{"id":15919,"date":"2018-09-27T16:33:19","date_gmt":"2018-09-27T13:33:19","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=15919"},"modified":"2018-09-27T16:33:19","modified_gmt":"2018-09-27T13:33:19","slug":"yeni-s%c9%99xsiyy%c9%99t-v%c9%99siq%c9%99sind%c9%99ki-probleml%c9%99r-h%c9%99r-k%c9%99s-ala-bilm%c9%99z","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=15919","title":{"rendered":"Yeni \u015f\u0259xsiyy\u0259t v\u0259siq\u0259sind\u0259ki probleml\u0259r &#8211; \u201cH\u0259r k\u0259s ala bilm\u0259z\u201d"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u0130qtisad\u00e7\u0131\u00a0ekspert Samir \u0130smay\u0131l yeni n\u0259sil \u015f\u0259xsiyy\u0259t v\u0259siq\u0259l\u0259ri\u00a0il\u0259 ba\u011fl\u0131 maraql\u0131 m\u0259lumat yay\u0131b. ARANTV.AZ\u00a0 x\u0259b\u0259r verir ki, S. \u0130smay\u0131l biometrik g\u00f6st\u0259ricil\u0259rini \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdir\u0259n s\u0259n\u0259dd\u0259 b\u0259zi probleml\u0259rin oldu\u011funu qeyd edib:\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>T\u0259xmin\u0259n iki il gecikm\u0259d\u0259n sonra, &#8211; 1 sentyabr tarixind\u0259n yeni n\u0259sil \u015f\u0259xsiyy\u0259t v\u0259siq\u0259l\u0259rinin verilm\u0259sin\u0259 ba\u015flan\u0131l\u0131b.\u00a0\u00a0\u0130lk bax\u0131\u015fdan yeni v\u0259siq\u0259l\u0259rin \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u00fcn ki\u00e7ildiyi v\u0259 \u00fcst\u00fcnd\u0259 \u00c7\u0130P oldu\u011fu hiss olunur. Yeni v\u0259siq\u0259l\u0259rin g\u00f6r\u00fcnm\u0259y\u0259n hiss\u0259si is\u0259 onun biometrik olmas\u0131d\u0131r. Yuxar\u0131da ad\u0131 sadalanan h\u0259r 3 amil m\u00fcsb\u0259t v\u0259 \u00f6n\u0259mlidir. Lakin \u00c7\u0130P olmas\u0131na r\u0259\u011fm\u0259n e-imza aktiv olmur. Bununla ba\u011fl\u0131 h\u0259l\u0259 h\u0259r hans\u0131 r\u0259smi a\u00e7\u0131qlama verilm\u0259yib. \u00dcmid ed\u0259k ki, q\u0131sa zamanda bu \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131q h\u0259ll olunacaq.<\/p>\n<p>Qanunvericilikd\u0259 yaz\u0131l\u0131r ki, k\u00f6hn\u0259 n\u0259sil v\u0259siq\u0259l\u0259r d\u0259 \u00f6z m\u00fcdd\u0259tini ba\u015fa vurana kimi q\u00fcvv\u0259sind\u0259 qal\u0131r. M\u0259ntiql\u0259 yeni n\u0259sil v\u0259siq\u0259l\u0259rinin \u00fcst\u00fcnl\u00fckl\u0259rind\u0259n istifad\u0259 etm\u0259k ist\u0259y\u0259nl\u0259r d\u0259 \u00f6z k\u00f6hn\u0259 v\u0259siq\u0259l\u0259rini yenil\u0259y\u0259 bil\u0259r. Amma s\u0259n dem\u0259 bel\u0259 deyilmi\u015f. Asan xidm\u0259td\u0259n bildirdil\u0259r ki, v\u0259siq\u0259ni d\u0259yi\u015fm\u0259kl\u0259 ba\u011fl\u0131 s\u0259b\u0259b olmal\u0131d\u0131r,\u00a0<strong>M\u0259s\u0259l\u0259n: ya\u015f, ail\u0259 v\u0259ziyy\u0259tinin d\u0259yi\u015fm\u0259si, v\u0259siq\u0259nin itirilm\u0259si v\u0259 korlanmas\u0131.<\/strong><\/p>\n<div id=\"AdributorNativeVideo0\" class=\"AdributorNativeVideo\"><\/div>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, m\u00fc\u0259yy\u0259n olunur ki, \u0259slind\u0259 yeni veril\u0259n v\u0259siq\u0259l\u0259r ya yeni n\u0259sil deyil, ya da ki, onun verilm\u0259sini t\u0259min ed\u0259nl\u0259r i\u015fin mahiyy\u0259tini tam anlam\u0131r. Yeni v\u0259siq\u0259l\u0259rin e-imza v\u0259 biometrik funksiyaya malik olmas\u0131 d\u0259yi\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas deyils\u0259,\u00a0v\u0259siq\u0259l\u0259ri d\u0259yi\u015fm\u0259y\u0259 ehtiyac \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 yox idi. Onsuz da onun yek\u0259p\u0259r olmas\u0131 il\u0259 22 il \u0259rzind\u0259 bar\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131q.