{"id":164918,"date":"2020-05-14T10:32:38","date_gmt":"2020-05-14T07:32:38","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=164918"},"modified":"2020-05-14T10:32:38","modified_gmt":"2020-05-14T07:32:38","slug":"anosmiya-v%c9%99-onun-mualic%c9%99si","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=164918","title":{"rendered":"Anosmiya v\u0259 onun m\u00fcalic\u0259si"},"content":{"rendered":"<p>Qoxu insan h\u0259yat\u0131na r\u0259ngar\u0259nglik, duyula bil\u0259n f\u0259rqli iyl\u0259r is\u0259 z\u00f6vq b\u0259x\u015f etdiyi kimi, m\u00fcxt\u0259lif x\u0259st\u0259likl\u0259rd\u0259n d\u0259 qoruyur. Yan\u0131q v\u0259 qaz qoxusunu vaxt\u0131nda hiss ed\u0259r\u0259k b\u0259db\u0259xt hadis\u0259l\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 h\u0259min duy\u011fu \u00fczv\u00fcn\u00fcn normal f\u0259aliyy\u0259ti hesab\u0131na ba\u015f verir.<\/p>\n<p>Akademik M.Mirqas\u0131mov ad\u0131na Respublika Klinik X\u0259st\u0259xanas\u0131n\u0131n otolarinqoloqu G\u00fclyaz Kaz\u0131mova bu bar\u0259d\u0259\u00a0AZ\u018fRTAC-a deyib: \u201cBurun bo\u015flu\u011funun yuxar\u0131 m\u0259rt\u0259b\u0259sind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n reseptorlar 200 min\u0259 q\u0259d\u0259r f\u0259rqli qoxunu ay\u0131rd etm\u0259y\u0259 imkan verir. Qoxu hissiyat\u0131ndan m\u0259hrum olmaq anosmiya, iyibilm\u0259nin azalmas\u0131 is\u0259 hiposmiya adland\u0131r\u0131l\u0131r. Anosmiya v\u0259 hiposmiya h\u0259m anadang\u0259lm\u0259, h\u0259m d\u0259 qazan\u0131lma ola bil\u0259r. Anadang\u0259lm\u0259 anosmiya qoxu yollar\u0131n\u0131n inki\u015faf etm\u0259m\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaran\u0131r v\u0259 bir \u00e7ox hallarda k\u0259ll\u0259nin \u00fcz v\u0259 burun hiss\u0259sinin anomaliyalar\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 edilir.<\/p>\n<p>Qazan\u0131lm\u0131\u015f anosmiya h\u0259m m\u0259rk\u0259zi, h\u0259m d\u0259 periferik m\u0259n\u015f\u0259li ola bil\u0259r. M\u0259rk\u0259zi v\u0259 ya beyin anosmiyas\u0131 m\u0259rk\u0259zi sinir sisteminin ensefalit, meningit, k\u0259ll\u0259-beyin travmalar\u0131 v\u0259 \u015fi\u015f x\u0259st\u0259likl\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaran\u0131r. Qoxunun periferik \u0259skikliyi m\u00fcxt\u0259lif s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n ba\u015f ver\u0259 bil\u0259r\u201d.<\/p>\n<p>Anosmiyan\u0131n m\u00fcalic\u0259si bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat ver\u0259n h\u0259kim-otolarinqoloq bildirib: \u201cM\u00fcalic\u0259y\u0259 ba\u015flamazdan \u0259vv\u0259l onun m\u0259n\u015f\u0259yin\u0259 v\u0259 yaranma s\u0259b\u0259bin\u0259 d\u0259qiq diaqnoz qoymaq \u00fc\u00e7\u00fcn x\u0259st\u0259 ba\u015f beynin komp\u00fcter tomoqrafiyas\u0131 v\u0259 neyroc\u0259rrah\u0131n m\u00fcayin\u0259sind\u0259n ke\u00e7m\u0259lidir. Qoxunun t\u0259dqiqi test vasit\u0259sil\u0259 apar\u0131l\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, rus fizioloqu Nikolay Bem\u015fteynin qoxu analizatorunun m\u00fcxt\u0259lif hiss\u0259l\u0259rin\u0259 t\u0259sir ed\u0259n 8 m\u00fcxt\u0259lif \u0259tirli madd\u0259d\u0259n istifad\u0259 etm\u0259yi t\u0259klif edib. Bu c\u00fcr apar\u0131lan m\u00fcayin\u0259 problemin d\u0259qiq lokalizasiyas\u0131n\u0131 v\u0259 qoxu hissinin itirilm\u0259sinin s\u0259b\u0259bini a\u015fkar etm\u0259y\u0259 imkan verir.