{"id":172505,"date":"2020-05-28T11:20:05","date_gmt":"2020-05-28T08:20:05","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=172505"},"modified":"2020-05-28T11:20:05","modified_gmt":"2020-05-28T08:20:05","slug":"milli-dovl%c9%99tcilik-tarixinin-sanli-s%c9%99hif%c9%99si-28-may-t%c9%99hlil","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=172505","title":{"rendered":"Milli d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik tarixinin \u015fanl\u0131 s\u0259hif\u0259si &#8211; 28 May &#8211; T\u018fHL\u0130L"},"content":{"rendered":"<p>Planetimizd\u0259 d\u00f6rd min\u0259 yax\u0131n xalq v\u0259 236 d\u00f6vl\u0259t var. Bu d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin 193-\u00fc BMT-nin tamh\u00fcquqlu \u00fczv\u00fcd\u00fcr. Ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, indi d\u00fcnyada az sayda xalq\u0131n m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259ti var. Bu siyah\u0131da xalq\u0131m\u0131z\u0131n da olmas\u0131 bizim \u00fc\u00e7\u00fcn\u00a0b\u00f6y\u00fck tarixi nailiyy\u0259tdir. Bu nailiyy\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259 1918-ci il may\u0131n 28-d\u0259 m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tini yaradan qurucu atalara b\u00f6y\u00fck minn\u0259tdarl\u0131q borcumuz var.<\/p>\n<p>102 il \u0259vv\u0259l ba\u015f ver\u0259nl\u0259r bu g\u00fcn sad\u0259c\u0259\u00a0tarixi xronologiya kimi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr v\u0259 bir \u00e7oxunda h\u0259y\u0259can bel\u0259 yaratm\u0131r. H\u0259tta Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyinin \u201ctexniki bir m\u0259s\u0259l\u0259\u201d oldu\u011funu dey\u0259nl\u0259r d\u0259 var. Ancaq tarixin reall\u0131qlar\u0131 v\u0259 siyas\u0259tin amans\u0131z h\u0259qiq\u0259tl\u0259ri ba\u015fqa \u015feyl\u0259ri dikt\u0259 edir. \u00c7oxmill\u0259tli Az\u0259rbaycan v\u0259 onun beyn\u0259lmil\u0259l paytaxt\u0131 Bak\u0131 \u015eimali Qafqaz\u0131n dig\u0259r m\u00fcs\u0259lman federal subyektl\u0259rinin taleyini ya\u015faya bil\u0259rdi. 100 il \u0259vv\u0259l b\u00f6y\u00fck Az\u0259rbaycandan qopar\u0131lm\u0131\u015f \u015eimali Az\u0259rbaycanda respublika qurmaq, onu T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 \u0130ran kimi b\u00f6y\u00fck m\u00fcs\u0259lman \u00f6lk\u0259l\u0259rin qon\u015fulu\u011funda m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t kimi d\u00fcnyaya q\u0259bul etdir\u0259n insanlar b\u00f6y\u00fck \u0259m\u0259k v\u0259 f\u0259dakarl\u0131q g\u00f6st\u0259rib, siyasi-ideoloji d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 formala\u015fd\u0131ra bilibl\u0259r. Bu yol is\u0259 el\u0259 d\u0259 hamar olmam\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>1917-ci il burjua inqilab\u0131ndan sonra Qafqazdan olan deputatlar art\u0131q Peterburqa ged\u0259 bilm\u0259dil\u0259r. Daha sonra h\u0259min deputatlar Zaqafqaziya Seymini yaratd\u0131lar. 1918-ci ilin aprelind\u0259 Birl\u0259\u015fmi\u015f Zaqafqaziya C\u00fcmhuriyy\u0259ti yarad\u0131l\u0131r. Lakin daxild\u0259ki k\u0259skin m\u00fcnaqi\u015f\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 bu qurum tezlikl\u0259 da\u011f\u0131l\u0131r. 1918-ci il may\u0131n 25-d\u0259 g\u00fcrc\u00fc n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259r Seymd\u0259n \u00e7\u0131xaraq, bir g\u00fcn sonra &#8211; may\u0131n 26-da G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyini elan edirl\u0259r.<\/p>\n<div id=\"AdviadNativeVideo0\" class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p>Seymd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n, habel\u0259 b\u00fct\u00fcn C\u0259nubi Qafqaz\u0131n bir milyondan \u00e7ox t\u00fcrk-m\u00fcs\u0259lman se\u00e7icisinin s\u0259sini qazanm\u0131\u015f 44 az\u0259rbaycanl\u0131 deputat may\u0131n 27-d\u0259 ayr\u0131ca iclas ke\u00e7irib, \u00f6lk\u0259mizin m\u00fcst\u0259qilliyini elan etm\u0259k q\u0259rar\u0131na g\u0259lir. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 Zaqafqaziya m\u00fcs\u0259lman \u015furas\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fc Az\u0259rbaycan Milli \u015euras\u0131\u00a0elan edir. H\u0259min iclasda Az\u0259rbaycan Milli \u015euras\u0131n\u0131n r\u0259yas\u0259t hey\u0259ti se\u00e7ilir. M\u0259mm\u0259d \u018fmin R\u0259sulzad\u0259 is\u0259 Milli \u015euran\u0131n s\u0259dri se\u00e7ilir.<\/p>\n<p>May\u0131n 28-d\u0259 H\u0259s\u0259n b\u0259y A\u011fayevin s\u0259drliyi il\u0259 Az\u0259rbaycan Milli \u015euras\u0131n\u0131n tarixi iclas\u0131 ke\u00e7irilir v\u0259 burada Az\u0259rbaycan\u0131n \u0130stiqlal B\u0259yannam\u0259si q\u0259bul olunur. \u0130stiqlal B\u0259yannam\u0259si t\u00fcrk-m\u00fcs\u0259lman d\u00fcnyas\u0131nda, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 b\u00fct\u00fcn \u015e\u0259rqd\u0259 ilk d\u0259f\u0259 olaraq Az\u0259rbaycanda demokratik respublika idar\u0259 \u00fcsulunun &#8211; parlamentli respublikan\u0131n yarad\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 elan edir. Ard\u0131nca is\u0259 bit\u0259r\u0259f F\u0259t\u0259li xan Xoyskinin ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin ilk M\u00fcv\u0259qq\u0259ti h\u00f6kum\u0259tinin t\u0259rkibi t\u0259sdiq edilir.<\/p>\n<p>Tarixi b\u0259yannam\u0259 Tiflisd\u0259 q\u0259bul olunur. Y\u0259ni, h\u0259l\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 yeni milli d\u00f6vl\u0259tin he\u00e7 bir qurumu, orqan\u0131 yox idi. Yaln\u0131z 10 g\u00fcnd\u0259n sonra yeni d\u00f6vl\u0259t Az\u0259rbaycan\u0131n ilk paytaxt\u0131 G\u0259nc\u0259y\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr.<\/p>\n<p>Bu is\u0259 d\u00f6vl\u0259tin s\u0131f\u0131rdan qurulmas\u0131 dem\u0259k idi. \u00dcst\u0259lik, h\u0259min vaxt Az\u0259rbaycan\u00a0\u0259razisi faktiki olaraq i\u015f\u011fal alt\u0131nda idi, Qaraba\u011f v\u0259 Z\u0259ng\u0259zur b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 erm\u0259ni i\u011fti\u015fa\u015flar\u0131 davam edirdi. Bak\u0131 is\u0259 d\u00fcnyan\u0131n neft s\u0259nayesi m\u0259rk\u0259zi olaraq Birinci D\u00fcnya M\u00fcharib\u0259sinin gedi\u015find\u0259 bir \u00e7ox b\u00f6y\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin h\u0259d\u0259find\u0259 idi.<\/p>\n<p>Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259\u00a0ilk h\u0259d\u0259f\u00a0m\u00fc\u0259yy\u0259n olunmu\u015f s\u0259rh\u0259dl\u0259r daxilind\u0259 d\u00f6vl\u0259ti qurmaq, suverenliyini qorumaq, d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n tan\u0131nmas\u0131na nail olmaq idi.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn s\u00f6z\u00fcn b\u00fct\u00fcn m\u0259nalar\u0131nda s\u0131f\u0131rdan ba\u015flamaq laz\u0131m idi. \u00c7\u00fcnki Almaniya imperiyas\u0131n\u0131n d\u0259st\u0259kl\u0259diyi, siyasi-h\u0259rbi bax\u0131mdan haz\u0131rl\u0131ql\u0131 G\u00fcrc\u00fcstan v\u0259 ya 20 ild\u0259n \u00e7ox da\u015fnak siyasi-h\u0259rbi g\u00fcc\u00fcn\u0259 malik Erm\u0259nistandan f\u0259rqli olaraq, Az\u0259rbaycan\u0131n yeni hakimiyy\u0259tinin \u0259lind\u0259 h\u0259rbi g\u00fcc yox idi. Yaln\u0131z G\u0259nc\u0259d\u0259\u00a0yar\u0131 gizli \u201cDifai\u201d H\u0259r\u0259kat\u0131 v\u0259 Bak\u0131da, \u0259slind\u0259 is\u0259 c\u0259nub regionunda \u0259rk\u00f6y\u00fcn yerli \u0259silzad\u0259l\u0259rin \u00f6vladlar\u0131ndan t\u0259\u015fkil olunan \u201cDikaya Diviziya\u201d adl\u0131 Rusiya ordusu qal\u0131qlar\u0131 vard\u0131. Y\u0259ni, d\u00f6vl\u0259tin b\u00fct\u00fcn orqanlar\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, silahl\u0131 g\u00fcc d\u0259 s\u0131f\u0131rdan yarad\u0131lacaqd\u0131.<\/p>\n<p>Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 yeni yaranan Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti Osmanl\u0131 d\u00f6vl\u0259tind\u0259n h\u0259rbi d\u0259st\u0259k ist\u0259yir. M\u0259hz bu d\u0259st\u0259k n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n q\u0259rb rayonlar\u0131, sentyabr\u0131n 15-d\u0259 is\u0259 Bak\u0131 azad olunur. Sentyabr\u0131n 17-d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n yeni hakimiyy\u0259ti Bak\u0131ya k\u00f6\u00e7\u00fcr. Bel\u0259likl\u0259, Bak\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n paytaxt\u0131 olur.