{"id":161212,"date":"2020-05-07T21:03:53","date_gmt":"2020-05-07T18:03:53","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=161212"},"modified":"2020-05-07T21:03:53","modified_gmt":"2020-05-07T18:03:53","slug":"ilham-%c9%99liyevin-tass-informasiya-agentliyin%c9%99-musahib%c9%99si-tam-m%c9%99tnvideo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=161212","title":{"rendered":"\u0130lham \u018fliyevin TASS informasiya agentliyin\u0259 m\u00fcsahib\u0259si \u2013 TAM M\u018fTN+V\u0130DEO"},"content":{"rendered":"<article class=\"news\">\n<div class=\"news-inner\">\n<p><strong><em>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev Rusiyan\u0131n TASS informasiya agentliyinin ba\u015f direktorunun birinci m\u00fcavini Mixail Qusmana ekskl\u00fcziv m\u00fcsahib\u0259 verib.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em><a href=\"https:\/\/azertag.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">AZ\u018fRTAC<\/a>\u00a0m\u00fcsahib\u0259ni t\u0259qdim edir.<\/em><\/strong><\/p>\n<p align=\"center\"><strong>X X X<\/strong><\/p>\n<div id=\"AdviadNativeVideo0\" class=\"AdviadNativeVideo\">\n<div class=\"adviad-inboard sm-screen\">\n<div class=\"adviad-ui-components-credits\">\n<div id=\"NMCallButton-box\">\n<div class=\"NMCall-left\"><\/div>\n<div>\u00a0<strong>-Salam, \u0130lham Heyd\u0259r o\u011flu. Sizi salamlama\u011fa \u015fadam. M\u0259n Sizinl\u0259 m\u00fcxt\u0259lif \u015f\u0259raitd\u0259 v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif yerl\u0259rd\u0259 s\u00f6hb\u0259t etm\u0259k, Sizd\u0259n m\u00fcsahib\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u0259k \u015f\u0259r\u0259fin\u0259 nail olmu\u015fam. Amma onlayn formatda s\u00f6hb\u0259timiz ilk d\u0259f\u0259dir.<\/strong><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>-B\u0259li, siz haql\u0131s\u0131n\u0131z. Bu format bir q\u0259d\u0259r qeyri-adidir, lakin art\u0131q ham\u0131 \u00fcnsiyy\u0259tin bu formas\u0131na v\u0259rdi\u015f edir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, s\u00f6hb\u0259timizin m\u0259zmunu bu formatdan z\u0259r\u0259r \u00e7\u0259km\u0259y\u0259c\u0259k. H\u0259r\u00e7\u0259nd, \u0259lb\u0259tt\u0259, \u0259n yax\u0131n vaxtda sizi \u015f\u0259xs\u0259n g\u00f6r\u0259c\u0259yim\u0259 \u00fcmid edir\u0259m.<\/p>\n<p><strong>-Sa\u011f olun, \u0130lham Heyd\u0259r o\u011flu. \u00c7ox vacib hesab etdiyim bir m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259n ba\u015flamaq ist\u0259yir\u0259m. Sizinl\u0259 b\u00f6y\u00fck bayram \u2013 Q\u0259l\u0259b\u0259 G\u00fcn\u00fc \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcr\u00fck. M\u0259n bilir\u0259m ki, h\u0259min g\u00fcn Siz Moskvaya getm\u0259y\u0259 haz\u0131rla\u015f\u0131rd\u0131n\u0131z, \u00e7oxlu t\u0259dbirl\u0259r planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131rd\u0131. Lakin pandemiya il\u0259 ba\u011fl\u0131 s\u0259rt ger\u00e7\u0259klik buna \u00f6z t\u0259sirini g\u00f6st\u0259rdi. Bilir\u0259m ki, Az\u0259rbaycanda bu b\u00f6y\u00fck bayram h\u0259mi\u015f\u0259 \u00e7ox t\u0259nt\u0259n\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 qeyd edilirdi. Bu, t\u0259bii v\u0259 \u0259dal\u0259tlidir, \u00e7\u00fcnki 600 mind\u0259n \u00e7ox Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 c\u0259bh\u0259d\u0259 olub, onlar\u0131n yar\u0131s\u0131ndan \u00e7oxu d\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131nda h\u0259lak olub, m\u00fcharib\u0259d\u0259n qay\u0131tmay\u0131b. 123 az\u0259rbaycanl\u0131 Sovet \u0130ttifaq\u0131 Q\u0259hr\u0259man\u0131 ad\u0131na layiq g\u00f6r\u00fcl\u00fcb. Bu, b\u00fct\u00fcn xalq\u0131n \u00e7ox b\u00f6y\u00fck igidliyidir. Eyni zamanda, arxa c\u0259bh\u0259d\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n q\u0259hr\u0259manl\u0131q, Az\u0259rbaycan neft\u00e7il\u0259rinin q\u0259hr\u0259manl\u0131\u011f\u0131 bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fmamaq olmaz. D\u00f6y\u00fc\u015f ma\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131n, tanklar\u0131n, t\u0259yyar\u0259l\u0259rin, g\u0259mil\u0259rin istifad\u0259 etdiyi b\u00fct\u00fcn yanaca\u011f\u0131n 80 faizi Az\u0259rbaycan m\u0259d\u0259nl\u0259rind\u0259, Az\u0259rbaycan zavodlar\u0131nda istehsal edilirdi. Bununla \u0259laq\u0259dar, \u0259lb\u0259tt\u0259, Sizd\u0259n soru\u015fmaq ist\u0259yir\u0259m, b\u00fct\u00fcn bu v\u0259ziyy\u0259t\u0259 baxmayaraq, Az\u0259rbaycanda Q\u0259l\u0259b\u0259 G\u00fcn\u00fcn\u00fc nec\u0259 qeyd etm\u0259y\u0259 haz\u0131rla\u015f\u0131rlar, b\u00fct\u00fcn bu \u015f\u0259rait\u0259 baxmayaraq hans\u0131 t\u0259dbirl\u0259r ke\u00e7iril\u0259c\u0259k, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, bu g\u00fcn Az\u0259rbaycanda bu bayram\u0131 nec\u0259 q\u0259bul edirl\u0259r?<\/strong><\/p>\n<p>-Siz tamamil\u0259 haql\u0131 olaraq qeyd etdiniz ki, Az\u0259rbaycan bizim \u00fcmumi q\u0259l\u0259b\u0259miz\u0259 sanball\u0131 t\u00f6hf\u0259 verib. Biz f\u0259xr edirik ki, respublikam\u0131z \u00f6z o\u011ful v\u0259 q\u0131zlar\u0131n\u0131n h\u0259yat\u0131 bahas\u0131na, m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rimizin gec\u0259-g\u00fcnd\u00fcz i\u015fl\u0259m\u0259si hesab\u0131na bu Q\u0259l\u0259b\u0259y\u0259 m\u00fch\u00fcm t\u00f6hf\u0259 verib. Bilirsiniz ki, Az\u0259rbaycanda s\u0259naye h\u0259mi\u015f\u0259 y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 inki\u015faf edib v\u0259 bizim m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rd\u0259 Q\u0259l\u0259b\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox z\u0259ruri olan m\u00fcxt\u0259lif silah n\u00f6vl\u0259ri fasil\u0259siz rejimd\u0259 istehsal edilirdi. \u018flb\u0259tt\u0259, siz d\u00fczg\u00fcn olaraq qeyd etdiyiniz kimi, Az\u0259rbaycan yanaca\u011f\u0131n \u0259n m\u00fch\u00fcm t\u0259chizat\u00e7\u0131s\u0131 olub. O vaxt h\u0259l\u0259 Sibird\u0259ki yataqlar k\u0259\u015ff edilm\u0259mi\u015fdi. Buna g\u00f6r\u0259 yanacaq-s\u00fcrtk\u00fc materiallar\u0131n\u0131n \u0259sas bazas\u0131 Az\u0259rbaycan idi. Bu da t\u0259sad\u00fcfi deyil ki, fa\u015fist Almaniyas\u0131 m\u0259hz Bak\u0131n\u0131 tutmaq niyy\u0259tind\u0259 idi. Bu m\u0259\u015fhur kadrlar d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 n\u00fcmayi\u015f etdirilib: Hitler\u0259 t\u0259qdim edil\u0259n bayram tortunun \u00fcz\u0259rind\u0259 \u201cX\u0259z\u0259r d\u0259nizi\u201d s\u00f6zl\u0259ri yaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. H\u0259tta bel\u0259 bir forma m\u0259xsusi olaraq X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin s\u0259rh\u0259dl\u0259rini g\u00f6st\u0259rirdi, Hitler d\u0259 svastikan\u0131 h\u0259min n\u00f6qt\u0259y\u0259 qoymu\u015fdu. \u018fg\u0259r bu niyy\u0259t ba\u015f tutsayd\u0131, \u0259lb\u0259tt\u0259, m\u00fcharib\u0259nin yekunu tamam f\u0259rqli ola bil\u0259rdi.<\/p>\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259, sizin d\u00fczg\u00fcn olaraq qeyd etdiyiniz kimi, biz sovet d\u00f6vl\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n layiqinc\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndiril\u0259n q\u0259hr\u0259manlar\u0131m\u0131zla f\u0259xr edirik. 123 Sovet \u0130ttifaq\u0131 Q\u0259hr\u0259man\u0131 bizim f\u0259xr etdiyimiz insanlard\u0131r, indiki n\u0259sil d\u0259, g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r d\u0259 bu insanlarla f\u0259xr etm\u0259lidirl\u0259r.<\/p>\n<p>T\u0259dbirl\u0259r\u0259 g\u0259linc\u0259, \u0259lb\u0259tt\u0259, koronavirus \u015f\u0259raitind\u0259 bizd\u0259 k\u00fctl\u0259vi t\u0259dbirl\u0259r \u00e7oxdan l\u0259\u011fv edilib. X\u00fcsus\u0259n ona g\u00f6r\u0259 ki, ya\u015f\u0131 65-d\u0259n \u00e7ox olan insanlar\u0131n evd\u0259n \u00e7\u0131xmas\u0131 m\u0259sl\u0259h\u0259t deyil. Biz \u00f6z veteranlar\u0131m\u0131z\u0131 qorumal\u0131y\u0131q. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, onlar\u0131n say\u0131 ilb\u0259il azal\u0131r. Ad\u0259t\u0259n may\u0131n 9-da m\u0259n h\u0259mi\u015f\u0259 veteranlarla g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcr\u0259m, biz s\u00f6hb\u0259t edirik, h\u0259lak olanlar\u0131n xatir\u0259sini ehtiramla yad edirik, onlar\u0131n m\u0259zarlar\u0131 \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00fcl-\u00e7i\u00e7\u0259k, \u0259klill\u0259r qoyuruq. H\u0259r d\u0259f\u0259 onlarla \u00fcnsiyy\u0259td\u0259 olanda, sanki enerji al\u0131rsan. \u00d6z\u00fc d\u0259 onlar\u0131n \u00e7oxunun ya\u015f\u0131 90-\u0131 ke\u00e7ib, h\u0259tta 100-\u00fc haqlayanlar da var. Lakin \u0259vv\u0259l\u0259n, fiziki bax\u0131mdan onlar m\u00f6hk\u0259m olduqlar\u0131n\u0131 n\u00fcmayi\u015f etdirirl\u0259r. \u018fn ba\u015fl\u0131cas\u0131, onlar\u0131n m\u0259n\u0259vi ruhu, nikbinliyi v\u0259 h\u0259yatsev\u0259rliyi, \u0259lb\u0259tt\u0259, bizi heyr\u0259tl\u0259ndirir, t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u0259ndirir v\u0259 biz onlarla yaln\u0131z f\u0259xr ed\u0259 bil\u0259rik. Biz h\u0259r il veteranlar \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fckafatlar ay\u0131r\u0131r\u0131q. Bu il h\u0259min m\u00fckafat\u0131n m\u0259bl\u0259\u011fi t\u0259xmin\u0259n 900 dollar, manatla hesablasaq 1500 manat olacaq. \u0130l \u0259rzind\u0259 d\u0259 onlar\u0131n probleml\u0259rini h\u0259ll edirik.<\/p>\n<p>Dem\u0259liy\u0259m ki, Az\u0259rbaycanda bizim \u00fcmumi q\u0259l\u0259b\u0259miz\u0259 m\u00fcnasib\u0259t h\u0259mi\u015f\u0259 bel\u0259 olmay\u0131b. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, m\u00fcst\u0259qilliyin ilk ill\u0259rind\u0259, mill\u0259t\u0259 zidd olan Xalq C\u0259bh\u0259si rejimi h\u0259rbi \u00e7evrili\u015f yolu il\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259l\u0259nd\u0259 9 May G\u00fcn\u00fc bayram t\u0259qvimind\u0259n silinmi\u015fdi. M\u00fcharib\u0259 veteranlar\u0131 m\u0259n\u0259vi terrora m\u0259ruz qal\u0131rd\u0131, k\u00fctl\u0259vi informasiya vasit\u0259l\u0259rind\u0259 onlara qar\u015f\u0131 q\u0259ddar kampaniya apar\u0131l\u0131rd\u0131. Yaln\u0131z Heyd\u0259r \u018fliyev hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259l\u0259nd\u0259n sonra 9 May G\u00fcn\u00fc bayram t\u0259qvimind\u0259 b\u0259rpa olundu. O vaxtdan h\u0259min g\u00fcn d\u00f6vl\u0259t bayram\u0131d\u0131r. Bu qeyri-i\u015f g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. \u018fdal\u0259t z\u0259f\u0259r \u00e7ald\u0131.<\/p>\n<p>Siz d\u00fczg\u00fcn olaraq qeyd etdiniz ki, m\u0259n h\u0259min g\u00fcn Moskvada olma\u011fa haz\u0131rla\u015f\u0131rd\u0131m. Rusiya Federasiyas\u0131n\u0131n Prezidentind\u0259n d\u0259v\u0259t alm\u0131\u015fam, lakin koronavirusla \u0259laq\u0259dar bayram t\u0259dbirl\u0259ri l\u0259\u011fv edilib. Ona g\u00f6r\u0259 bu il m\u0259n yen\u0259 h\u0259lak olanlar\u0131n xatir\u0259sini yad ed\u0259c\u0259y\u0259m, lakin \u0259lb\u0259tt\u0259, tamam ba\u015fqa formatda.<\/p>\n<p><strong>-Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, Rusiya Prezidenti Vladimir Vladimirovi\u00e7 Putin deyib ki, m\u00fcvafiq epidemioloji \u015f\u0259rait imkan ver\u0259nd\u0259 biz bu tarixi Rusiyada qeyd etm\u0259yi planla\u015fd\u0131r\u0131r\u0131q, h\u0259m\u00e7inin t\u0259sdiq edilib ki, b\u00fct\u00fcn d\u0259v\u0259tnam\u0259l\u0259r q\u00fcvv\u0259d\u0259 qal\u0131r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, bu m\u0259lum olanda v\u0259 tarixl\u0259r t\u0259yin edil\u0259nd\u0259, Siz Rusiya r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259, M\u00fcst\u0259qil D\u00f6vl\u0259tl\u0259r Birliyi \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259ki h\u0259mkarlar\u0131n\u0131zla birlikd\u0259 bu bayram\u0131 Moskvada qeyd etm\u0259k imkan\u0131na malik olacaqs\u0131n\u0131z.<\/strong><\/p>\n<p>-B\u0259li, m\u0259n buna \u00e7ox \u00fcmid edir\u0259m.