{"id":178006,"date":"2020-06-10T13:18:48","date_gmt":"2020-06-10T10:18:48","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=178006"},"modified":"2020-06-10T13:18:48","modified_gmt":"2020-06-10T10:18:48","slug":"vusal-qasimli-xarici-borcun-s%c9%99m%c9%99r%c9%99li-istifad%c9%99si-prioritetdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=178006","title":{"rendered":"V\u00fcsal Qas\u0131ml\u0131: &#8220;Xarici borcun s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259si prioritetdir&#8221;"},"content":{"rendered":"<p><strong>Son g\u00fcnl\u0259r d\u00fcnyan\u0131n apar\u0131c\u0131 maliyy\u0259-kredit institutlar\u0131 Az\u0259rbaycanla \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 yeni m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 \u00e7\u0131xarmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcraci\u0259tl\u0259r edibl\u0259r.<\/strong><\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ<\/strong> x\u0259b\u0259r verir ki, m\u0259s\u0259l\u0259nin \u0259h\u0259miyy\u0259tini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 \u0130qtisadi \u0130slahatlar\u0131n T\u0259hlili v\u0259 Kommunikasiya M\u0259rk\u0259zinin icra\u00e7\u0131 direktoru, iqtisad elml\u0259ri doktoru V\u00fcsal Qas\u0131ml\u0131\u00a0<a href=\"https:\/\/az.trend.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Trend<\/a>-\u0259 bu m\u00f6vzuda suallar\u0131 cavabland\u0131r\u0131b.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Az\u0259rbaycan\u0131n xarici d\u00f6vl\u0259t borcu hans\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259dir v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k proqnozlar n\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Bu ilin \u0259vv\u0259lin\u0259 birba\u015fa xarici d\u00f6vl\u0259t borcumuz 8,32 milyard AB\u015e dollar\u0131, d\u00f6vl\u0259t m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n c\u0259lb edilmi\u015f xarici borclara verilmi\u015f d\u00f6vl\u0259t z\u0259man\u0259tl\u0259ri \u00fczr\u0259 \u015f\u0259rti \u00f6hd\u0259likl\u0259r is\u0259 771 milyon AB\u015e dollar\u0131, \u00fcmumilikd\u0259 xarici d\u00f6vl\u0259t borcu 9,1 milyard AB\u015e dollar\u0131 olmu\u015fdur. Bizim t\u0259hlil g\u00f6st\u0259rir ki, prioritet hesab olunan layih\u0259l\u0259r maliyy\u0259l\u0259\u015fdirildikd\u0259n sonra xarici d\u00f6vl\u0259t borcunun \u00dcDM-\u0259 nisb\u0259ti azalan tendensiya \u00fczr\u0259 davam ed\u0259c\u0259k. H\u0259tta d\u00f6vl\u0259tin borc strategiyas\u0131nda qeyd olunur ki, xarici d\u00f6vl\u0259t borcu \u00fczr\u0259 geri qaytar\u0131lan \u00f6hd\u0259likl\u0259rin c\u0259lb olunan yeni borclardan \u00e7ox olmas\u0131 il\u0259 t\u0259dric\u0259n bu g\u00f6st\u0259ricinin azalaraq 2025-ci ild\u0259 12 faiz olaca\u011f\u0131 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. \u0130ndiki halda Az\u0259rbaycan\u0131n xarici borc c\u0259lb etm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn imkanlar\u0131 geni\u015fdir. Bizd\u0259 xarici d\u00f6vl\u0259t borcunun \u00dcDM-\u0259 nisb\u0259ti 17 faiz \u0259traf\u0131ndad\u0131r ki, bu da d\u00fcnyada \u0259n yax\u015f\u0131 v\u0259ziyy\u0259td\u0259 olan 10-lu\u011fun s\u0131ras\u0131nda olma\u011f\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6st\u0259rir. M\u00fcqayis\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn deyim ki, bu g\u00f6st\u0259rici \u00fczr\u0259 d\u00fcnyada lider Yaponiyadar\u0131r: 238 faiz. Bizim b\u00f6lg\u0259d\u0259 d\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 xarici d\u00f6vl\u0259t borcu \u00dcDM-in orta hesabla 40 faizind\u0259n \u00e7oxdur. COV\u0130D-19 pandemiyas\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n BVF, D\u00fcnya Bank\u0131, AY\u0130B, A\u0130B, B\u00f6y\u00fck 20-lik v\u0259 s. qurumlara borc \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcraci\u0259t ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rin