{"id":153283,"date":"2020-04-24T11:38:29","date_gmt":"2020-04-24T08:38:29","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=153283"},"modified":"2020-04-24T11:38:29","modified_gmt":"2020-04-24T08:38:29","slug":"hansi-d%c9%99rmanlar-koronavirusu-m%c9%99hv-ed%c9%99-bil%c9%99r-m%c9%99shur-akademik-vacib-faktlari-acdi-foto","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=153283","title":{"rendered":"Hans\u0131 d\u0259rmanlar koronavirusu m\u0259hv ed\u0259 bil\u0259r? &#8211; M\u0259\u015fhur akademik vacib faktlar\u0131 a\u00e7d\u0131 &#8211; FOTO"},"content":{"rendered":"<p><strong>Rus virusoloq, akademik Feliks Yer\u015fov koronavirus il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7oxlar\u0131n\u0131 maraqland\u0131ran suallar\u0131 cavabland\u0131r\u0131b.<\/strong><\/p>\n<p>ARANTV.AZ publika.az-a istinad\u0259nakademikin Rusiya m\u0259tbuat\u0131na verdiyi m\u00fcsahib\u0259ni t\u0259qdim edir:<\/p>\n<p>&#8211;\u00a0<strong>COVID-19-la 1918-ci ild\u0259 ba\u015f ver\u0259n &#8220;\u0130span qripi&#8221; tez-tez m\u00fcqayis\u0259 olunur. Sizc\u0259, koronavirusun t\u0259siri n\u0259 q\u0259d\u0259r a\u011f\u0131r olacaq?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; \u0130nan\u0131ram ki, koronavirus pandemiyas\u0131 viral epidemiyalar\u0131n yay\u0131lmas\u0131 qanunlar\u0131na g\u00f6r\u0259 davam edir. XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 SARS, MERS infeksiyas\u0131, qrip, parainfluenza v\u0259 rinovirusdan sonra yay\u0131lma bax\u0131m\u0131ndan be\u015finci yerd\u0259 idi. Koronavirusa \u0259sas\u0259n u\u015faqlarda rast g\u0259linirdi, amma ciddi \u015f\u0259kild\u0259 davam etm\u0259di. \u00d6l\u00fcm hallar\u0131 istisna idi. 2002-ci ild\u0259 \u00c7ind\u0259 SARS geni\u015f v\u00fcs\u0259t ald\u0131, 2013-c\u00fc ild\u0259 is\u0259 c\u0259nub-\u015f\u0259rqd\u0259 peyda oldu. O infeksiyalar \u00f6z d\u00f6vr\u00fcn\u00fc ba\u015fa vurdu v\u0259 sona \u00e7atd\u0131. \u0130ndi b\u00fct\u00fcn bunlar dem\u0259k olar ki, unudulub. Cari koronaviruslarsa y\u00fcks\u0259k yoluxucu x\u0259st\u0259likdir. Xo\u015fb\u0259xtlikd\u0259n, onlardan \u00f6l\u00fcm s\u0259viyy\u0259si a\u015fa\u011f\u0131 olaraq qal\u0131r. \u0130taliya ham\u0131n\u0131 qorxutdu, ancaq \u00c7in bu yax\u0131nlarda s\u0259rt karantin say\u0259sind\u0259 problemin \u00f6hd\u0259sind\u0259n g\u0259ldi.<\/p>\n<p>&#8211;\u00a0<strong>Hans\u0131 profilaktik t\u0259dbirl\u0259rin g\u00f6r\u00fclm\u0259sini effektiv hesab edirsiniz: tibbi maskalar k\u00f6m\u0259k edirmi, antiseptik istifad\u0259 etm\u0259k laz\u0131md\u0131rm\u0131, antiviral d\u0259rmanlar alma\u011f\u0131n m\u0259nas\u0131 varm\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; M\u0259nc\u0259, maskalar faydas\u0131zd\u0131r. Bunlar psixoloji sakitliy\u0259 g\u00f6r\u0259 laz\u0131md\u0131r. U\u015faqlar v\u0259 b\u00f6y\u00fckl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas t\u00f6vsiy\u0259l\u0259r art\u0131q m\u0259lumdur: \u0259l gigiyenas\u0131, \u0259linizi \u00fcz\u00fcn\u00fcz\u0259 vurmay\u0131n. Ara\u015fd\u0131rmalarsa g\u00f6st\u0259rir ki, insan bir saatda 20 d\u0259f\u0259 \u00fcz\u00fcn\u0259 toxunur. Quru salfetl\u0259r\u0259 \u00f6sk\u00fcr\u00fcn v\u0259 ya asq\u0131r\u0131r, onlar\u0131 