{"id":152483,"date":"2020-04-21T17:33:14","date_gmt":"2020-04-21T14:33:14","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=152483"},"modified":"2020-04-21T17:33:14","modified_gmt":"2020-04-21T14:33:14","slug":"mikoyanla-quda-olan-beriyani-saymayan-xrusovun-q%c9%99z%c9%99bin%c9%99-g%c9%99l%c9%99n-birinci-katib-arutinovun-qara-taleyi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=152483","title":{"rendered":"Mikoyanla quda olan, Beriyan\u0131 saymayan, Xru\u015fovun q\u0259z\u0259bin\u0259 g\u0259l\u0259n birinci katib \u2013 Arutinovun qara taleyi"},"content":{"rendered":"<p><strong>1937-ci ilin sentyabr ay\u0131nda Erm\u0259nistan\u0131n birinci katibi Amatuni Vardapetyan v\u0259 m\u00fctt\u0259fiq respublikan\u0131n dig\u0259r v\u0259zif\u0259li \u015f\u0259xsl\u0259ri antisovet f\u0259aliyy\u0259td\u0259, terror t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131nda ittiham olunaraq h\u0259bs edil\u0259nd\u0259, \u0130osif Stalinin g\u00f6st\u0259ri\u015fi il\u0259 b\u00f6lg\u0259d\u0259 v\u0259ziyy\u0259ti sabitl\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Georgi Malenkov v\u0259 Anastas Mikoyan \u0130r\u0259vana ezam olunublar. Erm\u0259nistana yeni birinci katibin t\u0259yinat\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fczakir\u0259l\u0259r apar\u0131landa, Stalin h\u0259min \u015f\u0259xsin daxild\u0259n yox, k\u0259nardan g\u0259tirilm\u0259sini m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fun say\u0131b.<\/strong><\/p>\n<p>Lavrenti Beriya bu v\u0259zif\u0259y\u0259 Tiflis \u015f\u0259h\u0259r Partiya Komit\u0259sinin birinci katibi, 37 ya\u015fl\u0131 Qriqori Arutinovu t\u0259klif edib, Stalin bu t\u0259klifl\u0259 raz\u0131la\u015f\u0131b. H\u0259m Mikoyan, h\u0259m d\u0259 Beriya Arutinovu yax\u0131ndan tan\u0131y\u0131blar.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, Erm\u0259nistana yola d\u00fc\u015f\u0259n Malenkov v\u0259 Mikoyan yol\u00fcst\u00fc bir g\u00fcnl\u00fck Tiflis\u0259 d\u00f6n\u00fcbl\u0259r, Arutinovla g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcbl\u0259r v\u0259 t\u0259yinat\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 onu m\u0259lumatland\u0131r\u0131blar.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/scontent.fgyd4-2.fna.fbcdn.net\/v\/t1.15752-9\/93715819_172236107294620_9042947848093564928_n.jpg?_nc_cat=108&amp;_nc_sid=b96e70&amp;_nc_ohc=3D5NtD34zs0AX-BD6N_&amp;_nc_ht=scontent.fgyd4-2.fna&amp;oh=1296cf16ddff71c7211c096da85fe5a9&amp;oe=5EC5EA27\" \/><\/p>\n<p>1900-c\u00fc ild\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n Telavi b\u00f6lg\u0259sind\u0259 anadan olan Qriqori Arutinov gimnaziyan\u0131 bitirdikd\u0259n sonra Moskvada Marks ad\u0131na Xalq T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 \u0130nstitutunda t\u0259hsil al\u0131b. \u0130lk \u0259m\u0259k f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 Telavi rayon Partiya Komit\u0259sind\u0259 ba\u015flay\u0131b. 1930-cu ild\u0259 o, paytaxt Tiflis\u0259 d\u0259v\u0259t olunub, G\u00fcrc\u00fcstan Kommunist Partiyas\u0131 M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259sind\u0259 n\u0259zar\u0259t komissiyas\u0131n\u0131n s\u0259dr m\u00fcavini v\u0259zif\u0259sin\u0259 t\u0259yin edilib.<\/p>\n<p>Qriqori Arutinov 1934-c\u00fc ild\u0259n 1937-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r Tiflis \u015f\u0259h\u0259r Partiya Komit\u0259sinin birinci katibi v\u0259zif\u0259sind\u0259 i\u015fl\u0259yib.