{"id":162307,"date":"2020-05-09T14:12:04","date_gmt":"2020-05-09T11:12:04","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=162307"},"modified":"2020-05-09T14:12:04","modified_gmt":"2020-05-09T11:12:04","slug":"9-mayda-az%c9%99rbaycanin-payi-fasizm-nec%c9%99-davam-edir-t%c9%99hlil","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=162307","title":{"rendered":"9 Mayda Az\u0259rbaycan\u0131n pay\u0131: Fa\u015fizm nec\u0259 davam edir? &#8211; T\u018fHL\u0130L"},"content":{"rendered":"<p>9 May nasist Almaniyas\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259nin ild\u00f6n\u00fcm\u00fcd\u00fcr. Pandemiya olmasayd\u0131, bu g\u00fcn Moskvada Q\u0131z\u0131l Meydanda b\u00f6y\u00fck parad v\u0259 t\u0259nt\u0259n\u0259li m\u0259rasim ke\u00e7iril\u0259c\u0259kdi.<\/p>\n<p>Nasist Almaniyas\u0131na qar\u015f\u0131 q\u0259l\u0259b\u0259 yaln\u0131z bir d\u00f6vl\u0259ti, bir xalq\u0131 deyil, d\u00fcnyan\u0131n \u0259ks\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rini, o c\u00fcml\u0259d\u0259n, B\u00f6y\u00fck Britaniya, Fransa, AB\u015e-\u0131 birl\u0259\u015fmi\u015fdi. Bu c\u0259bh\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131 da t\u0259msil olunub.<\/p>\n<p>Almaniyan\u0131n paytaxt\u0131 Berlin\u0259 h\u00fccum 1945-ci il aprelin 16-da Sovet ordusu t\u0259r\u0259find\u0259n ba\u015flad\u0131l\u0131b. Berlini \u015f\u0259rqd\u0259n v\u0259 c\u0259nub-\u015f\u0259rqd\u0259n m\u00fchasir\u0259y\u0259 alan bir milyondan \u00e7ox sovet h\u0259rbi q\u00fcvv\u0259l\u0259rin\u0259 \u00fcmumi komandanl\u0131\u011f\u0131 mar\u015fal Jukov edirdi. Bu, d\u00fcnya h\u0259rb tarixinin \u0259n b\u00f6y\u00fck h\u00fccum ordusu hesab olunur.<\/p>\n<p>Hitler Berlini t\u0259rk etm\u0259kd\u0259n imtina edir v\u0259 aprelin 20-d\u0259 56 ya\u015f\u0131nda son d\u0259f\u0259 \u0259sg\u0259rl\u0259r qar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131x\u0131r, Berlinin m\u00fcdafi\u0259\u00e7il\u0259rin\u0259 medallar paylay\u0131r. \u00dc\u00e7 g\u00fcn sonra is\u0259 Berlin sovet ordular\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fchasir\u0259y\u0259 al\u0131n\u0131r.<\/p>\n<p>Bir h\u0259ft\u0259 sonra \u2013 aprelin 30-da Hitler, r\u0259smi m\u0259lumata \u0259sas\u0259n, intihar edir. Berlin may\u0131n 2-d\u0259 t\u0259slim olur. \u00dcmumilikd\u0259 h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar Almaniyan\u0131n dig\u0259r b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 may\u0131n 8-d\u0259k davam edir. May\u0131n 9-da is\u0259 alman ordusu komandanl\u0131\u011f\u0131 t\u0259slim akt\u0131n\u0131 imzalay\u0131r.<\/p>\n<p>Berlinin al\u0131nmas\u0131nda \u00f6n s\u0131rada az\u0259rbaycanl\u0131lardan t\u0259\u015fkil olunmu\u015f 416-c\u0131 Taqanroq diviziyas\u0131 i\u015ftirak edib. \u00dcmumilikd\u0259 128 Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 (42-si milliyy\u0259tc\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131) Sovet \u0130ttifaq\u0131 Q\u0259hr\u0259man\u0131 ad\u0131na layiq g\u00f6r\u00fcl\u00fcb.<\/p>\n<p>M\u00fcharib\u0259nin q\u0259l\u0259b\u0259 il\u0259 ba\u015fa \u00e7atmas\u0131nda yaln\u0131z c\u0259bh\u0259d\u0259ki az\u0259rbaycanl\u0131lar deyil, eyni zamanda, arxa c\u0259bh\u0259d\u0259ki xalq da b\u00f6y\u00fck \u0259m\u0259k s\u0259rf edib, q\u0259hr\u0259manl\u0131q g\u00f6st\u0259rib.<\/p>\n<p>Sovet ordusunun yanacaq t\u0259minat\u0131n\u0131n 70 faizd\u0259n \u00e7oxunu Az\u0259rbaycan nefti t\u0259min edib. H\u0259min vaxt Bak\u0131 d\u00fcnyan\u0131n azsayl\u0131 neft m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259n biri idi. