{"id":164482,"date":"2020-05-13T15:11:08","date_gmt":"2020-05-13T12:11:08","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=164482"},"modified":"2020-05-13T15:11:08","modified_gmt":"2020-05-13T12:11:08","slug":"son-dovrl%c9%99r-qadinlara-qarsi-zorakiliqlarin-sayi-hansi-s%c9%99b%c9%99bd%c9%99n-artib-ekspertl%c9%99r-aciqladi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=164482","title":{"rendered":"Son d\u00f6vrl\u0259r qad\u0131nlara qar\u015f\u0131 zorak\u0131l\u0131qlar\u0131n say\u0131 hans\u0131 s\u0259b\u0259bd\u0259n art\u0131b? &#8211; Ekspertl\u0259r A\u00c7IQLADI"},"content":{"rendered":"<p>Bir t\u0259r\u0259fd\u0259 h\u0259r g\u00fcn \u00f6vladlar\u0131n\u0131n g\u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcnd\u0259 h\u0259yat yolda\u015f\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n d\u00f6y\u00fcl\u0259n qad\u0131n, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259 is\u0259 qay\u0131n\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n b\u0131\u00e7aqlanan hamil\u0259 qad\u0131n. S\u0259sl\u0259nm\u0259si bel\u0259 qan dondurur!<\/p>\n<p>&#8220;Sevib ail\u0259 qurmam\u0131\u015fam, g\u00f6r\u00fcb tan\u0131\u015f olduq. Valideynl\u0259rimin raz\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmadan qo\u015fulub qa\u00e7d\u0131m\u201d, dey\u0259n 36 ya\u015fl\u0131 qad\u0131n h\u0259r g\u00fcn 2 \u00f6vlad\u0131n\u0131n g\u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcnd\u0259 h\u0259yat yolda\u015f\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n d\u00f6y\u00fcl\u00fcb, \u0259n a\u011f\u0131r i\u015fg\u0259nc\u0259l\u0259r verilib v\u0259 h\u0259tta z\u0259ncirl\u0259 itin yerin\u0259 ba\u011flan\u0131b. B\u00fct\u00fcn bunlara d\u00f6z\u00fcb, ancaq \u201cs\u0259brin d\u0259 bir h\u0259ddi var\u201d dey\u0259r\u0259k u\u015faqlar\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 s\u0131\u011f\u0131naca\u011fa \u00fcz tutub.<\/p>\n<p>Dig\u0259r hadis\u0259 is\u0259 K\u00fcrd\u0259mird\u0259 ba\u015f verib. Qay\u0131n q\u0131sqancl\u0131q z\u0259minind\u0259 qarda\u015f\u0131n\u0131n hamil\u0259 h\u0259yat yolda\u015f\u0131 K\u00f6n\u00fcl M\u00f6vlayeva il\u0259 m\u00fcbahis\u0259 edib v\u0259 onu b\u0131\u00e7aqlay\u0131b. H\u0259m d\u0259 bunu d\u00fcnyaya g\u0259l\u0259c\u0259k olan qarda\u015f\u0131n\u0131n \u00f6vlad\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259d\u0259n edib!<\/p>\n<p>Bunlar bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcnd\u0259 ba\u015f ver\u0259n ail\u0259-m\u0259i\u015f\u0259t zorak\u0131l\u0131\u011f\u0131 fakt\u0131n\u0131n ki\u00e7ik x\u00fclas\u0259sidir. Onlarla bu c\u00fcr faktlar sadalamaq olar. Son g\u00fcnl\u0259r qad\u0131n zorak\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 x\u0259b\u0259rl\u0259r sosial mediada i\u015f\u0131q s\u00fcr\u0259til\u0259 yay\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Publika.az yax\u0131n d\u00f6vr \u0259rzind\u0259 artan qad\u0131n \u015fidd\u0259tini, onun pixoloji v\u0259 sosioloji t\u0259r\u0259fl\u0259rini ara\u015fd\u0131r\u0131b, m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 ekspertl\u0259rin r\u0259yini \u00f6yr\u0259nib.