{"id":165309,"date":"2020-05-14T21:24:14","date_gmt":"2020-05-14T18:24:14","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=165309"},"modified":"2020-05-14T21:24:14","modified_gmt":"2020-05-14T18:24:14","slug":"koronavirus-stressind%c9%99n-qurtulmaq-ucun-az%c9%99rbaycanli-psixoloq","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=165309","title":{"rendered":"&#8220;Koronavirus stressind\u0259n qurtulmaq \u00fc\u00e7\u00fcn&#8230;&#8221; &#8211; Az\u0259rbaycanl\u0131 psixoloq"},"content":{"rendered":"<p>Koronavirus d\u00fcnyada yeni nizam\u0131n yaranmas\u0131na s\u0259b\u0259b oldu. H\u0259yat\u0131n b\u00fct\u00fcn m\u00fcst\u0259vil\u0259rind\u0259 biz bu t\u0259siri g\u00f6r\u00fcr\u00fck. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m h\u0259l\u0259 uzun m\u00fcdd\u0259t b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t pandemiyadan ir\u0259li g\u0259l\u0259n ya\u015fam \u015f\u0259rtl\u0259ri il\u0259 ya\u015famal\u0131 olacaq.<\/p>\n<p><strong>Bunu Milli.Az-a Psixologiya Elmi T\u0259dqiqat \u0130nstitutunun s\u0259dri Elnur R\u00fcst\u0259mov s\u00f6yl\u0259yib.<\/strong><\/p>\n<p><strong>O bildirib ki, insan faktoru b\u00fct\u00fcn ba\u015f ver\u0259nl\u0259rin f\u00f6vq\u00fcnd\u0259 dayan\u0131r:<\/strong>\u00a0&#8220;Pandemiya, birinci n\u00f6vb\u0259d\u0259, insanlararas\u0131 m\u00fcnasib\u0259t\u0259, el\u0259c\u0259d\u0259 d\u0259 insan\u0131n \u00f6z\u00fcn\u0259, c\u0259miyy\u0259t\u0259, d\u00fcnyaya bax\u0131\u015f\u0131nda yeni d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 t\u0259rzinin formala\u015fmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xard\u0131. Proses m\u0259rh\u0259l\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 getdiyind\u0259n biz bunu h\u0259yat\u0131m\u0131zda k\u0259skin s\u0131\u00e7ray\u0131\u015f formas\u0131nda g\u00f6rm\u0259dik. Ancaq \u0259traf\u0131m\u0131zda n\u0259l\u0259rins\u0259 d\u0259yi\u015fdiyinin \u015fahidi olduq. S\u00f6hb\u0259t t\u0259k sosial izolyasiyadan, x\u00fcsusi karantin rejiminin t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 \u0259m\u0259l etm\u0259kd\u0259n getmir. \u0130st\u0259nil\u0259n qayda, \u015f\u0259xsl\u0259raras\u0131 m\u00fcnasib\u0259td\u0259 yeni davran\u0131\u015f modelinin, yeni d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259nin yaranmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r. H\u0259r bir insan da ba\u015f ver\u0259nl\u0259ri \u00f6z\u00fcn\u00fcn f\u0259rdi psixoloji x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n, d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k d\u0259y\u0259rl\u0259ndirir. Biz \u00f6z\u00fcm\u00fcz d\u0259 d\u00fcnyan\u0131n bir par\u00e7as\u0131, f\u0259rqli m\u0259d\u0259niyy\u0259t\u0259, d\u0259y\u0259r sistemin\u0259 malik oldu\u011fumuzdan biz\u0259 d\u0259 bu proses f\u0259rqli formada t\u0259sir g\u00f6st\u0259rib. Pandemiya zaman\u0131 biz ail\u0259daxili m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259, h\u0259m d\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259 insanlararas\u0131 m\u00fcnasib\u0259td\u0259, d\u00f6vl\u0259t-v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcnasib\u0259tind\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259raras\u0131 m\u00fcnasib\u0259td\u0259 \u0259vv\u0259l g\u00f6rm\u0259diyimiz, yaxud da g\u00f6rm\u0259k ist\u0259m\u0259diyimiz yana\u015fmalar\u0131 g\u00f6rd\u00fck. \u015e\u00fcbh\u0259siz ki, ba\u015f ver\u0259nl\u0259r h\u0259l\u0259 uzun m\u00fcdd\u0259t \u00f6z t\u0259sirini g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k, bel\u0259likl\u0259 d\u0259 bundan sonrak\u0131 h\u0259yat\u0131m\u0131z yeni yana\u015fmalar \u0259sas\u0131nda qurulacaq&#8221;<\/p>\n<p>Psixoloq insanlar\u0131 koronavirusun stressind\u0259n qorunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn yaln\u0131\u015f informasiyalardan uzaq qalma\u011fa s\u0259sl\u0259yib.