{"id":153815,"date":"2020-04-25T20:31:28","date_gmt":"2020-04-25T17:31:28","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=153815"},"modified":"2020-04-25T20:31:28","modified_gmt":"2020-04-25T17:31:28","slug":"az%c9%99rbaycan-aliml%c9%99ri-t%c9%99r%c9%99find%c9%99n-3-yeni-bugda-sortu-patenl%c9%99sdirilib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=153815","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan aliml\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n 3 yeni bu\u011fda sortu patenl\u0259\u015fdirilib"},"content":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n (AMEA) Genetik Ehtiyatlar \u0130nstitutunun (GE\u0130) Milli Genbank\u0131nda b\u00fct\u00fcn yerli sortlar da daxil olmaqla bu\u011fda bitkisin\u0259 aid 3000-d\u0259n \u00e7ox n\u00fcmun\u0259 m\u00fchafiz\u0259 olunmaqdad\u0131r.<\/p>\n<p>Bu bar\u0259d\u0259 &#8220;Report&#8221;a Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131ndan m\u0259lumat verilib.<\/p>\n<p>GE\u0130 son ill\u0259rd\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlarla da \u0259laq\u0259l\u0259rini xeyli geni\u015fl\u0259ndirib, d\u00fcnya bu\u011fda kolleksiyalar\u0131na v\u0259 onlar\u0131n genom veril\u0259nl\u0259rin\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f imkan\u0131 \u0259ld\u0259 edib. 2019-2020-ci ill\u0259rd\u0259 1500-d\u0259n art\u0131q bu\u011fda n\u00fcmun\u0259si \u00f6lk\u0259y\u0259 g\u0259tiril\u0259r\u0259k onlar \u00fcz\u0259rind\u0259 t\u0259dqiqat i\u015fl\u0259rin\u0259 ba\u015flan\u0131l\u0131b. \u0130nstitutda apar\u0131lan uzunm\u00fcdd\u0259tli t\u0259tbiqi v\u0259 fundamental t\u0259dqiqatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00e7oxlu sayda yeni bu\u011fda (\u201cSevinc\u201d, \u201cC\u0259f\u0259ri\u201d, \u201cArzu\u201d, \u201cBol-bu\u011fda\u201d, \u201cG\u00fcrg\u0259n\u0259-1\u201d, \u201cZ\u0259rdabi\u201d, \u201cBirlik\u201d, \u201cQrekum-75\/50\u201d, \u201cK\u0259hr\u0259ba\u201d, \u201cQ\u0131z\u0131lbu\u011fda\u201d, \u201cSaray\u201d, \u201cAb\u015feron\u201d, \u201cMaya\u201d, \u201cStart\u201d v\u0259 s.) sortlar\u0131 yarad\u0131l\u0131b v\u0259 onlar\u0131n geni\u015f t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlarda bec\u0259rilm\u0259si t\u0259min edilib.<\/p>\n<p>2020-ci ild\u0259 GE\u0130 v\u0259 K\u0259nd T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 Nazirliyinin \u018fkin\u00e7ilik Elmi-T\u0259dqiqat \u0130nstitutunun aliml\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n 3 yeni bu\u011fda sortu (\u201cKorifey-88\u201d, \u201cC\u0259nub\u201d, \u201cM\u0259rcani bu\u011fda\u201d) patenl\u0259\u015fdiril\u0259r\u0259k rayonla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. Yeni yar\u0131mpay\u0131zl\u0131q b\u0259rk bu\u011fda sortu &#8211; &#8220;Korifey-88&#8221; Rusiyadan \u0259ld\u0259 olunmu\u015f sortlar\u0131n \u00e7arpazla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131ndan al\u0131nm\u0131\u015f hibrid x\u0259ttind\u0259n t\u0259krar f\u0259rdi se\u00e7m\u0259 yolu il\u0259 yarad\u0131l\u0131b. \u201cKorifey-88\u201d sortunun p\u043et\u0435nsial m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131 orta (54-58 s\/ha), adaptivliyi y\u00fcks\u0259kdir. S\u00fcnb\u00fcld\u0259 d\u0259nl\u0259rin say\u0131na g\u00f6r\u0259 b\u0259rk bu\u011fda sortlar\u0131 aras\u0131nda lider olan \u201cKorifey-88\u201din Az\u0259rbaycan\u0131n suvar\u0131lan d\u00fcz\u0259n v\u0259 n\u0259mlikl\u0259 t\u0259min olunmu\u015f da\u011f\u0259t\u0259yi b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 bec\u0259rilm\u0259si t\u00f6vsiy\u0259 olunur.<\/p>\n<p>Yum\u015faq bu\u011fdan\u0131n \u201cC\u0259nub\u201d sortu beyn\u0259lxalq pitomnikl\u0259rd\u0259n se\u00e7ilmi\u015f m\u00fcr\u0259kk\u0259b hibridd\u0259n f\u0259rdi se\u00e7m\u0259 yolu il\u0259 yarad\u0131l\u0131b. \u201cC\u0259nub\u201d sortunun m\u00fcsabiq\u0259li sorts\u0131na\u011f\u0131nda \u00fc\u00e7 illik orta m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131 63,2 s\/ha, standart Aran sortundan 4,0 s\/ha \u00e7ox olub. T\u0259dqiqat ill\u0259rind\u0259 sar\u0131 v\u0259 qonur pas x\u0259st\u0259likl\u0259rin\u0259 davaml\u0131l\u0131q g\u00f6st\u0259rib. \u201cC\u0259nub\u201d sortunun respublikan\u0131n suvar\u0131lan d\u00fcz\u0259n v\u0259 da\u011f\u0259t\u0259yi d\u0259my\u0259 b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 bec\u0259rilm\u0259si t\u0259klif olunur.