{"id":154581,"date":"2020-04-27T15:24:13","date_gmt":"2020-04-27T12:24:13","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=154581"},"modified":"2020-04-27T15:24:13","modified_gmt":"2020-04-27T12:24:13","slug":"orucun-psixoloji-t%c9%99sirl%c9%99ri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=154581","title":{"rendered":"Orucun psixoloji t\u0259sirl\u0259ri"},"content":{"rendered":"<p>Yay aylar\u0131nda tutulan oruc fiziki yor\u011funluqla yana\u015f\u0131 psixologiyam\u0131z \u00fcz\u0259rind\u0259ki t\u0259sirl\u0259ri il\u0259 d\u0259 diqq\u0259t \u00e7\u0259kir.<\/p>\n<p>Yay m\u00f6vs\u00fcm\u00fc bir \u00e7ox insan\u0131n s\u0259birsizlikl\u0259 g\u00f6zl\u0259diyi v\u0259 motivasiya oldu\u011fu d\u00f6vrd\u00fcr. Ancaq oruc tutulan iyun ay\u0131n\u0131n isti g\u00fcnl\u0259rind\u0259 ac-susuz qalmaq v\u0259 b\u00fcrk\u00fcl\u00fc havalar\u0131n da t\u0259siri insanda t\u0259rl\u0259m\u0259 yolu il\u0259 yaranan su itkisi, g\u0259rginlik v\u0259 d\u00f6z\u00fcms\u00fczl\u00fcy\u00fc d\u0259 art\u0131ra bilir.<\/p>\n<div>\n<div id=\"AdviadNativeVideo0\" class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<\/div>\n<p>Emsey Hospital\u0131n psixiatriya \u00fczr\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssisi Orhan Karacan\u0131n fikrinc\u0259, bu m\u0259nfi t\u0259sirl\u0259ri aradan qald\u0131rmaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p><strong>Yay aylar\u0131nda orucun s\u0259b\u0259b oldu\u011fu \u0259s\u0259bi ruh hal\u0131n\u0131 aradan qald\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 etm\u0259k laz\u0131md\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p>Yay aylar\u0131nda orucun s\u0259b\u0259b oldu\u011fu bu hal\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 qidalanma, maye q\u0259bul etm\u0259 v\u0259 yuxu nizam\u0131na diqq\u0259t g\u00f6st\u0259rilm\u0259si g\u0259r\u0259klidir. Y\u0259ni insan\u0131n iftar v\u0259 sahurda nizaml\u0131 h\u0259yat t\u0259rzin\u0259 \u00a0diqq\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k oruc tutmas\u0131 b\u0259d\u0259nin sisteminin s\u0131radan \u00e7\u0131xmamas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn olduqca b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. Sahura qalxan insanlarda gec\u0259 yuxusunun b\u00f6l\u00fcnm\u0259si v\u0259 insan\u0131n g\u00fcnd\u0259lik i\u015fl\u0259rin\u0259 d\u0259 eyni saatda ba\u015flamaq m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qalmas\u0131 yor\u011funluq, diqq\u0259t da\u011f\u0131n\u0131ql\u0131\u011f\u0131 v\u0259 konsentrasiya itkisi il\u0259 b\u0259rab\u0259r \u0259s\u0259biliy\u0259 d\u0259 yol a\u00e7a bil\u0259r. Bu hal\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259m\u0259l edil\u0259c\u0259k t\u0259dbirl\u0259r s\u0131ras\u0131nda bu aya xas olan g\u00fcnd\u00fcz yuxusu (m\u00fcrg\u00fcl\u0259m\u0259), ax\u015fam erk\u0259n yatma, g\u00fcnd\u0259lik i\u015fl\u0259rin s\u0131xl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zd\u0259n ke\u00e7irib uzun v\u0259 q\u0131sa m\u00fcdd\u0259tli olaraq h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si, i\u015fl\u0259rin zaman z\u0259rfl\u0259rin\u0259 b\u00f6l\u00fcnm\u0259si v\u0259 s. yer al\u0131r. \u0130nsan\u0131n d\u00f6z\u00fcms\u00fczl\u00fcy\u00fcn\u0259 s\u0259b\u0259b olan \u0259n \u00f6n\u0259mli faktorlardan biri d\u0259 sudur. \u0130ftar v\u0259 sahur aras\u0131ndak\u0131 interval\u0131n q\u0131sa olmas\u0131 v\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 toxluq hissinin olmas\u0131, dolay\u0131s\u0131 il\u0259 d\u0259 su q\u0259bulunun azalmas\u0131, oruclu ke\u00e7iril\u0259n saatlar\u0131n uzun olmas\u0131 s\u0259b\u0259bil\u0259 su itkisinin artmas\u0131 \u0259s\u0259bilik yarada bil\u0259r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 bu d\u00f6vrd\u0259 bol su q\u0259bul edilm\u0259lidir.