d\u0259rhal zibil ye\u015fiyin\u0259 tullay\u0131n. Salfet yoxdursa, qolunuzla a\u011fz\u0131n\u0131z\u0131 tutun. Lift d\u00fcym\u0259l\u0259rin\u0259, qap\u0131 tutacaqlar\u0131na v\u0259 dig\u0259r s\u0259thl\u0259r\u0259 \u0259linizl\u0259 toxunmama\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131n, yaxud dezinfeksiyaedici m\u0259hlullarla silin. Burun bo\u015flu\u011funu t\u0259mizl\u0259m\u0259k v\u0259 bo\u011faz\u0131 yumaq \u00fc\u00e7\u00fcn duzlu sudan istifad\u0259 edil\u0259 bil\u0259r: bir st\u0259kan suya 3 \u00e7ay qa\u015f\u0131\u011f\u0131 duz \u0259lav\u0259 edib qar\u0131\u015fd\u0131r\u0131n. Otaqdak\u0131 r\u00fctub\u0259ti 40-60 faiz s\u0259viyy\u0259sind\u0259 saxlay\u0131n, ota\u011f\u0131 tez-tez havaland\u0131r\u0131n. Xat\u0131rlamaq laz\u0131md\u0131r ki, koronavirus m\u00fcxt\u0259lif materiallarda uzun m\u00fcdd\u0259t qala bil\u0259r &#8211; bir ne\u00e7\u0259 saatdan bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r.<\/p>\n<p>&#8211;\u00a0<strong>Yeni tip koronavirusu adi qrip v\u0259 SARS-dan ay\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi simptomlar varm\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Koronavirus k\u0259skin respirator infeksiyalar ail\u0259sind\u0259n olan y\u00fcks\u0259k d\u0259r\u0259c\u0259li patogenl\u0259rdir. M\u00f6vs\u00fcmi SARS tipik n\u00fcmun\u0259sind\u0259n f\u0259rqli olaraq, y\u00fcks\u0259k patogen \u015ftammlar ciddi x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olur, \u00e7\u00fcnki insan b\u0259d\u0259nin\u0259 daxil olduqdan d\u0259rhal sonra I tip interferonlar\u0131n s\u0131x\u0131\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 da daxil olmaqla anadang\u0259lm\u0259 immun sistemin\u0259 qar\u015f\u0131 t\u0259sir mexanizmini i\u015f\u0259 sal\u0131rlar.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/s10.stc.all.kpcdn.net\/share\/i\/4\/1905609\/inx960x640.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>X\u0259st\u0259nin \u00f6z\u00fc koronavirus diaqnozunu t\u0259yin ed\u0259 bilm\u0259y\u0259c\u0259k. Bunun\u00e7\u00fcn h\u0259kim\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259k laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>Ancaq ilk simptomlar bunlard\u0131r: q\u0131zd\u0131rma, quru \u00f6sk\u00fcr\u0259k, t\u0259ng\u0259n\u0259f\u0259slik, ishal sindromu, artan yor\u011funluq v\u0259 \u0259z\u0259l\u0259 a\u011fr\u0131s\u0131. Bu \u0259lam\u0259tl\u0259r varsa, \u00fcnsiyy\u0259ti k\u0259sin, x\u00fcsusil\u0259 u\u015faq v\u0259 ya\u015fl\u0131larla. Daha sonra h\u0259kim \u00e7a\u011f\u0131rmaq laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>COVID-19-un y\u00fcng\u00fcl formalar\u0131n\u0131n m\u00f6vs\u00fcmi SARS il\u0259 ox\u015farl\u0131\u011f\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, etioloji diaqnozu t\u0259sdiql\u0259m\u0259zd\u0259n \u0259vv\u0259l, Rusiya S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyi terapiyan\u0131n sxeml\u0259rin\u0259 m\u00f6vs\u00fcmi SARS m\u00fcalic\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 olunan d\u0259rmanlar\u0131n daxil olunmas\u0131n\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 edir. M\u0259s\u0259l\u0259n, interferon alfa intranazal formalar\u0131, interferon induktor preparatlar\u0131, h\u0259m\u00e7inin antiviral d\u0259rmanlar.