{"id":165099,"date":"2020-05-14T13:48:03","date_gmt":"2020-05-14T10:48:03","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=165099"},"modified":"2020-05-14T13:48:03","modified_gmt":"2020-05-14T10:48:03","slug":"dogulacaq-korp%c9%99nin-cinsini-qabaqcadan-sifaris-etm%c9%99k-olar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=165099","title":{"rendered":"Do\u011fulacaq k\u00f6rp\u0259nin cinsini qabaqcadan sifari\u015f etm\u0259k olar?"},"content":{"rendered":"<p>Yaponiyada Xirosima Universitetinin aliml\u0259ri d\u00f6l\u00fcn\u00a0 cinsiyy\u0259tini \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n se\u00e7m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn yeni, \u00e7ox sad\u0259 bir yol tap\u0131blar.<\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ<\/strong>-\u0131n x\u0259b\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, bu bar\u0259d\u0259 &#8220;The Guardian&#8221; eksperiment haqq\u0131nda elmi m\u0259qal\u0259y\u0259 istinad\u0259n m\u0259lumat yay\u0131b. T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar sperman\u0131n nec\u0259 &#8220;\u00e7e\u015fidl\u0259nm\u0259sini&#8221; \u00f6yr\u0259nibl\u0259r. H\u0259tta yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 o\u011flan u\u015fa\u011f\u0131n\u0131n (ya da q\u0131z\u0131n) do\u011fulma \u015fans\u0131n\u0131 art\u0131ran gell\u0259r d\u0259 haz\u0131rlana bil\u0259r.<\/p>\n<div>\n<div id=\"AdviadNativeVideo0\" class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<\/div>\n<p>\u0130nsan spermas\u0131 t\u0259xmin\u0259n 50-nin 50-y\u0259 nisb\u0259tind\u0259 Y v\u0259 X xromosomlar\u0131n\u0131n qar\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131ndan ibar\u0259tdir. N\u0259z\u0259ri c\u0259h\u0259td\u0259n bu, onlar\u0131 bir-birind\u0259n ay\u0131rmaq v\u0259 sonra yumurtan\u0131 valideynl\u0259rin ist\u0259diyi cinsiyy\u0259t\u0259 z\u0259man\u0259t ver\u0259n sperma il\u0259 d\u00f6ll\u0259ndirm\u0259y\u0259 imkan verir. Ancaq bu c\u00fcr texnologiyalar\u0131 yaratmaq \u00fc\u00e7\u00fcn edil\u0259n b\u00fct\u00fcn c\u0259hdl\u0259r bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r u\u011fursuz olub. Birincisi, onlar olduqca bahal\u0131d\u0131r, ikincisi, \u0259ks\u0259r hallarda DNT-y\u0259 ziyan vuracaq s\u0259viyy\u0259d\u0259 yan t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>Buna g\u00f6r\u0259, indiki valideynl\u0259r aras\u0131nda do\u011fulmas\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131lan u\u015fa\u011f\u0131n cinsin\u0259 t\u0259sir etm\u0259 variantlar\u0131, min il \u0259vv\u0259lkind\u0259n daha b\u00f6y\u00fck deyildir. Ancaq h\u0259r \u015fey bir qrup yapon aliminin apard\u0131\u011f\u0131 ara\u015fd\u0131rman\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 \u0259sas\u0259n d\u0259yi\u015f\u0259 bil\u0259r. Yapon aliml\u0259rinin apard\u0131\u011f\u0131 ara\u015fd\u0131rmaya \u0259sas\u0259n, Y xromosomunu da\u015f\u0131yan sperman\u0131n bir hiss\u0259sini X xromosomunu da\u015f\u0131yan sperman\u0131n qalan hiss\u0259sind\u0259n ay\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6zl\u0259nilm\u0259d\u0259n sad\u0259 v\u0259 t\u0259sirli bir \u00fcsul t\u0259svir olunub.<\/p>\n<p>Bu k\u0259\u015ff b\u00fct\u00fcn b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb ed\u0259 bil\u0259r. \u018fvv\u0259lc\u0259 k\u0259\u015ffin k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda, y\u0259ni heyvanlar \u00fcz\u0259rind\u0259 t\u0259tbiqi planla\u015fd\u0131r\u0131lsa da, m\u00fc\u0259llifl\u0259r bunun insanlar \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 istifad\u0259 edil\u0259 bil\u0259c\u0259yini etiraf edibl\u0259r.<\/p>\n<p>Metod X &#8211; v\u0259 Y-xromosomlar\u0131n f\u0259rqin\u0259 \u0259saslan\u0131r, hans\u0131 ki, g\u0259l\u0259c\u0259k u\u015fa\u011f\u0131n cinsini m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259 bilir (qad\u0131nlarda bu XX, ki\u015fil\u0259rd\u0259 &#8211; XY). T\u0259xmin\u0259n 3 min X xromosom geni aras\u0131nda aliml\u0259r 2 gen reseptoru (TLR7 v\u0259 TLR8) tap\u0131blar ki, h\u0259r iki reseptor bir anda aktivl\u0259\u015fdirils\u0259, spermatozoidin h\u0259r\u0259k\u0259tin\u0259 t\u0259sir ed\u0259 bilir v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 onun idar\u0259 olunmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r.