{"id":165371,"date":"2020-05-14T22:46:34","date_gmt":"2020-05-14T19:46:34","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=165371"},"modified":"2020-05-14T22:46:34","modified_gmt":"2020-05-14T19:46:34","slug":"agciy%c9%99rl%c9%99rd%c9%99-buzlu-sus%c9%99-effekti-yeni-bir-sey-deyil-v%c9%99-t%c9%99kc%c9%99-koronavirusda-olmur-pulmonoloqdan-maraqli-aciqlamalar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=165371","title":{"rendered":"\u201cA\u011fciy\u0259rl\u0259rd\u0259 buzlu \u015f\u00fc\u015f\u0259 effekti yeni bir \u015fey deyil v\u0259 t\u0259kc\u0259 koronavirusda olmur\u201d \u2013 Pulmonoloqdan maraql\u0131 a\u00e7\u0131qlamalar"},"content":{"rendered":"<p>ulmonoloq Eldar Zeynalov G\u0259nc\u0259 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. D\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 a\u011f\u0131r pnevmoniya x\u0259st\u0259l\u0259rinin u\u011furlu m\u00fcalic\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 a\u011fciy\u0259rl\u0259rin \u00f6nc\u0259d\u0259n v\u0259 sonrak\u0131 n\u0259tic\u0259l\u0259rini payla\u015faraq, pnevmoniyan\u0131n \u0259slind\u0259 el\u0259 d\u0259 d\u0259h\u015f\u0259tli, qorxulu x\u0259st\u0259lik olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 m\u00fcalic\u0259y\u0259 tabe oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rib.<\/p>\n<p>Bu yax\u0131nlarda 70 ya\u015fl\u0131 \u015f\u0259k\u0259rli diabet x\u0259st\u0259sind\u0259 ikit\u0259r\u0259fli, a\u011f\u0131r virus pnevmoniyas\u0131n\u0131n 12 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 u\u011furlu m\u00fcalic\u0259si bar\u0259d\u0259 payla\u015fd\u0131\u011f\u0131 fotofakt diqq\u0259timizi x\u00fcsusil\u0259 \u00e7\u0259kdi. \u00c7\u00fcnki h\u0259min fotoda son zamanlar koronavirus a\u011f\u0131rla\u015fmas\u0131 kimi g\u00fcnd\u0259md\u0259 m\u0259\u015fhur olan a\u011fciy\u0259rl\u0259rd\u0259 buzlu mat \u015f\u00fc\u015f\u0259 effekti sindromu g\u00f6r\u00fcn\u00fcrd\u00fc. Dem\u0259li, virus pnevmoniyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn xarakterik olan bu sindrom da m\u00fcalic\u0259 olunur. D\u00fczd\u00fcr, h\u0259min x\u0259st\u0259nin koronavirusa yoluxub- yoluxmamas\u0131 sual alt\u0131nda idi. X\u0259st\u0259 a\u011f\u0131r v\u0259ziyy\u0259td\u0259 pulmonoloqa m\u00fcraci\u0259t ed\u0259nd\u0259, h\u0259kim onu test\u0259 g\u00f6nd\u0259rs\u0259 d\u0259, cavab\u0131 g\u00f6zl\u0259m\u0259d\u0259n m\u00fcalic\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131. Eldar Zeynalov pnevmoniya zaman\u0131 itiril\u0259n h\u0259r saat\u0131n x\u0259st\u0259nin \u0259leyhin\u0259 i\u015fl\u0259diyini bildirir.<\/p>\n<p><strong>BUZLU \u015e\u00dc\u015e\u018f S\u0130NDROMU ZAMANI A\u011eC\u0130Y\u018fRL\u018fRD\u018f N\u018f BA\u015e VER\u0130R?<\/strong><\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ<\/strong> medicina.az-a istinad\u0259n bildirir ki,\u00a0b\u00fct\u00fcn bu m\u00fcalic\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259sini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, Eldar Zeynalovdan pnevmoniya v\u0259 m\u0259\u015fhur buzlu \u015f\u00fc\u015f\u0259 sindromu bar\u0259d\u0259 suallara cavablar ald\u0131q.