{"id":172464,"date":"2020-05-28T10:47:01","date_gmt":"2020-05-28T07:47:01","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=172464"},"modified":"2020-05-28T10:47:01","modified_gmt":"2020-05-28T07:47:01","slug":"karantin-s%c9%99rtl%c9%99sdirilm%c9%99lidir-%c9%99ks-halda-professor-adil-qeybulla-h%c9%99y%c9%99can-t%c9%99bili-caldi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=172464","title":{"rendered":"\u201cKarantin s\u0259rtl\u0259\u015fdirilm\u0259lidir, \u0259ks halda\u2026\u201d &#8211; Professor Adil Qeybulla H\u018fY\u018fCAN T\u018fB\u0130L\u0130 \u00c7ALDI"},"content":{"rendered":"<p><strong>Az\u0259rbaycanl\u0131 h\u0259kim, tibb elml\u0259ri doktoru Adil Qeybulla Nazirl\u0259r Kabineti yan\u0131nda Operativ Q\u0259rargaha m\u00fcraci\u0259t edib.<\/strong><\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ\u00a0<\/strong> Metbuat.az-a istinad\u0259n x\u0259b\u0259r verir ki, A.Qeybulla m\u00fcraci\u0259tind\u0259 xat\u0131rlad\u0131b ki, COVID-19 \u015ftam\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u0259l\u0259lik d\u00fcnyada m\u00fc\u015fahid\u0259 edil\u0259n m\u0259nz\u0259r\u0259 \u00fcr\u0259ka\u00e7an olmasa da, iri \u0259cza\u00e7\u0131l\u0131q \u015firk\u0259tl\u0259ri, AB\u015e-\u0131n Allergiya v\u0259 \u0130nfeksion X\u0259st\u0259likl\u0259r Milli \u0130nstitutu vaksin v\u0259 spesifik d\u0259rman preparatlar\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 ciddi intensiv i\u015f aparmaqdad\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Hemorragik q\u0131zd\u0131rma t\u00f6r\u0259d\u0259n Ebola q\u0131zd\u0131rmas\u0131 zaman\u0131 istifad\u0259 olunan Remdesevir preparat\u0131ndan tutmu\u015f v\u0259 monoklonal antitell\u0259r\u0259 q\u0259d\u0259r m\u00fcxt\u0259lif d\u0259rmanlar\u0131n t\u0259tbiqi \u00fcnl\u00fc virusoloqlar, molekulyar biologiya m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri, genetikl\u0259r, infeksionistl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n ciddi \u015f\u0259kild\u0259 ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. H\u0259l\u0259lik real n\u0259tic\u0259 ortada yoxdur.<\/p>\n<p>Pandemiyan\u0131n \u00f6t\u0259n d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn retrospektiv t\u0259hlili g\u00f6st\u0259rir ki, s\u0259rt karantin t\u0259dbirl\u0259rinin m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011funlu\u011funa inam getdikc\u0259 sars\u0131lmaqdad\u0131r. \u00c7in t\u0259cr\u00fcb\u0259si g\u00f6st\u0259rdi ki, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya \u00fczr\u0259 bu t\u0259dbirl\u0259r eyni anda ba\u015flasa v\u0259 s\u0259rt \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irils\u0259ydi, bu g\u00fcn biz virusun ad\u0131 ke\u00e7\u0259n \u015ftam\u0131 haqda ke\u00e7mi\u015f zamanda dan\u0131\u015fa bil\u0259rdik. Amma biz qloballa\u015fan d\u00fcnyada ya\u015fay\u0131r\u0131q. U\u00e7aqla bir ne\u00e7\u0259 saata minl\u0259rl\u0259 kilometr m\u0259saf\u0259 q\u0259t etm\u0259k imkan\u0131 virusun q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 d\u00fcnyan\u0131n h\u0259r yerin\u0259 da\u015f\u0131nmaq \u015fans\u0131 yarad\u0131r&#8221;.