<\/p>\n<p>Ail\u0259, Qad\u0131n v\u0259 U\u015faq Probleml\u0259ri \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259sinin \u0130nformasiya v\u0259 analitik ara\u015fd\u0131rmalar \u015f\u00f6b\u0259sinin ba\u015f m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7isi Aynur Veys\u0259lova bildirib ki, h\u0259r iki faktla ba\u011fl\u0131 ara\u015fd\u0131rma apar\u0131l\u0131b v\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259 n\u0259zar\u0259t\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcb. Qurum r\u0259smisi qeyd edib ki, bunun \u00fc\u00e7\u00fcn rayon icra hakimiyy\u0259tl\u0259rinin t\u0259rkibind\u0259 monitorinq qruplar\u0131 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir v\u0259 onlarla birg\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Eyni zamanda bu faktlar cinay\u0259t t\u0259rkibli oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn h\u00fcquq-m\u00fchafiz\u0259 orqanlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259 istintaq ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 ba\u015flad\u0131l\u0131b v\u0259 yax\u0131n g\u00fcnl\u0259rd\u0259 tam t\u0259f\u0259rr\u00fcatl\u0131 m\u0259lumat veril\u0259c\u0259k:<\/p>\n<p>\u201cBu g\u00fcn \u00f6lk\u0259mizd\u0259 zorak\u0131l\u0131qla ba\u011fl\u0131 hallar pandemiya il\u0259 \u0259laq\u0259dar art\u0131b. Bu b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada bel\u0259dir. BMT-nin Ba\u015f katibi Antonio Quterre\u015f b\u0259yanat verdi ki, bu g\u00fcn qad\u0131nlar \u0259n \u00e7ox etibar etdikl\u0259ri yerd\u0259 &#8211; \u00f6z evl\u0259rind\u0259 yax\u0131nlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n zorak\u0131l\u0131\u011fa m\u0259ruz qal\u0131rlar. Komit\u0259 r\u0259hb\u0259rliyi bundan \u00e7ox narahatd\u0131r. H\u0259tta komit\u0259 s\u0259dri Bahar Muradovan\u0131n pandemiya d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 bununla ba\u011fl\u0131 v\u0259t\u0259nda\u015flara m\u00fcraci\u0259ti oldu. Ail\u0259 \u00fczvl\u0259ri bu \u00e7\u0259tin v\u0259ziyy\u0259td\u0259 bir-birinin d\u0259y\u0259rini bilm\u0259li v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 h\u00f6rm\u0259t olmal\u0131d\u0131r. \u00c7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131rlar ki, ail\u0259l\u0259rd\u0259 s\u00fclh v\u0259 \u0259min-amanl\u0131\u011f\u0131 qorusunlar. \u00c7\u00fcnki bilm\u0259lidirl\u0259r ki, qad\u0131na qar\u015f\u0131 olan zorak\u0131l\u0131q b\u00fct\u00fcn ictimaiyy\u0259ti bir araya g\u0259tir\u0259n hald\u0131r. Bu zorak\u0131l\u0131\u011f\u0131n m\u00fch\u00fcm n\u0259sill\u0259raras\u0131 f\u0259sadlar\u0131 da var ki, buraya u\u015faqlar\u0131n hans\u0131sa probleml\u0259rl\u0259 d\u00fcnyaya g\u0259lm\u0259si, zorak\u0131l\u0131\u011fa m\u0259ruz qalmas\u0131 v\u0259 yaxud yetkinlik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 zorak\u0131l\u0131q t\u00f6r\u0259tm\u0259si kimi hallar daxildir. Biz b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131 zorak\u0131l\u0131\u011fa qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 aparma\u011fa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r\u0131q\u201d.<\/p>\n<p>Aynur Veys\u0259lova vur\u011fulay\u0131b ki, komit\u0259nin rayon \u015f\u00f6b\u0259l\u0259rind\u0259 psixoloq v\u0259 sosial i\u015f\u00e7il\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n \u201cail\u0259l\u0259r\u0259 z\u0259ng\u201d kampaniyas\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irilir. Onlar\u0131n telefon vasit\u0259sil\u0259 probleml\u0259ri dinl\u0259nilir, psixoloji xidm\u0259tl\u0259r g\u00f6st\u0259rilir. Eyni zamanda h\u0259r hans\u0131 ail\u0259d\u0259 ziddiyy\u0259t, \u00e7\u0259tin situasiya oldu\u011fu halda onlara d\u0259st\u0259k olunur. Bu d\u0259st\u0259k h\u0259m\u00e7inin, h\u00fcquqi istiqam\u0259td\u0259 d\u0259 g\u00f6st\u0259rilir.