; X\u0259st\u0259liyin y\u00fcng\u00fcl bir m\u0259rh\u0259l\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn simptomatik m\u00fcalic\u0259 t\u0259yin olunur. Ciddi x\u0259st\u0259l\u0259r\u0259 virus \u0259leyhin\u0259 d\u0259rmanlar verilir, m\u0259s\u0259l\u0259n, ritonavirl\u0259 lopinavir, doronovir, levofloksasin, azitromisin v\u0259 s. verilir. K\u0259skin t\u0259n\u0259ff\u00fcs \u00e7\u0259tinliyi sindromu olan x\u0259st\u0259l\u0259r bir ventilatora qo\u015fulur.<\/p>\n<p>&#8211; Yoluxanlar\u0131n yerl\u0259\u015fdirilm\u0259si prosesi nec\u0259 t\u0259nziml\u0259nir?<\/p>\n<p>&#8211; T\u0259cili yard\u0131m ma\u015f\u0131n\u0131 yoluxmu\u015f \u015f\u0259xsi g\u0259tirir. Q\u0259bul \u015f\u00f6b\u0259sind\u0259 daim x\u0259st\u0259l\u0259ri payla\u015fd\u0131ran h\u0259kiml\u0259r var. Orta v\u0259 a\u011f\u0131r x\u0259st\u0259l\u0259r d\u0259rhal reanimasiya \u015f\u00f6b\u0259sin\u0259, qalanlar\u0131 palatalara g\u00f6nd\u0259rilir.<\/p>\n<p>&#8211; Hans\u0131 simptomlar koronavirus infeksiyas\u0131n\u0131n m\u00f6vcudlu\u011funu g\u00f6st\u0259rir?<\/p>\n<p>&#8211; Tipik olaraq, bu bir temperatur, \u00f6sk\u00fcr\u0259k, bo\u011faz a\u011fr\u0131s\u0131, quru burun, bo\u011faz, a\u015fa\u011f\u0131 t\u0259n\u0259ff\u00fcs yollar\u0131nda quruluq v\u0259 n\u0259f\u0259s darl\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>&#8211; X\u0259st\u0259xanada a\u011f\u0131r x\u0259st\u0259l\u0259r \u00e7oxdur?<\/p>\n<p>&#8211; 90% hallarda koronavirus normal qrip kimi davam edir. Risk alt\u0131nda ya\u015fl\u0131lar v\u0259 xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259ri olan insanlard\u0131r. X\u0259st\u0259xanam\u0131zda v\u0259ziyy\u0259ti orta a\u011f\u0131r olan bir ne\u00e7\u0259 x\u0259st\u0259 var. Qar\u0131\u015f\u0131q xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259rin olmas\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n onlar\u0131n v\u0259ziyy\u0259ti pisl\u0259\u015fir. Ancaq t\u0259n\u0259ff\u00fcs aparat\u0131 qo\u015fulmu\u015f a\u011f\u0131r x\u0259st\u0259l\u0259rimiz yoxdur.<\/p>\n<p>&#8211; \u00d6lk\u0259mizd\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r t\u0259n\u0259ff\u00fcs aparat\u0131 var?<\/p>\n<p>&#8211; B\u00fct\u00fcn x\u0259st\u0259xanalar laz\u0131mi (h\u0259tta ehtiyatda bel\u0259) t\u0259n\u0259ff\u00fcs aparat\u0131 il\u0259 t\u0259chiz olunub.<\/p>\n<p>&#8211; Tibb i\u015f\u00e7il\u0259ri v\u0259 x\u0259st\u0259l\u0259rd\u0259n \u0259lav\u0259, x\u00fcsusi m\u00fcalic\u0259 x\u0259st\u0259xanalar\u0131nda daimi ba\u015fqa kiml\u0259r olur?<\/p>\n<p>&#8211; H\u0259r m\u0259rt\u0259b\u0259d\u0259 polis var.<\/p>\n<p>&#8211; N\u00f6vb\u0259d\u0259n sonra ev\u0259 gedirsiniz, yoxsa sizin m\u00fcv\u0259qq\u0259ti ya\u015fay\u0131\u015f\u0131n\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn yer ayr\u0131l\u0131b?<\/p>\n<p>&#8211; H\u0259kiml\u0259r, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, b\u00fct\u00fcn tibb personal\u0131 otell\u0259rd\u0259 ya\u015fay\u0131r. M\u0259n v\u0259 700-\u0259 yax\u0131n insan \u201cBulvar Bak\u0131\u201d otelind\u0259 ya\u015fay\u0131r\u0131q, burada bizim \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00fcnd\u0259 \u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259 yem\u0259k daxil olmaqla, h\u0259r c\u00fcr \u015f\u0259rait yarad\u0131l\u0131b. Pandemiya zaman\u0131 koronavirus x\u0259st\u0259l\u0259ri il\u0259 t\u0259masda olan h\u0259kiml\u0259r\u0259 ail\u0259si v\u0259 yax\u0131nlar\u0131 il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fm\u0259y\u0259 icaz\u0259 verilmir.