<\/p>\n<p>\u018fslind\u0259 Arutinov \u00fc\u00e7\u00fcn bu v\u0259zif\u0259y\u0259 t\u0259yinat g\u00f6zl\u0259nilm\u0259z olub. G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n partiya orqanlar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan do\u011fma qarda\u015f\u0131 Sergeyin h\u0259bs olunaraq g\u00fcll\u0259l\u0259nm\u0259sind\u0259n, h\u0259yat yolda\u015f\u0131n\u0131n qarda\u015f\u0131, Acar\u0131stan\u0131n birinci katibi Artyon Gevorkovun \u201cNKVD\u201d t\u0259zyiqin\u0259 g\u00f6r\u0259 intihar etm\u0259sind\u0259n sonra, Arutinov g\u0259l\u0259c\u0259k karyeras\u0131ndan yax\u015f\u0131 bir \u015fey g\u00f6zl\u0259m\u0259yib. Amma Beriya il\u0259 k\u00f6hn\u0259 tan\u0131\u015fl\u0131q, Mikoyanla dostluq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri onun t\u0259rc\u00fcmeyi-hal\u0131nda bu hadis\u0259l\u0259ri \u201cg\u00f6r\u00fcnm\u0259z\u201d edib.<\/p>\n<p>Bununla bel\u0259, Malenkov Tiflisd\u0259ki g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259 Arutinova bu m\u0259s\u0259l\u0259ni xat\u0131rlad\u0131b:<\/p>\n<p>&#8211; Qarda\u015f\u0131n\u0131z\u0131n \u0259n a\u011f\u0131r c\u0259zaya m\u0259hkum edilm\u0259si sizin sovet h\u00f6kum\u0259tin\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcnasib\u0259tinizi d\u0259yi\u015fm\u0259yib?<\/p>\n<p>&#8211; M\u0259n \u0259dal\u0259tli sovet m\u0259hk\u0259m\u0259sinin h\u00f6kml\u0259rini m\u00fczakir\u0259 etm\u0259y\u0259 \u00f6z\u00fcmd\u0259 c\u0259sar\u0259t tapm\u0131ram. Kimliyind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq qanuna qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xanlar \u00f6z c\u0259zas\u0131n\u0131 almal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/scontent.fgyd4-2.fna.fbcdn.net\/v\/t1.15752-9\/93821255_362605661348592_7095188953975750656_n.jpg?_nc_cat=104&amp;_nc_sid=b96e70&amp;_nc_ohc=7dfeG76q5_YAX8doUOF&amp;_nc_ht=scontent.fgyd4-2.fna&amp;oh=52ed09a5afb319e2015c7ceda525a1f2&amp;oe=5EC4FF4E\" \/><\/p>\n<p>T\u0259yinat\u0131 g\u00fcn\u00fc Beriya telefonla onu t\u0259brik ed\u0259rk\u0259n, Arutinova x\u0259b\u0259rdarl\u0131q etm\u0259yi d\u0259 unutmay\u0131b:<\/p>\n<p>&#8211; S\u0259n ilk g\u00fcnd\u0259n s\u0259rt m\u00f6vqe n\u00fcmayi\u015f etdir. Yoxsa erm\u0259nil\u0259r s\u0259ni diri-diri yey\u0259c\u0259kl\u0259r.<\/p>\n<p>\u0130ctimai v\u0259 siyasi ab-havan\u0131n m\u00fcr\u0259kk\u0259b v\u0259 \u00e7ox qar\u0131\u015f\u0131q oldu\u011fu Erm\u0259nistanda i\u015fl\u0259m\u0259k Arutinov \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox da rahat olmay\u0131b. Y\u0259qin ki, onun Moskvada Mikoyan v\u0259 Beriya kimi dayaqlar\u0131 olmasayd\u0131, o, f\u0259aliyy\u0259tini yar\u0131m\u00e7\u0131q qoyacaqd\u0131.<\/p>\n<p>M\u0259hz Mikoyan\u0131n vasit\u0259si il\u0259 Arutinov b\u00fcdc\u0259 b\u00f6lg\u00fcl\u0259rind\u0259 Erm\u0259nistana \u0259vv\u0259lki ill\u0259rd\u0259n k\u0259skin \u015f\u0259kild\u0259 f\u0259rqli olaraq daha \u00e7ox v\u0259saitl\u0259r ala bilib. \u0130qtisadi v\u0259 sosial sah\u0259l\u0259rd\u0259 Mikoyan\u0131n d\u0259st\u0259yi il\u0259 inki\u015faf tempin\u0259 nail olma\u011f\u0131 bacar\u0131b.<\/p>\n<p>Respublikada n\u00fcfuzunu qald\u0131rmaq, siyasi q\u00fcvv\u0259l\u0259rl\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin respublikadaxili m\u00fcbariz\u0259y\u0259 \u00e7evrilm\u0259m\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn Arutinov Qaraba\u011f m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259n m\u0259har\u0259tl\u0259 istifad\u0259 edib. Az\u0259rbaycan\u0131n Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f Muxtar Vilay\u0259tinin Erm\u0259nistan\u0131n t\u0259rkibin\u0259 verilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 Moskvaya m\u00fcraci\u0259ti yerli \u0259hali t\u0259r\u0259find\u0259n Arutinovun c\u0259sar\u0259tli add\u0131m\u0131 kimi qiym\u0259tl\u0259ndirilib.