{"id":175022,"date":"2020-06-03T13:29:34","date_gmt":"2020-06-03T10:29:34","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=175022"},"modified":"2020-06-03T13:29:34","modified_gmt":"2020-06-03T10:29:34","slug":"tayfabazliq-yerlibazliq-azarimiz-asagiliq-kompleksl%c9%99rimiz-din-v%c9%99-m%c9%99d%c9%99niyy%c9%99t-asilanmalarimiz-haqda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=175022","title":{"rendered":"Tayfabazl\u0131q-yerlibazl\u0131q azar\u0131m\u0131z, a\u015fa\u011f\u0131l\u0131q kompleksl\u0259rimiz, din v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t a\u015f\u0131lanmalar\u0131m\u0131z haqda"},"content":{"rendered":"<div class=\"itemFullText\">\n<p>\u201cAz\u0259rbaycan xalq\u0131\u201d, \u201caz\u0259rbaycanl\u0131\u201d anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n Rusiya imperiyas\u0131 v\u0259 stalinizmin t\u0259siri il\u0259 h\u0259min d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 yarand\u0131\u011f\u0131nl iddia ed\u0259nl\u0259r, bizim \u0259slind\u0259 \u201ct\u00fcrk\u201d adlanmal\u0131 oldu\u011fumuzu dey\u0259nl\u0259r, qism\u0259n haql\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n<p>Haql\u0131d\u0131rlar ona g\u00f6r\u0259 ki, bizim \u201caz\u0259rbaycanl\u0131\u201d kimi milli kimlik anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131z, h\u0259qiq\u0259t\u0259n, Rusiya t\u0259rkibind\u0259 oldu\u011fumuz d\u00f6vrd\u0259 fiormala\u015fma\u011fa ba\u015flay\u0131b. H\u0259m d\u0259 yan\u0131l\u0131rlar ona g\u00f6r\u0259 ki, bu proses yaln\u0131z bizd\u0259 h\u0259min d\u00f6vr\u0259 t\u0259sad\u00fcf etm\u0259yib.<\/p>\n<p>Etnik k\u00f6kl\u0259r \u0259sas\u0131nda identifikasiya m\u0259s\u0259l\u0259si, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada 19-cu \u0259srin m\u0259hsuludur. Y\u0259ni dig\u0259r \u0259ks\u0259r mill\u0259tl\u0259rd\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Avropada etnik milli kimlik ideyas\u0131, siyasi v\u0259 m\u0259d\u0259ni amil olaraq m\u0259hz 19-cu \u0259srd\u0259 formala\u015fma\u011fa ba\u015flay\u0131r, bu bax\u0131mdan biz Avropa il\u0259 t\u0259xmin\u0259n eyni s\u00fcr\u0259tl\u0259 getmi\u015fik. M\u0259s\u0259l\u0259n, \u015f\u0259rq xalqlar\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u0259r\u0259bl\u0259r aras\u0131nda, h\u0259tta T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 bu etnik milli identifikasiya m\u0259s\u0259l\u0259si bizd\u0259n daha sonra ba\u015flay\u0131b. Bu bax\u0131mdan qeyd etdiyim iddian\u0131 ir\u0259li s\u00fcr\u0259nl\u0259r sad\u0259c\u0259 d\u00f6vr\u00fc \u0259sas g\u0259tir\u0259r\u0259k, yanl\u0131\u015f r\u0259y ir\u0259li s\u00fcr\u00fcrl\u0259r, halbuki az\u0259rbaycanl\u0131 kimliyi axtar\u0131\u015f\u0131 t\u0259bii proses idi.<\/p>\n<p>19-cu \u0259sr\u0259 q\u0259d\u0259r is\u0259 \u201cmilli kimlik\u201d anlay\u0131\u015f\u0131 \u0259sas\u0259n d\u00f6vl\u0259t, y\u0259ni v\u0259t\u0259nda\u015f kimliyini n\u0259z\u0259rd\u0259 tuturdu. Hans\u0131 ki, bu g\u00fcn d\u0259 bu ideya aktuall\u0131\u011f\u0131n\u0131 itirm\u0259yib.