{"id":165148,"date":"2020-05-14T14:25:56","date_gmt":"2020-05-14T11:25:56","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=165148"},"modified":"2020-05-14T14:25:56","modified_gmt":"2020-05-14T11:25:56","slug":"d-vitamini-koronavirusdan-qoruyur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=165148","title":{"rendered":"D vitamini koronavirusdan qoruyur?"},"content":{"rendered":"<p><em>&#8220;\u0130mmun sistemi D vitaminind\u0259n bakteriya v\u0259 viruslarda de\u015fik a\u00e7an antimikrob silahlar\u0131n yaranmas\u0131nda istifad\u0259 edir&#8221;<\/em><\/p>\n<p><strong>Bunu\u00a0Publika.az-a a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda h\u0259kim-dietoloq Nura Sad\u0131qova deyib.<\/strong><\/p>\n<p>H\u0259kim qeyd edib ki, D vitamininin \u0259sas funksiyas\u0131 b\u0259d\u0259nd\u0259ki kalsium v\u0259 fosfat\u0131 nizamlamaqd\u0131r. Bu, sa\u011flam s\u00fcm\u00fckl\u0259r, di\u015fl\u0259r, \u0259z\u0259l\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131 v\u0259 qorunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sasd\u0131r:<\/p>\n<p>&#8220;Britaniyal\u0131 t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar iddia edirl\u0259r ki, vitamin D qida \u0259lav\u0259l\u0259ri h\u0259r il \u00f6lk\u0259d\u0259 \u00fc\u00e7 milyondan \u00e7ox insan\u0131 soyuqd\u0259ym\u0259 v\u0259 ya qripd\u0259n qoruya bil\u0259r. Bu, g\u00fcn\u0259\u015f vitamini sa\u011flam s\u00fcm\u00fckl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn vacib oldu\u011fu q\u0259d\u0259r immun sistemi \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 b\u00f6y\u00fck rol oynay\u0131r. \u0130ngilt\u0259r\u0259 \u0130ctimai Sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 T\u0259\u015fkilat\u0131 (Public Health England &#8211; PHE) infeksiya il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259lumat\u0131n h\u0259l\u0259 d\u0259qiq olmamas\u0131n\u0131 bildirm\u0259sin\u0259 baxmayaraq, qida \u0259lav\u0259l\u0259rini m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u00fcb. Qeyd olunub ki, vitaminin q\u0259bulu s\u00fcm\u00fck v\u0259 \u0259z\u0259l\u0259 sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Londonun &#8220;Queen Mary&#8221; Universitetind\u0259n olan komanda burun axma, qrip v\u0259 pnevmoniya kimi x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olan t\u0259n\u0259ff\u00fcs yolu infeksiyalar\u0131n\u0131 analiz edib. \u00dcmumi olaraq t\u0259dqiqat g\u00f6st\u0259rib ki, vitamin D \u0259lav\u0259si q\u0259bul ed\u0259n 33 n\u0259f\u0259rd\u0259n biri infeksiyaya yoluxmur.<\/p>\n<p>B\u00f6y\u00fckl\u0259rd\u0259 D vitamini \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131, k\u0259skin s\u00fcm\u00fck s\u0131z\u0131lt\u0131lar\u0131 v\u0259 \u0259z\u0259l\u0259 a\u011fr\u0131lar\u0131 il\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t olunan osteomalyasiya \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259tirir. Lakin balans qorunmal\u0131d\u0131r, \u00e7\u00fcnki D vitamini kalsiumun y\u00fcks\u0259lm\u0259sin\u0259, bu da \u00fcr\u0259k v\u0259 b\u00f6yr\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn probleml\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r&#8221;.<\/p>\n<p>H\u0259kim-dietoloq koronavirusla m\u00fcbariz\u0259d\u0259 k\u00f6m\u0259k ed\u0259 bil\u0259n m\u0259hsullar\u0131n siyah\u0131s\u0131nda birinci yerd\u0259 z\u0259nc\u0259fil v\u0259 sar\u0131msa\u011f\u0131n g\u0259ldiyini deyib:<\/p>\n<p>&#8220;Onlar t\u0259bii antibakterial x\u00fcsusiyy\u0259t\u0259 malikdir. Z\u0259nc\u0259filin t\u0259rkibind\u0259 h\u0259m\u00e7inin b\u00f6y\u00fck miqdarda askorbin tur\u015fusu, B, A qrupu vitaminl\u0259ri, sink, kalsium v\u0259 yod var. Bundan ba\u015fqa, onun aktiv madd\u0259si olan qingerol iltihab prosesl\u0259rini aradan qald\u0131rma\u011fa k\u00f6m\u0259k edir v\u0259 a\u011fr\u0131k\u0259sici t\u0259sir\u0259 malikdir. N\u00f6vb\u0259ti bitki is\u0259 sar\u0131k\u00f6kd\u00fcr. Onun t\u0259rkibin\u0259 daxil olan kurkumin madd\u0259si g\u00fccl\u00fc immunostimulyator v\u0259 t\u0259bii antibiotik hesab olunur.