<\/p>\n<p>&#8220;Bunun stressind\u0259n qurtulmaq \u00fc\u00e7\u00fcn, birinci n\u00f6vb\u0259d\u0259, pandemiyan\u0131n m\u00f6vcud oldu\u011funu q\u0259bul etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. F\u0259rqli, bir-birin\u0259 zidd fikir insanlarda qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259nliyin yaranmas\u0131na, dolay\u0131s\u0131 il\u0259 stress hal\u0131n\u0131n daha da artmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. Zat\u0259n bu g\u00fcn narahat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n b\u00f6y\u00fck bir qismi pandemiya il\u0259 ba\u011fl\u0131 f\u0259rqli fikirl\u0259rin m\u00f6vcud olmas\u0131, n\u0259tic\u0259d\u0259 insanlar aras\u0131nda bununla ba\u011fl\u0131 konkret fikrin formala\u015fmamas\u0131dr. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u0259sas diqq\u0259ti r\u0259smi qurumlar\u0131n verdiyi informasiya y\u00f6n\u0259ltm\u0259liyik, yanl\u0131\u015f informasiyalardan, m\u0259nb\u0259yi b\u0259lli olmayan x\u0259b\u0259rl\u0259rd\u0259n \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc v\u0259 yax\u0131nlar\u0131m\u0131z\u0131 qorumal\u0131y\u0131q.<\/p>\n<p>&#8220;\u018fslind\u0259, bu stress daha b\u00f6y\u00fck miqyasda ola bil\u0259rdi. Sad\u0259c\u0259, x\u00fcsusi karantin rejiminin m\u0259rh\u0259l\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259tbiq olunmas\u0131, k\u0259skin stress v\u0259ziyy\u0259tinin yaranmamas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xard\u0131. \u015e\u00fcbh\u0259siz ki, bu, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 prezidenti c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin irad\u0259si il\u0259 ba\u015f verdi. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin h\u0259r bir v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n sa\u011flamla\u011f\u0131 v\u0259 rihaf hal\u0131n\u0131 \u0259sas tutmas\u0131, bu istiqam\u0259td\u0259 verdiyi q\u0259rarlar h\u0259m fiziki, h\u0259m d\u0259 psixi sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n az z\u0259r\u0259r g\u00f6rm\u0259si il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259ndi. Eyni zamanda ayr\u0131-ayr\u0131 d\u00f6vl\u0259t v\u0259 \u00f6z\u0259l qurumlar\u0131n, f\u0259rdi sahibkar\u0131n, ictimai insanlar\u0131n az t\u0259minatl\u0131 ail\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6st\u0259rdiyi maddi v\u0259 m\u0259n\u0259vi d\u0259st\u0259k k\u0259skin stress hal\u0131n\u0131n yaranmamas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xard\u0131.<\/p>\n<p>\u0130nsanlar\u0131n koronavirusa qar\u015f\u0131 qeyri-ciddi yana\u015fmas\u0131na m\u00fcnasib\u0259t bildir\u0259n psixoloq s\u00f6yl\u0259yib ki, biz bunu b\u00fct\u00fcn insanlara \u015famil ed\u0259 bilm\u0259rik:<\/p>\n<p>&#8220;Bu, eyni zamanda, s\u0131rf koronavirusla ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259 deyil. Bir qism insanlar var ki, onlara qaydalara \u0259m\u0259l etm\u0259k h\u0259r zaman \u00e7\u0259tin olub. Bir qism insanlar var ki, onlar \u00e7ox zaman \u0259trafda ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259r\u0259 \u015f\u00fcbh\u0259 il\u0259 yana\u015f\u0131blar v\u0259 s. \u0130nsanlar\u0131n ham\u0131s\u0131 eyni psixologiyaya malik olmad\u0131\u011f\u0131ndan hadis\u0259l\u0259r\u0259 d\u0259 f\u0259rqli m\u00fcst\u0259vid\u0259n yana\u015f\u0131rlar. B\u00fct\u00fcn hallarda biz koronavirusla m\u00fcbariz\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 t\u0259l\u0259b olunan qaydalara \u0259m\u0259l etm\u0259li, \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc v\u0259 yax\u0131nlar\u0131m\u0131z\u0131 bu b\u0259ladan qoruma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131q&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Koronavirus d\u00fcnyada yeni nizam\u0131n yaranmas\u0131na s\u0259b\u0259b oldu. H\u0259yat\u0131n b\u00fct\u00fcn m\u00fcst\u0259vil\u0259rind\u0259 biz bu t\u0259siri g\u00f6r\u00fcr\u00fck. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m h\u0259l\u0259 uzun m\u00fcdd\u0259t b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t pandemiyadan ir\u0259li g\u0259l\u0259n ya\u015fam \u015f\u0259rtl\u0259ri il\u0259 ya\u015famal\u0131 olacaq. Bunu Milli.Az-a Psixologiya Elmi T\u0259dqiqat \u0130nstitutunun s\u0259dri Elnur R\u00fcst\u0259mov s\u00f6yl\u0259yib. O bildirib ki, insan faktoru b\u00fct\u00fcn ba\u015f ver\u0259nl\u0259rin f\u00f6vq\u00fcnd\u0259 dayan\u0131r:\u00a0&#8220;Pandemiya, birinci n\u00f6vb\u0259d\u0259, insanlararas\u0131 m\u00fcnasib\u0259t\u0259, el\u0259c\u0259d\u0259 d\u0259 insan\u0131n \u00f6z\u00fcn\u0259, c\u0259miyy\u0259t\u0259, d\u00fcnyaya bax\u0131\u015f\u0131nda yeni d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 t\u0259rzinin formala\u015fmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xard\u0131. Proses m\u0259rh\u0259l\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 getdiyind\u0259n biz bunu h\u0259yat\u0131m\u0131zda k\u0259skin s\u0131\u00e7ray\u0131\u015f formas\u0131nda g\u00f6rm\u0259dik. Ancaq \u0259traf\u0131m\u0131zda n\u0259l\u0259rins\u0259 d\u0259yi\u015fdiyinin \u015fahidi olduq. S\u00f6hb\u0259t t\u0259k sosial izolyasiyadan, x\u00fcsusi karantin rejiminin t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 \u0259m\u0259l&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":165311,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[13],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/c6dfca9760cbc21a3f5ea67928da17d2.jpg",450,300,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/c6dfca9760cbc21a3f5ea67928da17d2.jpg",450,300,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/c6dfca9760cbc21a3f5ea67928da17d2.jpg",450,300,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/c6dfca9760cbc21a3f5ea67928da17d2-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/c6dfca9760cbc21a3f5ea67928da17d2-300x200.jpg",300,200,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/c6dfca9760cbc21a3f5ea67928da17d2.jpg",450,300,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/c6dfca9760cbc21a3f5ea67928da17d2.jpg",450,300,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/c6dfca9760cbc21a3f5ea67928da17d2.jpg",450,300,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/c6dfca9760cbc21a3f5ea67928da17d2-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/c6dfca9760cbc21a3f5ea67928da17d2.jpg",450,300,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=13\" rel=\"category\">Bizim h\u0259kim<\/a>","rttpg_excerpt":"Koronavirus d\u00fcnyada yeni nizam\u0131n yaranmas\u0131na s\u0259b\u0259b oldu. H\u0259yat\u0131n b\u00fct\u00fcn m\u00fcst\u0259vil\u0259rind\u0259 biz bu t\u0259siri g\u00f6r\u00fcr\u00fck. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m h\u0259l\u0259 uzun m\u00fcdd\u0259t b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t pandemiyadan ir\u0259li g\u0259l\u0259n ya\u015fam \u015f\u0259rtl\u0259ri il\u0259 ya\u015famal\u0131 olacaq. Bunu Milli.Az-a Psixologiya Elmi T\u0259dqiqat \u0130nstitutunun s\u0259dri Elnur R\u00fcst\u0259mov s\u00f6yl\u0259yib. O bildirib ki, insan faktoru b\u00fct\u00fcn ba\u015f ver\u0259nl\u0259rin f\u00f6vq\u00fcnd\u0259 dayan\u0131r:\u00a0&#8220;Pandemiya, birinci n\u00f6vb\u0259d\u0259, insanlararas\u0131 m\u00fcnasib\u0259t\u0259, el\u0259c\u0259d\u0259 d\u0259 insan\u0131n \u00f6z\u00fcn\u0259,&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/165309"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=165309"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/165309\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/165311"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=165309"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=165309"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=165309"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}