<\/p>\n<p>Bundan \u0259lav\u0259 komit\u0259d\u0259n bildirilib ki, bu i\u015fl\u0259r x\u00fcsusi monitorinq qruplar\u0131, yerli icra hakimiyy\u0259ti yan\u0131nda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n yetkinlik ya\u015f\u0131na \u00e7atmayan u\u015faqlar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259si komissiyas\u0131 il\u0259, q\u0259yyumluq v\u0259 himay\u0259 orqanlar\u0131, m\u00fcvafiq h\u00fcquq-m\u00fchafiz\u0259 orqanlar\u0131, eyni zamanda zorak\u0131l\u0131\u011fa m\u0259ruz qalan qad\u0131n v\u0259 u\u015faqlara s\u0131\u011f\u0131nacaq ver\u0259n qeyri-h\u00f6kum\u0259t t\u0259\u015fkilatlar\u0131 il\u0259 s\u0131x \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u015f\u0259klind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilir:<\/p>\n<p>\u201cFaktlar \u00fczr\u0259 operativ i\u015f apar\u0131l\u0131r. Zorak\u0131l\u0131\u011fa m\u0259ruz qalan xeyli sayda qad\u0131n\u0131 \u201cT\u0259miz d\u00fcnya\u201d Qad\u0131nlara Yard\u0131m \u0130ctimai Birliyin\u0259 yerl\u0259\u015fdirmi\u015fik. Zorak\u0131l\u0131\u011f\u0131n amans\u0131zcaz\u0131na, x\u00fcsusil\u0259 azya\u015fl\u0131 u\u015faqlar\u0131n g\u00f6z\u00fc qar\u015f\u0131s\u0131nda t\u00f6r\u0259dilm\u0259si daha a\u011f\u0131r f\u0259sadlar t\u00f6r\u0259d\u0259n hallard\u0131r. Bu g\u00fcn h\u0259r bir insan m\u0259suliyy\u0259tli olmal\u0131d\u0131r. Ail\u0259daxili m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 h\u0259r hans\u0131sa probleml\u0259r varsa bunu sivil, m\u0259d\u0259ni yollarla, dinc \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259ll etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Zorak\u0131l\u0131q hallar\u0131 c\u0259miyy\u0259td\u0259 yax\u015f\u0131 qar\u015f\u0131lanm\u0131r v\u0259 t\u0259qdir olunan hal deyil. Bizim \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131m\u0131z odur ki, insanlar sosial v\u0259 m\u0259n\u0259vi m\u0259suliyy\u0259tl\u0259rini d\u0259rk ed\u0259r\u0259k ail\u0259 h\u0259yat\u0131 qurmal\u0131, u\u015faq d\u00fcnyaya g\u0259tirm\u0259li v\u0259 h\u0259r zaman m\u0259suliyy\u0259t hissini \u00f6nd\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u0259lidirl\u0259r. Bu g\u00fcn zorak\u0131l\u0131\u011fa m\u0259ruz qalan v\u0259 sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 itir\u0259n qad\u0131nlar sa\u011flam u\u015faq d\u00fcnyaya g\u0259tir\u0259, normal \u0259m\u0259k f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful ola bilm\u0259zl\u0259r. H\u0259l\u0259 o qad\u0131n q\u0259tl\u0259 yetirilirs\u0259 onun \u00f6vlad\u0131 h\u0259yat\u0131n ax\u0131\u015f\u0131na burax\u0131l\u0131r v\u0259 d\u00f6vl\u0259tin himay\u0259sin\u0259 verilir. Bu g\u00fcn c\u0259miyy\u0259timizd\u0259 qad\u0131na olan m\u00fcnasib\u0259t patriarxall\u0131qdan k\u0259nara \u00e7\u0131xmal\u0131d\u0131r. Qad\u0131n da insand\u0131r, hissi, emosiyalar\u0131 v\u0259 arzular\u0131 var. Biz bir ne\u00e7\u0259 istiqam\u0259td\u0259 i\u015f apar\u0131r\u0131q. T\u0259kc\u0259 z\u0259r\u0259r\u00e7\u0259k\u0259nin reabilitasiya olunmas\u0131 deyil, h\u0259m d\u0259 maarifl\u0259ndirm\u0259, m\u0259s\u0259l\u0259nin ictimail\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 insanlara d\u00fczg\u00fcn \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t apar\u0131r\u0131q. Bu istiqam\u0259td\u0259 K\u0130V-l\u0259rin \u00e7ox \u0259h\u0259miyy\u0259tli rolu var.