<\/p>\n<p>Pnevmoniya v\u0259 onun gedi\u015fat\u0131, m\u00fcalic\u0259si bar\u0259d\u0259 h\u0259kimin \u0259trafl\u0131 m\u00fcsahib\u0259sini t\u0259qdim edirik:<\/p>\n<p>&#8211; H\u0259kim,son zamanlar ham\u0131n\u0131n dilind\u0259 \u0259zb\u0259r olan v\u0259 \u0259cn\u0259bi h\u0259kiml\u0259rin d\u0259h\u015f\u0259tl\u0259 t\u0259qdim etdiyi, koronavirusun a\u011f\u0131rla\u015fmas\u0131 hesab olunan &#8220;a\u011fciy\u0259rl\u0259rd\u0259 buzlu \u015f\u00fc\u015f\u0259 effekti&#8221; n\u0259dir, nec\u0259 yaran\u0131r? Bu zaman x\u0259st\u0259nin a\u011fciy\u0259rl\u0259rind\u0259 n\u0259 ba\u015f verir v\u0259 bu h\u0259qiq\u0259t\u0259nmi qorxulu v\u0259ziyy\u0259tdir?<\/p>\n<p>&#8211; Buzlu \u015f\u00fc\u015f\u0259 sindromu tibd\u0259 yeni bir \u015fey deyil, radioloqlar, rentgenoloqlar, pulmonoloqlara \u00e7oxdan tan\u0131\u015fd\u0131r. G\u00fcnd\u0259lik praktikam\u0131zda rast g\u0259lirdik, sad\u0259c\u0259 bu q\u0259d\u0259r qabard\u0131b, sad\u0259 insanlara \u00e7atd\u0131rm\u0131rd\u0131lar. Buzlu \u015f\u00fc\u015f\u0259 v\u0259 ya mat \u015f\u00fc\u015f\u0259 sindromu a\u011fciy\u0259rl\u0259rin komp\u00fcter tomoqrafiyas\u0131 m\u00fcayin\u0259si zaman\u0131 bronx v\u0259 damar g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fcn saxlanmas\u0131 \u015f\u0259rtil\u0259, a\u011fciy\u0259rin toxuma s\u0131xl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 m\u00fc\u015fay\u0259t olunan bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>Rentgend\u0259 bu g\u00f6r\u00fcnt\u00fc buzlu, donmu\u015f mat \u015f\u00fc\u015f\u0259y\u0259 ox\u015fad\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bel\u0259 ad qoyulub. Y\u0259ni bu s\u00f6z radioloqlar\u0131n icad\u0131d\u0131r. T\u0259bii ki, a\u011fciy\u0259rl\u0259rd\u0259 he\u00e7 bir buzla\u015fma v\u0259 \u015f\u00fc\u015f\u0259l\u0259\u015fm\u0259 getmir. Buzlu \u015f\u00fc\u015f\u0259ni oxuculara \u015f\u0259kill\u0259rl\u0259 daha \u0259yani g\u00f6st\u0259rm\u0259k ist\u0259rdim.<\/p>\n<p>Buzlu \u015f\u00fc\u015f\u0259 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc he\u00e7 d\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 x\u0259st\u0259likd\u0259n, patoloji prosesd\u0259n x\u0259b\u0259r vermir. B\u0259z\u0259n yalan\u00e7\u0131 buzlu \u015f\u00fc\u015f\u0259 d\u0259 g\u00f6rm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. M\u0259s\u0259l\u0259n, arxas\u0131 \u00fcst\u0259 uzanm\u0131\u015f x\u0259st\u0259nin KT \u00e7\u0259kimi zaman\u0131 cazib\u0259 q\u00fcvv\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 qan\u0131n damarlara dolmas\u0131 yalan\u00e7\u0131 buzlu \u015f\u00fc\u015f\u0259 effekti \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259tirir. H\u0259min \u015f\u0259xsi yenid\u0259n qarn\u0131 \u00fcst\u0259 uzadaraq t\u0259krar KT m\u00fcayin\u0259 edil\u0259nd\u0259 effekt itir v\u0259 a\u011fciy\u0259rl\u0259r normal g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p>Dig\u0259r misal is\u0259 sa\u011flam insan\u0131n n\u0259f\u0259salma zaman\u0131 normal g\u00f6r\u00fcn\u0259n KT \u00e7\u0259kimi v\u0259 n\u0259f\u0259sverm\u0259 zaman\u0131 yalan\u00e7\u0131 buzlu \u015f\u00fc\u015f\u0259 effekti il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Ona g\u00f6r\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 \u00e7ox diqq\u0259tli olmaq laz\u0131md\u0131r.