<\/p>\n<p><strong>Bipol<\/strong><strong>yar\u00a0<\/strong><strong>poz\u011funluq, depressiya kimi psixiatrik x\u0259st\u0259likl\u0259ri olanlar\u0131n oruc tutmas\u0131 problem yarada bil\u0259rmi?<\/strong><\/p>\n<p>Psixiatrik m\u00fcalic\u0259 alan x\u0259st\u0259l\u0259r d\u0259rmanlar\u0131n\u0131n q\u0259bulunu k\u0259sm\u0259m\u0259k \u015f\u0259rti il\u0259 oruc tuta bil\u0259rl\u0259r. Ancaq litium v\u0259 valproik tur\u015fusu t\u0259rkibli d\u0259rmanlar ba\u015fda olmaqla \u0259hval-ruhiyy\u0259ni tarazla\u015fd\u0131ran d\u0259rmanlardan istifad\u0259 ed\u0259nl\u0259r su itkisi s\u0259b\u0259bil\u0259 d\u0259rmanlar\u0131n qanda nisbi olaraq artmas\u0131 problemi il\u0259 qar\u015f\u0131la\u015fa bil\u0259rl\u0259r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 bel\u0259 x\u0259st\u0259l\u0259rin Ramazan ay\u0131ndan \u0259vv\u0259lki g\u00fcnd\u0259lik maye q\u0259bulu miqdar\u0131n\u0131 qoruyub saxlamas\u0131 v\u0259 ya d\u0259rmanlar\u0131n\u0131n miqdar\u0131n\u0131n yenid\u0259n nizamlanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259kiml\u0259 m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri laz\u0131md\u0131r. Bu x\u0259st\u0259l\u0259rin h\u0259kimin m\u0259sl\u0259h\u0259ti il\u0259 v\u0259 raz\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 almaq \u015f\u0259rti il\u0259 g\u00fcnd\u00fcz q\u0259bul edil\u0259c\u0259k d\u0259rmanlar\u0131 sahurda q\u0259bul etm\u0259l\u0259ri m\u00fcmk\u00fcn ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>G\u00fcn \u0259rzind\u0259 b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f dozalarda d\u0259rman q\u0259bulu laz\u0131md\u0131rsa, bu dozan\u0131n nizamlanmas\u0131 sahur v\u0259 iftara b\u00f6l\u00fcn\u0259 bil\u0259c\u0259yi kimi, dozan\u0131n azald\u0131lmas\u0131 da m\u00fcmk\u00fcn ola bil\u0259r. Bu nizamlaman\u0131n x\u0259st\u0259nin h\u0259kimi t\u0259r\u0259find\u0259n apar\u0131lmas\u0131 m\u00fctl\u0259qdir. X\u0259st\u0259 bunu \u00f6zba\u015f\u0131na etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmamal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki psixiatrik x\u0259st\u0259likl\u0259r t\u0259krarlanma potensial\u0131na malikdir.<\/p>\n<p><strong>Oru<\/strong><strong>c tutanlarda\u00a0<\/strong><strong>tez-tez rast g\u0259lin\u0259n zehni yor\u011funlu\u011fun qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131na bil\u0259r<\/strong><\/p>\n<p>Yuxu, qidalanma v\u0259 maye q\u0259buluna diqq\u0259t ed\u0259r\u0259k oruc tutanlarda tez-tez m\u00fc\u015fahid\u0259 olunan zehni yor\u011funlu\u011fun qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131na bil\u0259r. Yuxunun azalmas\u0131 insan\u0131n n\u0259qliyyatda diqq\u0259tinin da\u011f\u0131lmas\u0131na v\u0259 yol\u00a0 q\u0259zalar\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 yuxu v\u0259 qidalanma, maye q\u0259bulu balans\u0131n\u0131n d\u00fczg\u00fcn qurulmas\u0131 insan\u0131n g\u00fcnd\u0259lik h\u0259yat\u0131n\u0131n pozulmamas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Oruc tuta bilm\u0259y\u0259n insanlarda m\u00fc\u015fahid\u0259 olunan g\u00fcnahkarl\u0131q hissinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259r\u0259kli