<\/p>\n<p>1918-ci il oktyabr\u0131n 30-da Osmanl\u0131 d\u00f6vl\u0259tinin Birinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259 m\u0259\u011flub olmas\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycandak\u0131 Osmanl\u0131 ordusu hiss\u0259l\u0259ri \u00f6lk\u0259ni t\u0259rk edir v\u0259 noyabr\u0131n 17-d\u0259 Bak\u0131ya ingilis q\u00fcvv\u0259l\u0259ri daxil olur. Ancaq buna baxmayaraq, AXC liderl\u0259ri yeni d\u00f6vl\u0259ti qoruyub saxlaya bilir v\u0259 dekabr\u0131n 7-d\u0259 Bak\u0131da Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin Parlamentinin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 ba\u015f tutur.<\/p>\n<p>B\u0259zi m\u00fc\u0259llifl\u0259rin iddialar\u0131n\u0131n \u0259ksin\u0259 olaraq, Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti m\u00f6vcud oldu\u011fu q\u0131sa zaman \u0259rzind\u0259 \u00e7oxlu sayda i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcb, islahatlar h\u0259yata ke\u00e7irib. Az\u0259rbaycan\u0131n Britaniya ordusunun \u00f6lk\u0259y\u0259 daxil olmas\u0131ndan sonra bel\u0259 m\u00fcst\u0259qilliyini qoruyub saxlamas\u0131, h\u0259m\u00e7inin, \u00f6lk\u0259nin d\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n tan\u0131nmas\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi diplomatik f\u0259aliyy\u0259tl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irdi.<\/p>\n<p>C\u00fcmhuriyy\u0259t parlamenti 1918-ci il dekabr\u0131n 28-d\u0259 \u018f.Top\u00e7uba\u015fovun ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 Paris s\u00fclh konfrans\u0131na x\u00fcsusi n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259ti g\u00f6nd\u0259rdi. G\u00f6rk\u0259mli d\u00f6vl\u0259t xadimi \u018f.Top\u00e7uba\u015fov a\u011f\u0131r \u00e7\u0259tinlikl\u0259ri d\u0259f ed\u0259r\u0259k, Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin bir s\u0131ra b\u00f6y\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n de-fakto tan\u0131nmas\u0131na nail olsa da, XI Q\u0131z\u0131l Ordunun \u015eimali Az\u0259rbaycan\u0131 i\u015f\u011fal etm\u0259si il\u0259 onun bu sah\u0259d\u0259ki f\u0259aliyy\u0259ti yar\u0131m\u00e7\u0131q qald\u0131.<\/p>\n<p>H\u0259m\u00e7inin, \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 erm\u0259ni-da\u015fnak silahl\u0131lar\u0131na qar\u015f\u0131 h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar ordu quruculu\u011fu il\u0259 paralel \u015f\u0259kild\u0259 apar\u0131l\u0131rd\u0131. Lakin q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u04bb\u04d9r yerind\u0259 m\u00fcxt\u0259lif pill\u0259d\u0259n olan m\u0259kt\u0259bl\u0259r, gimnaziyalar, q\u0131z m\u0259kt\u0259bl\u0259ri, u\u015faq ba\u011f\u00e7alar\u0131, q\u0131sa m\u00fcdd\u0259tli m\u00fc\u0259llim kurslar\u0131, kitabxanalar a\u00e7\u0131l\u0131b, k\u0259nd yerl\u0259rind\u0259 x\u0259st\u0259xana v\u0259 feld\u015fer m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259ri \u015f\u0259b\u0259k\u0259si yarad\u0131l\u0131b. 1919-cu il sentyabr\u0131n 1-d\u0259 Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universiteti t\u0259sis olunub, h\u0259m\u00e7inin, onlarla g\u0259nc t\u0259hsil almaq\u00a0\u00fc\u00e7\u00fcn Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 g\u00f6nd\u0259rilib.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti parlamenti 270-d\u0259n \u00e7ox qanun layih\u0259sini m\u00fczakir\u0259y\u0259 \u00e7\u0131xarm\u0131\u015f v\u0259 onlardan 230-a yax\u0131n\u0131n\u0131 q\u0259bul etmi\u015fdi. Bu, 23 ay m\u00f6vcud olmu\u015f v\u0259 bu zaman \u0259rzind\u0259 i\u015f\u011fala qar\u015f\u0131 m\u00fcharib\u0259, ordu quruculu\u011fu v\u0259 dig\u0259r i\u015fl\u0259ri d\u0259 paralel olaraq h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259n h\u00f6kum\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi u\u011furdur. Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259ki m\u00f6vcudlu\u011fu il\u0259 s\u00fcbut etdi ki, xalq\u0131m\u0131z d\u00f6vl\u0259t qurmaq v\u0259 m\u00fcst\u0259qil ya\u015fama\u011fa qadirdir. M\u0259hz bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 1920-ci ild\u0259 v\u0259 sonrak\u0131 d\u00f6vrd\u0259 Az\u0259rbaycan SSR\u0130-nin t\u0259rkibind\u0259 respublika kimi tan\u0131nd\u0131. 1991-ci ild\u0259 is\u0259 Az\u0259rbaycan m\u00fcst\u0259qilliyini yenid\u0259n b\u0259rpa ed\u0259rk\u0259n 1918-ci ild\u0259 m\u00f6vcud olmu\u015f Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin tarixi varisliyini elan edib.<\/p>\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259, 1920-ci il sovet i\u015f\u011fal\u0131 ist\u0259nil\u0259n halda bir tarixi ger\u00e7\u0259klik idi. Bu ger\u00e7\u0259klikd\u0259n Rusiya \u0130mperiyas\u0131n\u0131n t\u0259rkibind\u0259 olmu\u015f xalqlar\u0131n b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259ti (Finlandiya xaric \u2013 red.) qa\u00e7a bilm\u0259di. Lakin 1918-20-ci ill\u0259rin hadis\u0259l\u0259ri s\u00fcbut etdi ki, d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik \u0259n\u0259n\u0259si olan Az\u0259rbaycan xalq\u0131\u00a0h\u0259tta \u0259n a\u011f\u0131r \u015f\u0259rtl\u0259rd\u0259 bel\u0259 ilk f\u00fcrs\u0259td\u0259 \u00f6z d\u00f6vl\u0259tini qurmaq v\u0259 onu m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirm\u0259k iqtidar\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p>1918-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycanda ali t\u0259hsilli \u015f\u0259xsl\u0259rin say\u0131 50 n\u0259f\u0259r\u0259 \u00e7atm\u0131rd\u0131. \u00dcst\u0259lik regional, siyasi, ideoloji s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn vacib olan sah\u0259l\u0259rd\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n orduda az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n say\u0131 az idi. Bu is\u0259 d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011funda \u0259n ciddi amill\u0259rd\u0259n biri idi. Lakin buna baxmayaraq, xalq q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 \u00f6z potensial\u0131n\u0131 ortaya qoyaraq b\u00fct\u00fcn atributlar\u0131, ordusu, diplomatiyas\u0131 olan d\u00f6vr\u00fcn modern parlamentar respublikas\u0131na \u00e7evrildi.<\/p>\n<p>AXC qurucular\u0131 praktik a\u011f\u0131la, g\u00fccl\u00fc diplomatik qabiliyy\u0259t\u0259 malik demokrat \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r idi. Bunu Az\u0259rbaycan parlamentinin r\u0259ngar\u0259ng etnik v\u0259 siyasi t\u0259rkibi, f\u0259rqli din v\u0259 m\u0259zh\u0259bl\u0259r\u0259 m\u00fcnasib\u0259ti d\u0259 s\u00fcbut edir. AXC qurucular\u0131 h\u0259l\u0259 o zaman Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif etnik v\u0259 dini-m\u0259zh\u0259bli qruplardan t\u0259\u015fkil olundu\u011fu ger\u00e7\u0259yind\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k, bu f\u0259rqlilikl\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 olan az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q fikrini ir\u0259li s\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fcl\u0259r. Bu h\u0259m d\u0259 M.\u018f.R\u0259sulzad\u0259nin siyasi ideoloq kimi uzaqg\u00f6r\u0259nliyi v\u0259 qabiliyy\u0259ti idi.<\/p>\n<p>Yekun \u0259v\u0259zi: Bu il h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin m\u0259\u015fhur G\u0259nc\u0259 \u00fcsyan\u0131n\u0131n 100 ili tamam olur. 100 il \u0259vv\u0259l bu g\u00fcn G\u0259nc\u0259d\u0259 rus ordusuna qar\u015f\u0131 m\u00fcqavim\u0259t\u00a0g\u00f6st\u0259r\u0259n AXC ordusu v\u0259 xalq \u015f\u0259h\u0259ri bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn \u0259ll\u0259rind\u0259 saxlay\u0131b, may\u0131n 28-d\u0259 is\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin qurulu\u015funun ikinci ilini ilk paytaxt\u0131 G\u0259nc\u0259d\u0259 qeyd edib. G\u0259nc\u0259 \u00fcsyan\u0131 h\u0259m d\u0259 AXC ordusunun i\u015f\u011fala qar\u015f\u0131 m\u00fcqavim\u0259tsiz t\u0259slim olmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 iddialar\u0131 alt-\u00fcst edir.