<br \/>\nBuzlu \u015f\u00fc\u015f\u0259 t\u0259kc\u0259 koronavirus x\u0259st\u0259l\u0259rind\u0259 rast g\u0259linmir. Bu effekt bir \u00e7ox a\u011fciy\u0259r x\u0259st\u0259likl\u0259rind\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p>&#8211; O zaman buzlu \u015f\u00fc\u015f\u0259 hans\u0131 x\u0259st\u0259likl\u0259rd\u0259, hallarda daha \u00e7ox g\u00f6r\u00fcl\u00fcr?<\/p>\n<p>&#8211; Bronxiollarda v\u0259 alveollarda iltihabi proses zaman\u0131. \u018fg\u0259r alveollar tam dolarsa, buzlu \u015f\u00fc\u015f\u0259 konsalidasiya il\u0259 \u0259v\u0259zl\u0259nir. Bu g\u00f6r\u00fcnt\u00fcn\u00fc d\u0259 a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6r\u0259 bil\u0259rsiz.<br \/>\nAlveollar\u0131n qism\u0259n maye il\u0259 dolmas\u0131 (transudant v\u0259 eksudant).<br \/>\nBir d\u0259 buna a\u011fciy\u0259r toxumas\u0131n\u0131n hipoventilyasiyas\u0131 zaman\u0131 rast g\u0259lirik.<\/p>\n<p>&#8211; COVID-19 pandemiyas\u0131 h\u0259m d\u0259 pnevmoniyalar\u0131 g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirdi. \u0130nsanlar daha \u00e7ox bu x\u0259st\u0259likd\u0259n qorxma\u011fa ba\u015flad\u0131lar. Pnevmoniyan\u0131 qatil kimi g\u00f6r\u00fcrl\u0259r. \u018fslind\u0259, n\u0259tic\u0259l\u0259rinizd\u0259n d\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, m\u00fcalic\u0259 olunur.<\/p>\n<p>&#8211; Yeni koronavirus infeksiyas\u0131 bar\u0259d\u0259 x\u0259b\u0259rl\u0259r bir q\u0259d\u0259r qorxulu g\u00f6r\u00fcns\u0259 d\u0259, \u0259slind\u0259 h\u0259r bir x\u0259st\u0259liyin statistikas\u0131 tibd\u0259 \u0259sas g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Koronavirusda is\u0259 81% yoluxanlar x\u0259st\u0259liyi y\u00fcng\u00fcl ke\u00e7irir, o d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 ki, he\u00e7 bir simptom hiss etmir. Nadir hallarda yor\u011funluq v\u0259 37,1 d\u0259r\u0259c\u0259 q\u0131zd\u0131rma olur.<\/p>\n<p>14% orta a\u011f\u0131r x\u0259st\u0259l\u0259rd\u0259 h\u0259rar\u0259t, titr\u0259tm\u0259, \u00f6sk\u00fcr\u0259k olur v\u0259 bu x\u0259st\u0259l\u0259rin 50%-d\u0259 y\u00fcng\u00fcl rentgnenoloji pnevmoniya \u0259lam\u0259tl\u0259ri g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bu qismd\u0259 d\u0259 a\u011fciy\u0259rl\u0259rd\u0259 buzlu \u015f\u00fc\u015f\u0259 sindromu g\u00f6r\u00fclm\u00fcr.<\/p>\n<p>Yaln\u0131z 5% x\u0259st\u0259l\u0259r a\u011f\u0131r ke\u00e7irir, onlar da m\u00fctl\u0259q stasionarda m\u00fcalic\u0259 almal\u0131d\u0131r v\u0259 s\u00fcni t\u0259n\u0259ff\u00fcs aparat\u0131na ehtiyac ola bil\u0259r. COVID 19-un qorxulu t\u0259r\u0259fi virusun \u00e7ox q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 virus m\u0259n\u015f\u0259li pnevmoniyaya \u00e7evrilm\u0259sidir. Buna ildirimvari gedi\u015fat deyilir.