olan t\u0259dbirl\u0259r<\/strong><\/p>\n<p>H\u0259r hans\u0131 x\u0259st\u0259lik s\u0259b\u0259bil\u0259 oruc tuta bilm\u0259y\u0259nl\u0259r dini bax\u0131mdan m\u0259suliyy\u0259t da\u015f\u0131m\u0131rlar. \u00c7\u00fcnki onlar \u00f6zl\u0259rind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayan fiziki probleml\u0259r s\u0259b\u0259bil\u0259 oruc tutmurlar. Y\u0259ni oruc tutmamaq \u00f6z se\u00e7iml\u0259ri deyil. Bu insanlar bu m\u00f6vzuda h\u0259r hans\u0131 bir m\u0259lumat\u0131 olmayanlar\u0131n r\u0259yl\u0259rin\u0259 qulaq asaraq sa\u011flaml\u0131qlar\u0131n\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259y\u0259 atmamal\u0131d\u0131r. Dini m\u00f6vzudak\u0131 suallara din adamlar\u0131na m\u00fcraci\u0259t ed\u0259r\u0259k cavab tapa bil\u0259rl\u0259r.<\/p>\n<p><strong>Orucun\u00a0<\/strong><strong>u\u015faqlar\u0131n psixologiyas\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259ki t\u0259sirl\u0259ri<\/strong><\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczd\u0259 bir \u00e7ox insan tez-tez \u201cHarda qald\u0131 o ke\u00e7mi\u015f Ramazanlar?\u201d dey\u0259 gileyl\u0259nir. \u018fslind\u0259 is\u0259 d\u0259yi\u015f\u0259n Ramazan deyil, Ramazanla ba\u011fl\u0131 q\u0259bul olunmu\u015f d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rdir. Haz\u0131rda u\u015faq olanlar da g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 bu Ramazanlar\u0131 axtaracaqlar. \u00c7\u00fcnki Ramazan dig\u0259r aylardan f\u0259rqli bir atmosfer\u0259 sahibdir. Gec\u0259 sahura qalxma, ax\u015fam iftar zaman\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259m\u0259, d\u0259v\u0259tl\u0259r, iftar yem\u0259kl\u0259ri, t\u0259ravih \u00f6nc\u0259si v\u0259 sonras\u0131nda k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259rd\u0259ki canlanma Ramazan\u0131n beyinl\u0259rd\u0259 f\u0259rqli qavran\u0131lmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. Bu f\u0259rqli atmosfer d\u0259 u\u015faqlar\u0131n bu Ramazan co\u015fqusuna ortaq olmalar\u0131n\u0131 t\u0259min edir, birlik v\u0259 b\u0259rab\u0259rlik hissl\u0259rin\u0259 m\u00fcsb\u0259t\u00a0 t\u0259sir edir.<\/p>\n<p><strong>Oruc tutman\u0131n psixologiyam\u0131za m\u00fcsb\u0259t t\u0259sirl\u0259ri<\/strong><\/p>\n<p>Oruc tutmaq dini \u00f6hd\u0259likl\u0259ri yerin\u0259 yetirm\u0259nin vermi\u015f oldu\u011fu huzur v\u0259 m\u0259mnuniyy\u0259t hissi bax\u0131m\u0131ndan \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir. Bu m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir sad\u0259c\u0259 orucla m\u0259hdudla\u015fm\u0131r. Dinin insan \u00fcz\u0259rind\u0259 m\u00fcsb\u0259t t\u0259siri m\u0259lumdur v\u0259 bu, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259 q\u0259bul olunub. X\u00fcsusil\u0259 yay aylar\u0131nda daha z\u0259hm\u0259tli olan oruc ibad\u0259ti insanda z\u00f6vql\u0259rini v\u0259 ehtiyaclar\u0131n\u0131 t\u0259xir\u0259 salmas\u0131 s\u0259b\u0259bil\u0259 Allaha yax\u0131nl\u0131q hiss yarad\u0131r v\u0259 insan \u0259mri yerin\u0259 yetirmi\u015f olma\u011f\u0131n verdiyi rahatl\u0131\u011f\u0131 ya\u015fay\u0131r. \u0130nsan \u00f6z\u00fcn\u00fc dig\u0259r ibad\u0259tl\u0259r bax\u0131m\u0131ndan t\u0259nqid edirs\u0259, bu \u0259mri yerin\u0259 yetirdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fcmidl\u0259nir. Allaha yax\u0131n olman\u0131n verdiyi g\u00fcv\u0259n insanda narahatl\u0131q hissini d\u0259 azald\u0131r. Oruc c\u0259miyy\u0259td\u0259 \u00f6z\u00fc kimi dig\u0259r