<\/p>\n<p>Orta m\u0259kt\u0259b biologiya d\u0259rsl\u0259rind\u0259n h\u0259r k\u0259s bilir ki, qad\u0131n bir yumurta istehsal ed\u0259r\u0259k yaln\u0131z X xromosomunu ehtiva edir. Ki\u015fi spermas\u0131 X v\u0259 Y xromosomlar\u0131n\u0131 b\u0259rab\u0259r miqdarda da\u015f\u0131y\u0131r. Yumurta X xromosomlu sperma il\u0259 d\u00f6ll\u0259n\u0259rs\u0259, q\u0131z u\u015fa\u011f\u0131 do\u011fulur. M\u00fcvafiq olaraq, o\u011flan olmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn Y xromosomu olan sperman\u0131n m\u00fcv\u0259ff\u0259q olmas\u0131 laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>M\u0259lum olur ki, reseptorlar t\u0259sir\u0259 m\u0259ruz qald\u0131qda, sperman\u0131n bir hiss\u0259sini sanki &#8220;ay\u0131rmaq&#8221; olur. V\u0259 buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259slin cinsini idar\u0259 etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu reseptorlar\u0131 aktivl\u0259\u015fdir\u0259n madd\u0259 is\u0259 \u00e7oxdan bilinir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yaponiyada Xirosima Universitetinin aliml\u0259ri d\u00f6l\u00fcn\u00a0 cinsiyy\u0259tini \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n se\u00e7m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn yeni, \u00e7ox sad\u0259 bir yol tap\u0131blar. ARANTV.AZ-\u0131n x\u0259b\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, bu bar\u0259d\u0259 &#8220;The Guardian&#8221; eksperiment haqq\u0131nda elmi m\u0259qal\u0259y\u0259 istinad\u0259n m\u0259lumat yay\u0131b. T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar sperman\u0131n nec\u0259 &#8220;\u00e7e\u015fidl\u0259nm\u0259sini&#8221; \u00f6yr\u0259nibl\u0259r. H\u0259tta yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 o\u011flan u\u015fa\u011f\u0131n\u0131n (ya da q\u0131z\u0131n) do\u011fulma \u015fans\u0131n\u0131 art\u0131ran gell\u0259r d\u0259 haz\u0131rlana bil\u0259r. \u0130nsan spermas\u0131 t\u0259xmin\u0259n 50-nin 50-y\u0259 nisb\u0259tind\u0259 Y v\u0259 X xromosomlar\u0131n\u0131n qar\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131ndan ibar\u0259tdir. N\u0259z\u0259ri c\u0259h\u0259td\u0259n bu, onlar\u0131 bir-birind\u0259n ay\u0131rmaq v\u0259 sonra yumurtan\u0131 valideynl\u0259rin ist\u0259diyi cinsiyy\u0259t\u0259 z\u0259man\u0259t ver\u0259n sperma il\u0259 d\u00f6ll\u0259ndirm\u0259y\u0259 imkan verir. Ancaq bu c\u00fcr texnologiyalar\u0131 yaratmaq \u00fc\u00e7\u00fcn edil\u0259n b\u00fct\u00fcn c\u0259hdl\u0259r bu&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":165100,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[24],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/usagin_cinsi.jpg",640,435,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/usagin_cinsi.jpg",640,435,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/usagin_cinsi.jpg",640,435,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/usagin_cinsi-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/usagin_cinsi-300x204.jpg",300,204,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/usagin_cinsi.jpg",640,435,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/usagin_cinsi.jpg",640,435,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/usagin_cinsi.jpg",640,435,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/usagin_cinsi-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/usagin_cinsi.jpg",640,435,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=24\" rel=\"category\">Maraql\u0131<\/a>","rttpg_excerpt":"Yaponiyada Xirosima Universitetinin aliml\u0259ri d\u00f6l\u00fcn\u00a0 cinsiyy\u0259tini \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n se\u00e7m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn yeni, \u00e7ox sad\u0259 bir yol tap\u0131blar. ARANTV.AZ-\u0131n x\u0259b\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, bu bar\u0259d\u0259 &#8220;The Guardian&#8221; eksperiment haqq\u0131nda elmi m\u0259qal\u0259y\u0259 istinad\u0259n m\u0259lumat yay\u0131b. T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar sperman\u0131n nec\u0259 &#8220;\u00e7e\u015fidl\u0259nm\u0259sini&#8221; \u00f6yr\u0259nibl\u0259r. H\u0259tta yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 o\u011flan u\u015fa\u011f\u0131n\u0131n (ya da q\u0131z\u0131n) do\u011fulma \u015fans\u0131n\u0131 art\u0131ran gell\u0259r d\u0259 haz\u0131rlana bil\u0259r. \u0130nsan spermas\u0131 t\u0259xmin\u0259n 50-nin 50-y\u0259 nisb\u0259tind\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/165099"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=165099"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/165099\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/165100"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=165099"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=165099"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=165099"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}