<\/p>\n<p>A.Qeybullan\u0131n s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, pandemiya il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 t\u0259dbirl\u0259ri \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 apar\u0131lan i\u015fl\u0259r g\u00f6st\u0259rdi ki, t\u0259tbiq eil\u0259n karantin \u015f\u0259raiti iki \u0259sas istiqam\u0259td\u0259n ibar\u0259t oldu.<\/p>\n<p>&#8220;Birincisi hiss\u0259, karantin \u015f\u0259rtl\u0259ri adland\u0131r\u0131la bil\u0259r ki, bunalr evd\u0259 qalmaq, sosial izolyasiya, f\u0259rdi v\u0259 sistemli dezinfeksiya t\u0259dbirl\u0259rini \u0259hat\u0259 edir. Dig\u0259r hiss\u0259, karantin davran\u0131\u015flar\u0131 adland\u0131r\u0131la bil\u0259r. Karantin davran\u0131\u015flar\u0131na sosial m\u0259saf\u0259 g\u00f6zl\u0259m\u0259k, maska taxmaq (a\u011f\u0131z v\u0259 burun d\u0259likl\u0259rini ba\u011flamaqla x\u0259st\u0259 \u015f\u0259xsd\u0259n n\u0259f\u0259s aerozoulunun xaric\u0259 at\u0131lmas\u0131n\u0131 \u0259ng\u0259ll\u0259m\u0259k v\u0259 virusun sa\u011flam adam\u0131n n\u0259f\u0259s yollar\u0131na d\u00fc\u015fm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq), \u0259ll\u0259rin sabunla isti su alt\u0131nda yuyulmas\u0131 v\u0259 dezinfeksiyas\u0131 aid edil\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, bu g\u00fcn \u00f6lk\u0259mizd\u0259 karantin davran\u0131\u015flar\u0131 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131m\u0131z t\u0259r\u0259find\u0259n s\u00f6z\u00fcn h\u0259qiqi m\u0259nas\u0131nda iqnor olunub.<\/p>\n<p>Yoluxma dinamikas\u0131nda n\u0259z\u0259r\u0259 \u00e7arpan art\u0131m qeyd olunur, \u00f6l\u00fcm hallar\u0131 da hl\u0259lik epizodik \u015f\u0259kild\u0259 olsa da, artmaqdad\u0131r. Qar\u015f\u0131dan yay g\u0259lir. \u0130nsanlar\u0131n g\u00f6zl\u0259ni\u0259n istid\u0259n qa\u00e7araq \u00f6lk\u0259 \u00fczr\u0259 rayonlara istirah\u0259t s\u0259f\u0259rl\u0259ri qa\u00e7\u0131lmazd\u0131r. Bu is\u0259 virusun rayonlara transferinin intensivl\u0259\u015fm\u0259si dem\u0259kdir. Yoluxma say\u0131n\u0131n artmas\u0131, infeksiyan\u0131n yay\u0131lma co\u011frafiyas\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259nm\u0259si v\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 epidemioloji v\u0259ziyy\u0259tin pisl\u0259\u015fm\u0259si proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r&#8221;.<\/p>\n<p>&#8220;N\u0259 etm\u0259li&#8221;? sual\u0131na A.Qeybulla m\u00fcraci\u0259tind\u0259 bel\u0259 cavab verib:<\/p>\n<p>&#8220;D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, qar\u015f\u0131dak\u0131 isti yay aylar\u0131nda karantin t\u0259dbirl\u0259rinin s\u0259rtl\u0259\u015fdirilm\u0259si d\u00f6z\u00fclm\u0259z olard\u0131. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, s\u0259rt karantin t\u0259dbirl\u0259ri g\u00f6r\u00fcls\u0259 bel\u0259, SMS icaz\u0259l\u0259rind\u0259n sui-istifad\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259si ortadad\u0131r. Bel\u0259 olarsa, yen\u0259 d\u0259 insanlar bir-birin\u0259 qonaq getm\u0259k, evl\u0259rd\u0259 ziyaf\u0259tl\u0259r t\u0259\u015fkil etm\u0259k, h\u0259y\u0259t\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcb s\u00f6hb\u0259t etm\u0259k, domino oynamaq, \u00e7ay i\u00e7m\u0259k, liftd\u0259n s\u00fcr\u0259kli istifad\u0259 v\u0259 s. sui-istifad\u0259 yollar\u0131 il\u0259 infeksiyan\u0131n yay\u0131lmas\u0131na n\u0259d\u0259n olacaqlar.