<\/p>\n<p><strong>-\u0130lham Heyd\u0259r o\u011flu, Siz indic\u0259 tamamil\u0259 haql\u0131 olaraq dediniz ki, Xalq C\u0259bh\u0259sinin hakimiyy\u0259td\u0259 oldu\u011fu Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn k\u0259d\u0259rli g\u00fcnl\u0259rd\u0259 bu bayram, t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, t\u0259qvimd\u0259n silinmi\u015fdi. H\u0259qiq\u0259t\u0259n yaln\u0131z Heyd\u0259r \u018fliyev hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259l\u0259nd\u0259n sonra \u0259dal\u0259t z\u0259f\u0259r \u00e7ald\u0131 v\u0259 bu g\u00fcn h\u0259min bayram\u0131 b\u00fct\u00fcn xalq qeyd edir. O da t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u00fcd\u00fcr ki, b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 siyas\u0259t\u00e7il\u0259r tarixi yenid\u0259n yazma\u011fa, onu saxtala\u015fd\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. B\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259ri xilas etmi\u015f sovet h\u0259rbi s\u0259rk\u0259rd\u0259l\u0259rin\u0259, sovet d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259rin\u0259 ucald\u0131lm\u0131\u015f abid\u0259l\u0259ri m\u0259hv edirl\u0259r, b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 is\u0259 h\u0259tta fa\u015fist kollaborasionistl\u0259rin\u0259 v\u0259 ya fa\u015fist rejiminin adi xadiml\u0259rin\u0259 heyk\u0259ll\u0259r qoyulur, xatir\u0259 l\u00f6vh\u0259l\u0259ri vurulur. Siz buna nec\u0259 bax\u0131rs\u0131n\u0131z?<\/strong><\/p>\n<p>-Biz tarixi yenid\u0259n yazmaq, B\u00f6y\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si haqq\u0131nda h\u0259qiq\u0259ti t\u0259hrif etm\u0259k, fa\u015fizmi v\u0259 fa\u015fist canil\u0259rini q\u0259hr\u0259manla\u015fd\u0131rmaq c\u0259hdl\u0259rini q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 pisl\u0259yirik. Az\u0259rbaycan bir s\u0131ra forumlarda bu m\u00f6vzuda a\u00e7\u0131q \u00e7\u0131x\u0131\u015f edib, o c\u00fcml\u0259d\u0259n m\u0259n d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 \u00f6z m\u00f6vqeyimi bildirmi\u015f\u0259m. Dem\u0259liy\u0259m ki, Az\u0259rbaycan c\u0259miyy\u0259ti bu m\u00f6vqey\u0259 tam \u015f\u0259rikdir. \u018flb\u0259tt\u0259, b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 fa\u015fizmin q\u0259hr\u0259manla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 prosesi bizim \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sla q\u0259buledilm\u0259zdir. Bilirsiniz, bir m\u00fcdd\u0259t \u0259vv\u0259l bel\u0259 q\u0259na\u0259td\u0259 idik ki, s\u00fcbut edilm\u0259sin\u0259 ehtiyac olmayan h\u0259qiq\u0259tl\u0259r var, B\u00f6y\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sinin tarixi d\u0259 bel\u0259 h\u0259qiq\u0259tl\u0259rd\u0259n biri idi. Lakin t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, b\u0259z\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259n dair\u0259l\u0259rin tarixi h\u0259qiq\u0259ti t\u0259hrif etm\u0259k, \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259 Q\u0259l\u0259b\u0259d\u0259 Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n rolunu azaltmaq v\u0259 fa\u015fizmi q\u0259hr\u0259manla\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259laq\u0259l\u0259ndirilmi\u015f s\u0259yl\u0259rinin \u015fahidi oluruq. Ona g\u00f6r\u0259 bu meyl\u0259 son qoyulmal\u0131d\u0131r, biz bunu yaln\u0131z birg\u0259 s\u0259yl\u0259rimizl\u0259 ed\u0259 bil\u0259rik. O c\u00fcml\u0259d\u0259n B\u00f6y\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 ba\u015f vermi\u015f hadis\u0259l\u0259r haqq\u0131nda h\u0259qiq\u0259ti g\u0259nc n\u0259sl\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq yolu il\u0259. Ona g\u00f6r\u0259 ki, onlar h\u0259qiq\u0259ti bilm\u0259lidirl\u0259r, v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik, \u0259cdadlar\u0131n\u0131n q\u0259hr\u0259manl\u0131\u011f\u0131 ruhunda t\u0259rbiy\u0259 olunmal\u0131d\u0131rlar. \u018flb\u0259tt\u0259, b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 ba\u015f ver\u0259nl\u0259r, \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n abid\u0259l\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 vandalizm akt\u0131, fa\u015fistl\u0259r\u0259 heyk\u0259ll\u0259r qoyulmas\u0131 nifr\u0259t v\u0259 ikrah hissi oyad\u0131r. Bunu ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130 m\u0259kan\u0131nda, MDB m\u0259kan\u0131nda g\u00f6rm\u0259k x\u00fcsusil\u0259 xo\u015fag\u0259lm\u0259zdir. Ax\u0131 fa\u015fizm \u00fcz\u0259rind\u0259 \u00fcmumi Q\u0259l\u0259b\u0259 namin\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck qurban ver\u0259n Sovet \u0130ttifaq\u0131 olub. Buna g\u00f6r\u0259 bu meyill\u0259r pisl\u0259nm\u0259li, bu c\u0259hdl\u0259r\u0259 son qoyulmal\u0131 v\u0259 m\u0259nim fikrimc\u0259, d\u00fcnya liderl\u0259ri bu bar\u0259d\u0259 daha a\u00e7\u0131q dan\u0131\u015fmal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n<p>Biz\u0259 g\u0259ldikd\u0259 is\u0259, qeyd etdiyim kimi, m\u0259n bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 qald\u0131rm\u0131\u015fam, o c\u00fcml\u0259d\u0259n MDB \u00f6lk\u0259l\u0259rinin sonuncu Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 m\u00fczakir\u0259 m\u00f6vzular\u0131ndan biri m\u0259hz bizim B\u00f6y\u00fck Q\u0259l\u0259b\u0259 bayram\u0131na, Q\u0259l\u0259b\u0259nin yubileyin\u0259 haz\u0131rl\u0131q m\u0259s\u0259l\u0259si idi. M\u0259n t\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259 qeyd etdim ki, Erm\u0259nistanda fa\u015fist canil\u0259rinin q\u0259hr\u0259manla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 h\u0259yat normas\u0131na \u00e7evrilir. Konkret misallarla g\u00f6st\u0259rdim ki, bir ne\u00e7\u0259 il bundan \u0259vv\u0259l Erm\u0259nistanda fa\u015fist c\u0259llad v\u0259 cani, Njde l\u0259q\u0259bi il\u0259 m\u0259\u015fhur olan Qaregin Ter-Arutyunyana 6 metr h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fcnd\u0259 heyk\u0259l qoyulub. Bu adam\u0131n cinay\u0259tl\u0259ri s\u00fcbut olunub. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, Q\u0259l\u0259b\u0259nin 75 illiyi \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 h\u0259m Rusiya Federasiyas\u0131 Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyi, h\u0259m d\u0259 Rusiya Federasiyas\u0131 M\u00fcdafi\u0259 Nazirliyi t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259rc edilmi\u015f s\u0259n\u0259dl\u0259r d\u0259 buna s\u00fcbutdur. Bu adam m\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 deyirdi: \u201cAlmaniya u\u011frunda h\u0259lak olan Erm\u0259nistan u\u011frunda h\u0259lak olur\u201d. Bu adam\u0131n t\u0259xribat\u00e7\u0131l\u0131q f\u0259aliyy\u0259ti \u00e7oxsayl\u0131 insan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131b v\u0259 t\u0259sad\u00fcfi deyil ki, m\u00fcharib\u0259 qurtarandan sonra o, SMER\u015e t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259bs edilib, 25 il azadl\u0131qdan m\u0259hrum edilib v\u0259 Vladimir h\u0259bsxanas\u0131nda \u00f6l\u00fcb. Bel\u0259 bir adama Erm\u0259nistanda 6 metr h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fcnd\u0259 heyk\u0259l qoyulur. Heyk\u0259lin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131nda bu \u00f6lk\u0259nin ke\u00e7mi\u015f prezidenti i\u015ftirak edir. M\u0259n bu m\u0259s\u0259l\u0259ni qald\u0131rmaqla MDB \u00fczr\u0259 h\u0259mkarlar\u0131m\u0131n diqq\u0259tini ona c\u0259lb etm\u0259k ist\u0259yirdim ki, biz, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, \u00f6z\u00fcm\u00fczd\u0259, \u00f6z t\u0259\u015fkilat\u0131m\u0131zda h\u0259r \u015feyi \u00f6z ad\u0131 il\u0259 adland\u0131rmal\u0131y\u0131q, burada siyasi korrektlik, selektivlik prinsipini v\u0259 ya kimins\u0259 x\u0259trin\u0259 d\u0259ym\u0259m\u0259k ist\u0259yini r\u0259hb\u0259r tutmamal\u0131y\u0131q. Biz h\u0259qiq\u0259ti dem\u0259liyik, \u0259ks halda, bu t\u0259\u015fkilat format\u0131nda diskussiyalar, s\u0259mimi des\u0259k, m\u0259nas\u0131n\u0131 itir\u0259r. Buna g\u00f6r\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259ni qald\u0131randa \u00fcmid edirdim ki, Erm\u0259nistan\u0131n yeni, \u00f6z\u00fcn\u00fc demokratik kimi g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan r\u0259hb\u0259rliyi m\u0259nim t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcm\u00fc d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259c\u0259k. Lakin t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, bunun \u0259ksini g\u00f6rd\u00fcm. G\u00f6rd\u00fcm ki, Erm\u0259nistan n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tinin r\u0259hb\u0259ri, ba\u015f nazir bu canini m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131, dedi ki, n\u0259 olsun o, h\u0259bs d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259l\u0259rind\u0259 olub, Soljenits\u0131n da h\u0259bs d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259l\u0259rind\u0259 olub. Bilirsiniz, bu yerd\u0259 protokol qaydalar\u0131n\u0131 pozdum, yenid\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn s\u00f6z ald\u0131m v\u0259 dedim ki, Soljenits\u0131n\u0131 fa\u015fistl\u0259rin \u0259lalt\u0131s\u0131 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259 etm\u0259k h\u0259yas\u0131zl\u0131\u011f\u0131n y\u00fcks\u0259k d\u0259r\u0259c\u0259sidir. Ona g\u00f6r\u0259 b\u00fct\u00fcn bunlar b\u00f6y\u00fck t\u0259\u0259cc\u00fcb, heyr\u0259t do\u011furur v\u0259 bel\u0259 bir fikr\u0259 \u0259sas verir ki, Erm\u0259nistanda hakimiyy\u0259t d\u0259yi\u015f\u0259 bil\u0259r, lakin rejimin mahiyy\u0259ti \u0259vv\u0259lki kimi qal\u0131r.<\/p>\n<p>Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n dem\u0259liy\u0259m ki, Rusiya Federasiyas\u0131n\u0131n \u0259razisind\u0259, m\u0259s\u0259l\u0259n Armavir \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 d\u0259 cinay\u0259tkar, fa\u015fistl\u0259rin \u0259lalt\u0131s\u0131 Njdey\u0259 xatir\u0259 l\u00f6vh\u0259si vurulub. Yaln\u0131z m\u0259n bu m\u0259s\u0259l\u0259ni d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 qald\u0131randan v\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259 k\u00fctl\u0259vi informasiya vasit\u0259l\u0259rind\u0259 \u0259ksini tapandan sonra h\u0259min l\u00f6vh\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcb. Haql\u0131 olaraq sual yaran\u0131r: Erm\u0259nistanda B\u00f6y\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si q\u0259hr\u0259manlar\u0131 olmay\u0131bm\u0131? B\u0259s Armavird\u0259 erm\u0259ni kils\u0259sinin yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn onlara yox, fa\u015fist caniy\u0259 xatir\u0259 l\u00f6vh\u0259si vurulub? Bunu nec\u0259 ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259li? Ona g\u00f6r\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r geni\u015f m\u00fczakir\u0259 edilm\u0259lidir. Yen\u0259 d\u0259 h\u0259r bir \u00f6lk\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 \u00f6z m\u00fcnasib\u0259tini selektivlik, siyasi korrektlik m\u00fclahiz\u0259l\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 deyil, birba\u015fa v\u0259 a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 bildirm\u0259lidir. Erm\u0259nistanda bir t\u0259r\u0259fd\u0259n deyirl\u0259r ki, onlar Q\u0259l\u0259b\u0259nin yubileyini bayram ed\u0259c\u0259kl\u0259r, amma dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n fa\u015fistin abid\u0259si \u00f6n\u00fcn\u0259 g\u00fcl qoyurlar. Bu, \u0259n az\u0131 ziddiyy\u0259t, \u0259slind\u0259 is\u0259 riyakarl\u0131q t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p><strong>-Bu v\u0259ziyy\u0259ti bel\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirdiyiniz\u0259 g\u00f6r\u0259 sa\u011f olun, \u0130lham Heyd\u0259r o\u011flu. May\u0131n 4-d\u0259 Sizin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcn\u00fczl\u0259, &#8211; Az\u0259rbaycan haz\u0131rda Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131nda s\u0259drlik edir, &#8211; Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ke\u00e7irildi. M\u0259s\u0259l\u0259n, m\u0259n h\u0259min g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131n t\u0259rkibin\u0259, el\u0259 bu fakt\u0131n \u00f6z\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 tarixi hadis\u0259 adland\u0131ra bil\u0259r\u0259m. Bu g\u00f6r\u00fc\u015f koronavirusa qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 \u00fczr\u0259 birg\u0259 q\u0259rarlar\u0131n, birg\u0259 ideyalar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131na h\u0259sr edilmi\u015fdi. Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 Siz s\u0259drlik edirdiniz. Orada \u00e7oxsayl\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rin, \u00f6z\u00fc d\u0259 Hindistan, Misir, \u0130ran v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 kimi apar\u0131c\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rin liderl\u0259ri i\u015ftirak edirdil\u0259r. Bu g\u00f6r\u00fc\u015f ba\u015fa \u00e7atandan sonra Siz s\u0259dr kimi \u00e7\u0259kici vuraraq Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc yekunla\u015fd\u0131rd\u0131n\u0131z. \u0130ndi Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc nec\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirirsiniz? Orada n\u0259 haqda raz\u0131l\u0131\u011fa g\u0259l\u0259 bildiniz? Bir daha t\u0259krar edir\u0259m, Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ke\u00e7irilm\u0259si \u00f6z\u00fc tarixi faktd\u0131r, lakin praktiki bax\u0131mdan fikrinizi bilm\u0259k ist\u0259rdim.<\/strong><\/p>\n<p>-Siz tamamil\u0259 haql\u0131s\u0131n\u0131z. Bu Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc h\u0259qiq\u0259t\u0259n tarixi g\u00f6r\u00fc\u015f adland\u0131rmaq olar. \u00c7\u00fcnki \u0259vv\u0259l\u0259n, o, yeni formatda, videokonfrans format\u0131nda ke\u00e7irilirdi. \u0130kincisi, Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259ri bir qayda olaraq m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u00f6vrilikl\u0259 ke\u00e7irilir. \u018fg\u0259r bundan \u0259vv\u0259lki Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ke\u00e7\u0259n ilin oktyabr\u0131nda Bak\u0131da ke\u00e7irilmi\u015fdis\u0259, n\u00f6vb\u0259ti g\u00f6r\u00fc\u015f 2022-ci ild\u0259 bizd\u0259n sonra s\u0259drlik ed\u0259c\u0259k \u00f6lk\u0259d\u0259 ke\u00e7irilm\u0259li idi. Buna g\u00f6r\u0259 Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n s\u0259dri kimi Az\u0259rbaycan\u0131n bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc t\u0259bii ki, vaxt\u0131nda ir\u0259li s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fc. Onu da dem\u0259liy\u0259m ki, ke\u00e7\u0259n ilin oktyabr ay\u0131nda biz Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131nda s\u0259drliyi \u00f6z \u00fcz\u0259rimiz\u0259 g\u00f6t\u00fcrd\u00fck. Qeyd etm\u0259liy\u0259m ki, Az\u0259rbaycan yekdillikl\u0259 H\u0259r\u0259kat\u0131n s\u0259dri se\u00e7ilib, bu da \u00e7ox \u0259lam\u0259tdar amildir, \u00e7\u00fcnki bildiyiniz kimi, H\u0259r\u0259katda 120 \u00f6lk\u0259 i\u015ftirak edir v\u0259 bu \u00f6lk\u0259l\u0259rin b\u0259zil\u0259ri aras\u0131nda, yum\u015faq des\u0259k, g\u0259rgin m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r var.<\/p>\n<p>Lakin biz\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n h\u00f6rm\u0259t v\u0259 etimad ona d\u0259lal\u0259t edir ki, Az\u0259rbaycan beyn\u0259lxalq arenada \u00e7ox b\u00f6y\u00fck n\u00fcfuz qazana bilib. Bak\u0131 Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 m\u0259n demi\u015fdim ki, biz \u00f6z s\u0259drliyimizi he\u00e7 d\u0259 formal s\u0259drlik hesab etmirik, biz s\u0259m\u0259r\u0259li s\u0259dr olmaq ist\u0259yirik. H\u0259r\u0259kat\u0131n beyn\u0259lxalq arenada n\u00fcfuzunu v\u0259 rolunu y\u00fcks\u0259ltm\u0259k, \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda daha s\u0131x birlik ist\u0259yirik, \u015f\u0259rait yaratmaq ist\u0259yirik ki, b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda m\u00f6vcud fikir ayr\u0131l\u0131qlar\u0131, z\u0259ruri hallarda bizim d\u0259 i\u015ftirak\u0131m\u0131zla nizamlans\u0131n. M\u0259n, h\u0259m\u00e7inin dedim ki, Az\u0259rbaycan t\u0259kc\u0259 s\u0259drlik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 deyil, bundan sonra da beyn\u0259lxalq arenada \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259rin m\u0259nafel\u0259rini m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259c\u0259k. Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ba\u015f tutmas\u0131 onu g\u00f6st\u0259rir ki, \u0259vv\u0259l\u0259n, biz \u00f6z s\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u0259 sadiqik, ikincisi, bu Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 b\u00f6y\u00fck ehtiyac var idi. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259nl\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti Az\u0259rbaycan\u0131n bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcn\u00fcn vaxt\u0131nda ir\u0259li s\u00fcr\u00fcld\u00fcy\u00fcn\u00fc v\u0259 vacibliyini qeyd etdil\u0259r. H\u0259m\u00e7inin dem\u0259liy\u0259m ki, apar\u0131c\u0131 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n r\u0259hb\u0259rl\u0259ri \u2013 Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n Ba\u015f katibi Antonio Quterre\u015f, BMT Ba\u015f Assambleyas\u0131n\u0131n prezidenti, Afrika \u0130ttifaq\u0131n\u0131n s\u0259dri, \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n Ba\u015f direktoru v\u0259 Avropa Komissiyas\u0131n\u0131n vitse-prezidenti Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 salamlad\u0131lar. Bu m\u0259qam\u0131 x\u00fcsusi vur\u011fulamal\u0131yam. M\u0259n Avropa Komissiyas\u0131n\u0131n v\u0259 Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n hans\u0131sa vahid formatda i\u015ftirak etdiyi ikinci bel\u0259 hadis\u0259ni xat\u0131rlam\u0131ram. \u0130ndiki halda bu c\u00fcr birg\u0259 t\u0259dbir ona g\u00f6r\u0259 m\u00fcmk\u00fcn oldu ki, Az\u0259rbaycan Avropa \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 \u00e7ox f\u0259al \u0259laq\u0259 saxlay\u0131r, Az\u0259rbaycan beyn\u0259lxalq arenada \u00e7ox b\u00f6y\u00fck n\u00fcfuz qazan\u0131b. \u018flb\u0259tt\u0259, bir m\u0259s\u0259l\u0259 d\u0259 var ki, bizi \u00fcmumi b\u0259la birl\u0259\u015fdirir. Buna g\u00f6r\u0259 Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ke\u00e7irilm\u0259sinin \u0259sas m\u0259qs\u0259di t\u0259\u015fkilat\u0131n daxilind\u0259 h\u0259mr\u0259ylik g\u00f6st\u0259rm\u0259k, habel\u0259 apar\u0131c\u0131 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlarla s\u0259m\u0259r\u0259li \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q idi.<\/p>\n<p>M\u0259nim t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcml\u0259 biz d\u00f6vl\u0259t v\u0259 h\u00f6kum\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 s\u0259viyy\u0259sind\u0259 BMT-nin koronavirusa h\u0259sr edilmi\u015f x\u00fcsusi Ba\u015f Assambleyas\u0131n\u0131n ke\u00e7irilm\u0259sini t\u0259klif etdik. H\u0259r\u0259kat\u0131n \u00fczv\u00fc olan \u0259n h\u0259ssas \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 t\u0259xir\u0259sal\u0131nmaz k\u00f6m\u0259k g\u00f6st\u0259rilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn biz \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131na 5 milyon dollar ay\u0131rd\u0131q. Bu, bizim ikinci donor ian\u0259mizdir. Bundan \u0259vv\u0259l mart ay\u0131nda da qlobal pandemiyaya qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131na 5 milyon dollar ay\u0131rm\u0131\u015fd\u0131q. Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131nda yarad\u0131lm\u0131\u015f T\u0259mas Qrupu format\u0131 \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n b\u00f6y\u00fck d\u0259st\u0259k al\u0131b. Biz istiqam\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259 yar\u0131mqruplar v\u0259 COVID-19-a qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 \u00fczr\u0259 vahid m\u0259lumat bazas\u0131 yarad\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259klif etdik ki, h\u0259m H\u0259r\u0259kat\u0131n bel\u0259 niyy\u0259ti olan \u00fczvl\u0259ri, h\u0259m beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar, h\u0259m d\u0259 donor t\u0259\u015fkilatlar vaxt\u0131nda yard\u0131m g\u00f6st\u0259rm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn informasiya bazas\u0131na malik olsunlar. M\u0259n dey\u0259rdim ki, Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ke\u00e7irilm\u0259sinin \u0259sas m\u0259qs\u0259dl\u0259ri d\u0259, n\u0259tic\u0259l\u0259ri d\u0259 budur. Bir daha dem\u0259liy\u0259m ki, b\u00fct\u00fcn i\u015ftirak\u00e7\u0131lar bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn vacibliyini, z\u0259ruriliyini qeyd etdil\u0259r, bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u0259 g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycana t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcrl\u0259rini bildirdil\u0259r.<\/p>\n<p>Dem\u0259liy\u0259m ki, bu, bizim ke\u00e7irdiyimiz ilk Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc deyil. Haz\u0131rda Az\u0259rbaycan h\u0259m d\u0259 T\u00fcrkdilli D\u00f6vl\u0259tl\u0259rin \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q \u015euras\u0131n\u0131n s\u0259dridir v\u0259 aprelin 10-da bu t\u0259\u015fkilat\u0131n Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 ke\u00e7irilmi\u015f Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc faktiki olaraq d\u00fcnyada videokonfrans format\u0131nda ilk Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc oldu. Biz iki ay \u0259rzind\u0259 \u00e7ox m\u00fch\u00fcm iki beyn\u0259lxalq t\u0259dbir ke\u00e7irdik, \u0259min\u0259m ki, onlar h\u0259mr\u0259yliyi v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 m\u00f6hk\u0259ml\u0259d\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc il\u0259 ba\u011fl\u0131 bir m\u0259qam da ondan ibar\u0259tdir ki, dediyim kimi, Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131nda 120 \u00f6lk\u0259, s\u0259dri m\u0259ktubla m\u00fcraci\u0259t etmi\u015f Afrika \u0130ttifaq\u0131nda 55 \u00f6lk\u0259, ali n\u00fcmay\u0259nd\u0259si bu t\u0259dbird\u0259 i\u015ftirak ed\u0259n Avropa \u0130ttifaq\u0131nda 27 \u00f6lk\u0259 var. Buna g\u00f6r\u0259 t\u0259vaz\u00f6karl\u0131qdan k\u0259nar olsa da dem\u0259liy\u0259m ki, Az\u0259rbaycan v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc praktiki olaraq b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131 birl\u0259\u015fdirdi.<\/p>\n<p><strong>\u0130lham Heyd\u0259r o\u011flu, bu, h\u0259qiq\u0259t\u0259n bel\u0259dir. Bir fikir d\u0259 s\u00f6yl\u0259m\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, \u0259lb\u0259tt\u0259, Az\u0259rbaycan\u0131n s\u0259drlik etm\u0259si, Az\u0259rbaycan\u0131n \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131na m\u00fc\u0259yy\u0259n ian\u0259 verm\u0259si faktlar\u0131 m\u00fch\u00fcm amildir. Lakin m\u0259n\u0259 bel\u0259 g\u0259lir ki, Az\u0259rbaycan\u0131n bu Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc \u00e7a\u011f\u0131rma\u011fa m\u0259n\u0259vi haqq\u0131 daha bir s\u0259b\u0259bl\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r, obyektiv r\u0259q\u0259ml\u0259r g\u00f6st\u0259rir v\u0259 \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 da bunu sad\u0259c\u0259 t\u0259sdiql\u0259yir ki, bu d\u0259h\u015f\u0259tli pandemiya Az\u0259rbaycandan yan ke\u00e7m\u0259diyin\u0259 baxmayaraq, &#8211; h\u0259r halda, m\u0259n r\u0259q\u0259ml\u0259r\u0259 baxm\u0131\u015fam, &#8211; \u00f6lk\u0259d\u0259 bu m\u00fcbariz\u0259d\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n u\u011furlar qazan\u0131l\u0131b. M\u0259n\u0259 bel\u0259 g\u0259lir ki, v\u0259ziyy\u0259ti yava\u015f\u0131tmaq, m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259qamda is\u0259 d\u00f6nd\u0259rm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olub. H\u0259r halda r\u0259q\u0259ml\u0259r bunu deyir, \u00dcST d\u0259 bunu t\u0259sdiq edir. Buna n\u0259yin say\u0259sind\u0259 nail olunub? Hans\u0131 s\u0259yl\u0259r g\u00f6st\u0259rilib? \u00c7\u00fcnki bu \u00fcmumi b\u0259lan\u0131n \u00f6hd\u0259sind\u0259n daha b\u00f6y\u00fck d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 g\u0259l\u0259n ist\u0259nil\u0259n \u00f6lk\u0259nin t\u0259cr\u00fcb\u0259si bu g\u00fcn \u00e7ox vacibdir.