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, Bak\u0131n\u0131 m\u0259hz neft\u0259 g\u00f6r\u0259 ilk d\u0259f\u0259 m\u00fctt\u0259fiq d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri bombalamaq, daha sonra is\u0259 nasist Almaniyas\u0131 \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259k plan\u0131 haz\u0131rlam\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>Hans\u0131 t\u0259r\u0259fd\u0259n baxsan, bu m\u00fcharib\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n rolu dan\u0131lmazd\u0131r. Bu bar\u0259d\u0259 Sovet ordu komandanlar\u0131ndan Jukov, Rokossovski v\u0259 dig\u0259rl\u0259rinin m\u0259ktublar\u0131, yaz\u0131lar\u0131 m\u00f6vcuddur. Baxmayaraq ki, bu rolu inkar etm\u0259k ist\u0259y\u0259n, azaltma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fanlar olub v\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 var.<\/p>\n<p>\u0130kinci D\u00fcnya M\u00fcharib\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcbahis\u0259li m\u00f6vzulardan biri d\u0259 fa\u015fizm\u0259 m\u00fcnasib\u0259tdir. Zaman ke\u00e7dikc\u0259, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 SSR\u0130-nin da\u011f\u0131lmas\u0131ndan sonra fa\u015fizm\u0259 m\u00fcnasib\u0259t Stalin repressiyalar\u0131 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259 olunma\u011fa v\u0259 bir \u00e7ox hallarda Stalin hakimiyy\u0259tinin daha q\u0259ddar (az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131) olmas\u0131 arqumenti g\u0259tirilir, ya da \u0259n pis halda bu m\u00fcharib\u0259 iki q\u0259ddar d\u00f6vl\u0259t aras\u0131nda m\u00fcharib\u0259 kimi t\u0259qdim olunur v\u0259 burada az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n, sad\u0259c\u0259, m\u0259cburi i\u015ftirak\u0131 olmas\u0131 fikri qabard\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259, m\u00fcharib\u0259 v\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259 biz\u0259 i\u015f\u011fal\u0131 v\u0259 repressiyalar\u0131 unutdura bilm\u0259z. Ancaq tarix tarixdir. Fa\u015fizmi m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259n fikirl\u0259rin tirajlanmas\u0131 bir \u00e7ox aspektd\u0259n z\u0259r\u0259rli v\u0259 yanl\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Birincisi, nasizm insanl\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259li bir ideologiyad\u0131r. \u0130nsanlara qar\u015f\u0131 irqi ayr\u0131-se\u00e7kiliyi d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259ti elan ed\u0259n, dig\u0259r xalqlar\u0131 k\u00f6l\u0259 olaraq g\u00f6r\u0259n bir d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259nin t\u0259bli\u011fi v\u0259 m\u00fcdafi\u0259si m\u00fct\u0259r\u0259qqi xalq \u00fc\u00e7\u00fcn yolverilm\u0259zdir. B\u00fct\u00fcn m\u00fct\u0259r\u0259qqi d\u00fcnya nasizm\u0259 qar\u015f\u0131 birl\u0259\u015fib v\u0259 bu c\u0259bh\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan da i\u015ftirak edib.