say\u0131 150-\u0259 \u00e7at\u0131b, art\u0131q m\u00fcflis elan edil\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r var. D\u00fcnyada yeni borc d\u00f6vr\u00fc ba\u015flay\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda \u00f6t\u0259n il d\u00f6vl\u0259t borcuna v\u0259 \u00f6hd\u0259likl\u0259rin\u0259 xidm\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 x\u0259rcl\u0259r 6,2 faiz olmu\u015fdur ki, bu da borc strategiyas\u0131nda n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan &#8211; 15 faizd\u0259n \u0259h\u0259miyy\u0259tli \u015f\u0259kild\u0259 a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r. D\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259 d\u00f6vl\u0259t borcuna v\u0259 \u00f6hd\u0259likl\u0259rin\u0259 xidm\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn yarad\u0131lan T\u0259minat Fondu ciddi bir institutsional altyap\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t borcu strategiyas\u0131nda 2018-2025-ci ill\u0259r \u00fczr\u0259 \u00fcmumi d\u00f6vl\u0259t borcunun \u00dcDM-\u0259 nisb\u0259tinin yuxar\u0131 h\u0259ddinin 30 faizd\u0259n \u00e7ox olmamas\u0131 h\u0259d\u0259fl\u0259nir ki, Az\u0259rbaycanda bu g\u00f6st\u0259rici 20 faizin \u0259traf\u0131ndad\u0131r. D\u0259yi\u015fk\u0259n faiz d\u0259r\u0259c\u0259si il\u0259 c\u0259lb olunan borcun \u00fcmumi portfeld\u0259 pay\u0131 da strategiyada n\u0259z\u0259rd\u0259 tutuldu\u011fundan a\u015fa\u011f\u0131 h\u0259dd\u0259dir v\u0259 bu da faiz riskl\u0259rini a\u015fa\u011f\u0131 sal\u0131r. Az\u0259rbaycan\u0131n xarici d\u00f6vl\u0259t borcunun v\u0259 strateji valyuta ehtiyatlar\u0131n\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tli hiss\u0259sinin eyni valyutada &#8211; AB\u015e dollar\u0131nda saxlan\u0131lmas\u0131 da valyuta riskl\u0259rimizi azald\u0131r.<\/p>\n<p><strong>&#8211; D\u00fcnyada borclanma il\u0259 ba\u011fl\u0131 son v\u0259ziyy\u0259ti nec\u0259 \u015f\u0259rh ed\u0259 bil\u0259rsiniz?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Qlobal olaraq d\u00f6vl\u0259t borclar\u0131n\u0131n bu il \u0259rzind\u0259 13 faiz b\u0259ndi q\u0259d\u0259r artaraq, d\u00fcnya \u00dcDM-nin 83 faizind\u0259n 96 faizin\u0259 qalxaca\u011f\u0131 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Az\u0259rbaycanda bu g\u00f6st\u0259rici orta d\u00fcnya s\u0259viyy\u0259sind\u0259n be\u015f d\u0259f\u0259 a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r. Eyni zamanda, fiskal balans\u0131n inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 k\u0259skin m\u0259nfi olaca\u011f\u0131, orta g\u0259lirli v\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 g\u0259lirli \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 is\u0259 m\u00fcvafiq olaraq \u00dcDM-in -9.1 v\u0259 -5.7 faizin\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7ata\u00e7a\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir.<\/p>\n<p>\u0130nki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259rin qeyri-rezidentl\u0259rinin portfelind\u0259n maliyy\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lmalar\u0131 bu ilin yanvar ay\u0131n\u0131n sonlar\u0131ndan ba\u015flayaraq art\u0131m tendensiyas\u0131 il\u0259 100 milyard dollara \u00e7at\u0131b. Qlobal faiz d\u0259r\u0259c\u0259l\u0259rinin \u00e7ox a\u015fa\u011f\u0131 olmas\u0131na baxmayaraq, inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn borclanman\u0131n x\u0259rci art\u0131b: inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259rin suveren istiqrazlar\u0131 \u00fczr\u0259 kredit spredi ilin \u0259vv\u0259lind\u0259n aprel ay\u0131na q\u0259d\u0259r iki d\u0259f\u0259d\u0259n \u00e7ox artaraq 600bps-\u0259 (6%) \u00e7at\u0131b. BVF-y\u0259 100-d\u0259n \u00e7ox \u00f6lk\u0259 s\u00fcr\u0259tli maliyy\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259 al\u0259tind\u0259n (RF\u0130) istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k t\u0259cili maliyy\u0259 yard\u0131m\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcraci\u0259t edib.