<\/p>\n<p>Pnevmoniyan\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fcn d\u0259 n\u00f6vl\u0259ri var. Etiologiyas\u0131na, yaranma s\u0259b\u0259bin\u0259 g\u00f6r\u0259: bakterial, g\u00f6b\u0259l\u0259k v\u0259 virus m\u0259n\u015f\u0259li olur. Bunlardan daha t\u0259hl\u00fck\u0259lisi virus m\u0259n\u015f\u0259lidir. Virus pnevmoniyalar\u0131 ta q\u0259dimd\u0259n m\u00f6vcuddur, h\u0259mi\u015f\u0259 h\u0259kiml\u0259rin diqq\u0259tind\u0259 olub. Virus pnevmoniyas\u0131 respirator viruslardan, adi qripd\u0259n yarana bil\u0259r.<\/p>\n<p>Pnevmoniya he\u00e7 d\u0259 ham\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrm\u00fcr, burada yana\u015f\u0131 x\u0259st\u0259likl\u0259rin rolu var. M\u0259s\u0259l\u0259n diabet, \u00fcr\u0259k damar x\u0259st\u0259likl\u0259ri, t\u0259zyiq x\u0259st\u0259l\u0259ri. Bu insanlarda pnevmoniyalar\u0131n gedi\u015fat\u0131 k\u0259skin olur.<\/p>\n<p>Onlarla inc\u0259 v\u0259 ehtiyatl\u0131 davranmaq laz\u0131md\u0131r.<br \/>\nOnkoloji x\u0259st\u0259l\u0259rd\u0259 pnevmoniya nisb\u0259t\u0259n a\u011f\u0131r ola bil\u0259r.<br \/>\nXroniki a\u011fciy\u0259r x\u0259st\u0259likl\u0259ri olanlar da risk qrupundad\u0131r.<\/p>\n<div><\/div>\n<p>&#8211; Doktor, bu yax\u0131nda yen\u0259 \u0259cn\u0259bi m\u0259nb\u0259l\u0259r bel\u0259 bir informasiya yayd\u0131 ki, siqaret \u00e7\u0259k\u0259nl\u0259r koronavirusa sanki yoluxmur, yoluxsa da a\u011fciy\u0259rl\u0259ri virusa tab g\u0259tirir. Sizc\u0259, bu fakt h\u0259qiq\u0259t\u0259 uy\u011fundurmu?<\/p>\n<p>&#8211; Siqaret \u00e7\u0259k\u0259nl\u0259rin koronavirusa yoluxmamas\u0131, y\u00fcng\u00fcl ke\u00e7irm\u0259si v\u0259 a\u011fciy\u0259rl\u0259rinin virusa daha davaml\u0131 olmas\u0131 bar\u0259d\u0259 m\u0259qal\u0259 v\u0259 m\u0259lumatlar s\u0259hvdir. A\u011fciy\u0259rl\u0259rin bir ne\u00e7\u0259 x\u0259st\u0259liyi var ki, s\u0131rf siqaret \u00e7\u0259k\u0259nl\u0259rd\u0259 olur. Bu x\u0259st\u0259l\u0259r risk qrupundad\u0131r. Siqaret \u00e7\u0259k\u0259nl\u0259r pnevmoniyan\u0131 daha a\u011f\u0131r ke\u00e7irir, s\u0259b\u0259bi d\u0259 a\u011fciy\u0259r elastikliyinin pozulmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u00c7ox insanlar deyir ki, virus pnevmoniyas\u0131ndan sa\u011falandan sonra<br \/>\na\u011fciy\u0259rl\u0259rd\u0259 b\u00f6y\u00fck f\u0259sadlar, d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r qal\u0131r.<\/p>\n<p>&#8211; Son diabet x\u0259st\u0259si payla\u015f\u0131m\u0131n\u0131zda da vur\u011fulad\u0131n\u0131z ki, x\u0259st\u0259nin koronavirus testinin cavab\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259m\u0259d\u0259n pnevmoniyan\u0131 m\u00fcalic\u0259y\u0259 ba\u015flamaq laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>&#8211; \u0130st\u0259nil\u0259n x\u0259st\u0259likd\u0259 bir test v\u0259 analiz\u0259 g\u00f6r\u0259 diaqnoz qoyulmur. Laborator v\u0259 rentgenoloji g\u00f6st\u0259ricil\u0259r, x\u0259st\u0259nin \u015fikay\u0259tl\u0259ri n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131n\u0131r. X\u0259st\u0259 olub ki, virus pnevmoniyas\u0131 il\u0259 yax\u0131nla\u015f\u0131r, \u0259lam\u0259tl\u0259r eynil\u0259 koronavirusda oldu\u011fu kimidir, h\u0259tta buzlu \u015f\u00fc\u015f\u0259 effekti d\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u0259 bil\u0259r. Amma test verilir, cavab neqativ \u00e7\u0131x\u0131r, y\u0259ni koronavirus deyil. Onda h\u0259kim virus pnevmoniyas\u0131n\u0131n standart m\u00fcalic\u0259sini apar\u0131r. 2-3-c\u00fc testin cavab\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259m\u0259m\u0259lidir.