<\/p>\n<p>\u0130kinci m\u00fch\u00fcm m\u0259qam s\u0131rf Az\u0259rbaycanla ba\u011fl\u0131d\u0131r. Nasist Almaniyas\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycanla ba\u011fl\u0131 plan\u0131 konkret olaraq i\u015f\u011fal v\u0259 k\u00f6l\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259 olub. Hitler komandas\u0131n\u0131n haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 \u201c\u015e\u0259rq\u201d plan\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131 m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 kimi g\u00f6r\u00fcrd\u00fc. Bu, tarixi s\u0259n\u0259dl\u0259rl\u0259 s\u00fcbuta yetirilib. Bu planda, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, Az\u0259rbaycana m\u00fcst\u0259qilliyin verilm\u0259si yer almay\u0131b. Nasistl\u0259rin guya az\u0259rbaycanl\u0131lara h\u00f6rm\u0259t etm\u0259si, m\u00fcst\u0259qillik ver\u0259c\u0259yi il\u0259 ba\u011fl\u0131 yalanlar \u00e7oxdan t\u0259kzib olunub.<\/p>\n<p>Bunun \u0259ksin\u0259, fa\u015fizmin m\u00fcdafi\u0259si Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n \u0259ld\u0259 etdiyi u\u011furlar\u0131n tarixi miras\u0131ndan imtina etm\u0259si, b\u00f6y\u00fck sava\u015f v\u0259 m\u00fcbariz\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259sinin unudulmas\u0131 m\u0259nas\u0131na g\u0259l\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>Unutmaq olmaz ki, Az\u0259rbaycan xalq\u0131 \u0130kinci D\u00fcnya M\u00fcharib\u0259sind\u0259n \u00e7ox sonra \u0259dal\u0259tsiz m\u00fcharib\u0259y\u0259 v\u0259 amans\u0131z soyq\u0131r\u0131m\u0131na m\u0259ruz qal\u0131b. Bu cinay\u0259tl\u0259ri t\u00f6r\u0259d\u0259nl\u0259r is\u0259 indi fa\u015fizmi m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259n Erm\u0259nistan olub.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 toxunub, fa\u015fizmi v\u0259 fa\u015fist canil\u0259rini q\u0259hr\u0259manla\u015fd\u0131rmaq c\u0259hdl\u0259rini pisl\u0259yib. B\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 fa\u015fizmin q\u0259hr\u0259manla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 prosesinin q\u0259buledilm\u0259z oldu\u011funu bildirib.<\/p>\n<p>Buna misal olaraq Erm\u0259nistanda fa\u015fist canil\u0259rinin q\u0259hr\u0259manla\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, konkret olaraq bir ne\u00e7\u0259 il \u0259vv\u0259l Erm\u0259nistanda fa\u015fist c\u0259llad v\u0259 cani, Njde l\u0259q\u0259bi il\u0259 m\u0259\u015fhur olan Qaregin Ter-Arutyunyana alt\u0131 metr h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fcnd\u0259 heyk\u0259l qoyuldu\u011funu bildirib. M\u0259hz Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259finin r\u0259smi tribunalardan s\u0259sl\u0259ndirdiyi b\u0259yanatlardan sonra Rusiyada Njdenin l\u00f6vh\u0259si s\u00f6k\u00fcl\u00fcb.<\/p>\n<p>Xocal\u0131da dinc \u0259haliy\u0259 qar\u015f\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 t\u00f6r\u0259d\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259rin d\u00f6vl\u0259t r\u0259hb\u0259rliyin\u0259 y\u00fcks\u0259ldiyi Erm\u0259nistanda fa\u015fist c\u0259llad\u0131na abid\u0259 qoyulmas\u0131 bir-birini tamamlayan detallard\u0131r. Erm\u0259nil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn d\u0259y\u0259rl\u0259rd\u0259n \u00fcst\u00fcn olan etnik amil, y\u0259ni erm\u0259nilikdir. Bu m\u0259nada, fa\u015fizm d\u0259 eyni g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259 sahibdir.<\/p>\n<p>Bizim \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 9 May m\u00fct\u0259r\u0259qqi b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tl\u0259 eyni c\u0259bh\u0259d\u0259 a\u011f\u0131r \u015f\u0259rtl\u0259rl\u0259 d\u0259 olsa, qazan\u0131lm\u0131\u015f q\u0259l\u0259b\u0259dir. Bu t\u0259nt\u0259n\u0259li tarixd\u0259n imtina etm\u0259y\u0259, onu ki\u00e7ik g\u00f6rm\u0259y\u0259 haqq\u0131m\u0131z yoxdur. \u018fn az\u0131 bu sava\u015fda vuru\u015fub q\u0259hr\u0259manl\u0131q g\u00f6st\u0259r\u0259n h\u0259mv\u0259t\u0259nl\u0259rimizin xatirin\u0259.