<\/p>\n<p>Bel\u0259 ki, 1945-ci ilin oktybr\u0131nda Arutinov Stalinl\u0259 g\u00fcr\u00fc\u015f\u00fc zaman\u0131 Erm\u0259nistan kommunistl\u0259rinin xahi\u015fini ona \u00e7atd\u0131r\u0131b, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131n Erm\u0259nistan\u0131n t\u0259rkibin\u0259 verilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 q\u0259rar q\u0259bul etm\u0259sini xahi\u015f edib v\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 toplanm\u0131\u015f s\u0259n\u0259dl\u0259r qovlu\u011funu masas\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcn\u0259 qoyub.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/scontent.fgyd4-2.fna.fbcdn.net\/v\/t1.15752-9\/93947549_527097714643211_3730145905068736512_n.jpg?_nc_cat=109&amp;_nc_sid=b96e70&amp;_nc_ohc=kKdJWcQj9J8AX8_420S&amp;_nc_ht=scontent.fgyd4-2.fna&amp;oh=3bd9c5e892ae585f3a6bec94ac32eba9&amp;oe=5EC33DD0\" \/><\/p>\n<p>S\u00f6zs\u00fcz ki, Stalin bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 d\u0259rhal reaksiya verm\u0259yib. O, h\u0259min qovlu\u011fu ara\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Malenkova \u00fcnvanlay\u0131b.<\/p>\n<p>Malenkov da \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 m\u00fcnasib\u0259t bildirm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn Arutinovun Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fla ba\u011fl\u0131 t\u0259klifl\u0259rini Mirc\u0259f\u0259r Ba\u011f\u0131rova g\u00f6nd\u0259rib. Mirc\u0259f\u0259r Ba\u011f\u0131rov m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 Malenkovun \u00fcnvan\u0131na geni\u015f bir m\u0259ktub haz\u0131rlay\u0131b, h\u0259min m\u0259ktubda bu s\u0259tirl\u0259r d\u0259 \u0259ksimni tap\u0131b:<\/p>\n<p>\u201cEyni zamanda \u00dcIK(b)P MK n\u0259z\u0259rin\u0259 \u00e7atd\u0131rma\u011f\u0131 laz\u0131m bilirik ki, DQMV-in Erm\u0259nistan SSR-in t\u0259rkibin\u0259 qat\u0131lmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 baxark\u0259n, Az\u0259rbaycan SSR il\u0259 biti\u015fik v\u0259 \u0259halisinin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti az\u0259rbaycanl\u0131lardan ibar\u0259t olan Erm\u0259nistan SSR-nin \u018fzizb\u0259yov, Vedi, Qaraba\u011flar rayonlar\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan SSR-y\u0259 verilm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 d\u0259 bax\u0131lmal\u0131d\u0131r\u2026 Eyni zamanda G\u00fcrc\u00fcstan SSR-in Bor\u00e7al\u0131 rayonunun Az\u0259rbaycan SSR-in t\u0259rkibin\u0259 qat\u0131lmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 d\u0259 bax\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki \u0259halisi tamamil\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lard\u0131r v\u0259 Az\u0259rbaycan SSR-l\u0259 bilavasit\u0259 yana\u015f\u0131d\u0131r. N\u0259hay\u0259t, biz xahi\u015f edirik, Da\u011f\u0131stan MSSR-in D\u0259rb\u0259nd v\u0259 Qas\u0131mk\u0259nd rayonlar\u0131 \u0259razisinin d\u0259 Az\u0259rbaycan SSR t\u0259rkibin\u0259 daxil edilm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 d\u0259 bax\u0131ls\u0131n. Ke\u00e7mi\u015fd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n bir hiss\u0259si olmu\u015f v\u0259 Bak\u0131 quberniyas\u0131n\u0131n t\u0259rkibin\u0259 daxil idi. Bu rayonlar\u0131n \u0259halisinin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti az\u0259rbaycanl\u0131lardan ibar\u0259tdir v\u0259 onlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti heyvandarl\u0131qla m\u0259\u015f\u011fuldur, ilin 9 ay\u0131n\u0131 Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 ya\u015fay\u0131rlar&#8230;\u201d<\/p>\n<p>Bu tutarl\u0131 cavabla Arutinovun Qaraba\u011f sevdas\u0131 x\u0259yala \u00e7evrilib.