<\/p>\n<p>Pay\u0131zl\u0131q yum\u015faq bu\u011fdan\u0131n yeni \u201cM\u0259cran\u0131 bu\u011fda\u201d sortu \u018fkin\u00e7ilik Elmi T\u0259dqiqat \u0130nstitutunun C\u0259lilabad B\u00f6lg\u0259 T\u0259cr\u00fcb\u0259 Stansiyas\u0131nda, Milli Genbankda saxlan\u0131lan Ferrigineum (Rusiya) X B\u0259yaz (Az\u0259rbaycan) sortlar\u0131n\u0131n \u00e7arpazla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131ndan al\u0131nm\u0131\u015f hibrid x\u0259ttind\u0259n f\u0259rdi se\u00e7m\u0259 yolu il\u0259 yarad\u0131l\u0131b. Bu sort q\u0131\u015flaman\u0131 yax\u015f\u0131 ke\u00e7irdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 m\u0259hsuldar kollanmas\u0131 dig\u0259r sortlardan y\u00fcks\u0259kdir. Bitkil\u0259rin intensiv piqmentl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 fotosintetik prosesl\u0259r daha aktiv ged\u0259r\u0259k, bitkil\u0259rin uzun m\u00fcdd\u0259t ya\u015f\u0131l qalmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. \u201cM\u0259cran\u0131 bu\u011fda\u201dn\u0131n respublikan\u0131n n\u0259mlikl\u0259 t\u0259min olunmayan da\u011fl\u0131q v\u0259 da\u011f\u0259t\u0259yi quraq d\u0259my\u0259 b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 bec\u0259rilm\u0259si t\u00f6vsiy\u0259 olunur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n (AMEA) Genetik Ehtiyatlar \u0130nstitutunun (GE\u0130) Milli Genbank\u0131nda b\u00fct\u00fcn yerli sortlar da daxil olmaqla bu\u011fda bitkisin\u0259 aid 3000-d\u0259n \u00e7ox n\u00fcmun\u0259 m\u00fchafiz\u0259 olunmaqdad\u0131r. Bu bar\u0259d\u0259 &#8220;Report&#8221;a Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131ndan m\u0259lumat verilib. GE\u0130 son ill\u0259rd\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlarla da \u0259laq\u0259l\u0259rini xeyli geni\u015fl\u0259ndirib, d\u00fcnya bu\u011fda kolleksiyalar\u0131na v\u0259 onlar\u0131n genom veril\u0259nl\u0259rin\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f imkan\u0131 \u0259ld\u0259 edib. 2019-2020-ci ill\u0259rd\u0259 1500-d\u0259n art\u0131q bu\u011fda n\u00fcmun\u0259si \u00f6lk\u0259y\u0259 g\u0259tiril\u0259r\u0259k onlar \u00fcz\u0259rind\u0259 t\u0259dqiqat i\u015fl\u0259rin\u0259 ba\u015flan\u0131l\u0131b. \u0130nstitutda apar\u0131lan uzunm\u00fcdd\u0259tli t\u0259tbiqi v\u0259 fundamental t\u0259dqiqatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00e7oxlu sayda yeni bu\u011fda (\u201cSevinc\u201d, \u201cC\u0259f\u0259ri\u201d, \u201cArzu\u201d, \u201cBol-bu\u011fda\u201d, \u201cG\u00fcrg\u0259n\u0259-1\u201d, \u201cZ\u0259rdabi\u201d, \u201cBirlik\u201d, \u201cQrekum-75\/50\u201d, \u201cK\u0259hr\u0259ba\u201d, \u201cQ\u0131z\u0131lbu\u011fda\u201d, \u201cSaray\u201d,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":153817,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/856fe71c52f356dfc93333f829c6e965.jpg",450,300,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/856fe71c52f356dfc93333f829c6e965.jpg",450,300,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/856fe71c52f356dfc93333f829c6e965.jpg",450,300,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/856fe71c52f356dfc93333f829c6e965-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/856fe71c52f356dfc93333f829c6e965-300x200.jpg",300,200,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/856fe71c52f356dfc93333f829c6e965.jpg",450,300,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/856fe71c52f356dfc93333f829c6e965.jpg",450,300,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/856fe71c52f356dfc93333f829c6e965.jpg",450,300,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/856fe71c52f356dfc93333f829c6e965-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/856fe71c52f356dfc93333f829c6e965.jpg",450,300,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n (AMEA) Genetik Ehtiyatlar \u0130nstitutunun (GE\u0130) Milli Genbank\u0131nda b\u00fct\u00fcn yerli sortlar da daxil olmaqla bu\u011fda bitkisin\u0259 aid 3000-d\u0259n \u00e7ox n\u00fcmun\u0259 m\u00fchafiz\u0259 olunmaqdad\u0131r. Bu bar\u0259d\u0259 &#8220;Report&#8221;a Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131ndan m\u0259lumat verilib. GE\u0130 son ill\u0259rd\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlarla da \u0259laq\u0259l\u0259rini xeyli geni\u015fl\u0259ndirib, d\u00fcnya bu\u011fda kolleksiyalar\u0131na v\u0259 onlar\u0131n genom veril\u0259nl\u0259rin\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f imkan\u0131 \u0259ld\u0259 edib. 2019-2020-ci&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/153815"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=153815"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/153815\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/153817"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=153815"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=153815"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=153815"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}