<\/p>\n<p>&#8211;\u00a0<strong>COVID-19-a qar\u015f\u0131 peyv\u0259nd \u0259n tez n\u0259 zaman haz\u0131rlana bil\u0259r?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Peyv\u0259ndl\u0259rin haz\u0131rlanmas\u0131 haz\u0131rda Rusiyada, AB\u015e v\u0259 \u00c7ind\u0259 intensiv \u015f\u0259kild\u0259 apar\u0131l\u0131r. X\u0259st\u0259lik s\u00f6nm\u0259zd\u0259n \u0259vv\u0259l bunun haz\u0131rlanmas\u0131 vacibdir. Peyv\u0259nd tap\u0131lana q\u0259d\u0259r k\u00fctl\u0259vi immunitetin qazan\u0131lmas\u0131 say\u0259sind\u0259 x\u0259st\u0259liy\u0259 qar\u015f\u0131 &#8220;t\u0259bii peyv\u0259nd&#8221; meydana g\u0259l\u0259c\u0259k. N\u0259tic\u0259 etibar\u0131 il\u0259 x\u0259st\u0259liyi y\u00fcng\u00fcl ke\u00e7ir\u0259c\u0259ksiniz. M\u0259s\u0259l\u0259n, u\u015faqlar indi x\u0259st\u0259liyi dem\u0259k olar ki, he\u00e7 bir simptom olmadan v\u0259 ya y\u00fcng\u00fcl formada ke\u00e7irirl\u0259r.<\/p>\n<p>&#8211;\u00a0<strong>Fikrinizc\u0259, yeni tip koronavirus x\u0259st\u0259liyi n\u0259 vaxt azalacaq?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; M\u0259nc\u0259, yaya do\u011fru azalacaq.<\/p>\n<div>\n<div id=\"AdviadNativeVideo0\" class=\"AdviadNativeVideo\">\n<div class=\"adviad-inboard\">\n<div>\n<div class=\"adviad-ui-components-credits\">\n<div id=\"NMCallButton-box\">\n<div><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>&#8211;\u00a0<strong>Uzun ill\u0259r virusologiya il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmusunuz, viruslara qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 b\u0259d\u0259nin t\u0259bii m\u00fcdafi\u0259 rolunu \u00f6yr\u0259nmisiniz. \u0130mmun sisteminin viral x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 yoluxma ehtimal\u0131n\u0131 azaltmaq v\u0259 infeksiya ba\u015f ver\u0259rs\u0259 onunla m\u00fcbariz\u0259 aparmaqdak\u0131 rolu bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat ver\u0259 bil\u0259rsiniz? X\u00fcsusil\u0259, interferon sistemi n\u0259dir?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; \u0130nterferon sistemi t\u0259bi\u0259tin biz\u0259 verdiyi anadang\u0259lm\u0259 m\u00fcdafi\u0259 sistemidir. \u0130nterferon genl\u0259ri b\u00fct\u00fcn insan h\u00fcceyr\u0259l\u0259rinin \u00fc\u00e7 xromosomunda yerl\u0259\u015fir v\u0259 20-d\u0259n \u00e7oxdur. Onlar d\u00f6rd n\u00f6v\u0259 b\u00f6l\u00fcn\u00fcr: alfa, beta, qamma, lambda. Hepatit B v\u0259 C interferonlar\u0131 il\u0259 m\u00fcalic\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 t\u0259sirlidir. 1967-ci ild\u0259n b\u0259ri qripi m\u00fcalic\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn interferonlar istifad\u0259 olunur.<\/p>\n<p>&#8211;\u00a0<strong>\u0130nterferon induktorlar\u0131 n\u0259dir v\u0259 nec\u0259 i\u015fl\u0259yirl\u0259r? Onlar\u0131n birba\u015fa virusa t\u0259sir ed\u0259n d\u0259rmanlardan \u0259sas f\u0259rqi n\u0259l\u0259rdir?