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnki pnevmoniya varsa, d\u0259rhal n\u0259zar\u0259t\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259lidir. Ke\u00e7\u0259n h\u0259r saat, sutka x\u0259st\u0259nin \u0259leyhin\u0259 i\u015fl\u0259yir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 ist\u0259nil\u0259n pulmonoloq testin cavab\u0131 \u00e7\u0131xana kimi m\u00fcalic\u0259sin\u0259 ba\u015flamal\u0131d\u0131r. Bizim praktikam\u0131zda bel\u0259 x\u0259st\u0259l\u0259r olub.<\/p>\n<p>&#8211; Pnevmoniyan\u0131n m\u00fcalic\u0259si nec\u0259 apar\u0131l\u0131r?<\/p>\n<p>&#8211; Virus \u0259leyhin\u0259 d\u0259rmanlar, d\u0259st\u0259kl\u0259yici preparatlar t\u0259yin olunur. X\u0259st\u0259liyin gedi\u015fat\u0131na uy\u011fun m\u00fcalic\u0259 sxeml\u0259ri se\u00e7ilir. Antibakterial terapiya -antibiotikl\u0259r t\u0259yin edilir. D\u00fczd\u00fcr, antibiotikl\u0259r virusa t\u0259sir g\u00f6st\u0259rmir. Yaln\u0131z virus pnevmoniyas\u0131 zaman\u0131 bakteriyalar inki\u015faf edir v\u0259 iltihabi proses yarad\u0131r. Burda t\u0259bii ki, antibiotik laz\u0131m olur. H\u0259r bir x\u0259st\u0259y\u0259 f\u0259rdi yana\u015f\u0131l\u0131r. Bir m\u00fcalic\u0259 eyni il\u0259 b\u00fct\u00fcn x\u0259st\u0259l\u0259r\u0259 \u015famil edil\u0259 bilm\u0259z.<\/p>\n<p>\u00c7ox insanlar deyir ki, virus pnevmoniyas\u0131ndan sa\u011falandan sonra a\u011fciy\u0259rl\u0259rd\u0259 b\u00f6y\u00fck f\u0259sadlar, d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r qal\u0131r. \u0130st\u0259nil\u0259n x\u0259st\u0259likd\u0259 f\u0259sad qalma ehtimal\u0131 var. Lakin \u0259ks\u0259r pnevmoniya x\u0259st\u0259l\u0259ri sa\u011fald\u0131qda dem\u0259k olar, he\u00e7 bir iz qalm\u0131r. A\u011fciy\u0259rl\u0259rd\u0259 struktur d\u0259yi\u015fikliyi olmur. Alveollar mayed\u0259n, irind\u0259n bo\u015fal\u0131b, t\u0259mizl\u0259ndikd\u0259n, f\u0259aliyy\u0259tini b\u0259rpa etdikd\u0259n sonra buzlu \u015fu\u015f\u0259 effekti itir v\u0259 insan normal ya\u015fam\u0131na qay\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>&#8211; B\u0259s hans\u0131 m\u00fcalic\u0259vi \u0259rzaqlar, qidalar bu x\u0259st\u0259l\u0259r\u0259 laz\u0131md\u0131r? Bunlar\u0131n t\u0259siri varm\u0131?<\/p>\n<p>&#8211; \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u00e7ox maye q\u0259bul etm\u0259li, \u015f\u0259k\u0259rd\u0259n \u00e7ox istifad\u0259 olunmal\u0131d\u0131r. T\u0259bii ki, diabet x\u0259st\u0259l\u0259rind\u0259n ba\u015fqa. Z\u00fclal, karbohidrat v\u0259 \u015f\u0259k\u0259rli qidalar q\u0259bul edilm\u0259lidir.<\/p>\n<p>Q\u0259dimd\u0259n n\u0259n\u0259-babalar\u0131m\u0131z\u0131n milli t\u00fcrk\u0259\u00e7ar\u0259l\u0259rd\u0259 t\u00f6vsiy\u0259 etdiyi metodlar: isti, m\u00fcr\u0259bb\u0259li \u00e7ay, ball\u0131 su, t\u0259rl\u0259tm\u0259l\u0259r, bol maye, duru yem\u0259kl\u0259r, bulyonlar, x\u0259mir x\u00f6r\u0259kl\u0259ri, sar\u0131msaql\u0131 qat\u0131q, sirk\u0259 istifad\u0259 etm\u0259k olar. Bu qidalar\u0131n faydas\u0131 var. Amma bunlar m\u00fctl\u0259q normal d\u0259rman m\u00fcalic\u0259si il\u0259 yana\u015f\u0131 olmal\u0131d\u0131r. T\u0259kc\u0259 t\u00fcrka\u00e7\u0259l\u0259rl\u0259 m\u00fcalic\u0259 olmur.