<\/p>\n<p>&#8220;Yeni n\u0259sil&#8221; v\u0259siq\u0259l\u0259rd\u0259 h\u0259m d\u0259 sovet izi \u00e7ox ayd\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Bel\u0259 ki, burada ad, ata ad\u0131 v\u0259 soyad\u0131 beyn\u0259lxalq standartlara uy\u011fun qaydada d\u00fcz\u00fclm\u0259yib, \u0259vv\u0259l oldu\u011fu kimi rus v\u0259 hind stilind\u0259 d\u00fcz\u00fcl\u00fcb.<\/p>\n<p><strong>D\u00fcnyada q\u0259bul olunmu\u015f qayda var:\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>1. First name v\u0259 ya given name (ad),<br \/>\n2. Middle name v\u0259 ya second name (ata ad\u0131)<br \/>\n3. Surname v\u0259 ya family name (soyad v\u0259 ya familiya).<\/p>\n<p>Bizd\u0259 &#8220;yeni n\u0259sil&#8221; v\u0259siq\u0259l\u0259rd\u0259 bu prinsip n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmamaqla yana\u015f\u0131, daha bir \u0259vv\u0259lki s\u0259hv t\u0259krarlan\u0131b, Bel\u0259 ki,<br \/>\ns\u0259tird\u0259 &#8220;ata ad\u0131&#8221; yaz\u0131lmas\u0131na baxmayaraq, qad\u0131nlar\u0131n \u015f\u0259xsiyy\u0259t v\u0259siq\u0259sind\u0259 atan\u0131n ad\u0131ndan sonra<br \/>\n&#8220;q\u0131z\u0131&#8221;, ki\u015fil\u0259rd\u0259 is\u0259 &#8220;o\u011flu&#8221; yaz\u0131l\u0131b. Bu qramatik c\u0259h\u0259td\u0259n s\u0259hv olmaqla yana\u015f\u0131, h\u0259m d\u0259 m\u0259ntiqsizdir. Ax\u0131 v\u0259siq\u0259d\u0259 \u015f\u0259kil<br \/>\nvar, bundan \u0259lav\u0259 d\u0259 v\u0259siq\u0259 sahibinin cinsi \u00fc\u00e7\u00fcn ayr\u0131ca s\u0259tir var. Yeni v\u0259siq\u0259l\u0259r r\u0259q\u0259msald\u0131rsa, bunlar\u0131n h\u0259m d\u0259 ham\u0131s\u0131 sisiteml\u0259rd\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr.<\/p>\n<p>Bundan \u0259lav\u0259 \u0259g\u0259r biz bu gun soyadlar\u0131 millil\u0259\u015fdiririks\u0259, k\u00f6hn\u0259 qayda il\u0259 ad-soyad s\u0131ralamas\u0131 problem yarad\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n m\u0259n soyad\u0131m\u0131n sonlu\u011funu millil\u0259\u015fdirmi\u015f\u0259m, amma eyni zamanda h\u0259r hans\u0131 \u015f\u0259kil\u00e7i d\u0259 \u0259lav\u0259 etm\u0259mi\u015f\u0259m. Bu m\u0259nim s\u0259n\u0259dl\u0259rimd\u0259\u00a0kifay\u0259t q\u0259d\u0259r probleml\u0259r yarad\u0131b. \u00c7\u00fcnki, bizd\u0259 ad, ata ad\u0131 v\u0259 soyad\u0131n vahid ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131 il\u0259 yaz\u0131l\u0131\u015f qaydas\u0131 yoxdur. Soyad &#8220;ov&#8221;suz olanda al\u0259m qar\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>\u018fn \u0259sas\u0131 is\u0259 bu v\u0259siq\u0259l\u0259rin ad\u0131 s\u0259hvdir. M\u0259lum oldu\u011fu kimi bu v\u0259siq\u0259l\u0259rin ba\u015fl\u0131ca funksiyas\u0131 insan\u0131n tan\u0131nmas\u0131, onun u\u00e7otunun apar\u0131lmas\u0131, say n\u00f6mr\u0259sinin m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcnd\u00fcr. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 onun beyn\u0259lxalq ad\u0131 \u0130D card adlan\u0131r. T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 onun ad\u0131 n\u00fcfuz c\u00fczdan\u0131 v\u0259 ya kimlik v\u0259siq\u0259si adlan\u0131r.<\/p>\n<p>Kimlik v\u0259siq\u0259si biz\u0259 \u00e7ox uy\u011fun g\u0259lir. Amma yen\u0259 d\u0259, rus dilind\u0259n 1:1 kopiya edilib. &#8220;\u0423\u0434\u043e\u0441\u0442\u043e\u0432\u0440\u0435\u043d\u0438\u0435 \u043b\u0438\u0447\u043d\u043e\u0441\u0442\u0438&#8221;, &#8220;\u015f\u0259xsiyy\u0259t v\u0259siq\u0259si&#8221;- n\u0259 \u00e7evrilib. \u00d6z\u00fc d\u0259 yeni n\u0259sil\u0259.