<\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n, korsikal\u0131 Napoleon \u0259sl\u0259n frans\u0131z deyildi, amma \u0259vv\u0259l d\u0259, Fransa imperatoru olark\u0259n d\u0259 Fransa b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fc v\u0259 \u0259z\u0259m\u0259ti u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131rd\u0131 v\u0259 bu zaman hans\u0131sa etnik korsikal\u0131 ideyas\u0131 onu m\u0259\u015f\u011ful etmirdi. \u00c7\u00fcnki, o zaman Korsika Fransaya m\u0259xsus idi v\u0259 korsikal\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fc Fransa kimliyi il\u0259 tan\u0131y\u0131rd\u0131. Napoleona qar\u015f\u0131 Rusiya ordusunda bacar\u0131qla d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259n qeneral Baqration \u201cRusiya d\u00f6vl\u0259ti\u201d namin\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259rk\u0259n \u00f6z\u00fcn\u00fcn g\u00fcrc\u00fc oldu\u011funu unutmurdu, sad\u0259c\u0259 o \u00f6z\u00fcn\u00fc Rusiya t\u0259b\u0259\u0259si, Rusiya v\u0259t\u0259nda\u015f kimliyin\u0259 m\u0259xsus hesab edirdi. Etnik k\u00f6k\u0259nli milli kimlik daha sonra yaranma\u011fa ba\u015flay\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130randa soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6zl\u0259rini \u201ct\u00fcrk\u201d adland\u0131rmas\u0131 da bizim \u0259sil ad\u0131m\u0131z\u0131n t\u00fcrk olmas\u0131 dem\u0259k deyil. \u00c7\u00fcnki, \u0130randa farslar da, soyda\u015flar\u0131m\u0131z da Az\u0259rbaycan t\u00fcrk\u00fcn\u0259 d\u0259, qa\u015fqay t\u00fcrk\u00fcn\u0259 d\u0259, Xorasan t\u00fcrk\u00fcn\u0259 d\u0259 \u201ct\u00fcrk\u201c deyirl\u0259r. Amma T\u00fcrkiy\u0259li t\u00fcrk\u00fc \u201ct\u00fcrk\u201d deyil, el\u0259 m\u0259hz \u201ct\u00fcrkiy\u0259li\u201d adland\u0131r\u0131rlar. \u00c7\u00fcnki, \u0130randa uzun m\u00fcdd\u0259t \u201ct\u00fcrk\u201d anlay\u0131\u015f\u0131 ayr\u0131ca kimlik deyil, \u201ciranl\u0131\u201d milli kimliyi i\u00e7ind\u0259 subm\u0259d\u0259niyy\u0259t kimi tan\u0131n\u0131b. Yaln\u0131z 20-ci \u0259srd\u0259 bu kimlik etnik xarakter alma\u011fa ba\u015flay\u0131b.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda milli kimlik ideyas\u0131 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n qabaq ona g\u00f6r\u0259 formala\u015fma\u011fa ba\u015flay\u0131b ki, biz dig\u0259r etnik bir d\u00f6vl\u0259tin t\u0259rkibind\u0259 idik v\u0259 rus etnik milli kimliyinin 19-cu \u0259srd\u0259 formala\u015fmas\u0131na cavab olaraq bizd\u0259 d\u0259 milli identifikasiya m\u00fczakir\u0259l\u0259ri ba\u015flay\u0131b. T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 is\u0259 bu problem yox idi, \u0259ksin\u0259, t\u00fcrk etnik kimliyinin qabard\u0131lmas\u0131 Osmanl\u0131 t\u0259rkibind\u0259ki dig\u0259r xalqlar\u0131 q\u0131c\u0131qland\u0131ra bil\u0259rdi. Amma tarix g\u00f6st\u0259rdi ki, etnik milli kimlik ideyas\u0131n\u0131n siyasi v\u0259 m\u0259d\u0259ni fenomen olaraq formala\u015fmas\u0131 trendind\u0259n dem\u0259k olar ki, he\u00e7 bir xalq k\u0259narda qala bilm\u0259di.