<\/p>\n<p>Siyah\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc pill\u0259sind\u0259 is\u0259 gil\u0259meyv\u0259l\u0259r v\u0259 bal yerl\u0259\u015fir. Gil\u0259meyv\u0259l\u0259rd\u0259 \u00e7oxlu vitaminl\u0259r v\u0259 antioksidantlar var. Keyfiyy\u0259tli bal is\u0259 ta q\u0259dimd\u0259n \u00f6z m\u00fcalic\u0259vi x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri il\u0259 tan\u0131n\u0131r. H\u0259m\u00e7inin C vitamini il\u0259 z\u0259ngin qidalardan istifad\u0259 etm\u0259k m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bura sitrus meyv\u0259l\u0259ri, qu\u015f\u00fcz\u00fcm\u00fc, kivi, qara qara\u011fat, \u00e7iy\u0259l\u0259k, itburnu, qu\u015f armudu, m\u0259rsin, \u00e7aytikan\u0131, alma, xurma, k\u0259l\u0259m, bolqar bib\u0259ri v\u0259 iri yarpaql\u0131 g\u00f6y\u0259rtil\u0259r daxildir. B\u00fct\u00fcn r\u0259ngli t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259r v\u0259 d\u0259niz k\u0259l\u0259mi d\u0259 bu siyah\u0131ya aiddir. Onlar\u0131n piqmentl\u0259ri (xlorofil, astaksantin, beta-karotin) antioksidant x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r\u0259 malikdir v\u0259 immuniteti g\u00fccl\u0259ndirir&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;\u0130mmun sistemi D vitaminind\u0259n bakteriya v\u0259 viruslarda de\u015fik a\u00e7an antimikrob silahlar\u0131n yaranmas\u0131nda istifad\u0259 edir&#8221; Bunu\u00a0Publika.az-a a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda h\u0259kim-dietoloq Nura Sad\u0131qova deyib. H\u0259kim qeyd edib ki, D vitamininin \u0259sas funksiyas\u0131 b\u0259d\u0259nd\u0259ki kalsium v\u0259 fosfat\u0131 nizamlamaqd\u0131r. Bu, sa\u011flam s\u00fcm\u00fckl\u0259r, di\u015fl\u0259r, \u0259z\u0259l\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131 v\u0259 qorunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sasd\u0131r: &#8220;Britaniyal\u0131 t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar iddia edirl\u0259r ki, vitamin D qida \u0259lav\u0259l\u0259ri h\u0259r il \u00f6lk\u0259d\u0259 \u00fc\u00e7 milyondan \u00e7ox insan\u0131 soyuqd\u0259ym\u0259 v\u0259 ya qripd\u0259n qoruya bil\u0259r. Bu, g\u00fcn\u0259\u015f vitamini sa\u011flam s\u00fcm\u00fckl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn vacib oldu\u011fu q\u0259d\u0259r immun sistemi \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 b\u00f6y\u00fck rol oynay\u0131r. \u0130ngilt\u0259r\u0259 \u0130ctimai Sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 T\u0259\u015fkilat\u0131 (Public Health England &#8211; PHE)&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":165149,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[24],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/744705733793400d7553107457b05237_100476_88.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/744705733793400d7553107457b05237_100476_88.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/744705733793400d7553107457b05237_100476_88.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/744705733793400d7553107457b05237_100476_88-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/744705733793400d7553107457b05237_100476_88-300x166.jpg",300,166,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/744705733793400d7553107457b05237_100476_88.jpg",640,354,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/744705733793400d7553107457b05237_100476_88.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/744705733793400d7553107457b05237_100476_88.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/744705733793400d7553107457b05237_100476_88-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/744705733793400d7553107457b05237_100476_88.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=24\" rel=\"category\">Maraql\u0131<\/a>","rttpg_excerpt":"&#8220;\u0130mmun sistemi D vitaminind\u0259n bakteriya v\u0259 viruslarda de\u015fik a\u00e7an antimikrob silahlar\u0131n yaranmas\u0131nda istifad\u0259 edir&#8221; Bunu\u00a0Publika.az-a a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda h\u0259kim-dietoloq Nura Sad\u0131qova deyib. H\u0259kim qeyd edib ki, D vitamininin \u0259sas funksiyas\u0131 b\u0259d\u0259nd\u0259ki kalsium v\u0259 fosfat\u0131 nizamlamaqd\u0131r. Bu, sa\u011flam s\u00fcm\u00fckl\u0259r, di\u015fl\u0259r, \u0259z\u0259l\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131 v\u0259 qorunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sasd\u0131r: &#8220;Britaniyal\u0131 t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar iddia edirl\u0259r ki, vitamin D qida \u0259lav\u0259l\u0259ri h\u0259r il \u00f6lk\u0259d\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/165148"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=165148"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/165148\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/165149"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=165148"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=165148"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=165148"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}