\u00a0Bu xalq h\u0259l\u0259 100 il \u0259vv\u0259l d\u00f6vl\u0259t qurub, sonra da onun m\u00fcdafi\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fcsyan qald\u0131racaq g\u00fccd\u0259 oldu\u011funu s\u00fcbut edib.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Planetimizd\u0259 d\u00f6rd min\u0259 yax\u0131n xalq v\u0259 236 d\u00f6vl\u0259t var. Bu d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin 193-\u00fc BMT-nin tamh\u00fcquqlu \u00fczv\u00fcd\u00fcr. Ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, indi d\u00fcnyada az sayda xalq\u0131n m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259ti var. Bu siyah\u0131da xalq\u0131m\u0131z\u0131n da olmas\u0131 bizim \u00fc\u00e7\u00fcn\u00a0b\u00f6y\u00fck tarixi nailiyy\u0259tdir. Bu nailiyy\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259 1918-ci il may\u0131n 28-d\u0259 m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tini yaradan qurucu atalara b\u00f6y\u00fck minn\u0259tdarl\u0131q borcumuz var. 102 il \u0259vv\u0259l ba\u015f ver\u0259nl\u0259r bu g\u00fcn sad\u0259c\u0259\u00a0tarixi xronologiya kimi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr v\u0259 bir \u00e7oxunda h\u0259y\u0259can bel\u0259 yaratm\u0131r. H\u0259tta Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyinin \u201ctexniki bir m\u0259s\u0259l\u0259\u201d oldu\u011funu dey\u0259nl\u0259r d\u0259 var. Ancaq tarixin reall\u0131qlar\u0131 v\u0259 siyas\u0259tin amans\u0131z h\u0259qiq\u0259tl\u0259ri ba\u015fqa \u015feyl\u0259ri dikt\u0259 edir. \u00c7oxmill\u0259tli&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":172506,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[8],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/bay.jpg",620,335,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/bay.jpg",620,335,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/bay.jpg",620,335,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/bay-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/bay-300x162.jpg",300,162,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/bay.jpg",620,335,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/bay.jpg",620,335,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/bay.jpg",620,335,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/bay-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/bay.jpg",620,335,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=8\" rel=\"category\">\u018fsas s\u0259hif\u0259<\/a>","rttpg_excerpt":"Planetimizd\u0259 d\u00f6rd min\u0259 yax\u0131n xalq v\u0259 236 d\u00f6vl\u0259t var. Bu d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin 193-\u00fc BMT-nin tamh\u00fcquqlu \u00fczv\u00fcd\u00fcr. Ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, indi d\u00fcnyada az sayda xalq\u0131n m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259ti var. Bu siyah\u0131da xalq\u0131m\u0131z\u0131n da olmas\u0131 bizim \u00fc\u00e7\u00fcn\u00a0b\u00f6y\u00fck tarixi nailiyy\u0259tdir. Bu nailiyy\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259 1918-ci il may\u0131n 28-d\u0259 m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tini yaradan qurucu atalara b\u00f6y\u00fck minn\u0259tdarl\u0131q borcumuz var. 102 il \u0259vv\u0259l ba\u015f&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/172505"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=172505"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/172505\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/172506"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=172505"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=172505"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=172505"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}