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n vacib m\u0259qs\u0259dl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 19-cu \u0259srd\u0259 ba\u015flam\u0131\u015f, lakin uzun m\u00fcdd\u0259t m\u00fcst\u0259qil olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn sona \u00e7atd\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f milli kimlik ideyam\u0131z\u0131n m\u00fczakir\u0259l\u0259rinin davam etdirilm\u0259si v\u0259 tam ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131, xalq v\u0259 mill\u0259t olaraq hardan g\u0259lib, hara getm\u0259yimizi, v\u0259t\u0259nda\u015f, yoxsa etnik milli kimlik yoluna \u00fcst\u00fcnl\u00fck verm\u0259yimizi m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259kdir. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, m\u00fcasir tarix elmimiz, d\u0259rslikl\u0259rimiz bu suala cavab vermirl\u0259r, bu sah\u0259d\u0259 \u00fcmum\u0259n he\u00e7 konsepsiya bel\u0259 yoxdur.<\/p>\n<p>Bu konsepsiya v\u0259 yana\u015fma olmadan is\u0259 biz h\u0259l\u0259 uzun m\u00fcdd\u0259t tayfabazl\u0131\u011fa, yerlibazl\u0131\u011fa m\u0259ruz qalaca\u011f\u0131q, mill\u0259t kimi kompleksl\u0259rl\u0259 ya\u015famaqda davam ed\u0259c\u0259yik, m\u0259d\u0259niyy\u0259timiz, dinimiz, \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rimizi getdikc\u0259 itir\u0259c\u0259yik, ba\u015fqa mill\u0259tl\u0259rin \u201ca\u011fz\u0131na baxmaqda\u201d davam ed\u0259c\u0259yik. Halbuki, biz vaxtil\u0259 Pakistandan T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259r xalq v\u0259 mill\u0259tl\u0259rin kimliyinin formala\u015fmas\u0131na bilavasit\u0259 t\u0259sir ed\u0259n q\u00fcvv\u0259 olmu\u015fuq, bu g\u00fcn d\u0259 bu regionda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn k\u00f6rp\u00fc olmaq potensial\u0131m\u0131z var. Az\u0259rbaycan v\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131 olaraq.<\/p>\n<p><strong>P.S.<\/strong>\u00a0Q\u0131sa yaz\u0131da b\u00fct\u00fcn m\u0259qamlara toxunmaq m\u00fcmk\u00fcn deyil. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259, ayd\u0131n m\u0259s\u0259l\u0259dir ki, uzun m\u00fczakir\u0259 edil\u0259si v\u0259 ara\u015fd\u0131r\u0131las\u0131 m\u00f6vzudur.<\/p>\n<p><strong><em>El\u00e7in \u018fsg\u0259rov,\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>\u0130\u018fT G\u0259ncl\u0259r Forumunun Avrasiya regional M\u0259rk\u0259zi \u0130dar\u0259 Hey\u0259tinin s\u0259dri\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/islam.az\/images\/5.jpg\" alt=\"5\" width=\"351\" height=\"319\" \/><\/p>\n<\/div>\n<div class=\"itemContentSingle\">\n<div class=\"itemContainerSingle\">\n<div class=\"itemBody\">\n<div class=\"clr\"><\/div>\n<div class=\"clr\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cAz\u0259rbaycan xalq\u0131\u201d, \u201caz\u0259rbaycanl\u0131\u201d anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n Rusiya imperiyas\u0131 v\u0259 stalinizmin t\u0259siri il\u0259 h\u0259min d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 yarand\u0131\u011f\u0131nl iddia ed\u0259nl\u0259r, bizim \u0259slind\u0259 \u201ct\u00fcrk\u201d adlanmal\u0131 oldu\u011fumuzu dey\u0259nl\u0259r, qism\u0259n haql\u0131d\u0131rlar. Haql\u0131d\u0131rlar ona g\u00f6r\u0259 ki, bizim \u201caz\u0259rbaycanl\u0131\u201d kimi milli kimlik anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131z, h\u0259qiq\u0259t\u0259n, Rusiya t\u0259rkibind\u0259 oldu\u011fumuz d\u00f6vrd\u0259 fiormala\u015fma\u011fa ba\u015flay\u0131b. H\u0259m