<\/p>\n<p>Bundan ba\u015fqa, BVF t\u0259r\u0259find\u0259n D\u00fcnya Bank\u0131n\u0131n Beyn\u0259lxalq \u0130nki\u015faf Assosiasiyas\u0131na daxil olan 76 inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259 v\u0259 13 ada \u00f6lk\u0259sin\u0259, eyni zamanda, 25 \u0259n yoxsul \u00f6lk\u0259y\u0259 borclar\u0131n restrukturizasiyas\u0131 v\u0259 \u00f6d\u0259m\u0259l\u0259rin qism\u0259n saxlan\u0131lmas\u0131 t\u0259klif olunub.<\/p>\n<p><strong>&#8211; B\u0259z\u0259n bel\u0259 bir sual qoyulur: Niy\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n strateji valyuta ehtiyatlar\u0131 ola-ola, xaricd\u0259n borc c\u0259lb edilir? Bu m\u0259ntiqi izah ed\u0259 bil\u0259rsiniz?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; M\u0259s\u0259l\u0259n, 2019-cu ild\u0259 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259si hesab\u0131na imzalanm\u0131\u015f kredit m\u00fcqavil\u0259l\u0259rinin faiz d\u0259r\u0259c\u0259si Euribor v\u0259 L\u0130BOR stavkas\u0131 \u0259sas\u0131nda m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fib. N\u0259z\u0259r\u0259 alanda ki, h\u0259r iki indeks haz\u0131rda m\u0259nfi i\u015far\u0259y\u0259 malikdir, yeni kreditl\u0259r \u00fczr\u0259 faiz d\u0259r\u0259c\u0259si 1 faizin alt\u0131ndad\u0131r. \u018flb\u0259tt\u0259, burada valyuta riskini d\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 almaq laz\u0131md\u0131r. M\u00fcqayis\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn dey\u0259k ki, 2019-cu ild\u0259 D\u00f6vl\u0259t Neft Fondunun portfelinin \u00fcmumi g\u0259lirliliyi daha y\u00fcks\u0259k h\u0259dd\u0259 olub: 5,3 faiz. T\u0259s\u0259vv\u00fcr edin ki, \u00f6t\u0259n il biz xarici v\u0259saiti 0-1 faiz x\u0259rcl\u0259 c\u0259lb etdiyimiz halda, xaricd\u0259 yerl\u0259\u015fdiril\u0259n aktivl\u0259rimizd\u0259n 5,3 faiz qazan\u0131r\u0131q. Aradak\u0131 t\u0259xmin\u0259n 5 faizlik f\u0259rq bizim qazanc\u0131m\u0131zd\u0131r. \u00dcst\u0259lik n\u0259z\u0259r\u0259 almaq laz\u0131md\u0131r ki, \u00f6t\u0259n il Fransa \u0130nki\u015faf Agentliyi v\u0259 Asiya \u0130nki\u015faf Bank\u0131ndan c\u0259lb etdiyimiz kreditl\u0259rin 3-6 il g\u00fcz\u0259\u015ft d\u00f6vr\u00fc var.<\/p>\n<p>D\u00fcnyan\u0131n apar\u0131c\u0131 maliyy\u0259 institutlar\u0131 il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u00f6lk\u0259mizin t\u0259diyy\u0259 qabiliyy\u0259ti v\u0259 etibarl\u0131 partnyor kimi imicini g\u00fccl\u0259ndirir. Eyni zamanda bu yolla beyn\u0259lxalq standartlar\u0131n t\u0259tbiqi, yax\u015f\u0131 t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259rin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si, \u015f\u0259ffafl\u0131q v\u0259 hesabatl\u0131l\u0131q, h\u0259m\u00e7inin s\u0259m\u0259r\u0259lilik sah\u0259sind\u0259 ir\u0259lil\u0259yi\u015f \u0259ld\u0259 edirik. Az\u0259rbaycana s\u0259rmay\u0259 qoyan ciddi investorlar h\u0259m d\u0259 \u00f6lk\u0259mizin inki\u015faf\u0131nda maraql\u0131 olurlar, bu is\u0259 \u0259lav\u0259 qarantiyalar dem\u0259kdir. Xaricd\u0259n c\u0259lb edil\u0259n v\u0259saitin t\u0259diyy\u0259 balans\u0131na, fiskal balansa v\u0259 yerli valyuta bazar\u0131na m\u00fcsb\u0259t t\u0259sirl\u0259rini d\u0259 qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. H\u0259tta Asiya \u0130nki\u015faf Bank\u0131n\u0131n ay\u0131raca\u011f\u0131 b\u0259zi kreditl\u0259rin manatla ifad\u0259 olunmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr, bu da yerli valyutaya inam\u0131 g\u00fccl\u0259ndirir.