<\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259nin psixoloji t\u0259r\u0259fl\u0259rin\u0259 g\u0259linc\u0259, psixoloq V\u0259fa \u018fkb\u0259r hesab edir ki, qad\u0131na olan \u015fidd\u0259t v\u0259 aqressiya t\u0259rbiy\u0259d\u0259n ir\u0259li g\u0259lir. O bildirib ki, ail\u0259d\u0259 \u0259g\u0259r u\u015faq ata arxiotipind\u0259n anaya qar\u015f\u0131 olan \u015fidd\u0259ti g\u00f6r\u00fcrs\u0259 v\u0259 ana bunu he\u00e7 n\u0259 olmam\u0131\u015f kimi \u00f6rt-basd\u0131r etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rsa, sonradan bel\u0259 probleml\u0259r ortaya \u00e7\u0131x\u0131r:<\/p>\n<p>\u201c\u018fg\u0259r ana \u00f6vlad\u0131na \u201cbu b\u00fct\u00fcn ail\u0259l\u0259rd\u0259 olur\u201d, \u201catan bil\u0259r m\u0259n bil\u0259r\u0259m\u201d kimi yanl\u0131\u015f informasiyalar verirs\u0259, art\u0131q o ail\u0259d\u0259 b\u00f6y\u00fcy\u0259n o\u011flan bel\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ki, bu normald\u0131r v\u0259 b\u00fct\u00fcn ail\u0259l\u0259rd\u0259 ba\u015f verir. Y\u0259ni, k\u00f6rp\u0259 ya\u015flar\u0131ndan qad\u0131n sanki bu c\u00fcr \u015fidd\u0259t\u0259 layiqdir kimi ismar\u0131\u015f al\u0131r v\u0259 onun \u015f\u00fcuruna yaz\u0131l\u0131r. B\u00f6y\u00fcy\u0259nd\u0259 bunun n\u0259 q\u0259d\u0259r s\u0259hv oldu\u011funu anlayanlar da \u00e7oxdur. Amma \u201cki\u015fi qad\u0131n\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259 \u00f6z g\u00fcc\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rm\u0259z\u201d dey\u0259 \u015fablon ifad\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259 ets\u0259 d\u0259, qad\u0131n ona qar\u015f\u0131 aqressiya yaratd\u0131qda \u00f6z\u00fcn\u00fc saxlaya bilmir v\u0259 o \u015fidd\u0259ti ona t\u0259tbiq edir. \u00c7\u00fcnki onun \u015f\u00fcurunda qal\u0131b ki, qad\u0131n d\u00f6z\u0259c\u0259k, susacaq v\u0259 ona yaln\u0131z bu \u015f\u0259kild\u0259 mesaj verm\u0259k laz\u0131md\u0131r. \u018ffsuslar olsun ki, u\u015faql\u0131qdan bunu g\u00f6r\u0259-g\u00f6r\u0259 b\u00f6y\u00fcy\u0259n bel\u0259 ail\u0259l\u0259r c\u0259miyy\u0259timizd\u0259 \u00e7oxdur\u201d.<\/p>\n<p>\u018fTRAFLI<br \/>\nurekliolurekleal.az<br \/>\nV\u0259fa \u018fkb\u0259rin fikrinc\u0259 yax\u015f\u0131 olard\u0131 ki, insanlar dan\u0131\u015fa-dan\u0131\u015fa bir-birl\u0259rini anlas\u0131nlar. G\u0259linin qay\u0131n\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n b\u0131\u00e7aqlanmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 g\u0259linc\u0259 psixoloq qeyd edib ki, bir \u00e7ox ail\u0259l\u0259rd\u0259 g\u0259lin stereotipin\u0259 qar\u015f\u0131 s\u0259rt aqressiya m\u00f6vcuddur v\u0259 bu kimi hallar ox\u015far s\u0259b\u0259bd\u0259n qaynaqlan\u0131r:<\/p>\n<p>\u201cQay\u0131n, qay\u0131nata v\u0259 h\u0259tta qay\u0131nanan\u0131n g\u0259lin\u0259 \u015fidd\u0259t t\u0259tbiq etm\u0259sinin s\u0259b\u0259bi g\u0259lin obraz\u0131n\u0131n sanki \u201c\u00e7iy insan obraz\u0131\u201d kimi hesab