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; \u0130nterferon induktorlar\u0131 Rusiya aliml\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn q\u00fcrurverici m\u0259s\u0259l\u0259dir! B\u0259d\u0259n\u0259 daxil olduqda interferon sistemi &#8220;a\u00e7\u0131l\u0131r&#8221;. N\u0259tic\u0259d\u0259 endogen interferonlar sintez olunur. Son 50 ild\u0259 yaratd\u0131\u011f\u0131m\u0131z induktorlar yerli d\u0259rmanlard\u0131r v\u0259 uzun ill\u0259rdir ki, tibbi praktikada istifad\u0259 edilir. Bunlar \u00e7oxdan b\u0259llidir, x\u0259st\u0259l\u0259r v\u0259 h\u0259kiml\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n etibar edilir. \u0130nsanlar qrip v\u0259 dig\u0259r k\u0259skin respirator virus infeksiyalar\u0131n\u0131n ba\u015flan\u011f\u0131c d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 onlar\u0131 alma\u011fa ba\u015flay\u0131rlar. Koronavirusa qar\u015f\u0131 effektivliyinin is\u0259 h\u0259l\u0259 birba\u015fa s\u00fcbutu yoxdur. Yeni n\u00f6v virus x\u0259st\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas terapiya yen\u0259 d\u0259 patogenetik v\u0259 simptomatikdir. \u00c7oxdan v\u0259 yax\u015f\u0131 m\u0259lumdur ki, \u0259n t\u0259sirli d\u0259rmanlar bakterial infeksiyalar zaman\u0131 antibiotikl\u0259r kimi patogen\u0259 birba\u015fa t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259n etiotropdur. \u0130nterferon induktorlar m\u0259hz bel\u0259 etiotrop d\u0259rmanlard\u0131r.<\/p>\n<p>&#8211;\u00a0<strong>Virusa cavab olaraq b\u0259d\u0259n t\u0259r\u0259find\u0259n art\u0131q ifraz olunarsa, interferonlar\u0131n ifraz\u0131n\u0131 s\u00fcni \u015f\u0259kild\u0259 stimulla\u015fd\u0131rma\u011f\u0131n m\u0259nas\u0131 varm\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Fakt odur ki, viruslar yan\u011f\u0131nda kibrit rolunu oynay\u0131r. Bir insanda m\u00fcxt\u0259lif patologiyalar olduqda, virus onlar\u0131 t\u0259hrik edir. Bel\u0259 f\u0259sadlar \u00f6l\u00fcm\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r. Bundan \u0259lav\u0259, viral infeksiyalarla immun \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 dem\u0259k olar ki, h\u0259mi\u015f\u0259 inki\u015faf edir, bu da x\u0259st\u0259liyin gedi\u015fat\u0131n\u0131 a\u011f\u0131rla\u015fd\u0131r\u0131r. Odur ki, antiviral t\u0259sir\u0259 \u0259lav\u0259 olaraq, interferon induktorlar\u0131n da immunokorrektor t\u0259siri olmas\u0131 vacibdir.<\/p>\n<p><strong>&#8211; \u0130nterferon induktorlar\u0131n s\u00fcbut edilm\u0259mi\u015f effekt\u0259 malik d\u0259rmanlar oldu\u011fu iddia edilir. Bu qrupun \u0259n populyar d\u0259rmanlar\u0131ndan birinin ki\u015fi reproduktiv funksiyas\u0131n\u0131n pozulmas\u0131 kimi ciddi t\u0259sirl\u0259r\u0259 malik oldu\u011fu deyilir&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; R\u0259qibl\u0259rin \u0259sas etirazlar\u0131 d\u00fcnyan\u0131n preparatlar\u0131m\u0131z\u0131 tan\u0131mamas\u0131yla \u0259laq\u0259dard\u0131r. \u018fg\u0259r bel\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcns\u0259k, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 rus d\u0259rmanlar\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131 v\u0259 istehsal\u0131n\u0131 dayand\u0131rmal\u0131, idxal olunan d\u0259rmanlar\u0131n al\u0131nmas\u0131na a\u011flas\u0131\u011fmaz pul x\u0259rcl\u0259m\u0259y\u0259 davam etm\u0259liyik. Halbuki, onlar\u0131n da \u00fcst\u00fcnl\u00fckl\u0259ri v\u0259 m\u0259nfi c\u0259h\u0259tl\u0259ri var. Bu axmaql\u0131qd\u0131r. Onlar\u0131n \u0259sas arqumenti