<\/p>\n<p>P.S.: Rusiyada &#8220;\u0423\u0434\u043e\u0441\u0442\u043e\u0432\u0440\u0435\u043d\u0438\u0435 \u043b\u0438\u0447\u043d\u043e\u0441\u0442\u0438&#8221; s\u0259n\u0259dinin funksiyas\u0131 tamam ba\u015fqad\u0131r. Onlar\u0131n \u0130D kart\u0131 daxili, sovet d\u00f6n\u0259mind\u0259 oldu\u011fu kimi daxili pasport s\u0259n\u0259didir.qafqazinfo<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130qtisad\u00e7\u0131\u00a0ekspert Samir \u0130smay\u0131l yeni n\u0259sil \u015f\u0259xsiyy\u0259t v\u0259siq\u0259l\u0259ri\u00a0il\u0259 ba\u011fl\u0131 maraql\u0131 m\u0259lumat yay\u0131b. ARANTV.AZ\u00a0 x\u0259b\u0259r verir ki, S. \u0130smay\u0131l biometrik g\u00f6st\u0259ricil\u0259rini \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdir\u0259n s\u0259n\u0259dd\u0259 b\u0259zi probleml\u0259rin oldu\u011funu qeyd edib:\u00a0 T\u0259xmin\u0259n iki il gecikm\u0259d\u0259n sonra, &#8211; 1 sentyabr tarixind\u0259n yeni n\u0259sil \u015f\u0259xsiyy\u0259t v\u0259siq\u0259l\u0259rinin verilm\u0259sin\u0259 ba\u015flan\u0131l\u0131b.\u00a0\u00a0\u0130lk bax\u0131\u015fdan yeni v\u0259siq\u0259l\u0259rin \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u00fcn ki\u00e7ildiyi v\u0259 \u00fcst\u00fcnd\u0259 \u00c7\u0130P oldu\u011fu hiss olunur. Yeni&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":15922,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/vesiqe-2.jpg",637,400,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/vesiqe-2.jpg",637,400,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/vesiqe-2.jpg",637,400,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/vesiqe-2-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/vesiqe-2-300x188.jpg",300,188,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/vesiqe-2.jpg",637,400,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/vesiqe-2.jpg",637,400,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/vesiqe-2.jpg",637,400,false],"newsmatic-featured":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/vesiqe-2.jpg",637,400,false],"newsmatic-list":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/vesiqe-2.jpg",600,377,false],"newsmatic-thumb":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/vesiqe-2.jpg",300,188,false],"newsmatic-small":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/vesiqe-2.jpg",150,95,false],"newsmatic-grid":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/vesiqe-2.jpg",398,250,false],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/vesiqe-2.jpg",637,400,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u0130qtisad\u00e7\u0131\u00a0ekspert Samir \u0130smay\u0131l yeni n\u0259sil \u015f\u0259xsiyy\u0259t v\u0259siq\u0259l\u0259ri\u00a0il\u0259 ba\u011fl\u0131 maraql\u0131 m\u0259lumat yay\u0131b. ARANTV.AZ\u00a0 x\u0259b\u0259r verir ki, S. \u0130smay\u0131l biometrik g\u00f6st\u0259ricil\u0259rini \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdir\u0259n s\u0259n\u0259dd\u0259 b\u0259zi probleml\u0259rin oldu\u011funu qeyd edib:\u00a0 T\u0259xmin\u0259n iki il gecikm\u0259d\u0259n sonra, &#8211; 1 sentyabr tarixind\u0259n yeni n\u0259sil \u015f\u0259xsiyy\u0259t v\u0259siq\u0259l\u0259rinin verilm\u0259sin\u0259 ba\u015flan\u0131l\u0131b.\u00a0\u00a0\u0130lk bax\u0131\u015fdan yeni v\u0259siq\u0259l\u0259rin \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u00fcn ki\u00e7ildiyi v\u0259 \u00fcst\u00fcnd\u0259 \u00c7\u0130P oldu\u011fu hiss olunur. Yeni...","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15919"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15919"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15919\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/15922"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15919"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15919"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15919"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}