insanlar\u0131n da eyni narahatl\u0131qlara d\u00f6z\u00fcb \u00fcmidl\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259m\u0259si bax\u0131m\u0131ndan ictimai y\u00f6nd\u0259n d\u0259 birl\u0259\u015fdirici rola malikdir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yay aylar\u0131nda tutulan oruc fiziki yor\u011funluqla yana\u015f\u0131 psixologiyam\u0131z \u00fcz\u0259rind\u0259ki t\u0259sirl\u0259ri il\u0259 d\u0259 diqq\u0259t \u00e7\u0259kir. Yay m\u00f6vs\u00fcm\u00fc bir \u00e7ox insan\u0131n s\u0259birsizlikl\u0259 g\u00f6zl\u0259diyi v\u0259 motivasiya oldu\u011fu d\u00f6vrd\u00fcr. Ancaq oruc tutulan iyun ay\u0131n\u0131n isti g\u00fcnl\u0259rind\u0259 ac-susuz qalmaq v\u0259 b\u00fcrk\u00fcl\u00fc havalar\u0131n da t\u0259siri insanda t\u0259rl\u0259m\u0259 yolu il\u0259 yaranan su itkisi, g\u0259rginlik v\u0259 d\u00f6z\u00fcms\u00fczl\u00fcy\u00fc d\u0259 art\u0131ra bilir. Emsey Hospital\u0131n psixiatriya \u00fczr\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssisi Orhan Karacan\u0131n fikrinc\u0259, bu m\u0259nfi t\u0259sirl\u0259ri aradan qald\u0131rmaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Yay aylar\u0131nda orucun s\u0259b\u0259b oldu\u011fu \u0259s\u0259bi ruh hal\u0131n\u0131 aradan qald\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 etm\u0259k laz\u0131md\u0131r? Yay aylar\u0131nda orucun s\u0259b\u0259b oldu\u011fu bu hal\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":154582,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[25],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/ramazan10.jpg",460,322,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/ramazan10.jpg",460,322,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/ramazan10.jpg",460,322,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/ramazan10-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/ramazan10-300x210.jpg",300,210,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/ramazan10.jpg",460,322,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/ramazan10.jpg",460,322,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/ramazan10.jpg",460,322,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/ramazan10-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/ramazan10.jpg",460,322,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=25\" rel=\"category\">Ramazan<\/a>","rttpg_excerpt":"Yay aylar\u0131nda tutulan oruc fiziki yor\u011funluqla yana\u015f\u0131 psixologiyam\u0131z \u00fcz\u0259rind\u0259ki t\u0259sirl\u0259ri il\u0259 d\u0259 diqq\u0259t \u00e7\u0259kir. Yay m\u00f6vs\u00fcm\u00fc bir \u00e7ox insan\u0131n s\u0259birsizlikl\u0259 g\u00f6zl\u0259diyi v\u0259 motivasiya oldu\u011fu d\u00f6vrd\u00fcr. Ancaq oruc tutulan iyun ay\u0131n\u0131n isti g\u00fcnl\u0259rind\u0259 ac-susuz qalmaq v\u0259 b\u00fcrk\u00fcl\u00fc havalar\u0131n da t\u0259siri insanda t\u0259rl\u0259m\u0259 yolu il\u0259 yaranan su itkisi, g\u0259rginlik v\u0259 d\u00f6z\u00fcms\u00fczl\u00fcy\u00fc d\u0259 art\u0131ra bilir. Emsey Hospital\u0131n psixiatriya&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/154581"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=154581"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/154581\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/154582"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=154581"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=154581"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=154581"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}