<\/p>\n<p>Amma b\u00fct\u00fcn hallarda xaricd\u0259n c\u0259lb olunan kreditl\u0259r o d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259 olunmal\u0131d\u0131r ki, g\u0259lirlilik s\u0259viyy\u0259si h\u0259m x\u0259rcl\u0259ri ba\u011flas\u0131n, h\u0259m d\u0259 \u00f6lk\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lav\u0259 d\u0259y\u0259r yarats\u0131n. Xarici borcdan s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259 \u0259sas prioritet olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<div>\n<div id=\"AdviadNativeVideo0\" class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<\/div>\n<p><strong>&#8211; Sizc\u0259 xarici kreditl\u0259rd\u0259n n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259 olunur?<\/strong><\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n, Asiya \u0130nki\u015faf Bank\u0131 m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 \u00f6z layih\u0259l\u0259rin u\u011fur d\u0259r\u0259c\u0259sini qiym\u0259tl\u0259ndirir. Az\u0259rbaycanda bu g\u00f6st\u0259rici 80 faizdir v\u0259 bu, regionumuz \u00fc\u00e7\u00fcn yax\u015f\u0131 g\u00f6st\u0259ricidir. M\u00fcqayis\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn deyim ki, bu g\u00f6st\u0259rici G\u00fcrc\u00fcstanda 75 faiz, Q\u0131r\u011f\u0131standa 67,6 faiz, \u00d6zb\u0259kistanda 65,5 faiz v\u0259 Qazax\u0131standa 53,8 faizdir. Amma bu hal bizd\u0259 arxay\u0131nl\u0131q yaratmamal\u0131d\u0131r, m\u00fct\u0259madi olaraq xarici borcun s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259si t\u0259hlil olunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Xarici borcun d\u00fczg\u00fcn idar\u0259 olunmas\u0131 \u00f6lk\u0259nin taleyini h\u0259ll edir. Bir ha\u015fiy\u0259y\u0259 \u00e7\u0131x\u0131m: \u00d6t\u0259n \u0259srin 70-ci ill\u0259rinin sonunda Meksika b\u00f6y\u00fck neft ehtiyatlar\u0131 tapanda, d\u0259rhal xarici borclanmaya ged\u0259n Prezident Lopez \u00f6lk\u0259sini tezlikl\u0259 modernl\u0259\u015fdir\u0259c\u0259yin\u0259 inand\u0131\u011f\u0131 halda, 1982-ci ild\u0259 Meksika m\u00fcflis elan olundu. Ard\u0131nca Lat\u0131n Amerikas\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259ri itirilmi\u015f onillikl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fdil\u0259r. Son \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda Prezident Lopez demi\u015fdir ki, &#8220;m\u0259n g\u0259miy\u0259 cavabdeh idim, tufana yox!&#8221; Amma tufanlar reall\u0131qd\u0131r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycanda borc strategiyas\u0131 q\u0259bul edilib, buna uy\u011fun m\u0259z\u0259nn\u0259 riski, faiz riski, t\u0259krar maliyy\u0259l\u0259\u015fm\u0259 riski v\u0259 \u0259m\u0259liyyat riski t\u0259hlil edilir. D\u00f6vl\u0259t borcunun idar\u0259 olunmas\u0131nda \u0259sas m\u0259qs\u0259d d\u00f6vl\u0259t borcunun dayan\u0131ql\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259kl\u0259 \u00dcDM-\u0259 nisb\u0259tin t\u0259dric\u0259n azald\u0131lmas\u0131na nail olmaqd\u0131r. Bu is\u0259 ortam\u00fcdd\u0259tli d\u00f6vrd\u0259 d\u00f6vl\u0259t borclar\u0131n\u0131n idar\u0259 edilm\u0259sinin strateji \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sinin yarad\u0131lmas\u0131n\u0131, habel\u0259 x\u0259rc v\u0259 riskl\u0259rin m\u00fcvafiq tarazl\u0131\u011f\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131naraq, \u0259n optimal maliyy\u0259 al\u0259tl\u0259rinin se\u00e7ilm\u0259sini t\u0259l\u0259b edir. D\u00f6vl\u0259tin z\u0259man\u0259t verm\u0259diyi, amma d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259n xarici borclar\u0131n da s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259si vacib istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259ndir.