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/scontent.fgyd4-2.fna.fbcdn.net\/v\/t1.15752-9\/93796287_547601126183651_5771031166316445696_n.jpg?_nc_cat=110&amp;_nc_sid=b96e70&amp;_nc_ohc=1Ni0TDlWrSwAX89dYa2&amp;_nc_ht=scontent.fgyd4-2.fna&amp;oh=b53a2aa704e02b6300e9126c83ab5676&amp;oe=5EC3A7D7\" \/><\/p>\n<p>Bu hadis\u0259d\u0259n sonra Malenkov Arutinova bir daha bel\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 ba\u015f qo\u015fmamas\u0131n\u0131 da m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u00fcb. Bu h\u0259min \u0259r\u0259f\u0259y\u0259 t\u0259sad\u00fcf edib ki, Arutinovla Beriya aras\u0131ndak\u0131 dostluqda soyuq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r yaran\u0131b. Bunun s\u0259b\u0259bkar\u0131 is\u0259 Erm\u0259nistan d\u00f6vl\u0259t t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi naziri Nikita Krimyan olub. Beriyan\u0131n yax\u0131n adam\u0131 kimi tan\u0131nan Krimyan 1945-ci ilin may ay\u0131nda Erm\u0259nistana d\u00f6vl\u0259t t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi naziri t\u0259yin edilib. H\u0259dsiz d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 iddial\u0131 v\u0259 hikk\u0259li bir \u015f\u0259xs olan Krimyan Erm\u0259nistanda he\u00e7 kiml\u0259 hesabla\u015fmay\u0131b, \u0259m\u0259liyyat t\u0259dbirl\u0259ri h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259rk\u0259n, y\u00fcks\u0259k v\u0259zif\u0259li \u015f\u0259xsl\u0259ri h\u0259bs ed\u0259rk\u0259n Arutinovla m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015fm\u0259yib, ona he\u00e7 bir hesabat verm\u0259yib. Krimyan\u0131n \u00f6zba\u015f\u0131nal\u0131\u011f\u0131 o h\u0259dd\u0259 \u00e7at\u0131b ki, Arutinov Moskvada olark\u0259n, Beriyadan x\u0259b\u0259rsiz Krimyan haqq\u0131nda, onun v\u0259zif\u0259d\u0259n uzaqla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 birba\u015fa Stalin\u0259 m\u00fcraci\u0259t edib. M\u00fcraci\u0259tin n\u0259tic\u0259si m\u00fcsb\u0259t olub, Krimyan Erm\u0259nistandan uzaqla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. Bu hadis\u0259 Beriyan\u0131n q\u0259z\u0259bin\u0259 s\u0259b\u0259b olub v\u0259 onun Arutinovla m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259 soyuqluq yaran\u0131b.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/scontent.fgyd4-2.fna.fbcdn.net\/v\/t1.15752-9\/93825563_838363486644588_1562443539609026560_n.jpg?_nc_cat=111&amp;_nc_sid=b96e70&amp;_nc_ohc=JpzSj6WwcNIAX9va1CS&amp;_nc_ht=scontent.fgyd4-2.fna&amp;oh=10568360ed60c2bcf0c6a9bcb72a2e8f&amp;oe=5EC3DFF4\" width=\"774\" height=\"552\" \/><\/p>\n<p>Arutinov Moskvadak\u0131 bir daya\u011f\u0131n\u0131, Beriyan\u0131 itirs\u0259 d\u0259, ikinci daya\u011f\u0131 olan Mikoyanla m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri daha da g\u00fccl\u0259nib. Yeni qohumluq \u0259laq\u0259l\u0259ri iki erm\u0259ninin daha s\u0131x dostlu\u011funa s\u0259b\u0259b olub. Yuxar\u0131da qeyd etdiyimiz kimi, 1937-ci ild\u0259 Arutinovun h\u0259yat yolda\u015f\u0131n\u0131n qarda\u015f\u0131 intihar etdikd\u0259n sonra Arutinov onun q\u0131z\u0131n\u0131 r\u0259smi olaraq \u00f6vladl\u0131\u011fa g\u00f6t\u00fcr\u00fcb. H\u0259min q\u0131zla Mikoyan\u0131n h\u0259rbi t\u0259yyar\u0259\u00e7i olan o\u011flu Aleksey ail\u0259 h\u0259yat\u0131 qurublar. Bu nikahdan sonra Arutinov \u00f6z\u00fcn\u00fc daha arxal\u0131 hiss edib. Amma bu da uzun \u00e7\u0259km\u0259yib. 1953-c\u00fc ild\u0259 Stalin v\u0259fat etdikd\u0259n sonra hadis\u0259l\u0259r ba\u015fqa s\u0259mt\u0259 y\u00f6n\u0259lib.