{"id":163599,"date":"2020-05-12T09:07:12","date_gmt":"2020-05-12T06:07:12","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=163599"},"modified":"2020-05-12T09:07:12","modified_gmt":"2020-05-12T06:07:12","slug":"bananin-hec-yerd%c9%99-oxumadiginiz-faydalari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=163599","title":{"rendered":"Banan\u0131n he\u00e7 yerd\u0259 oxumad\u0131\u011f\u0131n\u0131z faydalar\u0131"},"content":{"rendered":"<p>\u00d6lk\u0259mizd\u0259 yeti\u015fm\u0259y\u0259n, lakin bazar v\u0259 d\u00fckanlar\u0131m\u0131zda \u00e7ox sat\u0131lan el\u0259 meyv\u0259l\u0259r var ki, onlar\u0131 dad\u0131na v\u0259 \u0259trin\u0259 g\u00f6r\u0259 al\u0131b l\u0259zz\u0259tl\u0259 yes\u0259k d\u0259, h\u0259min meyv\u0259l\u0259rin faydas\u0131 haqq\u0131nda geni\u015f biliy\u0259 malik deyilik.<\/p>\n<p>O meyv\u0259l\u0259rd\u0259n biri olan banan\u0131n m\u00fcalic\u0259vi \u0259h\u0259miyy\u0259tind\u0259n x\u0259b\u0259rsiz olmaqla yana\u015f\u0131, h\u0259tta bu bitkinin m\u0259n\u015f\u0259yi haqq\u0131nda da ayd\u0131n t\u0259s\u0259vv\u00fcr\u00fcm\u00fcz yoxdur. H\u0259l\u0259 d\u0259 \u00e7oxlar\u0131 banan\u0131n v\u0259t\u0259ninin Afrika qit\u0259si oldu\u011funu v\u0259 h\u0259min \u0259razil\u0259rd\u0259 daha geni\u015f bec\u0259rildiyi fikrind\u0259dir. \u018fslind\u0259 is\u0259 h\u0259qiq\u0259t ba\u015fqa c\u00fcrd\u00fcr.<\/p>\n<div>\n<div id=\"AdviadNativeVideo0\" class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<\/div>\n<p>Bu fikirl\u0259ri Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Aqrar Universitetinin Ba\u011f\u00e7\u0131l\u0131q kafedras\u0131n\u0131n professoru, meyv\u0259l\u0259rl\u0259 m\u00fcalic\u0259 sah\u0259sind\u0259 uzunillik elmi ara\u015fd\u0131rmalar\u0131n m\u00fc\u0259llifi Zaur H\u0259s\u0259nov AZ\u018fRTAC-\u0131n b\u00f6lg\u0259 m\u00fcxbirin\u0259 m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 banan\u0131n faydalar\u0131, bu meyv\u0259 il\u0259 qidalanma v\u0259 m\u00fcalic\u0259 vasit\u0259si kimi istifad\u0259 qaydalar\u0131 haqq\u0131nda dan\u0131\u015fark\u0259n deyib.<\/p>\n<p>Zaur H\u0259s\u0259nov bildirib ki, banan ilk d\u0259f\u0259 Makedoniyal\u0131 \u0130sk\u0259nd\u0259rin ordusu t\u0259r\u0259find\u0259n eram\u0131zdan \u0259vv\u0259l 327-ci ild\u0259 Hindistanda k\u0259\u015ff olunub. Hindlil\u0259r onun k\u00f6lg\u0259sind\u0259 s\u0259rinl\u0259yir v\u0259 meyv\u0259l\u0259rind\u0259n yeyirdil\u0259r. \u018fr\u0259bl\u0259r v\u0259 yunanlar bu bitkini \u201c\u0259ntiq meyv\u0259\u201d bitkil\u0259ri qrupuna aid etmi\u015fdil\u0259r. Sonralar banan \u0259r\u0259b tacirl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n Afrika sahill\u0259rin\u0259, oradan portuqaliyal\u0131lar t\u0259r\u0259find\u0259n (1482-ci il) Portuqaliyaya, oradan is\u0259 1516-c\u0131 ild\u0259 Atlantik okean\u0131n\u0131 ke\u00e7\u0259r\u0259k Amerika qit\u0259sin\u0259 apar\u0131l\u0131b. G\u00fcman olunur ki, AB\u015e-a banan 1690-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 Meksika sahill\u0259rind\u0259n g\u0259tirilib.