<\/p>\n<p><strong>\u00a0&#8211; Az\u0259rbaycana kredit verilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn beyn\u0259lxalq maliyy\u0259 qurumlar\u0131 niy\u0259 bu q\u0259d\u0259r maraql\u0131d\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n \u00dcDM-\u0259 nisb\u0259td\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 borc s\u0259viyy\u0259si v\u0259 y\u00fcks\u0259k strateji valyuta ehtiyatlar\u0131 \u00f6lk\u0259mizin t\u0259diyy\u0259 qabiliyy\u0259ti bar\u0259d\u0259 bir r\u0259y yarad\u0131r. T\u0259s\u0259vv\u00fcr edin ki, bu g\u00fcn d\u00f6vl\u0259tin strateji ehtiyatlar\u0131 onun xarici borcundan be\u015f d\u0259f\u0259 \u00e7oxdur. \u00dcst\u0259lik, \u00f6lk\u0259d\u0259 ictimai-siyasi, iqtisadi v\u0259 sosial sabitlik, ayd\u0131n ifad\u0259 olunmu\u015f siyasi irad\u0259 v\u0259 perspektivl\u0259r xarici borclar \u00fc\u00e7\u00fcn risk s\u0259viyy\u0259sini a\u015fa\u011f\u0131 sal\u0131r. Region \u00fc\u00e7\u00fcn y\u00fcks\u0259k say\u0131la bil\u0259c\u0259k kredit reytinql\u0259rimiz d\u0259 qiym\u0259tli ka\u011f\u0131zlar\u0131n emissiyas\u0131na, d\u00f6vl\u0259t z\u0259man\u0259tli kreditl\u0259rin faizinin v\u0259 s\u0131\u011forta m\u00fckafatlar\u0131n\u0131n azalmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur.<\/p>\n<p>Kommersiya banklar\u0131n\u0131n xalis xarici aktivl\u0259ri 2016-c\u0131 ild\u0259 m\u0259nfi i\u015far\u0259yl\u0259 d\u00f6rd milyard manatdan haz\u0131rda m\u00fcsb\u0259t i\u015far\u0259yl\u0259 d\u00f6rd milyard manata \u00e7at\u0131b. \u00dcst\u0259lik, kommersiya banklar\u0131n\u0131n xarici \u00f6hd\u0259likl\u0259rin m\u0259cmu aktivl\u0259r\u0259 nisb\u0259ti d\u0259 2016-2020-ci ill\u0259rd\u0259 211 faizd\u0259n 27 faiz\u0259d\u0259k azalm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn hallarda Az\u0259rbaycan xarici borclanman\u0131 fiskal dayan\u0131ql\u0131\u011f\u0131n t\u0259rkib hiss\u0259si kimi n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irir v\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259lilik prinsipini \u0259sas g\u00f6t\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, d\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti xarici borc \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcraci\u0259t etdiyi halda, Az\u0259rbaycana apar\u0131c\u0131 maliyy\u0259 qurumlar\u0131 \u00f6zl\u0259ri bel\u0259 bir t\u0259klifl\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edirl\u0259r.<\/p>\n<p><strong>\u00a0&#8211; Pandemiyan\u0131n bu ilin d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sin\u0259 t\u0259sirini nec\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirirsiniz?<\/strong><\/p>\n<p>Bu istiqam\u0259t h\u00f6kum\u0259tin diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259dir. Pandemiyan\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 x\u0259rcl\u0259r, eyni zamanda m\u00fcv\u0259qq\u0259ti vergi rejiminin g\u0259lirl\u0259r\u0259 t\u0259sirl\u0259ri t\u0259hlil edilir. B\u00fcdc\u0259 qanunvericiliyin\u0259 \u0259sas\u0259n d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin icras\u0131 prosesind\u0259 bird\u0259f\u0259lik t\u0259yinatl\u0131 v\u0259saitl\u0259r \u00fczr\u0259 hesabat ili \u0259rzind\u0259 yaranm\u0131\u015f q\u0259na\u0259t d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin ehtiyat fonduna y\u00f6n\u0259ldil\u0259r\u0259k, il \u0259rzind\u0259 dig\u0259r t\u0259dbirl\u0259rin maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 s\u0259rf edil\u0259 bil\u0259r. Bu hal imkan verir ki, pandemiyan\u0131n t\u0259sirl\u0259ri d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin icras\u0131 zaman\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131ns\u0131n. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, \u00f6t\u0259n il d\u0259 inqilabi sosial paket icra olunan zaman bird\u0259f\u0259lik t\u0259yinatl\u0131 v\u0259saitl\u0259r \u00fczr\u0259 q\u0259na\u0259t d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin ehtiyat fonduna y\u00f6n\u0259ldilmi\u015f v\u0259 fonddan 1,4 milyard manata yax\u0131n istifad\u0259 olunmu\u015fdur. Bu zaman n\u0259z\u0259r\u0259 almaq laz\u0131md\u0131r ki, d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin Ehtiyat Fondunun v\u0259saitinin h\u0259cmi d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259si g\u0259lirl\u0259rinin 5 faizind\u0259n art\u0131q olmamaqla, \u0259vv\u0259lki