<\/strong><\/p>\n<p>-Siz tamamil\u0259 haql\u0131s\u0131n\u0131z. Son n\u0259tic\u0259l\u0259r bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fmaq h\u0259l\u0259 tezdir, lakin aral\u0131q n\u0259tic\u0259l\u0259r g\u00f6st\u0259rir ki, biz do\u011fru yolday\u0131q. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, bizim t\u0259\u015fkil etdiyimiz, h\u0259yata ke\u00e7irdiyimiz bu i\u015fi \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 da qiym\u0259tl\u0259ndirib. Bu t\u0259\u015fkilat\u0131n Ba\u015f direktorunun m\u0259n\u0259 \u00fcnvanlanm\u0131\u015f m\u0259ktubunda Az\u0259rbaycan r\u0259hb\u0259rliyinin g\u00f6rd\u00fcy\u00fc t\u0259dbirl\u0259r y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirilib, Az\u0259rbaycan n\u00fcmun\u0259vi \u00f6lk\u0259, y\u0259ni bu b\u0259laya qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 n\u00fcmun\u0259 g\u00f6st\u0259r\u0259n \u00f6lk\u0259 adland\u0131r\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>Konkret t\u0259dbirl\u0259r\u0259 g\u0259ldikd\u0259 is\u0259 dem\u0259liy\u0259m ki, biz lap \u0259vv\u0259ld\u0259n Nazirl\u0259r Kabineti yan\u0131nda Operativ Q\u0259rargah yaratd\u0131q. Onun \u00e7ox geni\u015f s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259ri var v\u0259 h\u0259r g\u00fcn, h\u0259r saat m\u00fch\u00fcm t\u0259\u015fkilati m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olur. M\u0259nim fikrimc\u0259, b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259rin \u0259sas v\u0259zif\u0259si bu x\u0259st\u0259liyin inki\u015faf\u0131n\u0131, onun geni\u015f yay\u0131lmas\u0131n\u0131 yava\u015f\u0131tmaq idi. Bir s\u0131ra ba\u015fqa \u00f6lk\u0259l\u0259r kimi, Az\u0259rbaycana da bu virus k\u0259nardan g\u0259tirilib. Buna g\u00f6r\u0259 qon\u015fularla m\u00fcvafiq m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rd\u0259n sonra s\u0259rh\u0259dl\u0259rin ba\u011flanmas\u0131 birinci m\u00fch\u00fcm add\u0131m oldu. Lakin sonra g\u00f6rd\u00fck ki, daxild\u0259 yoluxma prosesi gedir. Odur ki, m\u0259rh\u0259l\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 t\u0259dbirl\u0259r t\u0259tbiq edildi. Biz h\u0259min t\u0259dbirl\u0259ri \u015f\u0259rait\u0259 uy\u011fun olaraq t\u0259tbiq etdik v\u0259 hadis\u0259l\u0259rin arxas\u0131nca getm\u0259y\u0259 yox, onlar\u0131 qabaqlama\u011fa \u00e7al\u0131\u015fd\u0131q, \u0259ks halda, u\u011fur qazana bilm\u0259zdik.<\/p>\n<p>Biz d\u00f6vl\u0259t x\u0259st\u0259xanalar\u0131n\u0131n i\u015fini operativ sur\u0259td\u0259 tamamil\u0259 yeni formatda t\u0259\u015fkil etdik. Bu g\u00fcn 20-d\u0259n \u00e7ox d\u00f6vl\u0259t x\u0259st\u0259xanas\u0131 koronaviruslu x\u0259st\u0259l\u0259rin m\u00fcalic\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259qdim edilib. O c\u00fcml\u0259d\u0259n, 575 \u00e7arpay\u0131l\u0131q yeni \u0259n m\u00fcasir x\u0259st\u0259xana b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u0259 koronaviruslu x\u0259st\u0259l\u0259r\u0259 t\u0259qdim edilib. Biz operativ sur\u0259td\u0259 \u0259lav\u0259 laboratoriyalar ald\u0131q. Haz\u0131rda 23 bu c\u00fcr laboratoriyam\u0131z var, laz\u0131m g\u0259ls\u0259 yen\u0259 alaca\u011f\u0131q. Milyon n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n testl\u0259rin say\u0131na g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycan lider \u00f6lk\u0259l\u0259r s\u0131ras\u0131ndad\u0131r. Biz 160 mind\u0259n \u00e7ox test ke\u00e7irmi\u015fik. \u018flb\u0259tt\u0259, bu, x\u0259st\u0259liyin yay\u0131lma ocaqlar\u0131n\u0131n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n regional bax\u0131mdan a\u015fkar olunmas\u0131na k\u00f6m\u0259k edir. May\u0131n 4-d\u0259n, bundan \u0259vv\u0259l is\u0259 aprelin 27-d\u0259n karantin rejimi m\u00fc\u0259yy\u0259n q\u0259d\u0259r yum\u015fald\u0131lma\u011fa ba\u015flan\u0131b. Bu, onunla ba\u011fl\u0131 idi ki, son 3 h\u0259ft\u0259d\u0259 pozitiv dinamika m\u00fc\u015fahid\u0259 edirik, y\u0259ni sa\u011falanlar\u0131n say\u0131 yoluxanlar\u0131n say\u0131ndan \u00e7oxdur. Biz h\u0259m d\u0259 h\u0259kiml\u0259rimiz\u0259, tibb i\u015f\u00e7il\u0259rin\u0259 \u00e7ox qay\u011f\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131r\u0131q. Koronaviruslu x\u0259st\u0259l\u0259r\u0259 xidm\u0259t ed\u0259nl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn onlar\u0131n ayl\u0131q maa\u015f\u0131ndan 3, 4, 5 d\u0259f\u0259 y\u00fcks\u0259k x\u00fcsusi maa\u015f \u0259lav\u0259l\u0259ri t\u0259tbiq edilib. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 bu m\u0259hdudla\u015fd\u0131rma t\u0259dbirl\u0259rinin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n m\u00fcalic\u0259 prosesinin d\u00fczg\u00fcn t\u0259\u015fkilin\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015f t\u0259dbirl\u0259r kompleksi say\u0259sind\u0259 biz h\u0259l\u0259lik bu v\u0259ziyy\u0259td\u0259n minimum itkil\u0259rl\u0259 \u00e7\u0131xa bilirik.<\/p>\n<p>Bizim t\u0259dbirl\u0259r\u0259 ictimai d\u0259st\u0259yin y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259sini d\u0259 qeyd etm\u0259k ist\u0259rdim. M\u0259n h\u0259r g\u00fcn y\u00fczl\u0259rl\u0259, b\u0259z\u0259n minl\u0259rl\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr m\u0259ktubu al\u0131ram. Bu m\u0259ktublarda b\u00fct\u00fcn kateqoriyalardan olan v\u0259t\u0259nda\u015flar, balaca u\u015faqlardan ba\u015flam\u0131\u015f uzun\u00f6m\u00fcrl\u00fcl\u0259r\u0259 q\u0259d\u0259r t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcrl\u0259rini bildirirl\u0259r ki, biz h\u0259l\u0259lik bu v\u0259ziyy\u0259td\u0259n \u015f\u0259r\u0259fl\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r\u0131q. Lakin biz onu da demi\u015fik ki, karantin rejiminin yum\u015fald\u0131lmas\u0131 t\u0259dbirl\u0259rinin v\u0259ziyy\u0259ti k\u0259skin pisl\u0259\u015fdirdiyini g\u00f6rs\u0259k, bu rejimi yenid\u0259n s\u0259rtl\u0259\u015fdirm\u0259li olaca\u011f\u0131q. M\u0259n Az\u0259rbaycan xalq\u0131na m\u00fcraci\u0259tl\u0259rimd\u0259 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 demi\u015f\u0259m ki, biz h\u0259mr\u0259ylik g\u00f6st\u0259rdik, birlik g\u00f6st\u0259rdik, indi biz h\u0259m d\u0259 m\u0259suliyy\u0259t v\u0259 intizam g\u00f6st\u0259rm\u0259liyik. Fikrimc\u0259, bu iki istiqam\u0259t ayr\u0131ca m\u00fczakir\u0259 t\u0259l\u0259b edir, lakin d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 v\u0259ziyy\u0259t h\u0259l\u0259lik n\u0259zar\u0259t alt\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p>Onu da dem\u0259liy\u0259m ki, biz pandemiyadan \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259nl\u0259r\u0259 t\u0259qrib\u0259n 2 milyard dollarl\u0131q sosial-iqtisadi yard\u0131m paketi ay\u0131rm\u0131\u015f\u0131q. Bu paket, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, pandemiyadan \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n sah\u0259l\u0259rd\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan 700 min\u0259 yax\u0131n insan\u0131 v\u0259 mikrosahibkarlar\u0131 \u0259hat\u0259 edir. D\u00f6vl\u0259t iki ay \u0259rzind\u0259 onlar\u0131n \u0259m\u0259khaqq\u0131n\u0131n xeyli hiss\u0259sini \u00f6d\u0259y\u0259c\u0259k, \u00e7\u00fcnki onlar praktiki olaraq i\u015fl\u0259mirl\u0259r. Bunlar 600 min azt\u0259minatl\u0131 ail\u0259 v\u0259 i\u015fsiz, h\u0259tta qeyri-formal sektorda m\u0259\u015f\u011ful olanlar, y\u0259ni \u0259m\u0259k m\u00fcqavil\u0259si olmayanlard\u0131r. Onlara 2 ay \u0259rzind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259bl\u0259\u011f \u00f6d\u0259nilir ki, h\u0259tta \u0259m\u0259k m\u00fcqavil\u0259si olmayanlar da \u0259m\u0259khaqq\u0131 als\u0131nlar. \u0130ndi bu adamlar qazancdan m\u0259hrum olublar.<\/p>\n<p>Biz \u00fcnvanl\u0131 sosial yard\u0131m alan ail\u0259l\u0259rin say\u0131n\u0131 art\u0131raraq 80 min\u0259 \u00e7atd\u0131rm\u0131\u015f\u0131q, bel\u0259 ail\u0259l\u0259rin h\u0259r biri orta hesabla 222 manat, y\u0259ni 130 dollar al\u0131r. Bundan \u0259lav\u0259, \u0259m\u0259khaqq\u0131 minimal s\u0259viyy\u0259d\u0259, y\u0259ni 250 manat v\u0259 ya t\u0259xmin\u0259n 150 dollar s\u0259viyy\u0259sind\u0259 olmaqla, 90 min \u00f6d\u0259ni\u015fli ictimai i\u015f yeri v\u0259 12 min \u00f6z\u00fcn\u00fcm\u0259\u015f\u011fulluq yeri yarad\u0131l\u0131r. Bu yerl\u0259r d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n maliyy\u0259 v\u0259 texniki k\u00f6m\u0259k n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmaqla cari ild\u0259 f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flayacaq. Bu, h\u0259min paketin yaln\u0131z bir hiss\u0259sidir. Vergi g\u00fcz\u0259\u015ftl\u0259ri, vergi t\u0259till\u0259ri d\u0259 var. Y\u0259ni biz bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 \u00e7ox geni\u015f yana\u015fm\u0131\u015f\u0131q v\u0259 ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, insanlar\u0131, onlar\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131, h\u0259yat\u0131n\u0131 qoruma\u011fa v\u0259 ikinci n\u00f6vb\u0259d\u0259 iqtisadiyyat\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131q.<\/p>\n<p><strong>-\u0130lham Heyd\u0259r o\u011flu, b\u00fct\u00fcn bunlar bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fark\u0259n Sizin \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lb\u0259tt\u0259, sirr deyil ki, indi ekspertl\u0259r, analitikl\u0259r, siyas\u0259t\u00e7il\u0259r tez-tez bel\u0259 fikirl\u0259r s\u0259sl\u0259ndirirl\u0259r: Allah qoysa, gec-tez pandemiya ba\u015fa \u00e7atacaq. Lakin h\u0259l\u0259lik b\u00fct\u00fcn proses y\u00fcks\u0259l\u0259n x\u0259tt \u00fczr\u0259 gedir. Buna baxmayaraq, ham\u0131 deyir ki, d\u00fcnya ba\u015fqa c\u00fcr olacaq. O, d\u0259yi\u015f\u0259c\u0259k, sosial bax\u0131mdan, iqtisadi bax\u0131mdan, m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259nada m\u0259d\u0259ni bax\u0131mdan d\u0259yi\u015f\u0259c\u0259k. Az\u0259rbaycan son ill\u0259rd\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 iri t\u0259dbirl\u0259r \u2013 idman, m\u0259d\u0259niyy\u0259t, siyas\u0259t, iqtisadiyyatla ba\u011fl\u0131 t\u0259dbirl\u0259r, m\u00fcxt\u0259lif forumlar ke\u00e7irib. Bundan \u0259vv\u0259l dedikl\u0259rinizin ham\u0131s\u0131 inkaredilm\u0259z faktlara, d\u0259qiq r\u0259q\u0259ml\u0259r\u0259 \u0259saslan\u0131rd\u0131. \u0130ndi m\u0259nim sual\u0131m f\u0259rziyy\u0259l\u0259r sah\u0259sin\u0259 daha \u00e7ox aiddir. Siz postpandemiya d\u00f6vr\u00fcn\u00fc nec\u0259 t\u0259s\u0259vv\u00fcr edirsiniz? Biz ham\u0131m\u0131z h\u0259min d\u00fcnyada ya\u015famal\u0131 olaca\u011f\u0131q. \u0130ndi x\u00fcsusil\u0259 g\u0259ncl\u0259r bu c\u00fcr suallar verirl\u0259r. \u00c7\u00fcnki onlar \u00e7oxsayl\u0131 psixoloji \u00e7\u0259tinlikl\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fir, ya\u015fl\u0131lar \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 bu, h\u0259m d\u0259 fiziki xarakterli \u00e7oxsayl\u0131 riskl\u0259r dem\u0259kdir. Siz postpandemiya d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 d\u00fcnyan\u0131 nec\u0259 t\u0259s\u0259vv\u00fcr edirsiniz?