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda banan Asiya v\u0259 Lat\u0131n Amerikas\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 geni\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 bec\u0259rilir. Tropik meyv\u0259 bitkil\u0259ri i\u00e7\u0259risind\u0259 daha \u00e7ox istehlak \u0259h\u0259miyy\u0259tli bitkidir. Banan meyv\u0259l\u0259ri y\u00fcks\u0259k kalorili oldu\u011fundan d\u00fcnyan\u0131n \u0259ks\u0259r b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 milyonlarla insan\u0131n \u0259sas qida m\u0259hsuludur.<\/p>\n<p>Banan\u0131n \u0259sas qiym\u0259tli c\u0259h\u0259tl\u0259rind\u0259n biri meyv\u0259l\u0259rin kaliumla, C, A, B vitaminl\u0259ri v\u0259 folatla z\u0259ngin olmas\u0131d\u0131r. Eyni zamanda meyv\u0259l\u0259r kalsium, d\u0259mir, maqnezium v\u0259 fosforla z\u0259ngindir. Meyv\u0259l\u0259rinin t\u0259rkibind\u0259 karbohidratlar, h\u0259m\u00e7inin riboflavin, A provitamini, B1, B2 v\u0259 C vitamini var. \u015e\u0259k\u0259rl\u0259r saxaroza, fruktoza v\u0259 ql\u00fckoza il\u0259 t\u0259msil olunur.<\/p>\n<p>H\u0259r 100 qram meyv\u0259 100 kalori enerji verir. Banan meyv\u0259sinin l\u0259ti ni\u015fasta il\u0259 z\u0259ngindir. Yeti\u015fdikd\u0259 bu ni\u015fasta bir qrup sortlarda \u015f\u0259k\u0259r\u0259 \u00e7evrilir, dig\u0259rl\u0259rind\u0259 is\u0259 \u00e7evrilm\u0259d\u0259n ni\u015fasta \u015f\u0259klind\u0259 qal\u0131r. Bu halda ondan q\u0259nnad\u0131 sah\u0259sind\u0259 m\u00fcxt\u0259lif m\u0259mulatlar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131nda istifad\u0259 olunur. Bel\u0259 meyv\u0259l\u0259r, h\u0259m\u00e7inin qurudulduqdan sonra al\u0131nm\u0131\u015f pastadan bu\u011fda, qar\u011f\u0131dal\u0131 v\u0259 dig\u0259r d\u0259nli bitkil\u0259rin \u0259v\u0259zedicisi kimi istifad\u0259 olunur. Tumurcuqlar\u0131 t\u0259r\u0259v\u0259z kimi yeyilir.<\/p>\n<p>H\u0259m ar\u0131qlamaq, h\u0259m d\u0259 k\u00f6k\u0259lm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 oluna bilir. S\u0259h\u0259rl\u0259r bir banan yey\u0259nd\u0259 t\u0259rkibind\u0259 olan pektinin hesab\u0131na m\u0259d\u0259 \u015fir\u0259sini y\u0131\u011fd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 h\u0259m acl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6t\u00fcr\u00fcr, h\u0259m d\u0259 100 qram meyv\u0259 90-100 kalori enerji verir. S\u00fcdl\u0259 banan yeyilm\u0259si is\u0259 \u00e7\u0259ki art\u0131r\u0131r. Banan orqanizmd\u0259 asan m\u0259nims\u0259nildiyind\u0259n z\u0259ifl\u0259mi\u015f insan 5-6 banan yem\u0259kl\u0259 g\u00fcn\u0259 500-600 kalori toplaya bilir.<\/p>\n<p>Professor Zaur H\u0259s\u0259nov deyir ki, banan m\u0259d\u0259 xoras\u0131 olanlar \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusil\u0259 \u0259lveri\u015flidir. O, m\u0259d\u0259 \u015fir\u0259sinin s\u0259viyy\u0259sini z\u0259ifl\u0259dir. M\u0259d\u0259 divar\u0131n\u0131 qoruyan t\u0259b\u0259q\u0259 yarad\u0131r, q\u0131cq\u0131rman\u0131 g\u00f6t\u00fcr\u00fcr, q\u0259bizliyi aradan qald\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Banan