<\/p>\n<p>\u018fn m\u00fch\u00fcm\u00fc karantin davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n s\u0259rtl\u0259\u015fdirilm\u0259sidir. Bu istiqam\u0259td\u0259 maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015fl\u0259ri q\u0259na\u0259tb\u0259x\u015f hesab edil\u0259 bilm\u0259z. Veril\u0259n informasiyalar, sad\u0259c\u0259, konstatasiya xarakteri da\u015f\u0131y\u0131r. Bu istiqam\u0259td\u0259 f\u0259aliyy\u0259t\u0259 yenid\u0259n bax\u0131lmal\u0131d\u0131r. Ya biz bu yolla yoluxma say\u0131n\u0131 azalda v\u0259 a\u011f\u0131rla\u015fma, \u00f6l\u00fcm hallar\u0131n\u0131 minumumda saxlaya bil\u0259rik, ya da kollektiv (k\u00fctl\u0259) immunitetin\u0259 do\u011fru ged\u0259ciyik. Kollektiv immunitetin yaranmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n az\u0131 70% \u0259halinin yoluxmas\u0131 t\u0259l\u0259b olunur ki, virus t\u0259dric\u0259n yoxa \u00e7\u0131xa bilsin. Bu is\u0259 paralel olaraq ciddi itkil\u0259r dem\u0259kdir&#8221;.<\/p>\n<p>Adil Qeybulla b\u0259zi t\u0259klifl\u0259r ir\u0259li s\u00fcr\u00fcb:<\/p>\n<p>&#8220;1. Sosial h\u0259yat\u0131n canlanmas\u0131 v\u0259 qada\u011falar\u0131n l\u0259\u011fvi fonunda karantin davran\u0131\u015flar\u0131na (sosial m\u0259saf\u0259 g\u00f6zl\u0259m\u0259k, maska taxmaq, \u0259ll\u0259rin m\u00fct\u0259madi sabunla yuylmas\u0131 v\u0259 dezinfeksiya t\u0259dbirl\u0259ri) \u0259m\u0259l edilm\u0259sin\u0259 n\u0259zar\u0259tin ciddil\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 s\u0259rt qaydalar\u0131n t\u0259tbiqi; Artan x\u0259st\u0259 say\u0131 yoluxma m\u0259nb\u0259yinin geni\u015fl\u0259nm\u0259si, itkil\u0259rin artmas\u0131 v\u0259 b\u00f6y\u00fck m\u0259sr\u0259fl\u0259r dem\u0259kdir! Karantin davran\u0131\u015flar\u0131na say\u011f\u0131s\u0131z yana\u015fmaq genofondun sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na q\u0259sd dem\u0259kdir!<\/p>\n<p>2. Xaricd\u0259n \u00f6lk\u0259miz\u0259 g\u0259tiril\u0259n v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131m\u0131za selektiv yana\u015fmaq, x\u0259st\u0259lik \u015f\u00fcbh\u0259si olanlar\u0131 karantin\u0259, x\u0259st\u0259l\u0259ri m\u00fcalic\u0259y\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u0259k, x\u0259st\u0259lik \u0259lam\u0259ti olmayanlar\u0131 v\u0259 test cavab\u0131 m\u0259nfi olanlar\u0131 sah\u0259 h\u0259kiminin n\u0259zar\u0259ti alt\u0131nda ev karantinin\u0259 g\u00f6nd\u0259rm\u0259k; ham\u0131n\u0131 karantin\u0259 g\u00f6nd\u0259rm\u0259y\u0259 q\u0259ti ehtiyac duyulmur.<\/p>\n<p>3. Bu istiqam\u0259td\u0259 maarifl\u0259ndirm\u0259 v\u0259 inzibati t\u0259dbirl\u0259rin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycanl\u0131 h\u0259kim, tibb elml\u0259ri doktoru Adil Qeybulla Nazirl\u0259r Kabineti yan\u0131nda Operativ Q\u0259rargaha m\u00fcraci\u0259t edib. ARANTV.AZ\u00a0 Metbuat.az-a istinad\u0259n x\u0259b\u0259r verir ki, A.Qeybulla m\u00fcraci\u0259tind\u0259 xat\u0131rlad\u0131b ki, COVID-19 \u015ftam\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u0259l\u0259lik d\u00fcnyada