olunmas\u0131d\u0131r. Ail\u0259l\u0259rd\u0259 \u201cg\u0259lini g\u0259tir\u0259c\u0259yik, t\u0259rbiy\u0259l\u0259ndir\u0259c\u0259yik, t\u0259rbiy\u0259l\u0259nm\u0259s\u0259 \u0259hill\u0259\u015fdir\u0259c\u0259yik, bu da olmasa d\u00f6y\u0259c\u0259yik\u201d, bu kimi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259r m\u00f6vcuddur. Bunu \u0259n \u00e7ox qay\u0131nana edir. \u00c7\u00fcnki onun \u00f6z\u00fc bu davran\u0131\u015flar\u0131 g\u00f6r\u00fcb, art\u0131q onda \u0259zginlik kompleksi var v\u0259 \u201cm\u0259n\u0259 olunubsa buna niy\u0259 olunmas\u0131n\u201d, dey\u0259 fikirl\u0259\u015fir.<\/p>\n<p>Psixoloq son g\u00fcnl\u0259rd\u0259 qad\u0131nlara qar\u015f\u0131 zorak\u0131l\u0131q hallar\u0131n\u0131n artmas\u0131n\u0131 karantin m\u00fcdd\u0259tind\u0259 insanlar\u0131n daha \u00e7ox aqressivl\u0259\u015fm\u0259si, h\u00f6vs\u0259l\u0259siz v\u0259 s\u0259birsiz olmalar\u0131 il\u0259 izah edib: \u201cS\u0259b\u0259b is\u0259 insanlar\u0131n izolyasiya m\u00fcdd\u0259tind\u0259n \u0259vv\u0259l \u00e7\u00f6l\u0259 \u00e7\u0131x\u0131b dan\u0131\u015fmaq, \u00fcnsiyy\u0259t qurmaq, i\u00e7ind\u0259 y\u0131\u011f\u0131lan aqressiyan\u0131 ba\u015fqa \u015feyl\u0259r\u0259 y\u00f6n\u0259ltm\u0259k ist\u0259m\u0259sidir. \u0130zolyasiya d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 is\u0259 bu neqativlikl\u0259r he\u00e7 bir yer\u0259 y\u00f6n\u0259lmir v\u0259 bundan z\u0259rif cinsin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri z\u0259r\u0259r g\u00f6r\u00fcr. Bu c\u00fcr hallar daha \u00e7ox b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 ba\u015f verir. \u015e\u0259h\u0259rd\u0259 ictimai q\u0131naq var v\u0259 insana bunu q\u00fcsur tuturlar. Rayonda bir \u00e7ox insanlar, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 ya\u015fl\u0131 n\u0259sil bu stereotipl\u0259 b\u00f6y\u00fcd\u00fcy\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcn onlara irad bildir\u0259n yoxdur. M\u0259s\u0259l\u0259n, b\u0259zi ail\u0259l\u0259rd\u0259 qay\u0131natan\u0131n g\u00f6z\u00fcn\u00fcn \u00f6n\u00fcnd\u0259 o\u011ful g\u0259lini t\u0259hqir edirs\u0259, bu onun \u00fc\u00e7\u00fcn f\u0259xrdir. O\u011ful bununla atas\u0131n\u0131n g\u00f6z\u00fcn\u00fcn \u00f6n\u00fcnd\u0259 \u00f6z ki\u015filiyini s\u00fcbut etdiyini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. \u015e\u0259h\u0259rd\u0259 is\u0259 sosial m\u00fchit, \u00e7evr\u0259, ictimai q\u0131naq var. B\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 toplumun \u00e7oxunda bu c\u00fcr davran\u0131\u015f varsa, \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 toplumun az hiss\u0259sind\u0259 qal\u0131b. H\u0259tta bunu dil\u0259 g\u0259tirm\u0259y\u0259 utan\u0131rlar\u201d.<\/p>\n<p>Sosioloq \u018fhm\u0259d Q\u0259\u015f\u0259mo\u011flu m\u0259s\u0259l\u0259nin sosioloji t\u0259r\u0259fl\u0259rin\u0259 ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirib. O bildirib ki, Az\u0259rbaycan ail\u0259si he\u00e7 bir vaxt tarixd\u0259 bel\u0259 bir g\u0259rgin v\u0259ziyy\u0259td\u0259 olmay\u0131b. \u018fvv\u0259lki ail\u0259 modelin\u0259 n\u0259z\u0259r salan sosioloq ke\u00e7mi\u015fl\u0259 indiki ail\u0259l\u0259r aras\u0131nda paralell\u0259r apar\u0131b:<\/p>\n<p>\u201cTarix boyu stereotipl\u0259r v\u0259 normalar var idi. Evl\u0259n\u0259nl\u0259r ail\u0259d\u0259 ki\u015finin v\u0259 