<\/p>\n<p>Anosmiyan\u0131n m\u00fcalic\u0259sind\u0259 xalq t\u0259bab\u0259ti \u00fcsullar\u0131 il\u0259 daha u\u011furlu n\u0259tic\u0259l\u0259r \u0259ld\u0259 etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr, lakin t\u0259bii \u00fcsullarla m\u00fcalic\u0259y\u0259 ba\u015flamazdan \u0259vv\u0259l m\u00fctl\u0259q onun s\u0259b\u0259bini ayd\u0131nla\u015fd\u0131rmaq laz\u0131md\u0131r. Anosmiyan\u0131n m\u0259rk\u0259zi formalar\u0131nda proqnoz \u0259sas x\u0259st\u0259likd\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r. Periferik formalarda is\u0259 m\u00fcalic\u0259 t\u0259dbirl\u0259ri burun t\u0259n\u0259ff\u00fcs\u00fcn\u00fcn b\u0259rpas\u0131na, burun bo\u015flu\u011fu v\u0259 cibl\u0259rin sanasiyas\u0131na y\u00f6n\u0259lib\u201d.<\/p>\n<p>O, m\u00fcalic\u0259 prosedurlar\u0131 bar\u0259d\u0259 deyib: \u201cBurun bo\u015flu\u011fu d\u0259niz suyu v\u0259 ya evd\u0259 haz\u0131rlanm\u0131\u015f duzlu m\u0259hlulla g\u00fcnd\u0259 \u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259 yuyulur. M\u0259hlulu haz\u0131rlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn 1 st\u0259kan il\u0131q suya 1 \u00e7ay qa\u015f\u0131\u011f\u0131 x\u00f6r\u0259k duzu v\u0259 8 damc\u0131 yod \u0259lav\u0259 edilir. H\u0259r yumadan sonra h\u0259r burun d\u0259liyin\u0259 3 damc\u0131 d\u0259mrovotu sirk\u0259si damc\u0131lan\u0131r.<\/p>\n<p>Qripd\u0259n 10 g\u00fcn sonra qoxu hissiyat\u0131 b\u0259rpa olunmursa, g\u00fcnd\u0259 2-3 d\u0259f\u0259 yar\u0131bayar\u0131 su v\u0259 ya t\u0259bii sirk\u0259 il\u0259 qar\u0131\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f q\u0131t\u0131qotu \u015fir\u0259sind\u0259n h\u0259r burun d\u0259liyin\u0259 3 damc\u0131 t\u00f6k\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p>Tam qurudulmu\u015f sug\u00fcl\u00fc otu q\u0259hv\u0259\u00fcy\u00fcd\u0259nd\u0259 x\u0131rdalan\u0131b toz hal\u0131na sal\u0131n\u0131r, 9 hiss\u0259 sug\u00fcl\u00fc tozuna 1 hiss\u0259 k\u0259r\u0259 ya\u011f\u0131 qat\u0131l\u0131r. \u015e\u00fc\u015f\u0259 qaba qoyularaq soyuducuda saxlan\u0131l\u0131r. H\u0259r g\u00fcn burun d\u0259likl\u0259rinin d\u0259rinlikl\u0259rin\u0259 \u00e7\u0259kilir.<\/p>\n<p>H\u0259r g\u00fcn isidilmi\u015f tavaya bir q\u0259d\u0259r t\u0259bii \u00fcz\u00fcm v\u0259 ya alma sirk\u0259si t\u00f6k\u00fcl\u00fcr, onun buxar\u0131 il\u0259 n\u0259f\u0259s al\u0131n\u0131r. Prosedur 10 g\u00fcn davam etdirilir.<\/p>\n<p>H\u0259r g\u00fcn \u00e7u\u011fundur yarpa\u011f\u0131n\u0131n \u015fir\u0259si il\u0259 bal qar\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 buruna damc\u0131lad\u0131l\u0131r. Qar\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 haz\u0131rlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn 100 millilitr \u015fir\u0259y\u0259 1 \u00e7ay qa\u015f\u0131\u011f\u0131 bal \u0259lav\u0259 edilir.<\/p>\n<p>1 x\u00f6r\u0259k qa\u015f\u0131\u011f\u0131 qurudulmu\u015f g\u00fcl\u00fcmbahar \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259rinin \u00fcz\u0259rin\u0259 1 st\u0259kan qaynar su \u0259lav\u0259 edilir, 15 d\u0259qiq\u0259 buxar \u00fcz\u0259rind\u0259 d\u0259ml\u0259nir, soyuyandan sonra istifad\u0259 olunur. G\u00fcnd\u0259 1-2 d\u0259f\u0259 burun bo\u015flu\u011fu g\u00fcl\u00fcmbahar \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259rinin il\u0131q d\u0259ml\u0259m\u0259si il\u0259 yuyulur. Prosedur 7-10 g\u00fcn apar\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Eyni qaydada ada\u00e7ay\u0131 v\u0259 ya evkalipt yarpaqlar\u0131n\u0131n d\u0259ml\u0259m\u0259sind\u0259n d\u0259 istifad\u0259 etm\u0259k olar.