meyv\u0259l\u0259rinin t\u0259rkibind\u0259 olan triptofan v\u0259 serotinin \u0259qli yor\u011funlu\u011fu g\u00f6t\u00fcr\u00fcr, xo\u015f emosional \u0259hval-ruhiyy\u0259 yarad\u0131r. Kaliumla z\u0259ngin oldu\u011fundan banan meyv\u0259l\u0259rind\u0259n qan t\u0259zyiqinin normalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 \u00fcr\u0259k f\u0259aliyy\u0259tinin nizamlanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 olunur. Beyin damarlar\u0131nda trombun \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259sini aradan qald\u0131r\u0131r. Ki\u015fi potensiyas\u0131n\u0131 art\u0131rmaq g\u00fcc\u00fcn\u0259 malikdir.<\/p>\n<p>Banan z\u0259if i\u015fl\u0259dici, antibakterial, spazm g\u00f6t\u00fcr\u0259n, \u00f6dqovucu, sidikqovucu, yara v\u0259 xora sa\u011fald\u0131c\u0131, sakitl\u0259\u015fdirici t\u0259sir\u0259 malik olmaqla soyuqd\u0259ym\u0259ni g\u00f6t\u00fcr\u00fcr, h\u0259zmi yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131r. Banan p\u0259hriz qidas\u0131 kimi a\u011f\u0131z bo\u015flu\u011funda selikli qi\u015fan\u0131n z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259si, m\u0259d\u0259 v\u0259 onikibarmaq ba\u011f\u0131rsaq x\u0259st\u0259liyi, xroniki qastroenterokolit, ishal, bakterial dizenteriya, qaraciy\u0259r v\u0259 \u00f6d yollar\u0131 x\u0259st\u0259liyi, stomatit, b\u00f6yr\u0259k v\u0259 sidik yollar\u0131n\u0131n x\u0259st\u0259liyi, m\u0259rk\u0259zi sinir sisteminin funksional pozulmalar\u0131 zaman\u0131 istifad\u0259 edilir.<\/p>\n<p>Banan meyv\u0259l\u0259ri \u00fcr\u0259k-damar \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaranm\u0131\u015f a\u011f\u0131r \u015fi\u015fm\u0259l\u0259r, h\u0259m\u00e7inin hipertoniya x\u0259st\u0259likl\u0259ri zaman\u0131 faydal\u0131d\u0131r. Yeti\u015fm\u0259mi\u015f banan meyv\u0259si diabet v\u0259 piyl\u0259nm\u0259 zaman\u0131 faydal\u0131 say\u0131l\u0131r. M\u0259d\u0259y\u0259 v\u0259 onikibarmaq ba\u011f\u0131rsa\u011fa qanaxma zaman\u0131, dizenteriya v\u0259 v\u0259ba x\u0259st\u0259likl\u0259rind\u0259 banan \u015fir\u0259si m\u00fcalic\u0259 vasit\u0259si kimi istifad\u0259 olunur. \u0130sterik tutmalar v\u0259 epilepsiya zaman\u0131 banan sakitl\u0259\u015fdirici t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>Banan siqaret \u00e7\u0259km\u0259yi t\u0259rgitm\u0259k ist\u0259y\u0259nl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 qiym\u0259tli vasit\u0259dir. Meyv\u0259l\u0259rin t\u0259rkibind\u0259 olan B qrup vitaminl\u0259r, h\u0259m\u00e7inin kalium v\u0259 maqnezium orqanizmd\u0259 nikotin\u0259 qar\u015f\u0131 dura bilirl\u0259r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00d6lk\u0259mizd\u0259 yeti\u015fm\u0259y\u0259n, lakin bazar v\u0259 d\u00fckanlar\u0131m\u0131zda \u00e7ox sat\u0131lan el\u0259 meyv\u0259l\u0259r var ki, onlar\u0131 dad\u0131na v\u0259 \u0259trin\u0259 g\u00f6r\u0259 al\u0131b l\u0259zz\u0259tl\u0259 yes\u0259k d\u0259, h\u0259min meyv\u0259l\u0259rin faydas\u0131 haqq\u0131nda geni\u015f biliy\u0259 malik deyilik. O meyv\u0259l\u0259rd\u0259n biri olan