qad\u0131n\u0131n borcunun n\u0259 oldu\u011funu bilirdil\u0259r v\u0259 bunu bir norma kimi q\u0259bul edirdil\u0259r. Ail\u0259 qurandan sonra da y\u00fcz ill\u0259r boyu formala\u015fm\u0131\u015f norman\u0131 yerin\u0259 yetirirl\u0259r. \u0130ctimai q\u0131naq v\u0259 r\u0259y d\u0259 buna n\u0259zar\u0259t edirdi. Y\u0259ni, ki\u015fi normal h\u0259r\u0259k\u0259t etm\u0259y\u0259nd\u0259 el q\u0131na\u011f\u0131na m\u0259ruz qal\u0131rd\u0131. \u0130nsanlar\u0131n beynind\u0259 haz\u0131r bir model var idi. \u018fvv\u0259ll\u0259r ail\u0259l\u0259rd\u0259 indikind\u0259n f\u0259rqli olaraq isti m\u00fcnasib\u0259t var idi. D\u00fczd\u00fcr, o d\u00f6vrd\u0259 d\u0259 xo\u015fag\u0259lm\u0259z hallar olub, amma bu q\u0259d\u0259r olmay\u0131b. Son onillikd\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259 xaotik v\u0259ziyy\u0259t yarand\u0131, qloballa\u015fma s\u00fcr\u0259tl\u0259ndi v\u0259 bununla da c\u0259miyy\u0259t m\u00fcr\u0259kk\u0259bl\u0259\u015fdi. C\u0259miyy\u0259t m\u00fcr\u0259k\u0259b olanda is\u0259 ail\u0259 normalar\u0131 pozulur. \u0130ndiki evl\u0259n\u0259n c\u00fctl\u00fckl\u0259rl\u0259 \u0259vv\u0259lkil\u0259rin ail\u0259 haqq\u0131nda t\u0259s\u0259vv\u00fcrl\u0259ri eyni deyil\u201d.<\/p>\n<p>\u018fhm\u0259d Q\u0259\u015f\u0259mo\u011flu qeyd edib ki, insan\u0131n davran\u0131\u015f\u0131na t\u0259sir ed\u0259n 4 m\u00fch\u00fcm amil var. Birincisi insan\u0131n \u00f6z daxili al\u0259mi, ikinci m\u00fchit, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ald\u0131\u011f\u0131 informasiyalar v\u0259 d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc is\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verdiyi d\u0259y\u0259rl\u0259rdir. Sosioloq hesab edir ki, \u0259vv\u0259l ail\u0259ni m\u00f6hk\u0259m saxlayan amil m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verilm\u0259si idi:<\/p>\n<p>\u201cBir rayonda o\u011ful ataya s\u0259rt cavab ver\u0259nd\u0259 b\u00fct\u00fcn rayon bunu bilirdi. Art\u0131q bu g\u00fcn m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r arxa plana ke\u00e7ib. \u00d6nd\u0259 olan is\u0259 maddi d\u0259y\u0259rl\u0259rdir. Bu ail\u0259l\u0259r\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck z\u0259rb\u0259 vurdu. \u0130kinci t\u0259r\u0259fd\u0259n is\u0259 insanlar m\u00fcxt\u0259lif informasiyalar ald\u0131lar. Teleseriallar, sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r v\u0259 m\u00fchit buna t\u0259sir g\u00f6st\u0259rdi. Evl\u0259rd\u0259 qar\u015f\u0131d\u0131rma yarananda qad\u0131nlar s\u00f6zl\u0259ri il\u0259 h\u0259yat yolda\u015flar\u0131na t\u0259sir edirl\u0259r. Ki\u015finin g\u00fcc\u00fc is\u0259 qolundad\u0131r v\u0259 fiziki g\u00fcc\u00fcnd\u0259n istifad\u0259 edir. N\u0259tic\u0259d\u0259 bel\u0259 hallar ba\u015f verir\u201d.<\/p>\n<p>Sosioloqun fikrinc\u0259, ail\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 x\u00fcsusi i\u015fl\u0259m\u0259k laz\u0131md\u0131r, bunun \u00e7oxlu elml\u0259ri var:<\/p>\n<p>\u201cAvropada sosiologiya, sosial psixologiya, sosial idar\u0259etm\u0259, pedaqogika, psixologiya kimi elml\u0259r ail\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rini t\u0259nziml\u0259m\u0259y\u0259 k\u00f6m\u0259k ed\u0259n sah\u0259l\u0259rdir. T\u0259klif ed\u0259rdim ki, sosial i\u015f\u00e7il\u0259rin say\u0131 art\u0131r\u0131ls\u0131n. H\u0259r \u0259razid\u0259 sah\u0259 \u00fczr\u0259 polis i\u015f\u00e7il\u0259ri oldu\u011fu kimi sosial i\u015f\u00e7il\u0259r d\u0259 olsun. \u00c7\u00fcnki onlar ail\u0259l\u0259rl\u0259 maraqlan\u0131b vaxt\u0131nda b\u0259zi \u015feyl\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 ala bil\u0259rl\u0259r. \u0130ndiki d\u00f6vrd\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259 stress hal\u0131 xeyli art\u0131b. Bu halda olan insanlar \u00fc\u00e7\u00fcn xeyli sayda psixoloji yard\u0131m m\u0259rk\u0259zl\u0259ri olmal\u0131d\u0131r. Xaricd\u0259 bu \u00e7oxdur. Bizd\u0259 \u0259hali psixoloji yard\u0131m m\u0259rk\u0259zin\u0259 getm\u0259y\u0259 qorxur. Bu istiqam\u0259td\u0259 bo\u015fluqlar var\u201d.<\/p>\n<p>H\u00fcquq m\u00fcd\u0259fi\u0259\u00e7isi Novella C\u0259f\u0259ro\u011flu is\u0259 hesab edir ki, koronavirus pandemiyas\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 evd\u0259 qalma\u011f\u0131m\u0131z \u00e7ox b\u00f6y\u00fck f\u0259sadlar yarad\u0131b:<\/p>\n<p>\u201c\u0130ndiki zamanda biz do\u011frudan da bir yerd\u0259 qalma\u011fa haz\u0131r deyilik. Eyni zamanda karantin g\u00f6st\u0259rdi ki, bir-birimizin s\u00f6z\u00fcn\u0259 qulaq asma\u011f\u0131, dinl\u0259m\u0259yi bacarm\u0131r\u0131q v\u0259 bel\u0259 hadis\u0259l\u0259r ba\u015f verir. Buna h\u0259m iqtisadi durum, h\u0259m d\u0259 h\u0259r g\u00fcn ya\u015fanan probleml\u0259r, tez-tez k\u00fc\u00e7\u0259y\u0259, parka v\u0259 s. yerl\u0259r\u0259 \u00e7\u0131xmamaq, \u00e7\u0131xanda da tez qay\u0131tmaq kimi hallar s\u0259b\u0259b olur. Bu m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 ail\u0259l\u0259rl\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259k laz\u0131md\u0131r. Pandemiya g\u00f6st\u0259rdi ki, bizd\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r ail\u0259l\u0259r z\u0259ifdir v\u0259 h\u0259r g\u00fcn bir yerd\u0259 olanda bir-birl\u0259rinin s\u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6t\u00fcr\u0259 bilmirl\u0259r. Qad\u0131na qar\u015f\u0131 \u015fidd\u0259t bizim z\u0259if n\u00f6qt\u0259mizdir. Psixoloqlar, h\u0259kiml\u0259r bu m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 evl\u0259ri g\u0259zm\u0259lidirl\u0259r. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck bir proqram haz\u0131rlanmal\u0131d\u0131r. Koronavirusdan ba\u015fqa f\u0259lak\u0259tl\u0259r d\u0259 ola bil\u0259r. G\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 biz bunlara haz\u0131r olmal\u0131y\u0131q\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bir t\u0259r\u0259fd\u0259 h\u0259r g\u00fcn \u00f6vladlar\u0131n\u0131n g\u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcnd\u0259 h\u0259yat yolda\u015f\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n d\u00f6y\u00fcl\u0259n qad\u0131n, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259 is\u0259 qay\u0131n\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n b\u0131\u00e7aqlanan hamil\u0259 qad\u0131n. S\u0259sl\u0259nm\u0259si bel\u0259 qan dondurur! &#8220;Sevib ail\u0259 qurmam\u0131\u015fam, g\u00f6r\u00fcb tan\u0131\u015f olduq. Valideynl\u0259rimin raz\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmadan qo\u015fulub qa\u00e7d\u0131m\u201d, dey\u0259n 36 ya\u015fl\u0131 qad\u0131n h\u0259r g\u00fcn 2 \u00f6vlad\u0131n\u0131n g\u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcnd\u0259 