<\/p>\n<p>Bir ha\u015fiy\u0259 \u00e7\u0131xaraq qeyd ed\u0259k ki, 1951-ci ild\u0259 Kremld\u0259 ke\u00e7iril\u0259n m\u00fc\u015favir\u0259 zaman\u0131 Xru\u015fov q\u0259s\u0259b\u0259l\u0259rin aqrar \u015f\u0259h\u0259rcikl\u0259r\u0259 \u00e7evrilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259klif ir\u0259li s\u00fcr\u0259nd\u0259, Arutinov \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k bu t\u0259klifin \u00f6z\u00fcn\u00fc do\u011frultmayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u0259yib v\u0259 Xru\u015fovu y\u00fcng\u00fcl \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259nqid edib. M\u00fc\u015favir\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xanda Xru\u015fov ona \u201cbiz dar bir \u00e7\u0131\u011f\u0131rda g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259c\u0259yik, bunu unutma\u201d dey\u0259 Arutinovu h\u0259d\u0259l\u0259yib. B\u0259li, Stalinin v\u0259fat\u0131ndan sonra Arutinovla Xru\u015fovun h\u0259min dar c\u0131\u011f\u0131rda g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ba\u015f tutub. Bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn n\u0259tic\u0259si olaraq Arutinov Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyind\u0259n uzaqla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. H\u0259min \u0259r\u0259f\u0259d\u0259 qon\u015fu respublikalar\u0131n, Az\u0259rbaycan\u0131n v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n birinci katibl\u0259ri h\u0259bs olunanda, erm\u0259nil\u0259r Arutinovun da h\u0259bsini g\u00f6zl\u0259yibl\u0259r. Bu d\u0259f\u0259 d\u0259 quda Mikoyan onun k\u00f6m\u0259yin\u0259 \u00e7at\u0131b. Arutinov ucqar bir k\u0259nd\u0259 sovxoz direktoru g\u00f6nd\u0259rilib. O, bu v\u0259zif\u0259d\u0259 \u00e7ox i\u015fl\u0259y\u0259 bilm\u0259yib. \u015e\u0259h\u0259rd\u0259 ki\u00e7ik bir v\u0259zif\u0259 il\u0259 t\u0259min olunmas\u0131n\u0131 xahi\u015f ets\u0259 d\u0259, onu e\u015fid\u0259n olmay\u0131b.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/scontent.fgyd4-2.fna.fbcdn.net\/v\/t1.15752-9\/93900253_2311048829194954_4337623893276622848_n.jpg?_nc_cat=109&amp;_nc_sid=b96e70&amp;_nc_ohc=VVucyh49KO4AX8kWyVJ&amp;_nc_ht=scontent.fgyd4-2.fna&amp;oh=bf460329d012ef3285ab11b16700882e&amp;oe=5EC3FED3\" \/><\/p>\n<p>\u0130\u015fsiz qalan Arutinov \u00fc\u00e7\u00fcn \u0130r\u0259vanda ya\u015famaq \u0259zabl\u0131 olub, ittihamlar, t\u0259nqidl\u0259r onu bu \u015f\u0259h\u0259rd\u0259n k\u00f6\u00e7m\u0259y\u0259 m\u0259cbur edib. Beriyan\u0131n ill\u0259r \u00f6nc\u0259 dediyi kimi, erm\u0259nil\u0259r Arutinovu diri-diri yem\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131blar. Yenid\u0259n Tiflis\u0259 k\u00f6\u00e7\u0259n Arutinov \u00f6mr\u00fcn\u00fcn son \u00fc\u00e7 ilini x\u0259st\u0259likl\u0259rl\u0259 ke\u00e7irib, 1957-ci ild\u0259, 57 ya\u015f\u0131nda \u00f6l\u00fcb.