<\/strong><\/p>\n<p>-Bilirsiniz, bir s\u0131ra siyasi v\u0259 ictimai xadiml\u0259r, h\u0259m\u00e7inin geni\u015f beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259t qeyd edir ki, d\u00fcnya ba\u015fqala\u015facaq v\u0259 art\u0131q ba\u015fqala\u015f\u0131b. Biz d\u0259 yeni i\u015f format\u0131na, yeni h\u0259yat format\u0131na, \u00f6z\u00fcn\u00fct\u0259crid rejimin\u0259 t\u0259dric\u0259n al\u0131\u015f\u0131r\u0131q. \u018flb\u0259tt\u0259, \u0259slind\u0259 bu, x\u00fcsus\u0259n s\u0259rt karantin \u015f\u0259raitind\u0259 insanlar\u0131n \u00e7oxunun h\u0259yat t\u0259rzin\u0259 d\u0259, onlar\u0131n psixoloji v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 d\u0259 ciddi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. Biz yax\u015f\u0131 ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fck ki, h\u0259ft\u0259l\u0259rl\u0259 evd\u0259 oturmaq, evd\u0259n \u00e7\u0131xmamaq f\u0259al h\u0259yat t\u0259rzin\u0259, f\u0259al i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259 ad\u0259t etmi\u015f insanlar \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox ciddi s\u0131naqd\u0131r. B\u0259li, m\u0259n qeyd etdim ki, i\u015fini itir\u0259nl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn v\u0259sait \u00f6d\u0259yirik. Ax\u0131 onlar \u00fc\u00e7\u00fcn motivasiya t\u0259kc\u0259 \u0259m\u0259khaqq\u0131 deyildi. \u0130nsanlar \u0259slind\u0259, sevimli i\u015find\u0259n m\u0259hrum olublar v\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, bu da onlar\u0131n psixoloji v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 ciddi t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyan\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 nec\u0259 olaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00fcman etm\u0259k \u00e7\u0259tindir.<\/p>\n<p>Beyn\u0259lxalq t\u0259dbirl\u0259r ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 g\u0259ldikd\u0259, m\u0259nim dediyim iki Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc g\u00f6st\u0259rdi ki, biz bu formatda da i\u015fl\u0259y\u0259 bil\u0259rik. \u018flb\u0259tt\u0259, \u00fcnsiyy\u0259t \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hiss edirik. \u018fg\u0259r biz Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc adi rejimd\u0259 ke\u00e7irs\u0259ydik, bu, \u0259lb\u0259tt\u0259, 2 g\u00fcn, b\u0259lk\u0259 d\u0259 3 g\u00fcn davam ed\u0259rdi, \u00e7oxsayl\u0131 ikit\u0259r\u0259fli g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r, \u00e7oxlu m\u0259d\u0259ni t\u0259dbirl\u0259r olard\u0131. Amma, m\u0259s\u0259l\u0259n, may\u0131n 4-d\u0259 Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc fasil\u0259siz olaraq alt\u0131 saat yar\u0131m davam etdi. S\u0259dr kimi m\u0259nim h\u0259min g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc t\u0259rk etm\u0259k imkan\u0131m yox idi. \u018flb\u0259tt\u0259, bu formatda ya\u015fama\u011fa \u00f6yr\u0259\u015fm\u0259k laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>Beyn\u0259lxalq forumlara g\u0259ldikd\u0259, siz tamamil\u0259 haql\u0131 olaraq qeyd etdiniz ki, Az\u0259rbaycan, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, humanitar \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn art\u0131q m\u00fch\u00fcm m\u0259kana \u00e7evrilib. Rusiya v\u0259 Az\u0259rbaycan prezidentl\u0259rinin himay\u0259si il\u0259 ke\u00e7iril\u0259n v\u0259 formala\u015fmas\u0131nda \u015f\u0259xs\u0259n siz, Mixail Solomonovi\u00e7, \u00e7ox b\u00f6y\u00fck rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131z Bak\u0131 Beyn\u0259lxalq Humanitar Forumu da, M\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259raras\u0131 Dialoq Forumu da, ke\u00e7irilm\u0259si bu g\u00fcn t\u0259xir\u0259 sal\u0131nm\u0131\u015f bir s\u0131ra ba\u015fqa t\u0259dbirl\u0259r d\u0259 sual do\u011furur \u2013 biz onlar\u0131 nec\u0259 ke\u00e7ir\u0259c\u0259yik? Beyn\u0259lxalq forumlar\u0131, diskussiyalar\u0131 videokonfrans rejimind\u0259 ke\u00e7irm\u0259y\u0259 imkan olacaqm\u0131 \u2013 b\u00fct\u00fcn bunlar g\u0259l\u0259c\u0259yin m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ridir. Lakin bir \u015fey a\u015fkard\u0131r ki, koronavirus \u00fcz\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259d\u0259n sonra s\u0131rf i\u015f\u00e7i bax\u0131mdan, psixoloji bax\u0131mdan bu v\u0259ziyy\u0259td\u0259n \u00e7\u0131xmaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259l\u0259 uzun m\u00fcdd\u0259t laz\u0131m g\u0259l\u0259c\u0259k. Bunun n\u0259 q\u0259d\u0259r davam ed\u0259c\u0259yini dem\u0259k \u00e7ox \u00e7\u0259tindir. Lakin m\u0259nim fikrimc\u0259, \u0259sas m\u0259qam, o c\u00fcml\u0259d\u0259n beyn\u0259lxalq siyas\u0259t m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n m\u00fcsb\u0259t t\u0259cr\u00fcb\u0259sini qoruyub saxlamaqd\u0131r ki, bu m\u00fcv\u0259qq\u0259ti ayr\u0131l\u0131q \u00f6lk\u0259l\u0259ri bir-birind\u0259n ay\u0131rmas\u0131n. Biz dialoqu davam etdir\u0259k, videokonfrans format\u0131nda i\u015fl\u0259y\u0259k. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, m\u0259n h\u0259mkarlar\u0131mla videokonfrans format\u0131nda bir ne\u00e7\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f ke\u00e7irmi\u015f\u0259m. \u018flb\u0259tt\u0259, forma f\u0259rqli olacaq, lakin \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259 m\u00fcsb\u0259t m\u0259zmunu saxlamaq v\u0259 pandemiya n\u0259tic\u0259sind\u0259 g\u00f6rd\u00fcy\u00fcm\u00fcz m\u00fcsb\u0259t m\u0259qamlar\u0131n say\u0131n\u0131 art\u0131rmaqd\u0131r. Ola bilsin, bunlar h\u0259l\u0259 ilk t\u0259zah\u00fcrl\u0259rdir, lakin h\u0259mr\u0259ylik, h\u0259tta m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri g\u0259rgin olan \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda da \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q elementl\u0259ri g\u00f6r\u00fcn\u00fcr.<\/p>\n<p><strong>-\u0130lham Heyd\u0259r o\u011flu, Siz dediniz ki, b\u00fct\u00fcn bu \u00e7\u0259tinlikl\u0259r\u0259 baxmayaraq, \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 inki\u015faf etdirm\u0259k, m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirm\u0259k z\u0259ruridir. M\u0259hz bu bax\u0131mdan m\u0259n ist\u0259rdim ki, Rusiya Prezidenti Vladimir Putin il\u0259 Sizin m\u00fcnasib\u0259tl\u0259riniz m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 toxunaq, Sizin aran\u0131zda kifay\u0259t q\u0259d\u0259r s\u0131x \u015f\u0259xsi yolda\u015fl\u0131q m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, \u201cpersonal chemistry\u201d yaran\u0131b. Siz Rusiyaya s\u0259f\u0259rl\u0259r etmisiniz, Putin Az\u0259rbaycanda olub. Bu \u015f\u0259raitd\u0259 Siz\u0259 el\u0259 g\u0259lmirmi ki, Sizin fikrinizin davam\u0131 kimi m\u0259hz yeni \u015f\u0259raitd\u0259 yeni h\u0259ll\u0259r v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n yeni format\u0131n\u0131 tapmaq \u00fc\u00e7\u00fcn bu \u0259laq\u0259l\u0259ri daha da intensivl\u0259\u015fdirm\u0259k laz\u0131md\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p>-B\u0259li, siz tamamil\u0259 haql\u0131s\u0131n\u0131z, biz bu m\u0259s\u0259l\u0259 \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259yirik, h\u0259tta pandemiya \u015f\u0259raitind\u0259 d\u0259 fasil\u0259siz n\u0259qliyyat da\u015f\u0131malar\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irilir. Biz tranzit-logistika sah\u0259sind\u0259 i\u015fl\u0259ri intensivl\u0259\u015fdirm\u0259k bar\u0259d\u0259 raz\u0131l\u0131\u011fa g\u0259lmi\u015fik. \u00d6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda, Rusiya il\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda \u0259mt\u0259\u0259 d\u00f6vriyy\u0259sin\u0259 g\u0259ldikd\u0259 is\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259, pandemiya m\u0259nfi t\u0259sirini g\u00f6st\u0259rir. Lakin \u0259min\u0259m ki, biz m\u00fcsb\u0259t \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 qoruyub saxlayacaq v\u0259 geni\u015fl\u0259ndir\u0259c\u0259yik.<\/p>\n<p>Siz qeyd etdiyiniz kimi, Rusiya Federasiyas\u0131n\u0131n Prezidenti il\u0259 biz h\u0259m Rusiyada, h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycanda yet\u0259rinc\u0259 tez-tez g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcr\u00fck. Sonuncu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcz ke\u00e7\u0259n ilin ax\u0131r\u0131nda Peterburqda olub, bundan \u0259vv\u0259l So\u00e7id\u0259. M\u0259n \u201cValday\u201d Diskussiya Klubuna d\u0259v\u0259t edilmi\u015fdim. Buna g\u00f6r\u0259 bizim \u00fcnsiyy\u0259timiz v\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rimiz qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259rimizin inki\u015faf\u0131na \u00e7ox m\u00fcsb\u0259t t\u0259kan verir v\u0259 tabeliyimizd\u0259 olanlara verdiyimiz g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259r, t\u0259limatlar h\u0259yata ke\u00e7irilir.<\/p>\n<p>Qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 siyasi \u0259laq\u0259l\u0259rimiz \u00e7ox y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259dir. \u018flb\u0259tt\u0259, pandemiya olmasayd\u0131, biz \u0259mt\u0259\u0259 d\u00f6vriyy\u0259sini daha da art\u0131rard\u0131q. Lakin \u0259min\u0259m ki, iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259rimiz laz\u0131mi s\u0259viyy\u0259d\u0259 olacaq. Bizim n\u0259qliyyat-logistika sah\u0259sind\u0259 d\u0259 b\u00f6y\u00fck planlar\u0131m\u0131z var. Bu g\u00fcn bizim f\u0259al istifad\u0259 etdiyimiz \u015eimal-C\u0259nub d\u0259hlizi il\u0259 yana\u015f\u0131, Rusiyan\u0131n \u015eimal-Q\u0259rb n\u0259qliyyat d\u0259hlizin\u0259 qo\u015fulmas\u0131 da bizi sevindirir. Rusiyal\u0131 y\u00fckg\u00f6nd\u0259r\u0259nl\u0259r Az\u0259rbaycandan Avropa istiqam\u0259tin\u0259 ged\u0259n bu mar\u015frutdan istifad\u0259 edirl\u0259r. Elektroenergetika sah\u0259sind\u0259 elektrik enerjisi m\u00fcbadil\u0259si, habel\u0259 \u00e7oxt\u0259r\u0259fli \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q bax\u0131m\u0131ndan b\u00f6y\u00fck potensial var. Biz y\u00fcks\u0259kvoltlu elektrik\u00f6t\u00fcrm\u0259 x\u0259tl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131y\u0131q.<\/p>\n<p>Neft-qaz sah\u0259sind\u0259 d\u0259 v\u0259ziyy\u0259t yax\u015f\u0131d\u0131r. B\u0259lk\u0259 d\u0259 \u00e7oxlar\u0131 bilmir, lakin X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin Rusiya sektorunda Rusiya \u015firk\u0259tl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n hasil edil\u0259n neftin bir hiss\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131n n\u0259qliyyat infrastrukturu vasit\u0259sil\u0259 n\u0259ql edilir. Y\u0259ni, burada \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q y\u00fcks\u0259l\u0259n x\u0259tt \u00fczr\u0259 davam edir.<\/p>\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259, Rusiya Prezidenti il\u0259 birlikd\u0259 humanitar sah\u0259d\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irdiyimiz \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 da h\u00f6km\u0259n qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, bu, qon\u015fular aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n n\u00fcmun\u0259sidir. Rusiyada da bunu \u00e7ox y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirirl\u0259r ki, Az\u0259rbaycanda t\u0259drisin rus dilind\u0259 oldu\u011fu 330-dan \u00e7ox m\u0259kt\u0259b var. Rusiyan\u0131n apar\u0131c\u0131 ali m\u0259kt\u0259bl\u0259rinin filiallar\u0131, yet\u0259rinc\u0259 z\u0259ngin m\u0259d\u0259ni proqram v\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259, Xalq T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 Nailiyy\u0259tl\u0259ri S\u0259rgisind\u0259 yenid\u0259n qurulmu\u015f \u201cAz\u0259rbaycan\u201d pavilyonunun t\u0259nt\u0259n\u0259li a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 da dostluq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin r\u0259mzidir.