<\/p>\n<p>H\u0259r g\u00fcn yov\u015fan otu yand\u0131r\u0131l\u0131r v\u0259 t\u00fcst\u00fcs\u00fc il\u0259 n\u0259f\u0259s al\u0131n\u0131r. Prosedur 1 ay \u0259rzind\u0259 apar\u0131l\u0131r\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Qoxu insan h\u0259yat\u0131na r\u0259ngar\u0259nglik, duyula bil\u0259n f\u0259rqli iyl\u0259r is\u0259 z\u00f6vq b\u0259x\u015f etdiyi kimi, m\u00fcxt\u0259lif x\u0259st\u0259likl\u0259rd\u0259n d\u0259 qoruyur. Yan\u0131q v\u0259 qaz qoxusunu vaxt\u0131nda hiss ed\u0259r\u0259k b\u0259db\u0259xt hadis\u0259l\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 h\u0259min duy\u011fu \u00fczv\u00fcn\u00fcn normal f\u0259aliyy\u0259ti hesab\u0131na ba\u015f verir. Akademik M.Mirqas\u0131mov ad\u0131na Respublika Klinik X\u0259st\u0259xanas\u0131n\u0131n otolarinqoloqu G\u00fclyaz Kaz\u0131mova bu bar\u0259d\u0259\u00a0AZ\u018fRTAC-a deyib: \u201cBurun bo\u015flu\u011funun yuxar\u0131 m\u0259rt\u0259b\u0259sind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n reseptorlar 200 min\u0259 q\u0259d\u0259r f\u0259rqli qoxunu ay\u0131rd etm\u0259y\u0259 imkan verir. Qoxu hissiyat\u0131ndan m\u0259hrum olmaq anosmiya, iyibilm\u0259nin azalmas\u0131 is\u0259 hiposmiya adland\u0131r\u0131l\u0131r. Anosmiya v\u0259 hiposmiya h\u0259m anadang\u0259lm\u0259, h\u0259m d\u0259 qazan\u0131lma ola bil\u0259r. Anadang\u0259lm\u0259 anosmiya qoxu yollar\u0131n\u0131n inki\u015faf etm\u0259m\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":164919,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[26],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/ae3a12e6158944053142587513010478125.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/ae3a12e6158944053142587513010478125.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/ae3a12e6158944053142587513010478125.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/ae3a12e6158944053142587513010478125-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/ae3a12e6158944053142587513010478125-300x166.jpg",300,166,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/ae3a12e6158944053142587513010478125.jpg",640,354,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/ae3a12e6158944053142587513010478125.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/ae3a12e6158944053142587513010478125.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/ae3a12e6158944053142587513010478125-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/ae3a12e6158944053142587513010478125.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=26\" rel=\"category\">Sosial<\/a>","rttpg_excerpt":"Qoxu insan h\u0259yat\u0131na r\u0259ngar\u0259nglik, duyula bil\u0259n f\u0259rqli iyl\u0259r is\u0259 z\u00f6vq b\u0259x\u015f etdiyi kimi, m\u00fcxt\u0259lif x\u0259st\u0259likl\u0259rd\u0259n d\u0259 qoruyur. Yan\u0131q v\u0259 qaz qoxusunu vaxt\u0131nda hiss ed\u0259r\u0259k b\u0259db\u0259xt hadis\u0259l\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 h\u0259min duy\u011fu \u00fczv\u00fcn\u00fcn normal f\u0259aliyy\u0259ti hesab\u0131na ba\u015f verir. Akademik M.Mirqas\u0131mov ad\u0131na Respublika Klinik X\u0259st\u0259xanas\u0131n\u0131n otolarinqoloqu G\u00fclyaz Kaz\u0131mova bu bar\u0259d\u0259\u00a0AZ\u018fRTAC-a deyib: \u201cBurun bo\u015flu\u011funun yuxar\u0131 m\u0259rt\u0259b\u0259sind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n reseptorlar 200&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/164918"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=164918"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/164918\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/164919"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=164918"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=164918"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=164918"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}