<\/p>\n<p><strong>\u0130lham C\u0259milo\u011flu, Musavat.com<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1937-ci ilin sentyabr ay\u0131nda Erm\u0259nistan\u0131n birinci katibi Amatuni Vardapetyan v\u0259 m\u00fctt\u0259fiq respublikan\u0131n dig\u0259r v\u0259zif\u0259li \u015f\u0259xsl\u0259ri antisovet f\u0259aliyy\u0259td\u0259, terror t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131nda ittiham olunaraq h\u0259bs edil\u0259nd\u0259, \u0130osif Stalinin g\u00f6st\u0259ri\u015fi il\u0259 b\u00f6lg\u0259d\u0259 v\u0259ziyy\u0259ti sabitl\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Georgi Malenkov v\u0259 Anastas Mikoyan \u0130r\u0259vana ezam olunublar. Erm\u0259nistana yeni birinci katibin t\u0259yinat\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fczakir\u0259l\u0259r apar\u0131landa, Stalin h\u0259min \u015f\u0259xsin daxild\u0259n yox, k\u0259nardan g\u0259tirilm\u0259sini m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fun say\u0131b. Lavrenti Beriya bu v\u0259zif\u0259y\u0259 Tiflis \u015f\u0259h\u0259r Partiya Komit\u0259sinin birinci katibi, 37 ya\u015fl\u0131 Qriqori Arutinovu t\u0259klif edib, Stalin bu t\u0259klifl\u0259 raz\u0131la\u015f\u0131b. H\u0259m Mikoyan, h\u0259m d\u0259 Beriya Arutinovu yax\u0131ndan tan\u0131y\u0131blar. Bel\u0259likl\u0259, Erm\u0259nistana yola d\u00fc\u015f\u0259n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":152484,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[24],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/05702e6d3d506cf8d16e8d8988fdfce7.jpg",450,300,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/05702e6d3d506cf8d16e8d8988fdfce7.jpg",450,300,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/05702e6d3d506cf8d16e8d8988fdfce7.jpg",450,300,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/05702e6d3d506cf8d16e8d8988fdfce7-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/05702e6d3d506cf8d16e8d8988fdfce7-300x200.jpg",300,200,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/05702e6d3d506cf8d16e8d8988fdfce7.jpg",450,300,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/05702e6d3d506cf8d16e8d8988fdfce7.jpg",450,300,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/05702e6d3d506cf8d16e8d8988fdfce7.jpg",450,300,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/05702e6d3d506cf8d16e8d8988fdfce7-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/05702e6d3d506cf8d16e8d8988fdfce7.jpg",450,300,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=24\" rel=\"category\">Maraql\u0131<\/a>","rttpg_excerpt":"1937-ci ilin sentyabr ay\u0131nda Erm\u0259nistan\u0131n birinci katibi Amatuni Vardapetyan v\u0259 m\u00fctt\u0259fiq respublikan\u0131n dig\u0259r v\u0259zif\u0259li \u015f\u0259xsl\u0259ri antisovet f\u0259aliyy\u0259td\u0259, terror t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131nda ittiham olunaraq h\u0259bs edil\u0259nd\u0259, \u0130osif Stalinin g\u00f6st\u0259ri\u015fi il\u0259 b\u00f6lg\u0259d\u0259 v\u0259ziyy\u0259ti sabitl\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Georgi Malenkov v\u0259 Anastas Mikoyan \u0130r\u0259vana ezam olunublar. Erm\u0259nistana yeni birinci katibin t\u0259yinat\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fczakir\u0259l\u0259r apar\u0131landa, Stalin h\u0259min \u015f\u0259xsin daxild\u0259n yox, k\u0259nardan&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/152483"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=152483"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/152483\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/152484"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=152483"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=152483"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=152483"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}