h\u0259yat yolda\u015f\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n d\u00f6y\u00fcl\u00fcb, \u0259n a\u011f\u0131r i\u015fg\u0259nc\u0259l\u0259r verilib v\u0259 h\u0259tta z\u0259ncirl\u0259 itin yerin\u0259 ba\u011flan\u0131b. B\u00fct\u00fcn bunlara d\u00f6z\u00fcb, ancaq \u201cs\u0259brin d\u0259 bir h\u0259ddi var\u201d dey\u0259r\u0259k u\u015faqlar\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 s\u0131\u011f\u0131naca\u011fa \u00fcz tutub. Dig\u0259r hadis\u0259 is\u0259 K\u00fcrd\u0259mird\u0259 ba\u015f verib. Qay\u0131n q\u0131sqancl\u0131q z\u0259minind\u0259 qarda\u015f\u0131n\u0131n hamil\u0259 h\u0259yat yolda\u015f\u0131 K\u00f6n\u00fcl M\u00f6vlayeva&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":164483,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[26],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/qadin_zorakiliq_1491647820.jpg",800,450,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/qadin_zorakiliq_1491647820.jpg",800,450,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/qadin_zorakiliq_1491647820.jpg",800,450,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/qadin_zorakiliq_1491647820-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/qadin_zorakiliq_1491647820-300x169.jpg",300,169,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/qadin_zorakiliq_1491647820.jpg",640,360,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/qadin_zorakiliq_1491647820.jpg",800,450,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/qadin_zorakiliq_1491647820.jpg",800,450,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/qadin_zorakiliq_1491647820-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/qadin_zorakiliq_1491647820.jpg",800,450,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=26\" rel=\"category\">Sosial<\/a>","rttpg_excerpt":"Bir t\u0259r\u0259fd\u0259 h\u0259r g\u00fcn \u00f6vladlar\u0131n\u0131n g\u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcnd\u0259 h\u0259yat yolda\u015f\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n d\u00f6y\u00fcl\u0259n qad\u0131n, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259 is\u0259 qay\u0131n\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n b\u0131\u00e7aqlanan hamil\u0259 qad\u0131n. S\u0259sl\u0259nm\u0259si bel\u0259 qan dondurur! &#8220;Sevib ail\u0259 qurmam\u0131\u015fam, g\u00f6r\u00fcb tan\u0131\u015f olduq. Valideynl\u0259rimin raz\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmadan qo\u015fulub qa\u00e7d\u0131m\u201d, dey\u0259n 36 ya\u015fl\u0131 qad\u0131n h\u0259r g\u00fcn 2 \u00f6vlad\u0131n\u0131n g\u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcnd\u0259 h\u0259yat yolda\u015f\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n d\u00f6y\u00fcl\u00fcb, \u0259n a\u011f\u0131r i\u015fg\u0259nc\u0259l\u0259r verilib v\u0259 h\u0259tta&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/164482"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=164482"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/164482\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/164483"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=164482"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=164482"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=164482"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}