m\u00fc\u015fahid\u0259 edil\u0259n m\u0259nz\u0259r\u0259 \u00fcr\u0259ka\u00e7an olmasa da, iri \u0259cza\u00e7\u0131l\u0131q \u015firk\u0259tl\u0259ri, AB\u015e-\u0131n Allergiya v\u0259 \u0130nfeksion X\u0259st\u0259likl\u0259r Milli \u0130nstitutu vaksin v\u0259 spesifik d\u0259rman preparatlar\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 ciddi intensiv i\u015f aparmaqdad\u0131r. &#8220;Hemorragik q\u0131zd\u0131rma t\u00f6r\u0259d\u0259n Ebola q\u0131zd\u0131rmas\u0131 zaman\u0131 istifad\u0259 olunan Remdesevir preparat\u0131ndan tutmu\u015f v\u0259 monoklonal antitell\u0259r\u0259 q\u0259d\u0259r m\u00fcxt\u0259lif d\u0259rmanlar\u0131n t\u0259tbiqi \u00fcnl\u00fc virusoloqlar, molekulyar biologiya m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri, genetikl\u0259r, infeksionistl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n ciddi \u015f\u0259kild\u0259 ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. H\u0259l\u0259lik real n\u0259tic\u0259 ortada&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":172465,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[26],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/853691.jpg",734,475,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/853691.jpg",734,475,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/853691.jpg",734,475,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/853691-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/853691-300x194.jpg",300,194,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/853691.jpg",640,414,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/853691.jpg",734,475,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/853691.jpg",734,475,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/853691-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/853691.jpg",734,475,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=26\" rel=\"category\">Sosial<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycanl\u0131 h\u0259kim, tibb elml\u0259ri doktoru Adil Qeybulla Nazirl\u0259r Kabineti yan\u0131nda Operativ Q\u0259rargaha m\u00fcraci\u0259t edib. ARANTV.AZ\u00a0 Metbuat.az-a istinad\u0259n x\u0259b\u0259r verir ki, A.Qeybulla m\u00fcraci\u0259tind\u0259 xat\u0131rlad\u0131b ki, COVID-19 \u015ftam\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u0259l\u0259lik d\u00fcnyada m\u00fc\u015fahid\u0259 edil\u0259n m\u0259nz\u0259r\u0259 \u00fcr\u0259ka\u00e7an olmasa da, iri \u0259cza\u00e7\u0131l\u0131q \u015firk\u0259tl\u0259ri, AB\u015e-\u0131n Allergiya v\u0259 \u0130nfeksion X\u0259st\u0259likl\u0259r Milli \u0130nstitutu vaksin v\u0259 spesifik d\u0259rman preparatlar\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 ciddi intensiv&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/172464"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=172464"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/172464\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/172465"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=172464"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=172464"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=172464"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}