d\u0259 yan\u0131l\u0131rlar ona g\u00f6r\u0259 ki, bu proses yaln\u0131z bizd\u0259 h\u0259min d\u00f6vr\u0259 t\u0259sad\u00fcf etm\u0259yib. Etnik k\u00f6kl\u0259r \u0259sas\u0131nda identifikasiya m\u0259s\u0259l\u0259si, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada 19-cu \u0259srin m\u0259hsuludur. Y\u0259ni dig\u0259r \u0259ks\u0259r mill\u0259tl\u0259rd\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Avropada etnik milli kimlik ideyas\u0131, siyasi v\u0259 m\u0259d\u0259ni amil olaraq m\u0259hz 19-cu \u0259srd\u0259 formala\u015fma\u011fa ba\u015flay\u0131r, bu bax\u0131mdan biz Avropa&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":175023,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[27],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/7e72c9265cdf790f140d9aba9b4800ff_M.jpg",300,199,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/7e72c9265cdf790f140d9aba9b4800ff_M.jpg",300,199,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/7e72c9265cdf790f140d9aba9b4800ff_M.jpg",300,199,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/7e72c9265cdf790f140d9aba9b4800ff_M-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/7e72c9265cdf790f140d9aba9b4800ff_M-300x199.jpg",300,199,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/7e72c9265cdf790f140d9aba9b4800ff_M.jpg",300,199,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/7e72c9265cdf790f140d9aba9b4800ff_M.jpg",300,199,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/7e72c9265cdf790f140d9aba9b4800ff_M.jpg",300,199,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/7e72c9265cdf790f140d9aba9b4800ff_M-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/7e72c9265cdf790f140d9aba9b4800ff_M.jpg",300,199,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=27\" rel=\"category\">\u0130SLAM<\/a>","rttpg_excerpt":"\u201cAz\u0259rbaycan xalq\u0131\u201d, \u201caz\u0259rbaycanl\u0131\u201d anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n Rusiya imperiyas\u0131 v\u0259 stalinizmin t\u0259siri il\u0259 h\u0259min d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 yarand\u0131\u011f\u0131nl iddia ed\u0259nl\u0259r, bizim \u0259slind\u0259 \u201ct\u00fcrk\u201d adlanmal\u0131 oldu\u011fumuzu dey\u0259nl\u0259r, qism\u0259n haql\u0131d\u0131rlar. Haql\u0131d\u0131rlar ona g\u00f6r\u0259 ki, bizim \u201caz\u0259rbaycanl\u0131\u201d kimi milli kimlik anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131z, h\u0259qiq\u0259t\u0259n, Rusiya t\u0259rkibind\u0259 oldu\u011fumuz d\u00f6vrd\u0259 fiormala\u015fma\u011fa ba\u015flay\u0131b. H\u0259m d\u0259 yan\u0131l\u0131rlar ona g\u00f6r\u0259 ki, bu proses yaln\u0131z bizd\u0259 h\u0259min d\u00f6vr\u0259 t\u0259sad\u00fcf etm\u0259yib. Etnik&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/175022"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=175022"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/175022\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/175023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=175022"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=175022"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=175022"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}