<\/p>\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259, biz t\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259nirik ki, pandemiya turizm sektoruna \u00e7ox g\u00fccl\u00fc z\u0259rb\u0259 vurub. Ona g\u00f6r\u0259 ki, ke\u00e7\u0259n il bir milyona yax\u0131n rusiyal\u0131 Az\u0259rbaycana s\u0259f\u0259r edib. Biz bu il d\u0259 rusiyal\u0131 turistl\u0259rin say\u0131n\u0131n artaca\u011f\u0131na \u00fcmid edirdik. Lakin h\u0259r \u015feyin qaydaya d\u00fc\u015f\u0259c\u0259yi v\u0259 insanlar\u0131n yenid\u0259n bir-birini ziyar\u0259t etm\u0259y\u0259 ba\u015flayaca\u011f\u0131 vaxt\u0131 g\u00f6zl\u0259y\u0259k. Siz tamamil\u0259 haql\u0131s\u0131n\u0131z, biz vaxt\u0131 itirm\u0259m\u0259liyik, bu il g\u00f6r\u00fcl\u0259si i\u015fl\u0259r h\u0259l\u0259 \u00e7oxdur. Biz daim \u0259laq\u0259 saxlay\u0131r\u0131q v\u0259 yax\u0131n dostlar, t\u0259r\u0259fda\u015flar kimi i\u015fl\u0259yirik.<\/p>\n<p><strong>-\u0130lham Heyd\u0259r o\u011flu, bilirsiniz, pandemiyadan sonrak\u0131 d\u00f6vrd\u0259n s\u00f6hb\u0259t d\u00fc\u015f\u0259nd\u0259 enerji sah\u0259si ayr\u0131ca m\u00f6vzudur. \u018flb\u0259tt\u0259, indi x\u0259b\u0259rl\u0259rin b\u00fct\u00fcn g\u00fcnd\u0259liyi pandemiya il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Lakin h\u0259l\u0259 yax\u0131n vaxtlarda neftin qiym\u0259tl\u0259ri m\u00f6vzusu da buraya \u0259lav\u0259 olunurdu. D\u00fcnya t\u0259lat\u00fcmd\u0259 idi, ham\u0131 hans\u0131sa detektiv kimi neftin qiym\u0259tinin az qala m\u0259nfiy\u0259 ke\u00e7m\u0259sini izl\u0259yirdi. B\u00fct\u00fcn insanlar neft sah\u0259sind\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdi. Az\u0259rbaycan tarix\u0259n neft hasil ed\u0259n \u00f6lk\u0259dir, lakin bununla b\u0259rab\u0259r, Siz art\u0131q ne\u00e7\u0259 ill\u0259rdir deyirsiniz ki, Az\u0259rbaycan neftd\u0259n as\u0131l\u0131l\u0131qdan xilas olmal\u0131d\u0131r. Bununla \u0259laq\u0259dar m\u0259n neftin qiym\u0259tl\u0259rini qabaqcadan s\u00f6yl\u0259m\u0259y\u0259 haz\u0131r deyil\u0259m, amma as\u0131l\u0131l\u0131qdan yaxa qurtarmaq bax\u0131m\u0131ndan Siz iqtisadiyyat\u0131n hans\u0131 sah\u0259l\u0259rin\u0259 bel ba\u011flay\u0131rs\u0131n\u0131z, postneft d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131 nec\u0259 t\u0259s\u0259vv\u00fcr edirsiniz?<\/strong><\/p>\n<p>-Siz tamamil\u0259 haql\u0131s\u0131n\u0131z. M\u0259n bu m\u00f6vzunu \u00e7ox f\u0259al \u015f\u0259kild\u0259 qald\u0131rm\u0131\u015fam v\u0259 qald\u0131r\u0131ram. Bu istiqam\u0259td\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n add\u0131mlar at\u0131l\u0131r. Onu dem\u0259k kifay\u0259tdir ki, bu ilin birinci r\u00fcb\u00fcnd\u0259 qeyri-neft-qaz sektorunda s\u0259naye m\u0259hsullar\u0131 istehsal\u0131n\u0131n h\u0259cmi 23 faiz art\u0131b. Bu, m\u00fctl\u0259q rekord g\u00f6st\u0259ricidir. M\u0259nim fikrimc\u0259, pandemiya \u015f\u0259raitind\u0259 bu r\u0259q\u0259m, \u0259lb\u0259tt\u0259, bizim apard\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u015f\u0259 h\u00f6rm\u0259t do\u011furur. Buna g\u00f6r\u0259 qeyri-neft sektoruna oriyentasiya bizim \u0259sas prioritetimiz olub v\u0259 yen\u0259 bel\u0259dir. D\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 dediyim kimi, biz neft sektorunu yaddan \u00e7\u0131xarmal\u0131y\u0131q. Dem\u0259k olar ki, bu g\u00fcn neftin bu qiym\u0259tl\u0259ri il\u0259 postneft d\u00f6vr\u00fc, \u0259slind\u0259, ba\u015flan\u0131b. Buna g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131n\u0131n art\u0131m\u0131n\u0131n \u0259sas h\u0259r\u0259k\u0259tverici q\u00fcvv\u0259si onun a\u015fkarl\u0131\u011f\u0131 olacaq. Bu istiqam\u0259td\u0259 &#8211; iqtisadiyyat\u0131n k\u00f6lg\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox i\u015f g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, bu problem bizim \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259l\u0259 d\u0259 aktuald\u0131r. Burada qeyri-formal m\u0259\u015f\u011fulluqdan ba\u015flam\u0131\u015f vergi \u00f6d\u0259m\u0259kd\u0259n yay\u0131nma\u011fa q\u0259d\u0259r b\u00fct\u00fcn m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r bir-biri il\u0259 s\u0131x ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bizim g\u00f6rd\u00fcy\u00fcm\u00fcz t\u0259dbirl\u0259r \u00f6z n\u0259tic\u0259l\u0259rini verir. H\u0259m ke\u00e7\u0259n il, h\u0259m d\u0259 bu il biz b\u00fcdc\u0259ni, \u0259sas\u0259n, iqtisadiyyat\u0131n k\u00f6lg\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 hesab\u0131na art\u0131r\u0131r\u0131q. Y\u0259ni, bu, \u0259sas h\u0259r\u0259k\u0259tverici amil olacaq.<\/p>\n<p>\u0130qtisadiyyat\u0131n sah\u0259l\u0259rin\u0259 g\u0259ldikd\u0259, \u0259lb\u0259tt\u0259, m\u0259n, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131 qeyd ed\u0259rdim, orada \u00e7ox b\u00f6y\u00fck potensial var v\u0259 bu sah\u0259y\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck investisiyalar yat\u0131r\u0131l\u0131b. Art\u0131m da kifay\u0259t q\u0259d\u0259r ciddidir. N\u0259qliyyat-logistika sah\u0259si. Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 b\u00fct\u00fcn n\u0259qliyyat-kommunikasiya layih\u0259l\u0259ri praktiki olaraq ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131b. \u00d6lk\u0259miz \u015e\u0259rq-Q\u0259rb n\u0259qliyyat d\u0259hlizind\u0259 f\u0259al i\u015ftirak edir. Bu, \u201cBir k\u0259m\u0259r, bir yol\u201d t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc, \u015eimal-C\u0259nub d\u0259hlizi, h\u0259m\u00e7inin art\u0131q qeyd etdiyim \u015eimal-Q\u0259rb d\u0259hlizi layih\u0259sidir. Odur ki, n\u0259qliyyat-logistika infrastrukturunun yarad\u0131lmas\u0131 ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131b v\u0259 bu g\u00fcn biz da\u015f\u0131malar\u0131 art\u0131rmaq, Az\u0259rbaycan\u0131n tranzit imkanlar\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131m\u0131zla, qon\u015fular\u0131m\u0131zla i\u015fl\u0259yirik.<\/p>\n<p>Biz turizm\u0259 b\u00f6y\u00fck diqq\u0259t yetirirdik v\u0259 yen\u0259 bel\u0259dir. Bu sektor \u00e7ox perspektivli idi. Son 4 ild\u0259 turistl\u0259rin say\u0131 h\u0259r il 10 faizd\u0259n 24 faiz\u0259 q\u0259d\u0259r art\u0131b. M\u00fcasir turizm infrastrukturu yarad\u0131l\u0131b. Lakin \u0259lb\u0259tt\u0259, pandemiya bu sektora \u00e7ox g\u00fccl\u00fc z\u0259rb\u0259 oldu. \u0130ndi biz daxili turizmin stimulla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 bar\u0259d\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fck. X\u00fcsus\u0259n ona g\u00f6r\u0259 ki, Az\u0259rbaycan\u0131n milyonlarla v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 il \u0259rzind\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n istirah\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6lk\u0259d\u0259n k\u0259nara gedir. Onlar s\u0259rh\u0259dl\u0259rin ba\u011flanmas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq y\u0259qin ki, bu il yayda daxili turizm\u0259 istiqam\u0259tl\u0259n\u0259c\u0259kl\u0259r.<\/p>\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259, informasiya-kommunikasiya texnologiyalar\u0131 sektorunu da qeyd etm\u0259liy\u0259m. Burada da yax\u015f\u0131 t\u0259m\u0259l yarad\u0131l\u0131b. \u00dc\u00e7 s\u00fcni peyki olan Az\u0259rbaycan art\u0131q kosmik klubun \u00fczv\u00fcd\u00fcr. \u0130KT sektoru \u00e7ox f\u0259al inki\u015faf edir v\u0259 bu sah\u0259d\u0259 \u00e7ox ciddi art\u0131m var. Ona g\u00f6r\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, bu istiqam\u0259tl\u0259r bundan sonra da m\u00fch\u00fcm rol oynayacaq. \u018flb\u0259tt\u0259, iqtisadiyyat\u0131n qlobal m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 bir daha qay\u0131daraq dem\u0259liy\u0259m ki, bu, h\u0259m yerli, h\u0259m d\u0259 \u0259cn\u0259bi investorlar \u00fc\u00e7\u00fcn biznes m\u00fchitinin yax\u015f\u0131la\u015fmas\u0131 v\u0259 ki\u00e7ik sahibkarl\u0131\u011fa d\u0259st\u0259k dem\u0259kdir. Biz haz\u0131rda bu istiqam\u0259td\u0259 b\u00f6y\u00fck add\u0131mlar at\u0131r\u0131q. Bu, h\u0259m m\u0259\u015f\u011fullu\u011fu, h\u0259m d\u0259 iqtisadiyyat\u0131n \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259sini t\u0259min ed\u0259c\u0259k. \u0130nki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rin t\u0259cr\u00fcb\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n bilirik ki, orada \u00fcmumi daxili m\u0259hsulun yar\u0131dan \u00e7oxu ki\u00e7ik v\u0259 orta biznes hesab\u0131na formala\u015f\u0131r. Biz d\u0259 buna \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131q.<\/p>\n<p><strong>-\u0130lham Heyd\u0259r o\u011flu, bilirsiniz ki, haz\u0131rda m\u00fczakir\u0259 edil\u0259n v\u0259 pandemiya il\u0259 ba\u011fl\u0131 daha bir m\u0259s\u0259l\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n effektivliyi m\u0259s\u0259l\u0259sidir. Siz Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n pandemiyaya h\u0259sr edilmi\u015f tarixi Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn u\u011furla ke\u00e7m\u0259sind\u0259n dan\u0131\u015fd\u0131n\u0131z. Lakin indi b\u0259zi siyas\u0259t\u00e7il\u0259r Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u00fcnvan\u0131na \u00e7oxlu t\u0259nqidi s\u00f6zl\u0259r s\u00f6yl\u0259yirl\u0259r. BMT-nin t\u0259sisat\u0131 olan \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 ciddi t\u0259nqid\u0259 m\u0259ruz qal\u0131b. Az\u0259rbaycan \u0259ks\u0259r beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n inaml\u0131 v\u0259 f\u0259al i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131d\u0131r. O, T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n qeyri-daimi \u00fczv\u00fc olub. Az\u0259rbaycan M\u00fcst\u0259qil D\u00f6vl\u0259tl\u0259r Birliyi, AT\u018fT v\u0259 dig\u0259r t\u0259\u015fkilatlar sistemind\u0259 f\u0259al i\u015fl\u0259yir. Sizin fikrinizc\u0259, \u0259vv\u0259l\u0259n, beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n \u00fcnvan\u0131na bu t\u0259nqid n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 \u0259dal\u0259tlidir, beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar bu \u00fcmumi b\u0259laya n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 haz\u0131r oldular, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, Siz nec\u0259 hesab edirsiniz, onlar\u0131n haz\u0131r olmalar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlarda islahatlar, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 f\u0259aliyy\u0259tin hans\u0131sa yeni variantlar\u0131 t\u0259l\u0259b olunurmu? Ax\u0131, h\u0259mi\u015f\u0259 n\u0259yis\u0259 g\u00f6zl\u0259m\u0259k laz\u0131m g\u0259lir.<\/strong><\/p>\n<p>-Bilirsiniz, m\u0259nim fikrimc\u0259, bu istiqam\u0259td\u0259 \u0259sas amil ayr\u0131-ayr\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rin irad\u0259sidir. Ona g\u00f6r\u0259 ki, beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n ibar\u0259tdir v\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259r bu t\u0259\u015fkilatlara n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rini g\u00f6nd\u0259rirl\u0259r, \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00f6z m\u0259nafel\u0259rini bu beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 m\u00fcdafi\u0259 edirl\u0259r. Beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlara r\u0259hb\u0259rlik ed\u0259n insanlar beyn\u0259lxalq m\u0259murlard\u0131r. \u018flb\u0259tt\u0259, onlar kimins\u0259 xo\u015funa g\u0259l\u0259c\u0259k, kimins\u0259 xo\u015funa g\u0259lm\u0259y\u0259c\u0259k m\u0259sul q\u0259rarlar q\u0259bul etm\u0259li olanda \u00fczl\u0259\u015fdikl\u0259ri \u00e7\u0259tinlikl\u0259ri anlamaq laz\u0131md\u0131r. Buna g\u00f6r\u0259 onlar\u0131n diplomatiya m\u0259har\u0259ti d\u0259 \u00e7ox c\u0259h\u0259td\u0259n bu v\u0259 ya dig\u0259r beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilat\u0131n n\u00fcfuzunu m\u00fc\u0259yy\u0259n edir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycana g\u0259ldikd\u0259, bizim \u00fczv oldu\u011fumuz b\u00fct\u00fcn t\u0259\u015fkilatlarda m\u0259hz ona g\u00f6r\u0259 i\u015ftirak edirik ki, bu t\u0259\u015fkilat\u0131 g\u00fccl\u0259ndir\u0259k, \u00e7\u00fcnki biz onun \u00fczv\u00fcy\u00fck, h\u0259m\u00e7inin bu t\u0259\u015fkilatda f\u0259aliyy\u0259timiz \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u00f6z milli maraqlar\u0131m\u0131z\u0131 maksimum t\u0259min ed\u0259k. Lakin biz, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259rin daha b\u00f6y\u00fck etimad\u0131n\u0131 qazanma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131q v\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irdiyimiz t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r buna istiqam\u0259tl\u0259nib. M\u0259s\u0259l\u0259n, Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n \u00fczvl\u0259ri olan \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 vasit\u0259sil\u0259 maliyy\u0259 yard\u0131m\u0131 g\u00f6st\u0259rm\u0259k t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc konkret n\u00fcmun\u0259dir.