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>9 May nasist Almaniyas\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259nin ild\u00f6n\u00fcm\u00fcd\u00fcr. Pandemiya olmasayd\u0131, bu g\u00fcn Moskvada Q\u0131z\u0131l Meydanda b\u00f6y\u00fck parad v\u0259 t\u0259nt\u0259n\u0259li m\u0259rasim ke\u00e7iril\u0259c\u0259kdi. Nasist Almaniyas\u0131na qar\u015f\u0131 q\u0259l\u0259b\u0259 yaln\u0131z bir d\u00f6vl\u0259ti, bir xalq\u0131 deyil, d\u00fcnyan\u0131n \u0259ks\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rini, o c\u00fcml\u0259d\u0259n, B\u00f6y\u00fck Britaniya, Fransa, AB\u015e-\u0131 birl\u0259\u015fmi\u015fdi. Bu c\u0259bh\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131 da t\u0259msil olunub. Almaniyan\u0131n paytaxt\u0131 Berlin\u0259 h\u00fccum 1945-ci il aprelin 16-da Sovet ordusu t\u0259r\u0259find\u0259n ba\u015flad\u0131l\u0131b. Berlini \u015f\u0259rqd\u0259n v\u0259 c\u0259nub-\u015f\u0259rqd\u0259n m\u00fchasir\u0259y\u0259 alan bir milyondan \u00e7ox sovet h\u0259rbi q\u00fcvv\u0259l\u0259rin\u0259 \u00fcmumi komandanl\u0131\u011f\u0131 mar\u015fal Jukov edirdi. Bu, d\u00fcnya h\u0259rb tarixinin \u0259n b\u00f6y\u00fck h\u00fccum ordusu hesab olunur. Hitler Berlini t\u0259rk etm\u0259kd\u0259n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":162308,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/may.jpg",581,465,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/may.jpg",581,465,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/may.jpg",581,465,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/may-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/may-300x240.jpg",300,240,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/may.jpg",581,465,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/may.jpg",581,465,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/may.jpg",581,465,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/may-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/may.jpg",581,465,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"9 May nasist Almaniyas\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259nin ild\u00f6n\u00fcm\u00fcd\u00fcr. Pandemiya olmasayd\u0131, bu g\u00fcn Moskvada Q\u0131z\u0131l Meydanda b\u00f6y\u00fck parad v\u0259 t\u0259nt\u0259n\u0259li m\u0259rasim ke\u00e7iril\u0259c\u0259kdi. Nasist Almaniyas\u0131na qar\u015f\u0131 q\u0259l\u0259b\u0259 yaln\u0131z bir d\u00f6vl\u0259ti, bir xalq\u0131 deyil, d\u00fcnyan\u0131n \u0259ks\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rini, o c\u00fcml\u0259d\u0259n, B\u00f6y\u00fck Britaniya, Fransa, AB\u015e-\u0131 birl\u0259\u015fmi\u015fdi. Bu c\u0259bh\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131 da t\u0259msil olunub. Almaniyan\u0131n paytaxt\u0131 Berlin\u0259 h\u00fccum 1945-ci il aprelin 16-da&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/162307"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=162307"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/162307\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/162308"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=162307"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=162307"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=162307"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}