banan\u0131n m\u00fcalic\u0259vi \u0259h\u0259miyy\u0259tind\u0259n x\u0259b\u0259rsiz olmaqla yana\u015f\u0131, h\u0259tta bu bitkinin m\u0259n\u015f\u0259yi haqq\u0131nda da ayd\u0131n t\u0259s\u0259vv\u00fcr\u00fcm\u00fcz yoxdur. H\u0259l\u0259 d\u0259 \u00e7oxlar\u0131 banan\u0131n v\u0259t\u0259ninin Afrika qit\u0259si oldu\u011funu v\u0259 h\u0259min \u0259razil\u0259rd\u0259 daha geni\u015f bec\u0259rildiyi fikrind\u0259dir. \u018fslind\u0259 is\u0259 h\u0259qiq\u0259t ba\u015fqa c\u00fcrd\u00fcr. Bu fikirl\u0259ri Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Aqrar Universitetinin Ba\u011f\u00e7\u0131l\u0131q kafedras\u0131n\u0131n professoru, meyv\u0259l\u0259rl\u0259 m\u00fcalic\u0259 sah\u0259sind\u0259 uzunillik elmi ara\u015fd\u0131rmalar\u0131n m\u00fc\u0259llifi Zaur H\u0259s\u0259nov AZ\u018fRTAC-\u0131n b\u00f6lg\u0259 m\u00fcxbirin\u0259 m\u00fcsahib\u0259sind\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":163600,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[24],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/banan_65.jpg",640,435,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/banan_65.jpg",640,435,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/banan_65.jpg",640,435,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/banan_65-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/banan_65-300x204.jpg",300,204,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/banan_65.jpg",640,435,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/banan_65.jpg",640,435,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/banan_65.jpg",640,435,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/banan_65-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/banan_65.jpg",640,435,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=24\" rel=\"category\">Maraql\u0131<\/a>","rttpg_excerpt":"\u00d6lk\u0259mizd\u0259 yeti\u015fm\u0259y\u0259n, lakin bazar v\u0259 d\u00fckanlar\u0131m\u0131zda \u00e7ox sat\u0131lan el\u0259 meyv\u0259l\u0259r var ki, onlar\u0131 dad\u0131na v\u0259 \u0259trin\u0259 g\u00f6r\u0259 al\u0131b l\u0259zz\u0259tl\u0259 yes\u0259k d\u0259, h\u0259min meyv\u0259l\u0259rin faydas\u0131 haqq\u0131nda geni\u015f biliy\u0259 malik deyilik. O meyv\u0259l\u0259rd\u0259n biri olan banan\u0131n m\u00fcalic\u0259vi \u0259h\u0259miyy\u0259tind\u0259n x\u0259b\u0259rsiz olmaqla yana\u015f\u0131, h\u0259tta bu bitkinin m\u0259n\u015f\u0259yi haqq\u0131nda da ayd\u0131n t\u0259s\u0259vv\u00fcr\u00fcm\u00fcz yoxdur. H\u0259l\u0259 d\u0259 \u00e7oxlar\u0131 banan\u0131n v\u0259t\u0259ninin Afrika qit\u0259si&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/163599"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=163599"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/163599\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/163600"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=163599"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=163599"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=163599"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}