<\/p>\n<p>T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlarda s\u00f6z\u00e7\u00fcl\u00fck \u00e7ox geni\u015f yay\u0131l\u0131b, \u00f6z\u00fc d\u0259 ilb\u0259il bir m\u0259ruz\u0259d\u0259n dig\u0259rin\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcl\u0259n v\u0259 arxas\u0131nda he\u00e7 bir \u0259m\u0259li i\u015f dayanmayan \u015fablon s\u00f6zl\u0259r. H\u0259m d\u0259, \u0259lb\u0259tt\u0259, ist\u0259nil\u0259n beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilat q\u00fcdr\u0259tli \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n, ortabablardan v\u0259 h\u0259l\u0259 bir q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fcm\u0259li olan \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n ibar\u0259tdir. Ona g\u00f6r\u0259 burada b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259rin maraqlar\u0131n\u0131n n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmas\u0131 da vacibdir ki, b\u00f6y\u00fck maliyy\u0259, siyasi v\u0259 dig\u0259r resurslar\u0131 olmayan \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00f6zl\u0259rini aldad\u0131lm\u0131\u015f, ikinci d\u0259r\u0259c\u0259li \u00fczvl\u0259r kimi hiss etm\u0259sinl\u0259r. Buna g\u00f6r\u0259 hesab edir\u0259m ki, beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 h\u00f6rm\u0259t m\u00fch\u00fcm prioritetl\u0259rd\u0259n biridir. \u018flb\u0259tt\u0259, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131, yaxud Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131 kimi 120 \u00f6lk\u0259ni birl\u0259\u015fdir\u0259n qlobal beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 buna nail olmaq daha y\u0131\u011fcam t\u0259\u015fkilatlarla m\u00fcqayis\u0259d\u0259 \u00e7\u0259tindir. Lakin hesab edir\u0259m ki, bu, siyas\u0259t\u00e7il\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas ruhland\u0131r\u0131c\u0131 amil olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bir d\u0259, \u0259lb\u0259tt\u0259, beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilat\u0131n n\u00fcfuzu \u00e7ox c\u0259h\u0259td\u0259n onun q\u0259bul etdiyi q\u0259rarlar\u0131n yerin\u0259 yetirilm\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r. Dem\u0259liy\u0259m ki, burada da islahatlar \u00fc\u00e7\u00fcn yer \u00e7oxdur. H\u0259tta BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n ne\u00e7\u0259 ill\u0259r bundan \u0259vv\u0259l q\u0259bul etdiyi q\u0259tnam\u0259l\u0259r yerin\u0259 yetirilmir v\u0259 Az\u0259rbaycan bunu \u00f6z timsal\u0131nda y\u0259qin edib. Otuz il\u0259 yax\u0131nd\u0131r ki, erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 bar\u0259d\u0259 BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n q\u0259tnam\u0259l\u0259ri yerin\u0259 yetirilmir v\u0259 t\u0259cav\u00fczkara qar\u015f\u0131, bu q\u0259tnam\u0259l\u0259ri pozana qar\u015f\u0131 he\u00e7 bir sanksiya t\u0259tbiq edilm\u0259yib. Buna g\u00f6r\u0259 h\u00f6km\u0259n c\u0259za mexanizmi olmal\u0131d\u0131r. \u018fg\u0259r beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilat icras\u0131 z\u0259ruri olan q\u0259rar q\u0259bul edirs\u0259, bu q\u0259rar yerin\u0259 yetirilm\u0259lidir. Q\u0259rar\u0131 pozan \u00fczv bar\u0259sind\u0259 is\u0259 bir ne\u00e7\u0259 m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259n ibar\u0259t prosedur olmal\u0131d\u0131r, lakin bu prosedur yoxdur. M\u0259nim fikrimc\u0259, beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlara m\u00fcnasib\u0259td\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n \u00fcmidsizlik do\u011furan \u0259sas amill\u0259r bunlard\u0131r. Siz\u0259 s\u0259mimi dem\u0259liy\u0259m, b\u0259z\u0259n beyn\u0259lxalq h\u00fcquqa zidd olan h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r m\u00fc\u015fahid\u0259 edirik, bu is\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259, beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n n\u00fcfuzunu art\u0131rm\u0131r v\u0259 \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 m\u00fcasir d\u00fcnya nizam\u0131n\u0131 \u015f\u00fcbh\u0259 alt\u0131na al\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 ki, beyn\u0259lxalq h\u00fcquq h\u0259r k\u0259s \u00fc\u00e7\u00fcn prioritet olmal\u0131d\u0131r v\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259r onlar\u0131n potensial\u0131ndan, imkanlar\u0131ndan as\u0131l\u0131 olmayaraq beyn\u0259lxalq h\u00fcquqa h\u00f6rm\u0259t etm\u0259y\u0259 borcludurlar. Amma biz b\u0259z\u0259n beyn\u0259lxalq h\u00fcququn kobudcas\u0131na, n\u00fcmayi\u015fkaran\u0259 \u015f\u0259kild\u0259 pozuldu\u011funu g\u00f6r\u0259nd\u0259 sual yaran\u0131r: b\u0259s biz n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn ona riay\u0259t etm\u0259liyik? \u018fg\u0259r ba\u015fqalar\u0131 onu pozma\u011f\u0131 \u00f6zl\u0259rin\u0259 r\u0259va g\u00f6r\u0259 bilirs\u0259, biz n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn poza bilm\u0259rik? M\u0259n demir\u0259m ki, biz bu yolla gedirik. Xeyr. Az\u0259rbaycan h\u0259mi\u015f\u0259 qanunun aliliyini v\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcququn aliliyini \u0259sas g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. Lakin haql\u0131 olaraq, bu c\u00fcr suallar yaran\u0131r v\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259, onlara birg\u0259 cavablar axtarmaq laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p><strong>-\u0130lham Heyd\u0259r o\u011flu, Sizd\u0259n praktiki m\u0259sl\u0259h\u0259t ist\u0259yir\u0259m. Bilirsiniz, d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 kimi sanki m\u00fcr\u0259kk\u0259b \u015f\u0259rait\u0259 d\u00fc\u015fm\u00fcs\u00fcn\u00fcz. Siz, bir t\u0259r\u0259fd\u0259n, karantin\u0259 riay\u0259t etm\u0259lisiniz v\u0259 bilir\u0259m ki, bir v\u0259t\u0259nda\u015f kimi adi t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik m\u00fclahiz\u0259l\u0259rin\u0259 \u0259sas\u0259n buna riay\u0259t edirsiniz. Amma dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n televizora baxanda g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, Sizin d\u00f6vl\u0259ti f\u0259aliyy\u0259tinizin intensivliyi \u0259sla azalm\u0131r. Siz bunlar\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259ndirm\u0259y\u0259 nec\u0259 nail olursunuz? Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n Siz h\u0259mi\u015f\u0259 fiziki forman\u0131z\u0131 saxlama\u011fa b\u00f6y\u00fck diqq\u0259t yetirirsiniz v\u0259 y\u0259qin ki, bunu tez-tez edirsiniz. \u00d6z h\u0259mv\u0259t\u0259nl\u0259riniz\u0259, bizim televiziya tama\u015fa\u00e7\u0131lar\u0131na m\u0259sl\u0259h\u0259t verin: karantin \u015f\u0259raitind\u0259 bel\u0259 fiziki forman\u0131 nec\u0259 saxlay\u0131rs\u0131n\u0131z?<\/strong><\/p>\n<p>-Fiziki forman\u0131 ev \u015f\u0259raitind\u0259 d\u0259 saxlamaq olar. Bu g\u00fcn bu, art\u0131q he\u00e7 k\u0259s \u00fc\u00e7\u00fcn sirr deyil. \u0130dman zal\u0131na getm\u0259d\u0259n evd\u0259 idmanla f\u0259al m\u0259\u015f\u011ful olma\u011f\u0131n m\u00fcmk\u00fcnl\u00fcy\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259r\u0259n informasiya resurslar\u0131 \u00e7oxdur. M\u0259n ilk g\u0259nclik ill\u0259rimd\u0259n b\u0259ri idmanla m\u0259\u015f\u011fulam v\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259, b\u00fct\u00fcn qaydalara riay\u0259t edir\u0259m. Hesab edir\u0259m ki, idmanla m\u0259\u015f\u011ful olmaq h\u0259r k\u0259sd\u0259n \u00f6tr\u00fc h\u0259m sa\u011flaml\u0131q, h\u0259m \u00f6z\u00fcn\u0259inam, h\u0259m d\u0259 i\u015f qabiliyy\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm amill\u0259rd\u0259n biridir. M\u0259n g\u0259ncl\u0259r\u0259 v\u0259 orta ya\u015fl\u0131 insanlara m\u00fcraci\u0259tl\u0259 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 demi\u015f\u0259m, idmanla m\u0259\u015f\u011ful olun. B\u0259z\u0259n bunu \u00e7ox t\u0259krar edir\u0259m, lakin insanlar\u0131n buna \u0259m\u0259l etm\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259krarlamaq laz\u0131md\u0131r. Yad\u0131mdad\u0131r, biz x\u0259st\u0259xanalar\u0131n tikintisini geni\u015fl\u0259ndirm\u0259y\u0259 ba\u015flayanda m\u0259n d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 t\u0259krar edirdim ki, h\u0259r k\u0259s tibbi m\u00fcayin\u0259d\u0259n ke\u00e7m\u0259lidir. Biz bunu \u2013 k\u00fctl\u0259vi pulsuz dispanserizasiyan\u0131 h\u0259yata ke\u00e7iririk. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, bu il pandemiya ucbat\u0131ndan onu ke\u00e7irm\u0259dik. Be\u015f milyondan \u00e7ox insan \u00f6z sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 yoxlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259lir. \u0130dmanda da bel\u0259 olmal\u0131d\u0131r. M\u0259n deyir\u0259m: idmanla m\u0259\u015f\u011ful olun, faydas\u0131n\u0131 g\u00f6r\u0259c\u0259ksiniz, sizin fiziki forman\u0131z\u0131n, \u0259hval\u0131n\u0131z\u0131n, i\u015f qabiliyy\u0259tinizin nec\u0259 yax\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u0259c\u0259ksiniz. Buna g\u00f6r\u0259 indi m\u0259n imkan\u0131 olmayanlar\u0131n ham\u0131s\u0131na m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u00fcr\u0259m: internet resurslar\u0131ndan istifad\u0259 edin, orada idmanla evd\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7oxlu m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259r, \u00e7oxlu proqramlar var.<\/p>\n<p>Karantin rejimin\u0259 g\u0259ldikd\u0259 is\u0259, m\u0259n prinsip etibaril\u0259 intizaml\u0131 adamam. Buna g\u00f6r\u0259 m\u0259nim ictimai t\u0259dbirl\u0259rimd\u0259 \u0259n \u00e7oxu 9 n\u0259f\u0259r olur. Bizd\u0259 on n\u0259f\u0259rd\u0259n \u00e7ox adam\u0131n bir yerd\u0259 topla\u015fmas\u0131 qada\u011fand\u0131r. Lakin m\u0259n ehtiyat \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259mi\u015f\u0259 deyir\u0259m, 9 n\u0259f\u0259rd\u0259n \u00e7ox olmamal\u0131d\u0131r. \u018fn \u00e7oxu 10 v\u0259 ya 9 n\u0259f\u0259r. Bir d\u0259, \u0259lb\u0259tt\u0259, m\u0259saf\u0259y\u0259 riay\u0259t edir\u0259m. \u0130ctimai xarakterli t\u0259dbirl\u0259rd\u0259 d\u0259, g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 d\u0259 bel\u0259 olub. \u0130lin birinci r\u00fcb\u00fcn\u00fcn yekunlar\u0131na h\u0259sr olunmu\u015f iclas\u0131 videokonfrans rejimind\u0259 ke\u00e7irdik. Amma dem\u0259liy\u0259m ki, bu iclas \u0259vv\u0259l ke\u00e7irdikl\u0259rimizd\u0259n o q\u0259d\u0259r d\u0259 f\u0259rql\u0259nm\u0259di. M\u0259nim tabeliyimd\u0259 olan i\u015f\u00e7il\u0259rl\u0259 s\u00f6hb\u0259tl\u0259rim d\u0259 videokonfrans format\u0131nda ke\u00e7irilir. Y\u0259ni, insan prinsip etibaril\u0259 h\u0259r \u015fey\u0259 al\u0131\u015f\u0131r. Buna da v\u0259rdi\u015f etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Amma sual\u0131n\u0131za g\u00f6r\u0259 sa\u011f olun. F\u00fcrs\u0259td\u0259n istifad\u0259 edib, bir daha ham\u0131ya m\u00fcraci\u0259t edir\u0259m: idmanla m\u0259\u015f\u011ful olun, \u00f6z\u00fc d\u0259 m\u00fcnt\u0259z\u0259m sur\u0259td\u0259.