polifenol preparat\u0131nda pamb\u0131q toxumu ya\u011f\u0131nda olan qossipolun olmas\u0131d\u0131r. M\u0259hsullar\u0131m\u0131za h\u0259ll olunmayan qossipol daxil deyil. Bilm\u0259lisiniz ki, bu d\u0259rman bioloji aktiv polimerdir, sell\u00fcloza v\u0259 yaln\u0131z \u0259h\u0259miyy\u0259tsiz miqdarda d\u0259yi\u015fdirilmi\u015f toksik olmayan qossipol ehtiva edir. Eyni zamanda \u015e\u0259rqd\u0259 geni\u015f istifad\u0259 olunan pamb\u0131q ya\u011f\u0131 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 on qat azd\u0131r. \u0130nterferon induktorumuzun embriotoksikliyinin olmamas\u0131na dair a\u00e7\u0131q d\u0259lill\u0259r var.<\/p>\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259 ki, tibbi praktikada interferon induktorlar\u0131 ad\u0259t\u0259n dig\u0259r d\u0259rmanlarla birlikd\u0259 istifad\u0259 olunur. Ayd\u0131nd\u0131r ki, h\u0259r bir d\u0259rd\u0259 dava olan preparat yoxdur v\u0259 ola da bilm\u0259z. O c\u00fcml\u0259d\u0259n he\u00e7 bir d\u0259rman 100 faiz effektivliy\u0259 sahib ola bilm\u0259z!<\/p>\n<p>&#8211;\u00a0<strong>Beyn\u0259lxalq farmakoloji birliyin interferon induktorlar\u0131n\u0131n \u00f6yr\u0259nilm\u0259sin\u0259 mara\u011f\u0131 varm\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Xarici d\u0259rman \u015firk\u0259tl\u0259ri preparatlar\u0131m\u0131z\u0131 q\u0259bul etm\u0259kd\u0259 maraql\u0131 deyil. Halbuki, b\u0259zi patentl\u0259rimizi alma\u011fa haz\u0131r olduqlar\u0131n\u0131 bilir\u0259m. Bunlar bazar qanunlar\u0131d\u0131r! Xat\u0131rlad\u0131m ki, Yaponiya d\u0259rman bazar\u0131 bel\u0259 ba\u015flad\u0131 &#8211; patent al\u0131b sonra m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u0259rman\u0131 sintez edib-etm\u0259m\u0259y\u0259 q\u0259rar verdil\u0259r. Bu beyn\u0259lxalq i\u015f mexanizml\u0259ri birba\u015fa iqtisadiyyatla \u0259laq\u0259lidir. D\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 e\u015fitmi\u015f\u0259m ki, \u0259cza\u00e7\u0131l\u0131q biznesi \u0259mt\u0259\u0259d\u0259n daha xeyirlidir. \u0130ndi buna \u00e7ox vaxt savads\u0131z blogerl\u0259rd\u0259n ibar\u0259t ordu qo\u015fulub v\u0259 onlar\u0131n a\u00e7\u0131qlamalar\u0131 t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, insanlar\u0131n yerli d\u0259rmanlara m\u00fcnasib\u0259tin\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. Bu c\u00fcr blogerl\u0259rin tibbimizi, h\u0259kiml\u0259rimizi la\u011fa qoyub, yerli elmin m\u0259lumatlar\u0131na \u015f\u00fcbh\u0259 il\u0259 yana\u015fmas\u0131 m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn he\u00e7 d\u0259 xo\u015f deyil.<\/p>\n<p>&#8211;\u00a0<strong>V\u0259 n\u0259hay\u0259t, \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc v\u0259 yax\u0131nlar\u0131m\u0131z\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259li viruslardan nec\u0259 qoruyaq?