<\/p>\n<p>&#8211; X\u0259st\u0259xanaya nec\u0259 gedirsiniz?<\/p>\n<p>&#8211; Bizim \u00fc\u00e7\u00fcn xidm\u0259t avtobusu g\u0259lir, h\u0259kiml\u0259ri v\u0259 dig\u0259r tibb i\u015f\u00e7il\u0259rini x\u00fcsusi m\u00fcalic\u0259 x\u0259st\u0259xanalar\u0131na apar\u0131r.<\/p>\n<p>&#8211; Haz\u0131rda \u00f6lk\u0259d\u0259 onlar\u0131n say\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir?<\/p>\n<p>&#8211; Az\u0259rbaycanda 22 bu c\u00fcr tibb m\u00fc\u0259ssis\u0259si var.<\/p>\n<p>&#8211; Laz\u0131mi qoruyucu vasit\u0259l\u0259rl\u0259 t\u0259min olunmusunuz?<\/p>\n<p>&#8211; \u018flb\u0259tt\u0259! X\u00fcsusi qoruyucu kostyumlar\u0131m\u0131z, maskalar\u0131m\u0131z (N95) v\u0259 g\u00f6zl\u00fckl\u0259rimiz var. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 n\u00f6vb\u0259d\u0259n v\u0259 ya \u015f\u00f6b\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xd\u0131qdan d\u0259rhal sonra at\u0131r\u0131q.<\/p>\n<p>&#8211; X\u0259st\u0259l\u0259rinizin \u0259n \u00e7ox n\u0259y\u0259 ehtiyac\u0131 var?<\/p>\n<p>&#8211; Tibbi personal\u0131n y\u00fcks\u0259k diqq\u0259tin\u0259. N\u00f6vb\u0259m bit\u0259nd\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 h\u0259r bir x\u0259st\u0259nin yan\u0131na gedir\u0259m, onlar\u0131n s\u0259hh\u0259tl\u0259ri il\u0259 maraqlan\u0131ram, \u0259hvallar\u0131n\u0131 y\u00fcks\u0259ltm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131ram. B\u0259li, h\u0259kiml\u0259rin daim x\u00fcsusi kostyumlarda olmas\u0131 \u00e7\u0259tindir, maska \u200b\u200b\u00e7ox dar\u0131xd\u0131r\u0131r, dem\u0259k olar ki, h\u0259r k\u0259sin \u00fcz\u00fcnd\u0259 iz qal\u0131r. Ancaq b\u00fct\u00fcn \u00e7\u0259tinlikl\u0259r\u0259 baxmayaraq, bizim \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n vacib olan insan h\u0259yat\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>&#8211; Maa\u015f\u0131n\u0131z\u0131n art\u0131m\u0131n\u0131 alm\u0131s\u0131n\u0131z?<\/p>\n<p>&#8211; D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, \u00f6lk\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn bel\u0259 \u00e7\u0259tin v\u0259ziyy\u0259td\u0259 bu bar\u0259d\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k he\u00e7 d\u0259 etik deyil. \u0130ndiy\u0259 q\u0259d\u0259r he\u00e7 bir m\u00fcavin\u0259t almam\u0131\u015f\u0131q, amma alaca\u011f\u0131m\u0131za \u015f\u00fcbh\u0259m yoxdur.<\/p>\n<p>&#8211; Sizc\u0259 epidemiya n\u0259 vaxt azalacaq?<\/p>\n<p>&#8211; \u018fvv\u0259lc\u0259 epidemiya \u00f6z pik n\u00f6qt\u0259sin\u0259 \u00e7atmal\u0131 v\u0259 yaln\u0131z bundan sonra azalmal\u0131d\u0131r. M\u0259n yaln\u0131z koronavirusun may ay\u0131n\u0131n sonundan etibar\u0259n azalaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00fcman ed\u0259 bil\u0259r\u0259m, ancaq pik h\u0259dd aprelin sonu v\u0259 ya may\u0131n \u0259vv\u0259lind\u0259 olacaq.