<\/p>\n<p><strong>-\u0130lham Heyd\u0259r o\u011flu, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 pandemiyan\u0131n ba\u015fa \u00e7atmas\u0131ndan dan\u0131\u015fark\u0259n Siz, m\u0259nim fikrimc\u0259, \u00e7ox d\u00fczg\u00fcn, d\u0259qiq bir s\u00f6z i\u015fl\u0259tdiniz: Q\u0259l\u0259b\u0259. Y\u0259qin bilirsiniz, b\u0259lk\u0259 d\u0259 g\u00f6rm\u00fcs\u00fcn\u00fcz: TASS agentliyinin fotom\u00fcxbiri Yevgeni Xaldeyin \u201cReyxstaq \u00fcz\u0259rind\u0259 Q\u0259l\u0259b\u0259 bayra\u011f\u0131\u201d adl\u0131 foto\u015f\u0259kli var. Bizim TASS agentliyi pandemiya \u00fcz\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259nin r\u0259mzi olacaq g\u0259l\u0259c\u0259k fotoqrafiya \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fcmumd\u00fcnya m\u00fcsabiq\u0259si elan edib. Sizin fikrinizc\u0259, h\u0259min fotoqrafiyada n\u0259 ola bil\u0259rdi?<\/strong><\/p>\n<p>-\u018flb\u0259tt\u0259, \u00e7ox yax\u015f\u0131 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsd\u00fcr. Buna g\u00f6r\u0259 siz\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr etm\u0259k ist\u0259rdim. M\u0259nim fikrimc\u0259, bu m\u00fcsabiq\u0259 t\u0259kc\u0259 r\u0259ssamlar\u0131n yox, ham\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck mara\u011f\u0131na s\u0259b\u0259b olacaq. Ona g\u00f6r\u0259 ki, bu g\u00fcn bu m\u00f6vzu h\u0259r k\u0259si narahat edir v\u0259 h\u0259r k\u0259si bu x\u0259st\u0259liy\u0259 qalib g\u0259lm\u0259k ist\u0259yi, \u00f6z yax\u0131nlar\u0131n\u0131 x\u0259st\u0259liyin a\u011f\u0131r f\u0259sadlar\u0131ndan qorumaq ist\u0259yi birl\u0259\u015fdirir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, h\u0259min fotoqrafiya v\u0259 ya simvol bu c\u00fcr birl\u0259\u015fdirici xarakter da\u015f\u0131mal\u0131d\u0131r. Bir d\u0259, \u015f\u00fcbh\u0259siz, d\u00fcnya pandemiyaya qalib g\u0259l\u0259nd\u0259 bunun r\u0259mzi insan, onun z\u0259kas\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 ki, vaksin icad edil\u0259nd\u0259 insan\u0131n z\u0259kas\u0131 bu x\u0259st\u0259liy\u0259 qalib g\u0259l\u0259c\u0259k. \u0130nsan\u0131n irad\u0259si. Ona g\u00f6r\u0259 ki, \u00e7\u0259tin d\u00f6vrd\u0259 \u00e7ox m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri m\u0259hz irad\u0259 q\u00fcvv\u0259si h\u0259ll edir. \u018flb\u0259tt\u0259, m\u0259rh\u0259m\u0259t hissi d\u0259. Ona g\u00f6r\u0259 ki, v\u0259ziyy\u0259tin \u00e7ox m\u00fcr\u0259kk\u0259b olmas\u0131na, \u00e7oxsayl\u0131 insan t\u0259l\u0259fat\u0131na baxmayaraq, m\u0259nim fikrimc\u0259, ictimai \u015f\u00fcurda m\u0259rh\u0259m\u0259t s\u0259viyy\u0259si xeyli y\u00fcks\u0259lib, insanlar anlay\u0131rlar ki, t\u0259bi\u0259tin v\u0259 Allah\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda ham\u0131 b\u0259rab\u0259rdir, h\u0259r k\u0259s \u00f6z yax\u0131nlar\u0131 qar\u015f\u0131s\u0131nda m\u0259suliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259li v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc l\u0259yaq\u0259tl\u0259 aparmal\u0131d\u0131r. Buna g\u00f6r\u0259 m\u00f6vzular palitras\u0131 bir q\u0259d\u0259r geni\u015f ola bil\u0259r, lakin \u0259min\u0259m ki, bu m\u00fcsabiq\u0259 bir simvolika il\u0259 kifay\u0259tl\u0259nm\u0259y\u0259c\u0259k. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, burada \u0259n yax\u015f\u0131 duy\u011fular, \u0259n yax\u015f\u0131 arzular, insan\u0131n v\u0259 insanl\u0131\u011f\u0131n \u0259n yax\u015f\u0131 keyfiyy\u0259tl\u0259ri c\u0259ml\u0259\u015fm\u0259lidir.<\/p>\n<p><strong>-\u00c7ox sa\u011f olun, \u0130lham Heyd\u0259r o\u011flu. Allah\u0131n izni il\u0259 v\u0259 nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, b\u00f6y\u00fck d\u00fcnya elminin k\u00f6m\u0259yi il\u0259 pandemiya \u00fcz\u0259rind\u0259 o q\u0259l\u0259b\u0259 g\u00fcn\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r ya\u015famaq laz\u0131md\u0131r. Fa\u015fizm \u00fcz\u0259rind\u0259 B\u00f6y\u00fck Q\u0259l\u0259b\u0259 bayram\u0131 is\u0259 bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 qeyd edil\u0259c\u0259k. Sizinl\u0259 bizim s\u00f6hb\u0259timizi milyonlarla rusiyal\u0131 g\u00f6r\u0259c\u0259k v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, bu s\u00f6hb\u0259ti g\u00f6r\u0259nl\u0259r t\u0259kc\u0259 rusiyal\u0131lar olmayacaq. Sizd\u0259n bir xahi\u015f ed\u0259 bil\u0259r\u0259mmi: may\u0131n 9-da Moskvada olsayd\u0131n\u0131z, dey\u0259c\u0259yiniz s\u00f6zl\u0259rl\u0259 m\u00fcraci\u0259t edin.<\/strong><\/p>\n<p>-M\u0259n bizim ham\u0131m\u0131z\u0131, veteranlar\u0131, bug\u00fcnk\u00fc n\u0259sli, g\u0259ncl\u0259ri t\u0259brik etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. Bu, sovet xalq\u0131n\u0131n q\u0259l\u0259b\u0259si, Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n tarixi \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb ed\u0259n q\u0259l\u0259b\u0259sidir. Bu q\u0259l\u0259b\u0259y\u0259 ke\u00e7mi\u015f Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n h\u0259r bir xalq\u0131 d\u0259y\u0259rli t\u00f6hf\u0259 verib. S\u00f6hb\u0259timizin \u0259vv\u0259lind\u0259 qeyd etdiyimiz kimi, q\u0259hv\u0259yi taun milyonlarla insan\u0131n h\u0259yat\u0131 bahas\u0131na m\u0259\u011flub edilib. Buna g\u00f6r\u0259 m\u0259n, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, veteranlara d\u0259rin h\u00f6rm\u0259timi, h\u0259lak olanlar\u0131n xatir\u0259sin\u0259 ehtiram\u0131m\u0131 bildirir\u0259m. Bu g\u00fcn biz onlar\u0131n say\u0259sind\u0259 ya\u015fay\u0131r\u0131q, m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259 ya\u015fay\u0131r v\u0259 \u00f6z taleyimizi qururuq.<\/p>\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259, g\u0259nc n\u0259sl\u0259 m\u00fcraci\u0259tl\u0259 dem\u0259k ist\u0259rdim ki, onlar \u00f6z \u0259cdadlar\u0131 kimi f\u0259dakarcas\u0131na, y\u00fcks\u0259k v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik hissi il\u0259 ya\u015fama\u011f\u0131, m\u00fcbariz\u0259 aparma\u011f\u0131 \u00f6yr\u0259nsinl\u0259r, q\u0259hr\u0259manl\u0131q g\u00f6st\u0259rsinl\u0259r, \u00f6z V\u0259t\u0259nini m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259rk\u0259n canlar\u0131n\u0131, h\u0259yatlar\u0131n\u0131 \u0259sirg\u0259m\u0259sinl\u0259r. Bu, el\u0259 bayramd\u0131r ki, biz onu daim qeyd etm\u0259liyik. Bu, el\u0259 bayramd\u0131r ki, b\u00fct\u00fcn m\u00fct\u0259r\u0259qqi b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259ti, b\u00fct\u00fcn s\u00fclhsev\u0259r insanlar\u0131 birl\u0259\u015fdirir. \u018flb\u0259tt\u0259, sizinl\u0259 art\u0131q m\u00fczakir\u0259 etdiyimiz kimi, biz tarixi yenid\u0259n yazmaq, B\u00f6y\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si haqq\u0131nda h\u0259qiq\u0259ti t\u0259hrif etm\u0259k c\u0259hdl\u0259ri il\u0259 bar\u0131\u015fmamal\u0131y\u0131q. Buna g\u00f6r\u0259 m\u0259n b\u00fct\u00fcn veteranlara, bu g\u00fcn s\u0131rada olanlar\u0131n ham\u0131s\u0131na bu c\u00fcr arzularla m\u00fcraci\u0259t edir\u0259m, Allah onlara uzun v\u0259 sa\u011flam \u00f6m\u00fcr versin.<\/p>\n<p><strong>-H\u00f6rm\u0259tli \u0130lham Heyd\u0259r o\u011flu, bu s\u00f6hb\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00e7ox sa\u011f olun. Sizi qar\u015f\u0131dan g\u0259l\u0259n Q\u0259l\u0259b\u0259 bayram\u0131 m\u00fcnasib\u0259til\u0259 t\u0259brik edir\u0259m. Siz\u0259 arzum budur ki, Az\u0259rbaycan Sizin r\u0259hb\u0259rliyinizl\u0259 bu pandemiya \u00fcz\u0259rind\u0259 tezlikl\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259 qazans\u0131n. Siz\u0259 \u0259n xo\u015f dil\u0259kl\u0259rimizi bildirir\u0259m. \u00c7ox sa\u011f olun.<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div><iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.facebook.com\/plugins\/video.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Faztvresmi%2Fvideos%2F2877254612392671%2F&amp;show_text=0&amp;width=560\" width=\"560\" height=\"314\" frameborder=\"0\" scrolling=\"no\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\" data-mce-fragment=\"1\"><\/iframe><\/div>\n<\/div>\n<\/article>\n<h2 class=\"news-share-title\"><\/h2>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev Rusiyan\u0131n TASS informasiya agentliyinin ba\u015f direktorunun birinci m\u00fcavini Mixail Qusmana ekskl\u00fcziv m\u00fcsahib\u0259 verib. AZ\u018fRTAC\u00a0m\u00fcsahib\u0259ni t\u0259qdim edir. X X X \u00a0-Salam, \u0130lham Heyd\u0259r o\u011flu. Sizi salamlama\u011fa \u015fadam. M\u0259n Sizinl\u0259 m\u00fcxt\u0259lif \u015f\u0259raitd\u0259 v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif yerl\u0259rd\u0259 s\u00f6hb\u0259t etm\u0259k, Sizd\u0259n m\u00fcsahib\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u0259k \u015f\u0259r\u0259fin\u0259 nail olmu\u015fam. Amma onlayn formatda s\u00f6hb\u0259timiz ilk d\u0259f\u0259dir. -B\u0259li, siz haql\u0131s\u0131n\u0131z. Bu format bir q\u0259d\u0259r qeyri-adidir, lakin art\u0131q ham\u0131 \u00fcnsiyy\u0259tin bu formas\u0131na v\u0259rdi\u015f edir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, s\u00f6hb\u0259timizin m\u0259zmunu bu formatdan z\u0259r\u0259r \u00e7\u0259km\u0259y\u0259c\u0259k. H\u0259r\u00e7\u0259nd, \u0259lb\u0259tt\u0259, \u0259n yax\u0131n vaxtda sizi \u015f\u0259xs\u0259n g\u00f6r\u0259c\u0259yim\u0259 \u00fcmid edir\u0259m. -Sa\u011f olun,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":161213,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/1588869138211514659_1000x669.jpg",620,366,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/1588869138211514659_1000x669.jpg",620,366,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/1588869138211514659_1000x669.jpg",620,366,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/1588869138211514659_1000x669-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/1588869138211514659_1000x669-300x177.jpg",300,177,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/1588869138211514659_1000x669.jpg",620,366,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/1588869138211514659_1000x669.jpg",620,366,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/1588869138211514659_1000x669.jpg",620,366,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/1588869138211514659_1000x669-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/1588869138211514659_1000x669.jpg",620,366,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev Rusiyan\u0131n TASS informasiya agentliyinin ba\u015f direktorunun birinci m\u00fcavini Mixail Qusmana ekskl\u00fcziv m\u00fcsahib\u0259 verib. AZ\u018fRTAC\u00a0m\u00fcsahib\u0259ni t\u0259qdim edir. X X X \u00a0-Salam, \u0130lham Heyd\u0259r o\u011flu. Sizi salamlama\u011fa \u015fadam. M\u0259n Sizinl\u0259 m\u00fcxt\u0259lif \u015f\u0259raitd\u0259 v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif yerl\u0259rd\u0259 s\u00f6hb\u0259t etm\u0259k, Sizd\u0259n m\u00fcsahib\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u0259k \u015f\u0259r\u0259fin\u0259 nail olmu\u015fam. Amma onlayn formatda s\u00f6hb\u0259timiz ilk d\u0259f\u0259dir. -B\u0259li, siz haql\u0131s\u0131n\u0131z.&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/161212"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=161212"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/161212\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/161213"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=161212"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=161212"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=161212"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}