<\/p>\n<p>\u0130sti havalar koronavirusu \u00f6ld\u00fcrm\u00fcr, sad\u0259c\u0259 z\u0259ifl\u0259dir<\/p>\n<p>&#8211; Bundan sonra bir h\u0259kim kimi pandemiya v\u0259 koronavirusdan g\u00f6zl\u0259ntil\u0259riniz n\u0259dir? Virus nec\u0259 davranacaq?<\/p>\n<p>&#8211; Bu x\u0259st\u0259liyin dig\u0259r virus infeksiyalar\u0131 kimi daimi immuniteti yoxdur, aliml\u0259rin s\u00f6z\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259, 3-4 ayl\u0131q m\u00fcqavim\u0259t yaran\u0131r. 3-4 aydan sonra insan yenid\u0259n yoluxa bil\u0259r. Nec\u0259 ki, adi qripd\u0259 d\u0259 insanlar ild\u0259 2-3, b\u0259z\u0259n daha \u00e7ox yoluxur, x\u0259st\u0259l\u0259nir. Ona g\u00f6r\u0259 koronavirusdan tam sa\u011falma dey\u0259 bir \u015fey yoxdur. \u0130kinci-\u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc dal\u011fa deyil\u0259n g\u00f6zl\u0259nti var. Bundan sonra periodik olaraq m\u00fc\u0259yy\u0259n artmalar, azalmalar, yoluxma dal\u011falar\u0131 olacaq.<\/p>\n<p>\u0130stil\u0259r d\u00fc\u015fd\u00fckd\u0259, respirator viruslara yoluxmalar s\u0131f\u0131ra yax\u0131nla\u015f\u0131r. Bunun da bir ne\u00e7\u0259 s\u0259b\u0259bi var. Virusu isti \u00f6ld\u00fcrm\u00fcr, sad\u0259c\u0259 virusun geni\u015f yay\u0131l\u0131b, havada \u00e7ox qalmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131r. Virus hava buxarlar\u0131nda \u00e7ox qal\u0131r v\u0259 uzun m\u0259saf\u0259 q\u0259t ed\u0259 bilir. Y\u0259ni bir x\u0259st\u0259nin a\u011f\u0131z suyundan havaya at\u0131lan virus 2-3 metr ir\u0259li v\u0259 ya geri m\u0259saf\u0259 q\u0259t ed\u0259 bil\u0259r. \u0130sti havada virusun uzun m\u0259saf\u0259 q\u0259t etm\u0259si m\u00fcmk\u00fcn olmayacaq. G\u00fcn \u015f\u00fcalar\u0131 da virusun ya\u015fama \u00f6mr\u00fcn\u00fc q\u0131saldacaq. Bu da x\u0259st\u0259liyin azalmas\u0131na s\u0259b\u0259b olacaq.<\/p>\n<p>Amma virus \u00f6z\u00fcn\u00fc soyuq v\u0259 r\u00fctub\u0259tli aylarda nec\u0259 aparacaq, bunu zaman g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k. \u0130st\u0259nil\u0259n halda pandemiya bitm\u0259y\u0259n\u0259 kim karantin \u015f\u0259rtl\u0259rin\u0259 \u0259m\u0259l etm\u0259k v\u0259 qorunmaq m\u00fctl\u0259qdir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ulmonoloq Eldar Zeynalov G\u0259nc\u0259 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. D\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 a\u011f\u0131r pnevmoniya x\u0259st\u0259l\u0259rinin u\u011furlu m\u00fcalic\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 a\u011fciy\u0259rl\u0259rin \u00f6nc\u0259d\u0259n v\u0259 sonrak\u0131 n\u0259tic\u0259l\u0259rini payla\u015faraq, pnevmoniyan\u0131n \u0259slind\u0259 el\u0259 d\u0259 d\u0259h\u015f\u0259tli, qorxulu x\u0259st\u0259lik olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 m\u00fcalic\u0259y\u0259 tabe oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rib. Bu yax\u0131nlarda 70 ya\u015fl\u0131 \u015f\u0259k\u0259rli diabet x\u0259st\u0259sind\u0259 