ild\u0259 bu Fondun x\u0259rcinin faktiki icras\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmaqla m\u00fc\u0259yy\u0259n edilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Son g\u00fcnl\u0259r d\u00fcnyan\u0131n apar\u0131c\u0131 maliyy\u0259-kredit institutlar\u0131 Az\u0259rbaycanla \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 yeni m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 \u00e7\u0131xarmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcraci\u0259tl\u0259r edibl\u0259r. ARANTV.AZ x\u0259b\u0259r verir ki, m\u0259s\u0259l\u0259nin \u0259h\u0259miyy\u0259tini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 \u0130qtisadi \u0130slahatlar\u0131n T\u0259hlili v\u0259 Kommunikasiya M\u0259rk\u0259zinin icra\u00e7\u0131 direktoru, iqtisad elml\u0259ri doktoru V\u00fcsal Qas\u0131ml\u0131\u00a0Trend-\u0259 bu m\u00f6vzuda suallar\u0131 cavabland\u0131r\u0131b. &#8211; Az\u0259rbaycan\u0131n xarici d\u00f6vl\u0259t borcu hans\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259dir v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k proqnozlar n\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir? &#8211; Bu ilin \u0259vv\u0259lin\u0259 birba\u015fa xarici d\u00f6vl\u0259t borcumuz 8,32 milyard AB\u015e dollar\u0131, d\u00f6vl\u0259t m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n c\u0259lb edilmi\u015f xarici borclara verilmi\u015f d\u00f6vl\u0259t z\u0259man\u0259tl\u0259ri \u00fczr\u0259 \u015f\u0259rti \u00f6hd\u0259likl\u0259r is\u0259 771 milyon AB\u015e dollar\u0131, \u00fcmumilikd\u0259 xarici d\u00f6vl\u0259t borcu 9,1 milyard AB\u015e&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":178007,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/857163.jpg",800,600,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/857163.jpg",800,600,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/857163.jpg",800,600,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/857163-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/857163-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/857163.jpg",640,480,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/857163.jpg",800,600,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/857163.jpg",800,600,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/857163-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/857163.jpg",800,600,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Son g\u00fcnl\u0259r d\u00fcnyan\u0131n apar\u0131c\u0131 maliyy\u0259-kredit institutlar\u0131 Az\u0259rbaycanla \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 yeni m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 \u00e7\u0131xarmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcraci\u0259tl\u0259r edibl\u0259r. ARANTV.AZ x\u0259b\u0259r verir ki, m\u0259s\u0259l\u0259nin \u0259h\u0259miyy\u0259tini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 \u0130qtisadi \u0130slahatlar\u0131n T\u0259hlili v\u0259 Kommunikasiya M\u0259rk\u0259zinin icra\u00e7\u0131 direktoru, iqtisad elml\u0259ri doktoru V\u00fcsal Qas\u0131ml\u0131\u00a0Trend-\u0259 bu m\u00f6vzuda suallar\u0131 cavabland\u0131r\u0131b. &#8211; Az\u0259rbaycan\u0131n xarici d\u00f6vl\u0259t borcu hans\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259dir v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k proqnozlar n\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir? &#8211; Bu&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/178006"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=178006"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/178006\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/178007"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=178006"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=178006"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=178006"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}