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; \u018fn vacib m\u0259sl\u0259h\u0259t sa\u011flam h\u0259yat t\u0259rzi s\u00fcrm\u0259kdir! T\u0259cili ehtiyac olduqda h\u0259kimin g\u00f6st\u0259ri\u015fin\u0259 \u0259sas\u0259n vaxt\u0131nda s\u0131naqdan ke\u00e7irilmi\u015f yerli d\u0259rmanlara m\u00fcraci\u0259t edin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rus virusoloq, akademik Feliks Yer\u015fov koronavirus il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7oxlar\u0131n\u0131 maraqland\u0131ran suallar\u0131 cavabland\u0131r\u0131b. ARANTV.AZ publika.az-a istinad\u0259nakademikin Rusiya m\u0259tbuat\u0131na verdiyi m\u00fcsahib\u0259ni t\u0259qdim edir: &#8211;\u00a0COVID-19-la 1918-ci ild\u0259 ba\u015f ver\u0259n &#8220;\u0130span qripi&#8221; tez-tez m\u00fcqayis\u0259 olunur. Sizc\u0259, koronavirusun t\u0259siri n\u0259 q\u0259d\u0259r a\u011f\u0131r olacaq? &#8211; \u0130nan\u0131ram ki, koronavirus pandemiyas\u0131 viral epidemiyalar\u0131n yay\u0131lmas\u0131 qanunlar\u0131na g\u00f6r\u0259 davam edir. XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 SARS, MERS infeksiyas\u0131, qrip, parainfluenza v\u0259 rinovirusdan sonra yay\u0131lma bax\u0131m\u0131ndan be\u015finci yerd\u0259 idi. Koronavirusa \u0259sas\u0259n u\u015faqlarda rast g\u0259linirdi, amma ciddi \u015f\u0259kild\u0259 davam etm\u0259di. \u00d6l\u00fcm hallar\u0131 istisna idi. 2002-ci ild\u0259 \u00c7ind\u0259 SARS geni\u015f v\u00fcs\u0259t ald\u0131, 2013-c\u00fc ild\u0259 is\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":153284,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[13],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/844699.jpg",800,600,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/844699.jpg",800,600,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/844699.jpg",800,600,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/844699-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/844699-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/844699.jpg",640,480,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/844699.jpg",800,600,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/844699.jpg",800,600,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/844699-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/844699.jpg",800,600,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=13\" rel=\"category\">Bizim h\u0259kim<\/a>","rttpg_excerpt":"Rus virusoloq, akademik Feliks Yer\u015fov koronavirus il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7oxlar\u0131n\u0131 maraqland\u0131ran suallar\u0131 cavabland\u0131r\u0131b. ARANTV.AZ publika.az-a istinad\u0259nakademikin Rusiya m\u0259tbuat\u0131na verdiyi m\u00fcsahib\u0259ni t\u0259qdim edir: &#8211;\u00a0COVID-19-la 1918-ci ild\u0259 ba\u015f ver\u0259n &#8220;\u0130span qripi&#8221; tez-tez m\u00fcqayis\u0259 olunur. Sizc\u0259, koronavirusun t\u0259siri n\u0259 q\u0259d\u0259r a\u011f\u0131r olacaq? &#8211; \u0130nan\u0131ram ki, koronavirus pandemiyas\u0131 viral epidemiyalar\u0131n yay\u0131lmas\u0131 qanunlar\u0131na g\u00f6r\u0259 davam edir. XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 SARS, MERS&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/153283"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=153283"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/153283\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/153284"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=153283"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=153283"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=153283"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}