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu g\u00fcn h\u0259kiml\u0259r koronavirusa qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 \u00f6nd\u0259 gedirl\u0259r. Onlar h\u0259yatlar\u0131n\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259y\u0259 ataraq yoluxanlar il\u0259 daim t\u0259masda olurlar. Media.Az onlardan biri \u2013 h\u0259kim-pulmonoloq, Az\u0259rbaycan Tibb Universitetinin a\u011fciy\u0259r x\u0259st\u0259likl\u0259ri kafedras\u0131n\u0131n dosenti Ceyhun \u0130smay\u0131lzad\u0259 il\u0259 s\u00f6hb\u0259t edib. &#8211; Koronavirus x\u0259st\u0259l\u0259ri il\u0259 daim \u00fcnsiyy\u0259td\u0259 olursunuz? &#8211; B\u0259li, indi Az\u0259rbaycan Tibb Universitetinin terapevtik klinikas\u0131nda i\u015fl\u0259yir\u0259m. Virusa yoluxanlar mart\u0131n 20-d\u0259n buraya g\u0259lm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131blar. \u00dc\u00e7 n\u00f6vb\u0259 il\u0259 i\u015fl\u0259yirik: saat 08:00-dan 16:00-a, 16:00-dan 00:00-a v\u0259 00:00-dan 08:00-a q\u0259d\u0259r. &#8211; Bu tibb m\u00fc\u0259ssis\u0259sind\u0259 t\u0259sdiql\u0259nmi\u015f diaqnozu olan ne\u00e7\u0259 x\u0259st\u0259 var? &#8211; Haz\u0131rda 100 n\u0259f\u0259rd\u0259n \u00e7ox x\u0259st\u0259 var. &#8211; X\u0259st\u0259l\u0259r hans\u0131&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":150257,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/1586527904_20200410_174013.jpg",620,331,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/1586527904_20200410_174013.jpg",620,331,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/1586527904_20200410_174013.jpg",620,331,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/1586527904_20200410_174013-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/1586527904_20200410_174013-300x160.jpg",300,160,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/1586527904_20200410_174013.jpg",620,331,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/1586527904_20200410_174013.jpg",620,331,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/1586527904_20200410_174013.jpg",620,331,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/1586527904_20200410_174013-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/1586527904_20200410_174013.jpg",620,331,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Bu g\u00fcn h\u0259kiml\u0259r koronavirusa qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 \u00f6nd\u0259 gedirl\u0259r. Onlar h\u0259yatlar\u0131n\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259y\u0259 ataraq yoluxanlar il\u0259 daim t\u0259masda olurlar. Media.Az onlardan biri \u2013 h\u0259kim-pulmonoloq, Az\u0259rbaycan Tibb Universitetinin a\u011fciy\u0259r x\u0259st\u0259likl\u0259ri kafedras\u0131n\u0131n dosenti Ceyhun \u0130smay\u0131lzad\u0259 il\u0259 s\u00f6hb\u0259t edib. &#8211; Koronavirus x\u0259st\u0259l\u0259ri il\u0259 daim \u00fcnsiyy\u0259td\u0259 olursunuz? &#8211; B\u0259li, indi Az\u0259rbaycan Tibb Universitetinin terapevtik klinikas\u0131nda i\u015fl\u0259yir\u0259m. Virusa yoluxanlar mart\u0131n 20-d\u0259n buraya&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/150256"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=150256"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/150256\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/150257"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=150256"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=150256"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=150256"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}