ikit\u0259r\u0259fli, a\u011f\u0131r virus pnevmoniyas\u0131n\u0131n 12 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 u\u011furlu m\u00fcalic\u0259si bar\u0259d\u0259 payla\u015fd\u0131\u011f\u0131 fotofakt diqq\u0259timizi x\u00fcsusil\u0259 \u00e7\u0259kdi. \u00c7\u00fcnki h\u0259min fotoda son zamanlar koronavirus a\u011f\u0131rla\u015fmas\u0131 kimi g\u00fcnd\u0259md\u0259 m\u0259\u015fhur olan a\u011fciy\u0259rl\u0259rd\u0259 buzlu mat \u015f\u00fc\u015f\u0259 effekti sindromu g\u00f6r\u00fcn\u00fcrd\u00fc. Dem\u0259li, virus pnevmoniyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn xarakterik olan bu sindrom da m\u00fcalic\u0259 olunur. D\u00fczd\u00fcr, h\u0259min x\u0259st\u0259nin koronavirusa yoluxub- yoluxmamas\u0131&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":165375,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[13],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/850319.jpg",800,600,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/850319.jpg",800,600,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/850319.jpg",800,600,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/850319-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/850319-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/850319.jpg",640,480,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/850319.jpg",800,600,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/850319.jpg",800,600,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/850319-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/850319.jpg",800,600,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=13\" rel=\"category\">Bizim h\u0259kim<\/a>","rttpg_excerpt":"ulmonoloq Eldar Zeynalov G\u0259nc\u0259 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. D\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 a\u011f\u0131r pnevmoniya x\u0259st\u0259l\u0259rinin u\u011furlu m\u00fcalic\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 a\u011fciy\u0259rl\u0259rin \u00f6nc\u0259d\u0259n v\u0259 sonrak\u0131 n\u0259tic\u0259l\u0259rini payla\u015faraq, pnevmoniyan\u0131n \u0259slind\u0259 el\u0259 d\u0259 d\u0259h\u015f\u0259tli, qorxulu x\u0259st\u0259lik olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 m\u00fcalic\u0259y\u0259 tabe oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rib. Bu yax\u0131nlarda 70 ya\u015fl\u0131 \u015f\u0259k\u0259rli diabet x\u0259st\u0259sind\u0259 ikit\u0259r\u0259fli, a\u011f\u0131r virus pnevmoniyas\u0131n\u0131n 12 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 u\u011furlu m\u00fcalic\u0259si bar\u0259d\u0259 payla\u015fd\u0131\u011f\u0131 fotofakt diqq\u0259timizi x\u00fcsusil\u0259 \u00e7\u0259kdi.&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/165371"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=165371"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/165371\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/165375"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=165371"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=165371"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=165371"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}